Eterniseed › Μαθήματα › Έφηβος

Έφηβος · Εβδομάδα 32 · Πέμπτη

Το Σύμβολο και η Ένταση

Στίχος απομνημόνευσης: Philippians 2:5-11

Θέτοντας το σκηνικό

Η Νίκαια δεν τελείωσε τη διαμάχη. Για το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου τέταρτου αιώνα, η αυτοκρατορία ταλαντευόταν ανάμεσα σε αυτοκράτορες που υποστήριζαν τη Νίκαια και σε άλλους που έγερναν προς τον Αρειανισμό. Ο Αθανάσιος εξοριζόταν επανειλημμένα. Επίσκοποι καθαιρούνταν και αποκαθίσταντο. Η Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης το 381 μ.Χ. επέκτεινε το Σύμβολο της Νίκαιας, προσθέτοντας πληρέστερη γλώσσα για το Άγιο Πνεύμα, και μας έδωσε αυτό που οι περισσότεροι χριστιανοί σήμερα ονομάζουν Σύμβολο της Νίκαιας, που απαγγέλλεται σε Καθολικές, Ορθόδοξες, Αγγλικανικές, Λουθηρανικές και πολλές άλλες εκκλησίες. Αλλά ακόμα και με το σύμβολο στα χέρια, τα βαθύτερα ερωτήματα δεν εξαφανίστηκαν. Αν ο Ιησούς είναι πλήρως Θεός και πλήρως άνθρωπος, πώς σχετίζονται αυτές οι δύο φύσεις μέσα σε ένα πρόσωπο; Η Σύνοδος της Χαλκηδόνας το 451 μ.Χ. ασχολήθηκε με αυτό, δηλώνοντας δύο φύσεις «χωρίς σύγχυση, χωρίς αλλοίωση, χωρίς διαίρεση, χωρίς χωρισμό» — τέσσερις αρνήσεις που σημειώνουν το όριο χωρίς να εξηγούν το μέσο.

Το Μυστήριο φυλαγμένο, όχι λυμένο

Αξίζει να προσέξουμε αυτό που συμβαίνει σε αυτές τις συνόδους. Τα σύμβολα δεν λύνουν το μυστήριο της ενανθρώπησης. Το φυλάγουν. Κάθε φράση λειτουργεί λιγότερο σαν εξίσωση και περισσότερο σαν φράχτης. Μέσα στον φράχτη βρίσκεται η ζωντανή ομολογία ότι Αυτός που αδειάστηκε, όπως λέει η προς Φιλιππησίους 2, είναι αληθινά Θεός και αληθινά άνθρωπος, ότι η κάθοδος είναι πραγματική, ότι η ανύψωση είναι πραγματική, ότι η λατρεία του Ιησού είναι λατρεία του ενός Θεού. Έξω από τον φράχτη βρίσκονται οι εξηγήσεις που λύνουν την ένταση πολύ εύκολα θυσιάζοντας τη μία πλευρά. Ο Άρειος θυσίασε την πλήρη θεότητα. Αργότερα άλλοι θυσίασαν την πλήρη ανθρωπότητα (Απολλιναρισμός), ή χώρισαν τον Χριστό σε δύο πρόσωπα (Νεστοριανισμός), ή ένωσαν τις φύσεις του σε ένα μόνο υβρίδιο (Ευτυχιανισμός). Κάθε προσπάθεια έκανε το μυστήριο πιο εύκολο. Οι σύνοδοι συνέχιζαν να λένε όχι. Κράτα και τα δύο. Γι’ αυτό η ώριμη χριστολογία ζει με το παράδοξο αντί να το αποφεύγει. Ο ίδιος ο ύμνος των Φιλιππησίων δεν εξηγεί πώς Αυτός που είναι στη μορφή του Θεού μπορεί να πάρει τη μορφή δούλου. Απλώς τον ψάλλει. Οι σύνοδοι προστατεύουν το τραγούδι από το να ξαναγραφεί σε πιο άνετο τόνο.

Στον κόσμο σου

Ο πολιτισμός μας ανταμείβει τις σίγουρες απόψεις και τιμωρεί την αβεβαιότητα. Στο διαδίκτυο, αυτός που παραδέχεται «το κρατώ σε ένταση» χάνει από αυτόν που λέει «στην πραγματικότητα είναι απλό». Ο χριστιανισμός των συμβόλων προσφέρει μια αντίθετη διαμόρφωση: μπορείς να ξέρεις αρκετά ώστε να ομολογείς καθαρά, ενώ παραδέχεσαι ότι δεν ξέρεις αρκετά για να εξηγήσεις πλήρως. Αυτή η στάση — η σίγουρη ταπεινότητα — είναι σπάνια και αξίζει να καλλιεργείται σε κάθε τομέα της ζωής σου, όχι μόνο στη θεολογία.

Σκέψου το

  • Πού αλλού στη ζωή σου χρειάζεται να κρατάς δύο αληθινά πράγματα σε ένταση χωρίς να τα λύνεις, και τι σου διδάσκει αυτή η πρακτική για την πίστη των συμβόλων;
  • Αν έπρεπε να γράψεις μία πρόταση για τον Ιησού πάνω στην οποία θα πόνταρες τη ζωή σου, τι θα έλεγε — και τι θα άφηνες σκόπιμα ανεξήγητο;

Ας προσευχηθούμε μαζί

Κύριε Ιησού, πλήρως Θεός, πλήρως άνθρωπος, πλήρως μυστήριο για μένα — δεν θα προσποιηθώ ότι σε καταλαβαίνω. Ούτε θα προσποιηθώ ότι δεν σε χρειάζομαι. Δώσε μου μια πίστη αρκετά ειλικρινή για να ομολογήσω αυτό που ομολόγησε η εκκλησία, και αρκετά ταπεινή για να σταματήσω εκεί που σταμάτησε η εκκλησία. Άφησέ με να ζήσω μέσα στον φράχτη που έχτισαν τα σύμβολα πίστεως, και να βρω ότι το χωράφι μέσα είναι πιο πλατύ από όσο περίμενα. Αμήν.