← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ως το Όρος Σιών και τα Δέματα της Χαράς: Ψαλμοί 125 και 126

Ψαλμοί 125-126Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Κοντά στην κορυφή της αναβάσεως ο προσκυνητής λαμβάνει δύο ψαλμούς εμπιστοσύνης και συγκομιδής. Ο Ψαλμός 125 είναι ο βράχος κάτω από τα πόδια του: 'Όσοι εμπιστεύονται στον Κύριο θα είναι σαν το όρος Σιών, το οποίο δεν μπορεί να μετακινηθεί αλλά στέκεται σταθερό για πάντα.' Ο Άγιος Αθανάσιος τον αποκαλεί ψαλμό που περιγράφει ζωή προικισμένη με αγία αρετή, και η Ανατολή διαβάζει τη Σιών ως την Εκκλησία που στέκεται ακλόνητη — 'έτσι στέκεται ο Κύριος γύρω από τον λαό Του, από τώρα και για πάντα' — ώστε η πιστή ψυχή έχει μέσα της όλη τη χάρη και τη δύναμη που είναι αποθηκευμένη στην Εκκλησία του Θεού. Ο Ψαλμός 126 είναι η χαρά μετά τα δάκρυα: 'Όταν ο Κύριος επέστρεψε την αιχμαλωσία της Σιών, τότε ήμασταν σαν αυτούς που ονειρεύονται.' Είναι ο πασχαλινός ψαλμός της Ανατολής, ψαλλόμενος στο Κοινό των Αποστόλων, όπου το κλάμα αγιάζεται και έρχεται η συγκομιδή: 'Όσοι σπέρνουν με δάκρυα θα θερίσουν με χαρά.' Οι Πατέρες ακούν σε αυτόν την απορημένη χαρά των αποστόλων κατά την Ανάσταση, όταν ο Χριστός 'επέστρεψε την αιχμαλωσία της Σιών' αδειάζοντας τον άδη και οδηγώντας τους δίκαιους που περίμεναν στον Παράδεισο, και τη μεγάλη ειρήνη της Εκκλησίας όταν βγήκε τελικά από τον διωγμό. Εμπιστοσύνη που δεν μπορεί να μετακινηθεί, και δάκρυα που ωριμάζουν σε δέματα — αυτό είναι το ζεύγος.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε και τους δύο ψαλμούς ως εμπιστοσύνη που ανυψώνεται σε συγκομιδή. Ο Ψαλμός 125 στέκεται σταθερός: 'Όσοι εμπιστεύονται στον Κύριο θα είναι σαν το όρος Σιών, το οποίο δεν μπορεί να μετακινηθεί αλλά στέκεται σταθερό για πάντα. Τα βουνά στέκονται γύρω από την Ιερουσαλήμ: έτσι στέκεται ο Κύριος γύρω από τον λαό Του, από τώρα και για πάντα.' Υπόσχεται ότι η καταπίεση δεν θα διαρκέσει: 'Διότι η ράβδος των ασεβών δεν έρχεται στον κλήρο των δικαίων: μήπως οι δίκαιοι απλώσουν το χέρι τους στην ανομία.' Και τελειώνει με ικεσία και ειρήνη: 'Κάνε καλό, Κύριε, σε αυτούς που είναι καλοί και αληθινοί στην καρδιά. Όσο για αυτούς που επιστρέφουν στην ανομία τους, ο Κύριος θα τους οδηγήσει μαζί με τους κακοποιούς: αλλά ειρήνη θα είναι επί του Ισραήλ.' Ο Ψαλμός 126 ανοίγει με απορημένη χαρά: 'Όταν ο Κύριος επέστρεψε την αιχμαλωσία της Σιών, τότε ήμασταν σαν αυτούς που ονειρεύονται. Τότε το στόμα μας γέμισε γέλιο και η γλώσσα μας χαρά.' Τα έθνη τα ίδια το προσέχουν: 'Τότε είπαν μεταξύ των εθνών: Ο Κύριος έκανε μεγάλα πράγματα για αυτούς. Ναι, ο Κύριος έκανε μεγάλα πράγματα για εμάς ήδη: γι' αυτό χαιρόμαστε.' Προσεύχεται για το υπόλοιπο της συγκομιδής: 'Επέστρεψε την αιχμαλωσία μας, Κύριε, όπως τα ποτάμια στον νότο.' Και κλείνει με την υπόσχεση που στεφανώνει όλη την ανάβαση: 'Όσοι σπέρνουν με δάκρυα θα θερίσουν με χαρά. Αυτός που τώρα πορεύεται κλαίγοντας και φέρει καλό σπόρο, θα έρθει σίγουρα πάλι με χαρά και θα φέρει τα δέματά του.'
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Ψαλμός 125 προσεύχεται: 'Κάνε καλό, Κύριε, σε αυτούς που είναι καλοί και αληθινοί στην καρδιά' — και ο Ωριγένης κάνει μια λεπτή διάκριση σε αυτές τις δύο λέξεις. Το να είναι κανείς 'καλός' είναι συνεχής καθαρότητα στην πράξη· το να είναι 'αληθινός στην καρδιά' είναι υγιής πίστη στη διδασκαλία και η εσωτερική συγκατάθεση του θελήματος σε αυτή την εξωτερική ορθότητα. Η διάκριση έχει σημασία, προειδοποιεί ο Ωριγένης, διότι η εξωτερική καλοσύνη μπορεί να είναι πλαστή: είναι δυνατόν να είναι κανείς καλός όσον αφορά την εξωτερική ακατηγορία, λόγω φόβου τιμωρίας ή για να κερδίσει το χειροκρότημα των ανθρώπων — ούτε το ένα ούτε το άλλο είναι αποδεκτό ενώπιον του Θεού. Ο Κύριος καλείται να 'κάνει καλό' μόνο σε εκείνους που Τον υπηρετούν από αληθινή αγάπη, χαρίζοντάς τους αύξηση χάριτος στον δρόμο και την αφθονία της μακαριότητας στην πατρίδα τους. Έτσι η σταθερότητα της Σιών δεν είναι η ακαμψία του φόβου ή της ματαιότητας, αλλά η ριζωμένη αγάπη. Τότε ο Ψαλμός 126 μας μεταφέρει στη χαρά προς την οποία ωριμάζει αυτή η αγάπη, και η Ανατολή αγαπά αυτόν τον ψαλμό διότι αγιάζει τα δάκρυά μας. Ο Άγιος Μακάριος διδάσκει ότι πριν έρθει ο Χριστός, πριν αγιάσει το κλάμα με τη δική Του δυνατή κραυγή και δάκρυα, τίποτε άλλο παρά αλμυρές σταγόνες πικρού νερού δεν έρεαν από τα μάτια των ανθρώπων, αλλά τώρα είναι πολύτιμα μαργαριτάρια, αγαπητά και πολύτιμα ενώπιον του Θεού. Τα δάκρυα της μετανοίας με τα οποία ποτίζουμε τον σπόρο που σπέρνουμε δεν είναι πλέον απλή λύπη· είναι το ίδιο το μέσο της συγκομιδής — 'όσοι σπέρνουν με δάκρυα θα θερίσουν με χαρά.'
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Τι εννοεί ο Ψαλμός 126 με το 'σαν αυτούς που ονειρεύονται'; Οι Πατέρες διαβάζουν τον στίχο πρώτα για την απορημένη, διστακτική χαρά των αποστόλων κατά την Ανάσταση, αφού ο Χριστός όντως επέστρεψε την αιχμαλωσία της Σιών αδειάζοντας τον άδη και φέρνοντας τους πατριάρχες που περίμεναν μαζί Του στη χαρά του Παραδείσου — και ακόμη περισσότερο όταν ανήλθε ψηλά, οδηγώντας αιχμαλωσία αιχμάλωτη. Και έχει, πέρα από αυτό, μια μεγάλη ιστορική εκπλήρωση: την ειρήνη της Εκκλησίας όταν βγήκε τελικά σε μόνιμη ελευθερία από την ειδωλολατρική καταπίεση. Ο Ευσέβιος Καισαρείας, που έζησε για να δει αυτή την αυγή, μας άφησε τη δική του ανάσα μαρτυρία γι' αυτό. Περιγράφει τις εορτές των εγκαινίων των ανοικοδομημένων εκκλησιών, τις ψυχές των πιστών που θριαμβεύουν με θεία και ουράνια χαρά, 'μία η δύναμη και η ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, που ρέει μέσα από όλα τα μέλη της Εκκλησίας, ένα το νου και το αίσθημα όλων,' και μία σύμφωνη δοξολογία της Θεότητας από τα στόματα όλων. Πλήθη κάθε ηλικίας και κατάστασης, λέει, με χαρούμενο πνεύμα και αγαλλόμενη ψυχή, με προσευχές και ευχαριστίες προσκύνησαν τον Θεό, τον Δωρητή όλων των αγαθών. Αυτό είναι το να είναι κανείς 'σαν αυτούς που ονειρεύονται': χαρά πολύ μεγάλη για να την χωρέσει η καρδιά μονομιάς. Και η προσωπική εφαρμογή είναι η πιο αγαπητή από όλες — η εσωτερική χαρά που έρχεται σε κάθε ψυχή που ο Θεός ελευθερώνει από τα δεσμά της αμαρτίας και της επιτρέπει να ξεσπάσει σε δοξολογική χαρά. Η αιχμαλωσία που επεστράφη, τα δάκρυα που αγιάστηκαν, τα δέματα που μεταφέρθηκαν στο σπίτι: αυτή είναι η συγκομιδή προς την οποία έχει ανεβεί όλη η προσκυνηματική ανάβαση.
Απαντήστε

Απόκριση

Αυτοί οι δύο ψαλμοί ζητούν να ριζώσεις και να είσαι υπομονετικός με τα δάκρυά σου. Πρώτα, ρίζωσε εκεί όπου σε φυτεύει ο Ψαλμός 125: 'Όσοι εμπιστεύονται στον Κύριο θα είναι σαν το όρος Σιών, το οποίο δεν μπορεί να μετακινηθεί.' Ας είναι η καλοσύνη σου η καλοσύνη της αγάπης, όχι του φόβου ή της αναζήτησης χειροκροτήματος — διότι η εξωτερική ακατηγορία που τηρείται μόνο για να αποφύγει την τιμωρία ή για να κερδίσει τον έπαινο των ανθρώπων δεν είναι αποδεκτή σε κανέναν. Η ράβδος των ασεβών μπορεί να πέσει στον κλήρο σου για μια εποχή, αλλά δεν θα παραμείνει εκεί· οι θλίψεις έρχονται αλλά δεν μένουν, οι διωγμοί έρχονται αλλά δεν συνεχίζονται, και ο Κύριος στέκεται γύρω από τον λαό Του ώστε η ράβδος του καταπιεστή να μην σε κάνει να απλώσεις το χέρι σου στην ανομία. Στάσου λοιπόν σταθερός, σαν τη Σιών, ενθρονισμένος και ακίνητος. Δεύτερο, μην περιφρονείς τα δάκρυά σου, διότι ο Ψαλμός 126 τα κάνει σπόρο. Το κλάμα της μετανοίας, του πόθου για την πατρίδα σου, της συμπόνιας για εκείνους που είναι ακόμη αιχμάλωτοι της αμαρτίας — αυτά δεν είναι χαμένη λύπη αλλά τα πολύτιμα μαργαριτάρια με τα οποία ποτίζεις τον καλό σπόρο που σπέρνεις. 'Αυτός που τώρα πορεύεται κλαίγοντας και φέρει καλό σπόρο, θα έρθει σίγουρα πάλι με χαρά και θα φέρει τα δέματά του.' Σπέρνε τώρα με δάκρυα· η συγκομιδή είναι βέβαιη. Ο Κύριος που επέστρεψε την αιχμαλωσία της Σιών, που γέμισε το στόμα με γέλιο και τη γλώσσα με χαρά, δεν θα αφήσει τον κόπο της σποράς σου να χαθεί, αλλά θα σε φέρει στο σπίτι με ύμνους και με δέματα.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε, γύρω από τον οποίο στέκεται ο λαός Σου όπως τα βουνά γύρω από την Ιερουσαλήμ: στερέωσέ μας στην εμπιστοσύνη, ώστε να είμαστε σαν το όρος Σιών, το οποίο δεν μπορεί να μετακινηθεί αλλά στέκεται σταθερό για πάντα. Ας είναι η καλοσύνη μας η καλοσύνη της αγάπης και όχι του φόβου, οι καρδιές μας αληθινές στην υγεία της πίστεως· και όταν η ράβδος των ασεβών πέφτει στον κλήρο μας, μην επιτρέψεις να παραμείνει, ούτε ας απλώσουμε τα χέρια μας στην ανομία, αλλά Εσύ να στέκεσαι γύρω από τον λαό Σου από τώρα και για πάντα. Και Εσύ που επέστρεψες την αιχμαλωσία της Σιών, που άδειασες τον άδη και οδήγησες τους αγίους Σου που περίμεναν στη χαρά του Παραδείσου: αγίασε το κλάμα μας, ώστε οι αλμυρές σταγόνες της λύπης μας να γίνουν πολύτιμα μαργαριτάρια, αγαπητά ενώπιόν Σου, ο ίδιος ο σπόρος της συγκομιδής μας. Χάρισε σε εμάς που σπέρνουμε με δάκρυα — τα δάκρυα της μετανοίας, του πόθου για την πατρίδα μας, της συμπόνιας για εκείνους που είναι ακόμη δεμένοι στην αμαρτία — να έρθουμε σίγουρα πάλι με χαρά και να φέρουμε τα δέματά μας. Γέμισε το στόμα μας με γέλιο και τη γλώσσα μας με χαρά, ώστε με μία σύμφωνη δοξολογία από τα στόματα όλων να σε προσκυνήσουμε, τον Δωρητή όλων των αγαθών. Σε Εσένα, Χριστέ Θεέ μας, με τον άναρχο Πατέρα Σου και το πανάγιο και ζωοποιό Πνεύμα Σου, δόξα, τιμή και προσκύνηση, τώρα και αεί, και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →