← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωάννης

Ο Λόγος που Έλαβε τη Σάρκα μας

Ιωάννης 1Άγιος Αθανάσιος — Περί της Ενανθρωπήσεως του Λόγου20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Στην ησυχία αυτής της ημέρας στρεφόμαστε ξανά στον Άγιο Αθανάσιο τον Μέγα και τη πραγματεία του Περί της Ενανθρωπήσεως του Λόγου. Γραμμένο τον τέταρτο αιώνα για έναν φίλο ονόματι Μακάριο, το έργο εκθέτει το μυστήριο με το οποίο ο ασώματος Υιός του Πατρός εισήλθε στην κατάστασή μας. Ο Αθανάσιος διαβάζει αυτό το γεγονός υπό το φως του πρώτου κεφαλαίου του Κατά Ιωάννην Ευαγγελίου, όπου ο Λόγος που ήταν με τον Θεό και ήταν Θεός δηλώνεται ότι έγινε σάρκα. Το μάθημα μας καλεί να δεχτούμε την ίδια διακήρυξη που η αρχαία Εκκλησία φύλαξε και διακήρυξε.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ακούμε πρώτα τη μαρτυρία του Ευαγγελιστή ότι ο Λόγος ήταν εν αρχή, ότι τα πάντα έγιναν δι' αυτού, και ότι εσκήνωσε μεταξύ μας. Τα λόγια του Ιωάννη προετοιμάζουν την καρδιά να ακούσει πώς ο ίδιος Λόγος, παραμένοντας αυτό που είναι, ανέλαβε σώμα από την Παρθένο για τη σωτηρία μας. Ας αφήσουμε το ιερό κείμενο να αναπαυθεί σιωπηλά πριν στραφούμε στην έκθεση του Πατρός.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Αθανάσιος αρχίζει την πραγματεία του για την Ενσάρκωση υπενθυμίζοντας όσα ειπώθηκαν προηγουμένως σχετικά με τη δημιουργία του σύμπαντος. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἀναγκαῖον μνησθῆναι τῶν προειρημένων, ἵνα μήτε τὴν αἰτίαν ἀγνοήσῃς τῆς σωματικῆς ἐπιφανείας τοῦ τοσούτου καὶ τηλικούτου Λόγου τοῦ Πατρός, μήτε φύσεως αὐτοῦ νομίσῃς ἀκόλουθον τὸ σῶμα φορέσαι τὸν Σωτῆρα, ἀλλ' ὅτι φύσει μὲν ἀσώματος ὢν καὶ Λόγος ἐξ ἀρχῆς, διὰ δὲ τὴν φιλανθρωπίαν καὶ ἀγαθότητα τοῦ ἰδίου Πατρὸς ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι πεφανέρωται ἡμῖν εἰς σωτηρίαν. 4. Πρέπον οὖν ἐστιν ἀπὸ τῆς κτίσεως τοῦ κόσμου καὶ τοῦ Θεοῦ τοῦ δημιουργοῦ αὐτοῦ ἀρχομένους ποιεῖσθαι τὸν περὶ τούτου λόγον, ἵνα οὕτως ὀρθῶς θεωρηθῇ ὅτι τοῦ αὐτοῦ Λόγου ἐστὶν ἔργον ἡ ἀνακαίνισις τῆς κτίσεως, ὃς καὶ ἐν ἀρχῇ αὐτὴν ἐποίησε. Οὐ γὰρ ἀσύμφωνον φανήσεται τὸν Πατέρα ἐν αὐτῷ πεποιηκέναι τὴν σωτηρίαν, δι' οὗ καὶ ἐποίησε. Στη συνέχεια εξηγεί γιατί η προέλευση του ανθρώπου πρέπει να εκτεθεί πριν μιλήσει για την εμφάνιση του Σωτήρα. Θαυμάζεις ἴσως, διὰ τί ποτε, προθέμενοι περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου λέγειν, νῦν περὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἀνθρώπων διαλεγόμεθα. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο οἰκείως ἔχει πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς πραγματείας ἡμῶν. 2. Δεῖ γὰρ, λέγοντας περὶ τῆς ἐπιφανείας τοῦ Σωτῆρος ἐν ἡμῖν, λέγειν καὶ περὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἀνθρώπων, ἵνα γνῷς ὅτι ἡ αἰτία τοῦ κατελθεῖν αὐτὸν δι' ἡμᾶς ἐγένετο, καὶ ὅτι ἡ παράβασις ἡμῶν ἐκάλεσε τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Λόγου, ἵνα ὁ Κύριος σπεύσῃ βοηθῆσαι ἡμῖν καὶ φανῇ ἐν ἀνθρώποις. 3. Ἡμεῖς γὰρ ἦμεν τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ, καὶ διὰ τὴν σωτηρίαν ἡμῶν οὕτως ἐφιλοφρονήθη ὥστε φανῆναι καὶ γεννηθῆναι καὶ ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι. 4. Οὕτως οὖν ὁ Θεὸς ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον, καὶ ἠθέλησε τοῦτον ἐν ἀφθαρσίᾳ διαμένειν· οἱ δὲ ἄνθρωποι, καταφρονήσαντες καὶ ἀπορρίψαντες τὴν τοῦ Θεοῦ θεωρίαν, καὶ κακὰ ἑαυτοῖς ἐπινοήσαντες καὶ ἐπιτεχνήσαντες (ὡς εἴρηται ἐν τῷ κατὰ Ἑλλήνων 3–5. Ο Αθανάσιος περιγράφει στη συνέχεια πώς ο ασώματος Λόγος έρχεται με συγκατάβαση στον κόσμο των ανθρώπων. Πρὸς τοῦτο τοίνυν ὁ ἀσώματος καὶ ἄφθαρτος καὶ ἀΰλος Λόγος τοῦ Θεοῦ ἔρχεται εἰς τὸν ἡμέτερον κόσμον, καίτοι οὐ μακρὰν ἀφ' ἡμῶν ἦν Πράξεις ιζ΄ 27. πρότερον. Οὐδὲν γὰρ τῆς κτίσεως κενὸν αὐτοῦ ἀπολέλειπται· πάντα γὰρ πεπλήρωκεν πανταχοῦ, μένων παρὼν τῷ ἰδίῳ Πατρί. Ἀλλ' ἔρχεται ἐν συγκαταβάσει δεῖξαι φιλανθρωπίαν ἐφ' ἡμᾶς, καὶ ἐπισκέψασθαι ἡμᾶς. 2. Καὶ βλέπων τὸ γένος τῶν λογικῶν κτισμάτων ἐν τῷ ἀπολέσθαι, καὶ τὸν θάνατον βασιλεύοντα ἐπ' αὐτῶν διὰ τῆς φθορᾶς· βλέπων δὲ καὶ ὅτι ἡ ἀπειλὴ κατὰ τῆς παραβάσεως ἔδωκε στερεὰν λαβὴν τῇ φθορᾷ τῇ ἐφ' ἡμῶν, καὶ ὅτι ἦν τερατώδες ὅτι Πρβλ. στ΄ 3. Συνεχίζει να δείχνει ότι ο Λόγος ετοιμάζει για τον εαυτό του ένα σώμα από την άσπιλη Παρθένο. Ἀλλὰ λαμβάνει σῶμα τοῦ ἡμετέρου γένους, καὶ οὐ μόνον οὕτως, ἀλλὰ ἀπὸ ἀσπίλου καὶ ἀμόλυντου παρθένου, μὴ γινώσκουσα ἄνδρα, σῶμα καθαρὸν καὶ ἐν ἀληθείᾳ ἀμόλυντον ἀπὸ ἀνδρὸς συνουσίας. Ὢν γὰρ αὐτὸς παντοδύναμος, καὶ Δημιουργὸς τῶν πάντων, ἑτοιμάζει τὸ σῶμα ἐν τῇ Παρθένῳ ὡς ναὸν ἑαυτῷ, καὶ ποιεῖ αὐτὸ ἴδιον Πρβλ. Λόγος γ΄ 33, σημ. 5, επίσης Λόγος γ΄ 31, σημ. 10. ὡς ὄργανον, ἐν αὐτῷ φανερωθείς, καὶ ἐν αὐτῷ κατοικῶν. 4. Καὶ οὕτως λαβὼν ἀπὸ τῶν σωμάτων ἡμῶν ἕνα ὁμοιοπαθῆ, ἐπειδὴ πάντες ἦσαν ὑπὸ τὴν ποινὴν τῆς φθορᾶς τοῦ θανάτου, παρέδωκεν αὐτὸ εἰς θάνατον ἀντὶ πάντων, καὶ προσέφερε αὐτὸ τῷ Πατρί—ποιῶν τοῦτο, ἐπιπλέον, ἐκ τῆς φιλανθρωπίας αὐτοῦ, πρὸς τὸ τέλος ἵνα, πρῶτον, πάντες θεωρούμενοι ὅτι ἀπέθανον ἐν αὐτῷ, ὁ νόμος ὁ περιέχων τὴν καταστροφὴ τῶν ἀνθρώπων ἀναιρεθῇ (καθόσον ἡ δύναμις αὐτοῦ ἐξαντλήθηκε πλήρως ἐν τῷ σώματι τοῦ Κυρίου, καὶ δὲν εἶχε πλέον λαβὴ κατὰ τῶν ἀνθρώπων, τῶν ὁμοίων του), καὶ ἵνα, δεύτερον, ἐνῷ οἱ ἄνθρωποι εἶχαν στραφεῖ πρὸς τὴν φθοράν, αὐτὸς τοὺς στρέψει πάλι πρὸς τὴν ἀφθαρσίαν, καὶ τοὺς ζωοποιήσει ἀπὸ τὸν θάνατο διὰ τῆς οἰκειώσεως Πρβλ.
Σκεφτείτε

Σκέψου

Ο Αθανάσιος καταλήγει δηλώνοντας πώς ο Λόγος, προσφέροντας το σώμα που είχε λάβει, ικανοποιεί το χρέος του θανάτου και ενδύει όλους με αφθαρσία. Ὁ γὰρ Λόγος, αἰσθανόμενος ὅτι οὐκ ἄλλως ἠδύνατο ἡ φθορὰ τῶν ἀνθρώπων ἀναιρεθῆναι εἰ μὴ διὰ θανάτου ὡς ἀναγκαίας συνθήκης, ἐνῷ ἦν ἀδύνατον τῷ Λόγῳ νὰ ὑποστῇ θάνατον, ὢν ἀθάνατος, καὶ Υἱὸς τοῦ Πατρός· πρὸς τοῦτο λαμβάνει εἰς ἑαυτὸν σῶμα ἱκανὸν θανάτου, ἵνα αὐτό, μετέχοντος τοῦ Λόγου τοῦ ὑπὲρ πάντας, ἄξιον ᾖ νὰ ἀποθάνῃ ἀντὶ πάντων, καὶ ἵνα, διὰ τὸν Λόγον τὸν ἐλθόντα 41 νὰ κατοικήσῃ ἐν αὐτῷ, παραμείνῃ ἄφθαρτον, καὶ ἵνα ἀπὸ τότε ἡ φθορὰ σταματήσῃ ἀπὸ πάντας διὰ τῆς Χάριτος τῆς Ἀναστάσεως. Ὅθεν, προσφέρων εἰς θάνατον τὸ σῶμα τὸ ὁποῖο αὐτὸς εἶχε λάβει, ὡς προσφορὰ καὶ θυσία ἀπαλλαγμένη ἀπὸ κάθε κηλίδα, ἀμέσως ἀπέβαλε τὸν θάνατο ἀπὸ πάντας τοὺς ὁμοίους του διὰ τῆς προσφορᾶς ἰσοδυνάμου. 2. Ὢν γὰρ ὑπὲρ πάντας, ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ φυσικῶς προσφέρων τὸν ἴδιον ναὸν καὶ σωματικὸν ὄργανον εἰς τὴν ζωὴν ἀντίψυχον. πάντων ἐπλήρωσε τὸ χρέος διὰ τοῦ θανάτου αὐτοῦ.
Απαντήστε

Απάντησε

Πού εξακολουθώ να φαντάζομαι ότι ο Θεός παραμένει μακριά από την αδυναμία μου; Σε ποιο βαθμό επιτρέπω στην κατοίκηση του Λόγου να αναδιατάξει τις σκέψεις και τις επιθυμίες μου; Πώς θα διατηρήσω αυτήν την ημέρα τη μνήμη ότι ο ίδιος Λόγος που δημιούργησε τα πάντα έχει κάνει την κατοικία του στη σάρκα μας;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Λόγε του Πατρός, ο οποίος δεν περιφρόνησες να λάβεις το σώμα μας από την Παρθένο, δώσε να μη κουραστούμε ποτέ να ατενίζουμε τη δόξα σου. Όπως γέμισες τα πάντα παραμένοντας με τον Πατέρα, έτσι γέμισε τις καρδιές μας με τη γνώση της παρουσίας σου. Διαφύλαξέ μας από τη φθορά που κάποτε μας κρατούσε και κάνε μας μετόχους της αφθαρσίας που χάρισες δια του Σταυρού και της Αναστάσεώς σου. Είθε η Εκκλησία σε κάθε τόπο να ομολογεί με τον Αθανάσιο ότι εσύ μόνος είσαι και Δημιουργός και Σωτήρας, προς δόξαν του Πατρός και του Αγίου Πνεύματος, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Άγιος Αθανάσιος — Περί της Ενανθρωπήσεως του Λόγου · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →