Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Τοβίτ
Τωβίτ 1-2 — Eterniseed (Καθολικό με δευτεροκανονικά)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το βιβλίο του Τωβίτ ανοίγεται ενώπιον της Εκκλησίας ως ένα οικιακό ευαγγέλιο τοποθετημένο στην αιχμαλωσία του Ισραήλ, όπου μια μοναδική δίκαιη οικογένεια μαρτυρεί την πρόνοια του ενός Θεού μέσα στον θόρυβο των εθνών. Συντεθειμένο με τη μορφή αφηγήσεως προγόνων, εισάγει τους πιστούς σε ένα νοικοκυριό όπου η προσευχή, η ελεημοσύνη και η ταφή των νεκρών αποτελούν τον καθημερινό ρυθμό της ευλάβειας. Από τους πρώτους στίχους το κείμενο παρουσιάζει τον Τωβίτ όχι ως ήρωα όπλων αλλά ως άνθρωπο ελέους του οποίου η πιστότητα δοκιμάζεται από συμφορές. Η Εκκλησία δέχεται αυτή την αφήγηση ως φωτεινή προεικόνιση της μυστηριακής ζωής που θα άνθιζε αργότερα στη νέα διαθήκη: φιλανθρωπία προσφερόμενη εν κρυπτώ, πάθημα ενωμένο με προσευχή και η οικογένεια προσανατολισμένη προς την αίνεση του Θεού. Αναγνωσμένο υπό το φως της Αγίας Τριάδος που αποκαλύφθηκε εν Χριστώ, τα αρχικά κεφάλαια ήδη φανερώνουν έναν Πατέρα που βλέπει τις κρυφές πράξεις ελέους και προετοιμάζει αγγελικό απεσταλμένο για να απαντήσει στην κραυγή των δικαίων.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε τα κεφάλαια 1 και 2 του Τωβίτ αργά, αφήνοντας τη φωνή της αυτοβιογραφίας να σας εισαγάγει στη ζωή ενός πιστού Ισραηλίτη στην εξορία. Προσέξτε πώς ο Τωβίτ αφηγείται την καταγωγή του, το προσκύνημά του στα Ιεροσόλυμα στα νιάτα του και την προσεκτική τήρηση δεκατών και ελεημοσυνών ακόμη και μετά την εξορία του στη Νινευή. Προσέξτε το θάρρος του στην ταφή των σφαγμένων Ισραηλιτών υπό ξένους βασιλείς, τον κίνδυνο που φέρνει αυτή η φιλανθρωπία επάνω του και την υπομονή της Άννας της συζύγου του και του Τωβία του γιου του. Σημειώστε ιδιαίτερα τη σκηνή λήξεως του δευτέρου κεφαλαίου, όπου ο Τωβίτ, κουρασμένος από την ταφή ακόμη ενός πτώματος σε ημέρα εορτής, ξαπλώνει κάτω από έναν τοίχο και τυφλώνεται από τα περιττώματα σπουργιτιών. Κρατήστε στο νου την αντίθεση μεταξύ του εξωτερικού σκότους του και του εσωτερικού φωτός της αδιάλειπτης ευλάβειάς του.
Μελετήστε
Μελέτη
Η αρχική ομολογία του Τωβίτ τον καθιερώνει ως άνθρωπο του οποίου η θρησκεία δεν είναι μόνο εξωτερική τήρηση αλλά αγάπη διαθήκης που διατάσσει ολόκληρο το νοικοκυριό του. Ανακαλεί πώς, ενώ ήταν ακόμη νέος στη βόρεια βασιλεία, αρνήθηκε να συμμετάσχει στη λατρεία των μοσχαριών στη Δαν και αντίθετα έκανε το προσκύνημα στα Ιεροσόλυμα για να προσφέρει τους πρώτους καρπούς και τους δεκάτους που ορίζει ο Μωσαϊκός νόμος. Το κείμενο φροντίζει να απαριθμήσει τρεις κατηγορίες ελεημοσύνης που ασκούσε: τον δεκατό δοθέντα στους Λευίτες, τον δεύτερο δεκατό δαπανηθέντα στα Ιεροσόλυμα και έναν τρίτο δεκατό διανεμηθέντα σε ορφανά, χήρες και προσηλύτους. Αυτή η προσεκτική κατήχηση γενναιοδωρίας, επαναλαμβανόμενη από τον ίδιο τον Τωβίτ στον γιο του στο τέταρτο κεφάλαιο, γίνεται μυστηριακό σημείο της εσωτερικής τάξεως της ψυχής του προς τον Θεό. Ακόμη και μετά την εξορία στη Νινευή υπό τον Σαλμανασσάρ, όταν οι περισσότεροι συγγενείς του έτρωγαν την τροφή των εθνών, ο Τωβίτ διατηρήθηκε αμόλυντος και συνέχισε να θυμάται τους πτωχούς του λαού του. Ο Κύριος ανταμείβει αυτή την πιστότητα με εύνοια στη βασιλική αυλή, όπου ο Τωβίτ εμπιστεύεται τις υποθέσεις του βασιλέως και συσσωρεύει περιουσία στη Μηδία. Ωστόσο η αφήγηση φροντίζει να δείξει ότι η πολιτική ευτυχία δεν είναι το μέτρο της δικαιοσύνης, διότι υπό τον επόμενο βασιλέα οι κίνδυνοι της φιλανθρωπίας γίνονται οξεία. Ο Τωβίτ, ακούγοντας για έναν Ισραηλίτη στραγγαλισμένο και ριγμένο στην αγορά, αφήνει το ίδιο του το γεύμα για να θάψει τον νεκρό σε πείσμα του βασιλικού διατάγματος. Αυτό το σωματικό έργο ελέους, το οποίο η Εκκλησία θα αριθμούσε αργότερα μεταξύ των επτά, παρουσιάζεται όχι ως εξαιρετικός ηρωισμός αλλά ως η συνήθης έκφραση αγάπης προς τον αδελφό. Όταν η πράξη του αναφέρεται και πρέπει να φύγει για να σώσει τη ζωή του, η απώλεια της περιουσίας του δεν σβήνει τη φιλανθρωπία του· επιστρέφοντας υπό νέο βασιλέα, επαναλαμβάνει την ίδια κρυφή διακονία. Το πλήγμα που τον βρίσκει στο τέλος του δευτέρου κεφαλαίου δεν είναι λοιπόν συνέπεια αμαρτίας του αλλά δοκιμασία της υπομονής του. Ξαπλωμένος κάτω από τον τοίχο σε τελετουργική ακαθαρσία από την πρόσφατη ταφή του, τυφλώνεται από τα θερμά περιττώματα σπουργιτιών, και οι προσπάθειες των ιατρών να τον θεραπεύσουν μόνο χειροτερεύουν την πάθηση. Η σύζυγός του Άννα αναγκάζεται να υφάνει, και προκύπτει διαφωνία μεταξύ τους όταν εκείνη επιστρέφει στο σπίτι με ένα κατσίκι δοσμένο ως δώρο από τον εργοδότη της. Η υποψία του Τωβίτ και η οξεία απάντηση της Άννας αποκαλύπτουν την ένταση που το πάθημα επιφέρει στον πιο ευλαβή γάμο. Η Εκκλησία διαβάζει αυτές τις σκηνές ως σχολείο υπομονής: ο δίκαιος άνθρωπος φέρει όχι μόνο την εχθρότητα του κόσμου αλλά και την αμηχανία του ίδιου του νοικοκυριού του, προεικονίζοντας το μακρό πάθημα που υφίσταται το σώμα του Χριστού σε κάθε γενεά.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Η τύφλωση του Τωβίτ έρχεται ακριβώς κατά την πράξη του καλού, και η σύζευξη δεν είναι τυχαία. Η Εκκλησία έχει από καιρό αναγνωρίσει σε τέτοιες στιγμές το μυστήριο του λυτρωτικού πάθους, όπου οι δίκαιοι επιτρέπεται να βιώσουν την φαινομενική αποτυχία της αρετής τους ώστε να πραγματοποιηθούν οι βαθύτεροι σκοποί του Θεού. Σκεφθείτε πώς η αντίδραση του Τωβίτ στη συμφορά στερείται της πικρίας που θα περίμενε κανείς· ακόμη και όταν πληγωθεί από τα λόγια της συζύγου του, στρέφεται αμέσως στην προσευχή αντί της αυτοδικαίωσης. Σκεφθείτε επίσης πώς η ταφή των νεκρών, η οποία σε πολλούς πολιτισμούς έχει γίνει επάγγελμα ανατεθειμένο σε επαγγελματίες, ήταν γι' αυτόν ιερό καθήκον αναλαμβανόμενο με προσωπικό κίνδυνο και τελετουργικό κόστος. Η Καθολική παράδοση έχει διατηρήσει αυτό το έργο ελέους ως ένα από τα επτά σωματικά έργα, συνεχιζόμενο σήμερα στην ενοριακή κηδεία, τις προσευχές για τους πιστούς κεκοιμημένους και την προσεκτική ταφή του σώματος που θα αναστηθεί την τελευταία ημέρα. Ρωτήστε τον εαυτό σας αν οι μικρές ελεημοσύνες που τελείτε έχουν την ήσυχη σταθερότητα της κρυφής φιλανθρωπίας του Τωβίτ ή αν εξαρτώνται από το να γίνονται αντιληπτές. Προσέξτε πώς η εργασία της Άννας αποκαλύπτει το κόστος που οι θλίψεις του συζύγου επιφέρουν στη σύζυγο, και πόσο εύκολα ακόμη και δίκαιες ψυχές παρεξηγούν η μία την άλλη υπό την πίεση της πτωχείας. Η Αγία Οικογένεια στη Ναζαρέτ, όπου ο Ιωσήφ εργαζόταν εν αφανεία και η Μαρία φύλαττε όλα τα πράγματα στην καρδιά της, προσφέρει αντίθετη εικόνα γάμου μεταμορφωμένου από τη χάρη, προς την οποία καλείται κάθε χριστιανικό νοικοκυριό.
Απαντήστε
Απόκριση
Επιλέξτε ένα σωματικό έργο ελέους αυτή την εβδομάδα για να το αναλάβετε ήσυχα, χωρίς ανακοίνωση: επίσκεψη σε ασθενή, γεύμα για πενθούντα, συνεισφορά στην ενοριακή εταιρεία ταφής ή η απλή πράξη προσευχής για τις ψυχές των προσφάτως κεκοιμημένων στο τοπικό σας κοιμητήριο. Αφήστε το να σας κοστίσει κάτι, και αφήστε το κόστος να παραμείνει κρυφό μεταξύ εσάς και του Πατέρα που βλέπει εν κρυπτώ.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Παντοδύναμε και αιώνιε Θεέ, ο οποίος στις ημέρες της εξορίας ανέστησες τον Τωβίτ ως μάρτυρα ελεήμονος αγάπης μέσα σε άπιστη γενεά, χάρισέ μας την ίδια ήσυχη σταθερότητα στην άσκηση της φιλανθρωπίας. Όταν τα έργα ελέους μας περνούν απαρατήρητα από τον κόσμο και ακόμη μας φέρνουν δοκιμασία και αντίφαση, στήριξε στις καρδιές μας την πεποίθηση ότι εσύ βλέπεις όλα τα κρυφά πράγματα. Με τη μεσιτεία του αγίου αρχαγγέλου Ραφαήλ, ο οποίος ακόμη τότε προετοιμαζόταν να φέρει θεραπεία, και μέσω της προστασίας της Μαρίας της νέας Εύας, η οποία εν αφανεία γέννησε τον Λόγο σαρκωμένο, βάθυνε την αγάπη μας για τους πτωχούς, τους ασθενείς και τους νεκρούς. Ας διατάξουμε τα νοικοκυριά μας έτσι ώστε με προσευχή, ελεημοσύνη και ταφή των νεκρών να γίνουν ζωντανά ιερά της διαθήκης σου. Διά Χριστού του Κυρίου ημών, ο οποίος ζει και βασιλεύει μαζί σου εν ενότητι του Αγίου Πνεύματος, ενός Θεού, εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.