Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος
Χριστός ο Πάσχα μας: Το Αίμα στους Παραστάτες και το Αρνί του Οποίου το Κόκαλο δεν Έσπασε
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Εδώ βρίσκεται η καρδιά της Εξόδου και μία από τις μεγάλες πηγές της χριστιανικής τυπολογίας: η νύχτα του Πάσχα, όταν το αίμα ενός αρνιού στους παραστάτες απέτρεψε τον εξολοθρευτή, και ο Ισραήλ έφαγε με βιασύνη, ζωσμένος για την πορεία έξω από τη δουλεία. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου ερμηνεύει την τελετή του Πάσχα με το βλέμμα εκείνου που γνωρίζει τι προτυπώνει, διότι διαβάζει όλο τον νόμο του αρνιού ως «αινίγματα των μυστηρίων μας». Το αίμα που χτυπήθηκε στο υπέρθυρο και στους παραστάτες δεν ήταν επειδή ο ασώματος Θεός χρειαζόταν σημείο, αλλά ώστε ο Ισραήλ να μάθει την πρόνοιά Του και εμείς, που θυσιάζουμε το άμωμο Αρνί, να αναγνωρίσουμε τον προτυπωμένο τύπο. Το αρνί που λαμβανόταν τη δέκατη και σφαζόταν τη δέκατη τέταρτη προς το βράδυ δείχνει ακριβώς το βράδυ κατά το οποίο ο Δεσπότης Χριστός παραδόθηκε. Τα πικρά χόρτα θυμίζουν την πικρία της δουλείας· ο άζυμος άρτος διδάσκει ότι τηρούμε την εορτή όχι με την παλαιά ζύμη της κακίας αλλά με τον άζυμο άρτο της ειλικρίνειας και της αληθείας. Το αρνί που τρώγεται ολόκληρο σε ένα σπίτι σημαίνει την μία Εκκλησία, έξω από την οποία κανείς δεν μετέχει των θείων μυστηρίων. Και πάνω απ' όλα, το κόκαλο που δεν συντρίφθηκε προτύπωσε την απάθεια του Δεσπότη Χριστού — διότι, όπως μαρτύρησε ο ευαγγελιστής Ιωάννης, οι στρατιώτες έσπασαν τα σκέλη των ληστών αλλά δεν έσπασαν του Κυρίου, αφού Τον βρήκαν ήδη νεκρό. Έτσι το αρνί του Πάσχα είναι ο Χριστός ο Πάσχα μας· το αίμα στην πόρτα είναι ο Σταυρός που μας σκεπάζει· και η βιασύνη εκείνης της νύχτας είναι η προθυμία με την οποία κάθε ψυχή πρέπει να φύγει από την Αίγυπτο της αμαρτίας για τη γη της επαγγελίας.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε Έξοδος 11–12 — Ο Κύριος προειδοποιεί για την τελευταία πληγή: «περί το μεσονύκτιον θα εξέλθω εις το μέσον της Αιγύπτου· και θα αποθάνει παν πρωτότοκον εν γη Αιγύπτου». Έπειτα ο νόμος του Πάσχα: «τη δεκάτη ημέρα του μηνός τούτου ας λάβωσιν εις εαυτούς έκαστος αρνίον… άμωμον, αρσενικόν ενιαύσιον»· «πάσα η συναγωγή… ας σφάξωσιν αυτό το εσπέρας»· «ας λάβωσιν από του αίματος, και ας ραντίσωσιν επί τους δύο παραστάτας και επί το υπέρθυρον»· «οπτήσατε εν πυρί… την κεφαλήν αυτού μετά των ποδών αυτού»· «ουδέν αφήσετε εξ αυτού έως πρωί»· «μετά των οσφύων υμών περιεζωσμένων, των υποδημάτων υμών εν τοις ποσίν υμών, και της ράβδου υμών εν τη χειρί υμών· και φάγεσθε αυτό μετά σπουδής· είναι το πάσχα Κυρίου». «Και το αίμα έσται εις υμάς εις σημείον… και όταν ίδω το αίμα, παρελεύσομαι υμάς, και ουκ έσται εν υμίν πληγή εις απώλειαν». Τρώγεται σε ένα σπίτι· «και οστούν ου συντρίψετε απ' αυτού». Κατά το μεσονύκτιον ο Κύριος πατάσσει τα πρωτότοκα της Αιγύπτου, και ο Φαραώ εγείρεται και λέγει: «Αναστάντες, εξέλθετε εκ μέσου του λαού μου»· και ο Ισραήλ εξέρχεται, εξακόσιαι χιλιάδες πεζοί, με τα σκεύη ζυμώσεως δεμένα εν τοις ιματίοις αυτών.
Μελετήστε
Μελέτη
Διατί εδόθη το αίμα καθόλου, αν ο Θεός δεν χρειάζεται σημείον για να γνωρίζει τους ιδικούς Του; Ο Θεοδώρητος αποκρίνεται ότι το αίμα εδόθη για χάρη μας, ώστε διά του συμβόλου ο Ισραήλ να μάθει την πρόνοια του Θεού και εμείς να γνωρίσουμε τον τύπο που εκπληρώθηκε εν Χριστώ:
Ουχί διότι η ασώματος φύσις εχρήζε τοιούτων σημείων, αλλά διά του συμβόλου και εκείνοι έδει να μάθωσι την του Θεού πρόνοιαν, και ημείς, οι θυσιάζοντες το άμωμον αρνίον, να αναγνωρίσωμεν τον προτυπωθέντα τύπον. Και η ιδία η ώρα της σφαγής του αρνιού κηρύττει τον Χριστό, διότι πίπτει το εσπέρας της ιδίας προδοσίας Του:
Κατά το εσπέρας τούτο και ο Δεσπότης Χριστός παρεδόθη τοις Ιουδαίοις. Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει τον άζυμον άρτον ως την ψυχήν καθαρθείσαν από κακίας — ακριβώς ό,τι διδάσκει ο Απόστολος όταν μας προστάζει να τηρούμε την εορτήν όχι με παλαιάν ζύμην:
εορτάζομεν την εορτήν ουκ εν ζύμη παλαιά, τουτέστι κακίας και πονηρίας, αλλά εν αζύμοις ειλικρινείας και αληθείας. Και το βαθύτερο όλων σχήμα, το ασύντριπτον οστούν, το ερμηνεύει μετά του Ευαγγελιστού ως σημείον της απαθείας του Κυρίου:
Και το μη συντριβήναι οστούν προετύπωσε την απάθειαν του Δεσπότου Χριστού. Το αρνίον της Αιγύπτου, σφαγιασθέν το εσπέρας, φαγωθέν ολόκληρον, με οστά ασύντριπτα, είναι η σκιά της οποίας το σώμα είναι ο Χριστός ο Πάσχα μας.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Θεοδώρητος συγκεντρώνει όλη την τελετήν εις μίαν ομολογίαν:
Πάντα ταύτα αινίγματα των ημετέρων μυστηρίων εισίν. Το αίμα δεν ραντίζεται μόνον εις το υπέρθυρον αλλά και εις τους δύο παραστάτας, και ο Θεοδώρητος ερμηνεύει και τούτο ως τύπον του χριστιανού σφραγιζομένου πανταχόθεν διά του σωτηρίου σημείου: ορατώς εις το μέτωπον, πνευματικώς εις τον λόγον, την πράξιν και την θεωρίαν. Το αρνίον φαγωθέν εις εν οίκον, της σαρκός αυτού μη μεταφερομένης εις άλλον, ερμηνεύεται ως η μία Εκκλησία και η μία κοινωνία αυτής:
το εν ενί οίκω βρωθήναι το πρόβατον, και μηδέν των κρεών αυτού εξενεχθήναι έξω του οίκου, σημαίνει την μίαν Εκκλησίαν, και το μηδένα έξω της Εκκλησίας μετέχειν των θείων μυστηρίων. Ακόμη και ο νόμος περί του ποιος δύναται να φάγη ερμηνεύεται προς την συγκέντρωσιν των εθνών: ο ξένος και ο απερίτμητος αποκλείονται, αλλά ο δούλος αγορασθείς και περιτμηθείς μετέχει — και ούτω, λέγει ο Θεοδώρητος, ο εκ των εθνών πιστεύσας και λαβών το σωτήριον λουτρόν απολαμβάνει της θείας τροφής:
Ούτω και ο εξ εθνών πιστεύσας και το σωτήριον λουτρόν λαβών απολαύει της θείας τροφής. Και η εντολή να φάγη εν σπουδή, με οσφύς περιεζωσμένας και ράβδον εν χειρί, γίνεται κανών της αυτής της μετανοίας — η προθυμία εκείνου που πρέπει να εγκαταλείψη την αμαρτίαν άνευ αναβολής:
το μη αναβάλλεσθαι τον μεταβαίνοντα εκ πονηρού βίου εις ενάρετον βίον, μηδέ χρονίζειν, αλλά μετά σπουδής και προθυμίας ποιείσθαι την μετάβασιν. Ούτω πᾶσα λεπτομέρεια εκείνης της αρχαίας νυκτός — το αίμα, ο οίκος, ο άρτος, η σπουδή, το ασύντριπτον οστούν — είναι αίνιγμα του οποίου η απάντησις είναι ο Χριστός και η Εκκλησία Του.
Απαντήστε
Απόκριση
Στήθι εις την θύραν του Πάσχα και ίδε την σωτηρίαν σου εν τύπω. Το αίμα του αρνιού εις τους παραστάτας απέτρεψε τον εξολοθρευτήν· το Αίμα του Χριστού του Πάσχα μας, χυθέν επί του Σταυρού, σε σκεπάζει από τον θάνατον. Ο Θεοδώρητος σε διδάσκει να σφραγίζεσαι πανταχόθεν διά του σωτηρίου σημείου — εις το μέτωπον ορατώς, και πνευματικώς εις τον λόγον σου, την πράξιν σου και την θεωρίαν σου — ώστε ουδεμία μερίς της ζωής σου να μένη έξω της προστασίας του Αρνίου. Τήρει λοιπόν την εορτήν, καθώς προστάζει ο Απόστολος: ουκ εν ζύμη παλαιά κακίας και πονηρίας, αλλά εν αζύμοις ειλικρινείας και αληθείας. Απόβαλε την πικρίαν, την μνησικακίαν, την κρυπτήν αμαρτίαν, και πρόσελθε εις την τράπεζαν του Κυρίου με καρδίαν κεκαθαρμένην. Και εισέλθε εις τον ένα οίκον — διότι το αρνίον εβρώθη εν ενί οίκω και ουδαμού αλλαχού εφέρθη, τύπος της μίας Εκκλησίας έξω της οποίας ουδείς μετέχει των θείων μυστηρίων. Μη ζήτει τον άρτον της ζωής εκτός του οίκου του Θεού· συ ο ποτέ ξένος εκ των εθνών ηγοράσθης και ελούσθης εν τω σωτηρίω λουτρώ, και νυν δύνασαι να φάγης την θείαν τροφήν εις την οικογενειακήν τράπεζαν. Πάντων δε μάλιστα, φάγε εν σπουδή. Ο Θεοδώρητος ερμηνεύει τας περιεζωσμένας οσφύς και την ράβδον εν χειρί ως την προθυμίαν της ψυχής η οποία εγκαταλείπει πονηρόν βίον διά ενάρετον άνευ αναβολής. Μη χρονίζης εν τη Αιγύπτω σου. Το Αρνίον εσφάγη, η θύρα εσφραγίσθη, η οδός ηνοίχθη — ανάστα, ζωσθήτι, και έξελθε, ίνα τηρήσης το Πάσχα του Κυρίου και φθάσης τέλος εις την γην ην επηγγείλατο.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Χριστέ ο Πάσχα μας, το άμωμον Αρνίον σφαγιασθέν υπέρ ημών, ου το αίμα επί του ξύλου του Σταυρού αποστρέφει τον εξολοθρευτήν από πάντων των σφραγισθέντων δι' αυτού: ευλογώ σε ότι το αρχαίον αρνίον της Αιγύπτου ήτο αίνιγμα του μυστηρίου σου, και ότι κατά το αυτό εσπέρας της σφαγής αυτού συ παρεδόθης υπέρ της ημών σωτηρίας. Σφράγισόν με, Κύριε, τω σωτηρίω σημείω πανταχόθεν — επί του μετώπου μου, και επί του λόγου μου, της πράξεώς μου και της θεωρίας μου — ίνα μηδέν μέρος μου κείται ανοικτόν εις τον θάνατον. Κάθαρσόν με της παλαιάς ζύμης κακίας και πονηρίας, ίνα τηρώ την εορτήν σου εν αζύμοις ειλικρινείας και αληθείας. Συνάγαγέ με εις τον ένα οίκον της Εκκλησίας σου, έξω της οποίας ουδείς μετέχει των θείων μυστηρίων, και τρέφε με, τον ποτέ ξένον εκ των εθνών αλλά νυν λελουσμένον εν τω σωτηρίω λουτρώ, τη θεία τροφή της τραπέζης σου. Και ζωσόν τας οσφύς μου διά την οδοιπορίαν: μη με αφήσης αναβάλλεσθαι ή χρονίζειν εν τη εγκαταλείψει της Αιγύπτου της αμαρτίας, αλλά διαβαίνω μετά σπουδής και προθυμίας εκ πονηρού βίου εις βίον εν σοι ζώμενον. Συ γαρ ει το Αρνίον ου το οστούν ου συνετρίβη, ο απαθής Δεσπότης ο καταπατήσας τον θάνατον διά θανάτου. Σοι, ω Χριστέ ο Θεός ημών, τω Πάσχα ημών και τη απαλλαγή ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →