Έφηβος · Εβδομάδα 2 · Τετάρτη
Ορισμός όρων και δοκιμή αναλογιών
Στίχος απομνημόνευσης: Jn 14:9
Θέτοντας το σκηνικό
Σήμερα κάνουμε ένα βήμα πίσω από την αφήγηση και κάνουμε το πιο δύσκολο έργο του ορισμού. Τα κεφάλαια που διαβάσαμε χθες έγιναν, κατά τη διάρκεια αρκετών αιώνων, το λατομείο από το οποίο οι χριστιανοί θεολόγοι έκοψαν τους βασικούς τους όρους. Στα τέλη του τέταρτου αιώνα, μετά από έντονες συζητήσεις στις συνόδους της Νίκαιας και της Κωνσταντινούπολης, η Εκκλησία κατέληξε σε έναν προσεκτικό τύπο. Ο Θεός είναι μία ουσία (ousia), συχνά μεταφρασμένη ως ουσία ή ύπαρξη, σε τρεις υποστάσεις (hypostases), συχνά μεταφρασμένες ως πρόσωπα. Η λατινική Δύση χρησιμοποιούσε substantia και personae. Οι μεταφράσεις είναι ατελείς, και αυτή η ατέλεια προκάλεσε πραγματική σύγχυση. Το πρόσωπο, ιδιαίτερα, δεν σήμαινε τον τέταρτο αιώνα ό,τι σημαίνει τώρα. Ένα σύγχρονο πρόσωπο υποδηλώνει ξεχωριστή συνείδηση με ιδιωτικές σκέψεις. Η αρχαία λέξη έδειχνε περισσότερο προς έναν διακριτό τρόπο ύπαρξης σε σχέση. Η γνώση της ιστορίας σε προστατεύει από το να επιχειρηματολογείς ενάντια σε καρικατούρες.
Μία ουσία, τρία πρόσωπα
Ο κλασικός τύπος προσπαθεί να κρατήσει δύο αλήθειες ταυτόχρονα. Υπάρχει μόνο ένας Θεός. Μέσα στον ένα Θεό, υπάρχουν τρία που είναι πραγματικά διακριτά και πραγματικά Θεός. Ο τύπος αρνείται τρεις διαφυγές. Αρνείται τον τριθεϊσμό, την ιδέα ότι υπάρχουν τρεις θεοί που τυχαία συνεργάζονται. Αρνείται τον μοδαλισμό, την ιδέα ότι ένας Θεός απλώς φοράει τρεις μάσκες σε διαφορετικές στιγμές. Αρνείται τον υποτακτικισμό, την ιδέα ότι ο Υιός και το Πνεύμα είναι κατώτερες θεότητες. Και τα τρία λάθη είναι πιο τακτοποιημένα από το δόγμα. Το δόγμα προτιμά την πιστότητα στην Γραφή από την τακτοποίηση.
Στον κόσμο σου
Στα άλλα μαθήματά σου χρησιμοποιείς τακτικά μοντέλα που είναι χρήσιμα αλλά μερικά. Ένας χάρτης δεν είναι το έδαφος. Μια εξίσωση φυσικής εξιδανικεύει την τριβή. Μια λογοτεχνική θεωρία φωτίζει ορισμένα κείμενα και σκοτεινιάζει άλλα. Οι ώριμοι στοχαστές μαθαίνουν να ρωτούν: τι δείχνει αυτό το μοντέλο και πού παύει να είναι αξιόπιστο; Η θεολογία θέτει το ίδιο ερώτημα στις αναλογίες της. Αν φέρεις αυτή τη συνήθεια σε συζητήσεις στην εκκλησία, θα είσαι δώρο. Μπορείς να κρατάς μια μεταφορά ελαφρά, να μαθαίνεις από αυτήν και να την αφήνεις όταν γίνεται κλουβί.
Σκέψου το
- Ποια αναλογία για την Τριάδα σου δίδαξαν ως παιδί και τι υπονοεί πραγματικά αν την πιέσεις;
- Γιατί η Εκκλησία μπορεί να προτίμησε ένα δόγμα που αντιστέκεται σε εύκολη εικονογράφηση αντί για ένα που ταιριάζει τέλεια σε μια αφίσα;
Ας προσευχηθούμε μαζί
Θεέ πέρα από τη γλώσσα μας, σε ευχαριστώ για τους στοχαστές που αρνήθηκαν να σε υποτιμήσουν. Κάνε με υπομονετικό με όρους που δεν επινόησα και ταπεινό για τις λέξεις που χρησιμοποιώ. Όταν οι αναλογίες μου αποτυγχάνουν, άσε την αποτυχία να με οδηγήσει πίσω σε σένα και όχι μακριά. Θα προτιμούσα να σε γνωρίζω αληθινά παρά να σε περιγράφω όμορφα. Αμήν.