← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Κορινθίους

Ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δὲ ἀγάπη οἰκοδομεῖ

Α' Κορινθίους 8Ομιλίαι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου21 λεπ
Άνοιγμα

Ἄνοιγμα

Οἱ Κορινθίους οἱ ὁποῖοι καυχῶντο διὰ τὴν ὑπερέχουσαν 'γνῶσιν' εἶχον δίκαιον: εἴδωλον οὐδέν ἐστι, καὶ 'οὐκ ἔστιν ἄλλος θεὸς εἰ μὴ εἷς', ὥστε κρέας προσενεχθὲν εἰδώλοις οὐ δύναται καθ' ἑαυτὸ μολῦναι. Ἀλλ' ἐχρησιμοποίουν τὴν γνῶσιν αὐτῶν ἄνευ ἀγάπης — καθήμενοι εἰς συμπόσια ἐν εἰδωλείοις, καὶ οὕτως ἐνισχύοντες ἀσθενεστέρους πιστοὺς νὰ φάγωσιν ὡς λατρεύοντες, τραυματίζοντες τὴν συνείδησιν ἐκείνων οἵτινες δὲν ἦσαν ἀκόμη ἐλεύθεροι. Ὁ Παῦλος ἀπαντᾷ δι' ἑνὸς τῶν πλέον διαπεραστικῶν λόγων αὐτοῦ: 'Ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δὲ ἀγάπη οἰκοδομεῖ.' Ἡ ἀλήθεια ἡ κρατουμένη ἄνευ ἀγάπης οὐκ οἰκοδομεῖ· φυσιοῖ. Καὶ ὑψώνει τὸ διακύβευμα εἰς τὸ ἄκρον: 'διὰ τῆς γνώσεώς σου ἀπολεῖται ὁ ἀσθενῶν ἀδελφός, δι' ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν.' Ὁ Χρυσόστομος ἀναπτύσσει πῶς ἡ γνῶσις μόνη, ἀποκεκομμένη ἀπὸ τῆς ἀγάπης, διογκώνεται εἰς ἀλαζονείαν, ἐνῷ ἡ ἀγάπη συνάγει τὰς ψυχὰς καὶ διατηρεῖ καὶ τὰς βεβαιότητας ἡμῶν ταπεινάς. Ἡ Α' Κορινθίους 8 διδάσκει ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἀληθοῦς γνώσεως δὲν εἶναι ὅ,τι εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ πράξωμεν, ἀλλ' ὅ,τι ἡ ἀγάπη ἀπαγορεύει ἡμῖν διὰ χάριν τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν.
Διαβάστε

Ἀνάγνωσις

Ἀναγίνωσκε Α' Κορινθίους 8 — 'οἴδαμεν ὅτι πάντες γνῶσιν ἔχομεν. Ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δὲ ἀγάπη οἰκοδομεῖ'· 'εἴ τις δοκεῖ εἰδέναι τι, οὐδέπω ἔγνω καθὼς δεῖ γνῶναι. Εἰ δέ τις ἀγαπᾷ τὸν θεόν, οὗτος ἔγνωσται ὑπ' αὐτοῦ'· 'οἴδαμεν ὅτι οὐδὲν εἴδωλον ἐν κόσμῳ, καὶ ὅτι οὐδεὶς θεὸς ἕτερος εἰ μὴ εἷς'· 'ἡμῖν εἷς θεὸς ὁ πατήρ, ἐξ οὗ τὰ πάντα… καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός, δι' οὗ τὰ πάντα'· 'ἀλλ' οὐκ ἐν πᾶσιν ἡ γνῶσις', καὶ ἡ ἀσθενὴς συνείδησις μολύνεται· 'βρῶμα δὲ ἡμᾶς οὐ παρίστησι τῷ θεῷ'· 'βλέπετε μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσιν'· 'διὰ τῆς γνώσεώς σου ἀπολεῖται ὁ ἀσθενῶν ἀδελφός, δι' ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν'· 'οὕτως δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε'· καὶ 'εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα'.
Μελετήστε

Μελέτη

Ὁ Παῦλος οὐκ ἀρνεῖται τὴν γνῶσιν τῶν Κορινθίων· διαγιγνώσκει τί γίνεται ἡ γνῶσις ὅταν ἡ ἀγάπη ἀπουσιάζῃ. Ὁ Χρυσόστομος ἰχνηλατεῖ τὴν νόσον ἀκριβῶς: ἡ γνῶσις καθ' ἑαυτὴν οὐ τρέφει τὴν ψυχήν, ἀλλὰ διατείνει αὐτήν. ὅταν ἄνευ ἀγάπης ᾖ, εἰς ἀλαζονείαν ἄκραν τοὺς ἀνθρώπους ἀνάγει. Τὸ αὐτὸ δῶρον ὅπερ ὤφειλε νὰ ὑπηρετῇ τὸν ἀδελφὸν μετατρέπεται εἰς βάθρον τοῦ ἑαυτοῦ. Ἡ ἀγάπη μόνη ἔχει τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα· εἶναι φύσει συνακτικὴ καὶ ταπεινή, καὶ φέρει τὴν γνῶσιν μεθ' ἑαυτῆς ὡς δῶρον. Ὁ Χρυσόστομος παραθέτει τὰ δύο: ἡ ἀγάπη καὶ συνάγει καὶ εἰς γνῶσιν ἄγει. Ἡ ἀλαζονεία διαιρεῖ· ἡ ἀγάπη ἑνοῖ καὶ, ἑνοῦσα, διδάσκει. Καὶ ὁ Παῦλος στεφανώνει τοῦτο δι' ἀληθείας ταπεινωτικῆς ἣν ὁ Χρυσόστομος καλεῖ 'θανάσιμον πληγήν' εἰς τὴν ὑπερηφάνειαν: ἀκόμη καὶ ὁ φανταζόμενος ὅτι γινώσκει 'οὐδέπω ἔγνω καθὼς δεῖ γνῶναι' — αἱ βαθύτεραι βεβαιότητες ἡμῶν, ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, εἰσέτι ἐν νηπιότητι εὑρίσκονται.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Τὸ ἀποφασιστικὸν ἐρώτημα, λέγει ὁ Παῦλος, δὲν εἶναι 'τί δύναμαι νομίμως νὰ πράξω;' ἀλλὰ 'τί ἀπαιτεῖ ἡ ἀγάπη διὰ τὸν ἀδελφόν μου;' Ὁ ἰσχυρὸς ἄνθρωπος, βέβαιος ὅτι τὸ κρέας εἶναι ἀδιάφορον, καθέζεται ἐν τῷ εἰδωλείῳ — καὶ ὁ ἀσθενὴς ἀδελφός, βλέπων, ἐνισχύεται νὰ φάγῃ ὡς προσκυνητὴς καὶ ἀπόλλυται. Ὁ Χρυσόστομος ὀνομάζει τὴν τερατώδη ἀναλογίαν τούτου: ὅτι ὁ ἰσχυρὸς οὐ συγκαταβαίνει οὐδὲ κατὰ μικρόν δι' ἐκεῖνον δι' ὃν ὁ Χριστὸς ἠξίωσε νὰ ἀποθάνῃ. ἐνῷ ὁ Χριστὸς οὐδὲ ἀποθανεῖν ὑπὲρ αὐτοῦ παρῃτήσατο, σὺ οὐδὲ συγκαταβῆναι αὐτῷ ἀνέχεσαι. Ἡ κατηγορία ἀνέρχεται εἰς τὸ ἄκρον — ὁ ἀδελφὸς ἀσθενής, ἀδελφός ἐστι, Χριστὸς ὑπὲρ αὐτοῦ ἀπέθανεν, καὶ πάντα ταῦτα σπαταλῶνται 'διὰ βρῶσιν κρέατος'. Τὸ τραυματίζειν τοιοῦτον τινὰ εἶναι 'εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνειν', ὅστις λογίζεται τὴν βλάβην τῶν μελῶν αὐτοῦ ὡς εἰς ἑαυτόν. Οὕτως ὁ Παῦλος λήγει οὐ δι' ἐπιχειρήματος ἀλλὰ δι' ὅρκου: μᾶλλον ἢ νὰ σκανδαλίσῃ ἀδελφόν, θὰ ἀπείχετο κρέατος εἰς τὸν αἰῶνα. Ἡ ἀγάπη, οὐχὶ ἡ ἐλευθερία, ὁρίζει τὰ ὅρια τοῦ ἐλευθέρου.
Απαντήστε

Ἀπόκρισις

Λεπτὸς κίνδυνος ἐστίν, τὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ ἄνευ ἀγάπης ἅμα. Δύνασθε νὰ ἔχητε τὸ κρεῖττον ἐπιχείρημα, τὴν σαφεστέραν γνῶσιν, τὴν γνησίαν ἐλευθερίαν — καὶ νὰ χρῆσθε αὐτὰ οὕτως ὥστε νὰ 'φυσιοῖ' μᾶλλον ἢ νὰ οἰκοδομῇ, ἀφῆνον ἀσθενεστέραν ψυχὴν τετραυματισμένην ἐν τῇ πορείᾳ ὑμῶν. Ἡ κρίσις τοῦ Χρυσοστόμου εἶναι αὐστηρά: ἡ γνῶσις ἄνευ ἀγάπης οὐ τρέφει τὴν ψυχήν· διογκοῖ αὐτὴν εἰς ἀλαζονείαν. Πρὶν οὖν ἀσκήσητε ἐλευθερίαν, ἐρωτᾶτε οὐ μόνον 'νόμιμον τοῦτο;' ἀλλὰ 'τί θὰ ἐπιφέρῃ τοῦτο εἰς τὸν ἀδελφόν μου;' Ὁ παρ' ὑμῖν ἄνθρωπος, ἴσως ἧττον βέβαιος, ἧττον ἐλεύθερος, εὐκόλως σαλευόμενος — ὁ Χριστὸς 'οὐδὲ ἀποθανεῖν ὑπὲρ αὐτοῦ παρῃτήσατο.' Οὐχὶ θὰ ἀρνηθῆτε αὐτῷ οὐδὲ μικρὰν συγκατάβασιν; Ἀφίετε τὰς βεβαιότητας ὑμῶν ταπεινάς, μεμνημένοι ὅτι 'οὐδέπω ἔγνωτε καθὼς δεῖ γνῶναι.' Καὶ ἀφίετε τὴν ἀγάπην ὁρίζειν τὰ ὅρια τῆς ἐλευθερίας ὑμῶν, καθὼς ἐποίησεν ὁ Παῦλος, ὅστις θὰ προετίμα νὰ ἀπολέσῃ τὸ νόμιμον εἰς τὸν αἰῶνα ἢ νὰ σκανδαλίσῃ ἕνα ἀδελφόν. Ἡ γνῶσις ἥτις οὐκ οἰκοδομεῖ οὔπω ἐστὶν ἡ γνῶσις ἣν ὁ θεὸς τιμᾷ.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ὢ θεέ, ὅστις γινώσκεσαι οὐχὶ ὑπὸ τῶν ἁπλῶς κατανοούντων ἀλλ' ὑπὸ τῶν ἀγαπώντων, διότι 'εἴ τις ἀγαπᾷ τὸν θεόν, οὗτος ἔγνωσται ὑπ' αὐτοῦ': σῶσόν με ἀπὸ τῆς γνώσεως τῆς φυσιοῦσης καὶ δός μοι ἀντ' αὐτῆς τὴν ἀγάπην τὴν οἰκοδομοῦσαν. Διατήρησον τὰς βεβαιότητάς μου ταπεινάς, διότι οὐδένπω οἶδα καθὼς δεῖ γνῶναι· καὶ μηδέποτε χρήσωμαι τὸ ἀληθὲς οὕτως ὥστε νὰ τραυματίζω τὸν ἀσθενῆ. Θὲς τὴν ἀγάπην, οὐχὶ τὴν ἐλευθερίαν, ὡς ὅριον πάσης ἐλευθερίας μου, ἵνα προτιμήσω μᾶλλον νὰ ἀπολέσω τὸ νόμιμον ἢ νὰ σκανδαλίσω ἀδελφόν — ἀδελφὸν δι' ὃν ὁ Υἱός σου οὐδὲ ἀποθανεῖν παρῃτήσατο. Δίδαξόν με ὁρᾶν τὸν Χριστὸν ἐν τοῖς ἐλαχίστοις τῶν μελῶν αὐτοῦ, καὶ λογίζεσθαι πᾶσαν βλάβην εἰς αὐτοὺς ὡς εἰς αὐτόν. Σοί, ἑνὶ θεῷ, τῷ πατρί, ἐξ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἑνὶ κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ, δι' οὗ τὰ πάντα, μετὰ τοῦ παναγίου πνεύματος, δόξα νῦν καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ομιλίαι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →