Έφηβος · Εβδομάδα 9 · Τρίτη
Κείμενα κατάκτησης
Στίχος απομνημόνευσης: Joshua 6:21
Θέτοντας το σκηνικό
Τα σημερινά κείμενα ανήκουν στα δυσκολότερα της Αγίας Γραφής. Στο Δευτερονόμιο 7, ο Μωυσής, στα όρια της Γης της Επαγγελίας, δίνει εντολή στον Ισραήλ να εκδιώξει επτά έθνη και να μην τους δείξει έλεος — χωρίς συνθήκες, χωρίς μικτούς γάμους, χωρίς ανοχή στα θρησκευτικά τους αντικείμενα. Στο Ιησούς του Ναυή 6, η πόλη της Ιεριχώ πέφτει και ο αφηγητής αναφέρει ότι κάθε ζωντανό πλάσμα μέσα της, συμπεριλαμβανομένων γυναικών, παιδιών και ζώων, καταστράφηκε με μια πρακτική που η εβραϊκή Βίβλος ονομάζει χερέμ, ή «αφιερωμένο στην καταστροφή». Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς ως προς αυτό που λένε αυτά τα κείμενα πριν συζητήσουμε τι σημαίνουν. Περιγράφουν διαταγμένη βία εναντίον αμάχων, παρουσιαζόμενη ως υπακοή στον Θεό. Το λογοτεχνικό πλαίσιο έχει σημασία. Το βιβλίο του Ιησού του Ναυή ανήκει σε ένα είδος που οι μελετητές συχνά αποκαλούν αφηγηματική παράδοση κατάκτησης της αρχαίας Εγγύς Ανατολής. Παρόμοια κείμενα από την Αίγυπτο, την Ασσυρία και τη Μωάβ χρησιμοποιούν υπερβολική, ολοκληρωτική γλώσσα — «τους σκοτώσαμε όλους, κανείς δεν επέζησε» — ακόμη και όταν η αρχαιολογία δείχνει επιζώντες και συνεχιζόμενους πληθυσμούς. Η ίδια η Βίβλος το σηματοδοτεί: το αμέσως επόμενο βιβλίο, οι Κριτές, ξεκινά με Χαναναίους παντού, υποδηλώνοντας ότι η γλώσσα της «ολικής καταστροφής» στον Ιησού του Ναυή μπορεί να είναι εν μέρει ρητορικός λόγος νίκης και όχι κυριολεκτική καταμέτρηση σωμάτων. Το ιστορικό πλαίσιο επίσης μετράει. Αυτές οι εντολές απευθύνονται σε συγκεκριμένους λαούς σε συγκεκριμένη στιγμή, όχι σε μόνιμη οδηγία για κανένα έθνος σήμερα. Τίποτα από αυτά δεν διαλύει το ηθικό πρόβλημα. Μας βοηθά μόνο να το κρατήσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Εντολές ολοκληρωτικής καταστροφής
Δεν θα προσπεράσουμε βιαστικά την αμηχανία. Τα κείμενα της κατάκτησης θέτουν ένα ερώτημα που κάθε ειλικρινής αναγνώστης οφείλει να αντιμετωπίσει: τι κάνουμε όταν η ίδια η Γραφή καταγράφει ότι ο Θεός διατάζει αυτό που αλλιώς θα ονομάζαμε κακό;
Στον κόσμο σου
Κάθε γενιά έχει δει τη θρησκεία να χρησιμοποιείται ως όπλο βίας — σταυροφορίες, αποικιοκρατία, χρήση βιβλικής γλώσσας για να δικαιολογηθεί η δουλεία και ο βίαιος προσηλυτισμός. Όταν ακούς κάποιον σήμερα να παραθέτει κείμενα κατάκτησης για να δικαιολογήσει σύγχρονη επιθετικότητα, βλέπεις σε πραγματικό χρόνο μια κατάχρηση της Γραφής. Το να γνωρίζεις καλά τα κείμενα είναι ο τρόπος να αντισταθείς, όχι να συμμετάσχεις.
Σκέψου το
- Ποια από τις τέσσερις απαντήσεις παραπάνω σου φαίνεται πιο ειλικρινής αυτή τη στιγμή, και τι σου κοστίζει να την κρατήσεις;
- Υπάρχει μέσα σου ένα ηθικό ένστικτο που αντιδρά σε αυτά τα κεφάλαια; Από πού πιστεύεις ότι προέρχεται αυτό το ένστικτο, και το εμπιστεύεσαι;
Ας προσευχηθούμε μαζί
Θεέ, δεν καταλαβαίνω αυτά τα κεφάλαια. Δεν θα προσποιηθώ ότι τα καταλαβαίνω. Αρνούμαι να πανηγυρίσω τη βία και αρνούμαι να απομακρυνθώ από την Αγία Γραφή χωρίς να παλέψω. Συνάντησέ με εδώ, ακόμα κι αν το μόνο που μου δώσεις σήμερα είναι το κουράγιο να συνεχίσω να διαβάζω. Αμήν.