Έφηβος · Εβδομάδα 32 · Παρασκευή
Εβδομάδα 32: ΣΥΜΒΟΛΑ ΠΙΣΤΕΩΣ & ΣΥΝΟΔΟΙ — Σύνθεση & Κουίζ
Στίχος απομνημόνευσης: Philippians 2:5-11
ΣΥΜΒΟΛΑ ΠΙΣΤΕΩΣ & ΣΥΝΟΔΟΙ
Αυτή την εβδομάδα ακολουθήσαμε ένα νήμα από έναν ύμνο του πρώτου αιώνα μέχρι ένα σύμβολο πίστεως του τέταρτου αιώνα. Το νήμα είναι το ερώτημα «ποιος είναι ο Ιησούς» και αν η Εκκλησία μπορεί να απαντήσει μαζί. Το Φιλιππησίους 2:5-11 στήριζε κάθε μέρα, γιατί βρίσκεται στην πηγή. Πριν υπάρξουν σύνοδοι, πριν υπάρξει κανόνας της Καινής Διαθήκης, πριν υπάρξει καν η λέξη «Τριάδα», υπήρχαν πιστοί που έψελναν αυτόν τον ύμνο. Ο ύμνος κάνει πολλά πράγματα μαζί: διηγείται μια κοσμική ιστορία σε σχήμα V — κάθοδος από την ισότητα με τον Θεό, μέσα από την κένωση και τον σταυρό, μέχρι την έξαρση και την παγκόσμια προσκύνηση. Αποδίδει στον Ιησού λόγια που ο Ησαΐας τα φύλαγε μόνο για τον Κύριο. Και το κάνει αυτό ενώ παραμένει πιστά μονοθεϊστικό. Αυτή η ένταση — ο Ιησούς λατρεύεται ως Θεός μαζί με τον Πατέρα, από ανθρώπους που αρνούνται την πολυθεΐα — είναι η δύναμη που κινεί τη θεολογία των επόμενων τριών αιώνων. Ο Άρειος προσπάθησε να λύσει την ένταση κάνοντας τον Υιό ανώτατο κτίσμα. Ήταν κομψό, δημοφιλές και καταστροφικό, γιατί μετέτρεπε τη χριστιανική λατρεία σε κάτι κοντά στην ειδωλολατρία και έσπαγε τη λογική της σωτηρίας: μόνο ο Θεός μπορεί να σώσει, και ό,τι δεν προσλαμβάνεται δεν θεραπεύεται. Η Νίκαια απάντησε με μια μόνο μη-βιβλική λέξη, ομοούσιος, «της ίδιας ουσίας με τον Πατέρα», επιλεγμένη επίτηδες γιατί οι Αρειανοί μπορούσαν να στρεβλώσουν κάθε βιβλική φράση. Η σύνοδος δεν πρόσθετε κάτι στην Αγία Γραφή. Έφτιαχνε έναν φράχτη γύρω από τον τρόπο που η Γραφή, συμπεριλαμβανομένου του ύμνου των Φιλιππησίων, διαβαζόταν πάντα στη λατρεία. Η Κωνσταντινούπολη το 381 ολοκλήρωσε το τριαδικό σχήμα μιλώντας πλήρως για το Πνεύμα. Η Χαλκηδόνα το 451 έστρεψε την ίδια προσεκτική προσοχή στο πώς σχετίζονται οι δύο φύσεις του Χριστού, ορίζοντας τα όρια με τέσσερις αρνήσεις και απορρίπτοντας κάθε εύκολη λύση. Στο τέλος αυτής της πορείας, η Εκκλησία δεν έλυσε το μυστήριο της ενανθρώπησης. Έμαθε να το φυλάει. Αυτή η διάκριση είναι η καρδιά της εβδομάδας. Τα σύμβολα πίστεως δεν αντικαθιστούν την Αγία Γραφή ούτε είναι φιλοσοφικές βελτιώσεις της. Είναι κοινή μνήμη, σφυρηλατημένη μέσα από συγκρούσεις, που λέει στις επόμενες γενιές: όταν διαβάζεις το Φιλιππησίους 2, μην το διαβάζεις όπως ο Άρειος. Διάβασέ το ως κάθοδο και έξαρση του αιώνιου Υιού, που είναι της ίδιας ουσίας με τον Πατέρα, για μας και για τη σωτηρία μας. Ο ύμνος τελειώνει με κάθε γόνατο να σκύβει και κάθε γλώσσα να ομολογεί ότι ο Ιησούς είναι Κύριος, προς δόξα του Θεού Πατέρα. Αυτή η τελευταία φράση είναι κρίσιμη. Η λατρεία του Ιησού δεν ανταγωνίζεται τη δόξα του Πατέρα· είναι ο τρόπος που παίρνει η δόξα του Πατέρα. Τα σύμβολα και οι σύνοδοι υπάρχουν για να προστατεύουν αυτή τη φράση από το να μείνει άψαλη.
Σκέψου το
- Κοιτάζοντας όλο το τόξο από τον ύμνο στο σύμβολο, τι ρόλο νομίζεις ότι παίζει η σύγκρουση στην αποσαφήνιση της αλήθειας — και πού είναι επικίνδυνη αυτή η δυναμική;
- Αν ένας φίλος σε ρωτούσε γιατί οι Χριστιανοί χρειάζονται σύμβολα πίστεως όταν έχουν ήδη την Αγία Γραφή, πώς θα απαντούσες με τα δικά σου λόγια μετά από αυτή την εβδομάδα;
Συνθέτοντας την εβδομάδα
Αυτή την εβδομάδα ακολουθήσαμε ένα νήμα από έναν ύμνο του πρώτου αιώνα μέχρι ένα σύμβολο πίστεως του τέταρου αιώνα. Το νήμα είναι το ερώτημα «ποιος είναι ο Ιησούς» και αν η Εκκλησία μπορεί να απαντήσει μαζί. Το Φιλιππησίους 2:5-11 στήριζε κάθε μέρα, γιατί βρίσκεται στην πηγή. Πριν υπάρξουν σύνοδοι, πριν υπάρξει κανόνας της Καινής Διαθήκης, πριν υπάρξει καν η λέξη «Τριάδα», υπήρχαν πιστοί που έψελναν αυτόν τον ύμνο. Ο ύμνος κάνει πολλά πράγματα μαζί: διηγείται μια κοσμική ιστορία σε σχήμα V — κάθοδος από την ισότητα με τον Θεό, μέσα από την κένωση και τον σταυρό, μέχρι την έξαρση και την παγκόσμια προσκύνηση. Αποδίδει στον Ιησού λόγια που ο Ησαΐας τα φύλαγε μόνο για τον Κύριο. Και το κάνει αυτό ενώ παραμένει πιστά μονοθεϊστικό. Αυτή η ένταση — ο Ιησούς λατρεύεται ως Θεός μαζί με τον Πατέρα, από ανθρώπους που αρνούνται την πολυθεΐα — είναι η δύναμη που κινεί τη θεολογία των επόμενων τριών αιώνων. Ο Άρειος προσπάθησε να λύσει την ένταση κάνοντας τον Υιό ανώτατο κτίσμα. Ήταν κομψό, δημοφιλές και καταστροφικό, γιατί μετέτρεπε τη χριστιανική λατρεία σε κάτι κοντά στην ειδωλολατρία και έσπαγε τη λογική της σωτηρίας: μόνο ο Θεός μπορεί να σώσει, και ό,τι δεν προσλαμβάνεται δεν θεραπεύεται. Η Νίκαια απάντησε με μια μόνο μη-βιβλική λέξη, ομοούσιος, «της ίδιας ουσίας με τον Πατέρα», επιλεγμένη επίτηδες γιατί οι Αρειανοί μπορούσαν να στρεβλώσουν κάθε βιβλική φράση. Η σύνοδος δεν πρόσθετε κάτι στην Αγία Γραφή. Έφτιαχνε έναν φράχτη γύρω από τον τρόπο που η Γραφή, συμπεριλαμβανομένου του ύμνου των Φιλιππησίων, διαβαζόταν πάντα στη λατρεία. Η Κωνσταντινούπολη το 381 ολοκλήρωσε το τριαδικό σχήμα μιλώντας πλήρως για το Πνεύμα. Η Χαλκηδόνα το 451 έστρεψε την ίδια προσεκτική προσοχή στο πώς σχετίζονται οι δύο φύσεις του Χριστού, ορίζοντας τα όρια με τέσσερις αρνήσεις και απορρίπτοντας κάθε εύκολη λύση. Στο τέλος αυτής της πορείας, η Εκκλησία δεν έλυσε το μυστήριο της ενανθρώπησης. Έμαθε να το φυλάει. Αυτή η διάκριση είναι η καρδιά της εβδομάδας. Τα σύμβολα πίστεως δεν αντικαθιστούν την Αγία Γραφή ούτε είναι φιλοσοφικές βελτιώσεις της. Είναι κοινή μνήμη, σφυρηλατημένη μέσα από συγκρούσεις, που λέει στις επόμενες γενιές: όταν διαβάζεις το Φιλιππησίους 2, μην το διαβάζεις όπως ο Άρειος. Διάβασέ το ως κάθοδο και έξαρση του αιώνιου Υιού, που είναι της ίδιας ουσίας με τον Πατέρα, για μας και για τη σωτηρία μας. Ο ύμνος τελειώνει με κάθε γόνατο να σκύβει και κάθε γλώσσα να ομολογεί ότι ο Ιησούς είναι Κύριος, προς δόξα του Θεού Πατέρα. Αυτή η τελευταία φράση είναι κρίσιμη. Η λατρεία του Ιησού δεν ανταγωνίζεται τη δόξα του Πατέρα· είναι ο τρόπος που παίρνει η δόξα του Πατέρα. Τα σύμβολα και οι σύνοδοι υπάρχουν για να προστατεύουν αυτή τη φράση από το να μείνει άψαλη.
Ας προσευχηθούμε μαζί
Θεέ κάθε γενιάς, σε ευχαριστούμε για τους ψάλτες που πρώτοι έγραψαν τον ύμνο, τους συζητητές που αρνήθηκαν να τον μειώσουν, τους επισκόπους που έχτισαν φράχτες γύρω από το μυστήριο, και τα εκατομμύρια που έχουν προσευχηθεί τα σύμβολα της πίστης από τότε. Κληρονομώ μια πίστη που δεν επινόησα. Βοήθησέ με να την δεχτώ με ευγνωμοσύνη, να την εξετάσω με ειλικρίνεια, και να την μεταδώσω χωρίς να την συρρικνώσω. Στο όνομα του Ιησού, που κατέβηκε, αναλήφθηκε, και είναι Κύριος. Αμήν.