Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Ψαλμοί 107-108 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Η προσεκτική ερμηνεία της Γραφής από τον Ιωάννη Καλβίνο μας προσκαλεί σε βαθύτερη επίγνωση του σταθερού ελέους του Θεού. Στο υπόμνημά του στους Ψαλμούς 107 και 108, ο Καλβίνος ανιχνεύει τους πολλούς τρόπους με τους οποίους ο Κύριος διασώζει τον λαό του από κινδύνους και τον οδηγεί στην πατρίδα. Τα λόγια του μας υπενθυμίζουν ότι κάθε διάσωση μαρτυρεί τη θεία πρόνοια. Καθώς ακούμε σήμερα, ας διεγερθούν οι καρδιές μας σε ευγνωμοσύνη και εμπιστοσύνη. Οι γνώσεις του Καλβίνου ανοίγουν τις σκηνές του ψαλμού με περιπλάνηση, αιχμαλωσία, ασθένεια και καταιγίδα με ποιμαντική σαφήνεια και σεβασμό προς τον λόγο του Θεού.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ας διαβάσουμε τώρα μαζί τους Ψαλμούς 107 και 108. Αυτά τα άσματα εορτάζουν τις λυτρωτικές πράξεις του Θεού στην έρημο, στη φυλακή, στην ασθένεια και στη θάλασσα. Ακούστε την επαναλαμβανόμενη πρόσκληση να δώσουμε ευχαριστία για το αιώνιο έλεός του. Αφήστε τις εικόνες του κινδύνου και της διάσωσης να αφυπνίσουν τις δικές σας μνήμες της φροντίδας του Θεού. Καθώς ξεδιπλώνεται το κείμενο, προετοιμαστείτε να εξετάσετε πώς ο Καλβίνος φωτίζει κάθε σκηνή με πιστή προσοχή στην αρχική γλώσσα και στην καρδιά του ψαλμωδού.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος αρχίζει σημειώνοντας τη συχνή λειτουργική χρήση αυτής της δοξολογίας μεταξύ των Ιουδαίων.
1 Αινείτε τον Ιεχωβά. Έχουμε ήδη εξηγήσει αυτόν τον στίχο, διότι αποτελούσε την αρχή του προηγούμενου ψαλμού. Και φαίνεται ότι δεν χρησιμοποιούνταν μόνο συχνά μεταξύ των Ιουδαίων, αλλά και ότι είχε ενσωματωθεί τόσο πολύ με άλλους ψαλμούς, ώστε όταν ένα μέρος του χορού από τη μία πλευρά έψαλλε ένα τμήμα του ψαλμού, το άλλο μέρος του χορού από την αντίθετη πλευρά με τη σειρά του, μετά από κάθε επόμενο στίχο, απαντούσε, Αινείτε τον Ιεχωβά, διότι είναι αγαθός, κ.λπ. Ο συντάκτης αυτού του ψαλμού, όποιος κι αν ήταν, αντί για τον συνήθη πρόλογο, εισήγαγε αυτό το ωραίο αίσθημα, στο οποίο η δοξολογία και η ευχαριστία προς τον Θεό εκφράζονταν τόσο συχνά από την Ισραηλιτική Εκκλησία. Αμέσως προχωρεί να μιλήσει πιο συγκεκριμένα. Και πρώτα, προτρέπει εκείνους να προσφέρουν φόρο ευγνωμοσύνης στον Θεό, οι οποίοι, αφού ελευθερώθηκαν από τη δουλεία και τη φυλάκιση, και μετά από μακρινό και επίπονο ταξίδι, έφτασαν με ασφάλεια στον τόπο κατοικίας τους. Αυτούς τους αποκαλεί λυτρωμένους του Θεού, διότι, περιπλανώμενοι στην αδιάβατη έρημο και στην άγρια ερημιά, πολλές φορές θα είχαν εμποδιστεί να επιστρέψουν στο σπίτι, αν ο Θεός, σαν με το απλωμένο χέρι του, δεν εμφανιζόταν ως φύλακας και οδηγός τους. Δεν αναφέρεται εδώ σε ταξιδιώτες αδιακρίτως, αλλά σε εκείνους που είτε από εχθρική δύναμη, είτε από οποιαδήποτε άλλη βία, είτε από σκληρή ανάγκη, έχοντας εξοριστεί σε μακρινές περιοχές, αισθάνονταν ότι βρίσκονταν εν μέσω επικείμενων κινδύνων, ή μπορεί να αναφέρεται σε εκείνους που είχαν αιχμαλωτιστεί από εχθρούς, πειρατές ή άλλους ληστές. Τους υπενθυμίζει ότι δεν ήταν τυχαίο γεγονός ότι είχαν οδηγηθεί έτσι, και είχαν επιστραφεί στην πατρίδα τους, αλλά ότι όλες οι περιπλανήσεις τους ήταν υπό την εποπτεύουσα πρόνοια του Θεού.Ο Καλβίνος στρέφεται έπειτα σε εκείνους που κατοικούν στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου.
10. Εκείνοι που κατοικούν στο σκοτάδι Το Πνεύμα του Θεού κάνει εδώ μνεία ενός άλλου είδους κινδύνου στον οποίο ο Θεός φανερώνει σαφώς τη δύναμη και τη χάρη του στην προστασία και τη διάσωση των ανθρώπων. Ο κόσμος, όπως είπα, αποκαλεί αυτές τις μεταβολές παιχνίδι της τύχης, και μόλις ένας στους εκατό μπορεί να βρεθεί που τις αποδίδει στην εποπτεύουσα πρόνοια του Θεού. Είναι πολύ διαφορετικό είδος πρακτικής σοφίας που ο Θεός περιμένει από εμάς, δηλαδή ότι οφείλουμε να μελετούμε τις κρίσεις του στον καιρό της δυστυχίας, και την αγαθότητά του στην απελευθέρωσή μας από αυτήν. Διότι σίγουρα δεν είναι τυχαίο ότι κάποιος πέφτει στα χέρια εχθρών ή ληστών, ούτε είναι τυχαίο ότι διασώζεται από αυτούς. Αλλά αυτό που πρέπει να έχουμε συνεχώς υπόψη είναι ότι όλες οι θλίψεις είναι η ράβδος του Θεού, και ότι επομένως δεν υπάρχει θεραπεία για αυτές αλλού παρά μόνο στη χάρη του. Αν κάποιος πέσει στα χέρια ληστών ή πειρατών, και δεν δολοφονηθεί αμέσως, αλλά, εγκαταλείποντας κάθε ελπίδα ζωής, περιμένει τον θάνατο κάθε στιγμή, σίγουρα η διάσωση ενός τέτοιου είναι εντυπωσιακή απόδειξη της χάρης του Θεού, η οποία λάμπει ακόμη πιο έντονα ανάλογα με τον μικρότερο αριθμό εκείνων που διαφεύγουν. Έτσι, λοιπόν, αν ένας μεγάλος αριθμός χαθεί, αυτή η περίσταση δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μειώσει τους αίνους του Θεού. Για αυτόν τον λόγο ο προφήτης κατηγορεί όλους εκείνους για αχαριστία, οι οποίοι, αφού διασώθηκαν θαυματουργικά, πολύ σύντομα χάνουν από τα μάτια τους τη διάσωση που τους δόθηκε. Και, για να ενισχύσει την κατηγορία, προβάλλει, ως μαρτυρία εναντίον τους, τους στεναγμούς και τις κραυγές τους. Διότι όταν βρίσκονται σε στενοχώρια, ομολογούν ειλικρινά ότι ο Θεός είναι ο διασώστης τους, πώς συμβαίνει τότε αυτή η ομολογία να εξαφανίζεται όταν απολαμβάνουν ειρήνη και ησυχία;Στη συνέχεια, ο Καλβίνος απευθύνεται σε εκείνους που κατεβαίνουν στη θάλασσα με πλοία.
23. Εκείνοι που κατεβαίνουν στη θάλασσα με πλοία Εδώ έχουμε ένα άλλο παράδειγμα της εποπτεύουσας φροντίδας του Θεού προς την ανθρωπότητα που μας δείχνει ο προφήτης, παραδειγματισμένο στην οδήγηση εκείνων που ναυαγούν στο λιμάνι, και αυτό, επίσης, σαν να τους είχε αναστήσει από το βάθος και το σκοτάδι του τάφου, και να τους είχε φέρει να ζήσουν στο φως της ημέρας. Δεν καταλαβαίνω τι λέγεται εδώ για εκείνους που συνηθίζουν να πλέουν στον ωκεανό βλέποντας τα θαύματα του Θεού, ως αναφερόμενο γενικά στα πολλά θαυμαστά πράγματα με τα οποία αφθονεί. Τέτοια πρόσωπα είναι κατάλληλα να μαρτυρούν για τα έργα του Θεού, διότι εκεί βλέπουν πιο τεράστια και ποικίλα θαύματα από ό,τι στη γη. Αλλά μου φαίνεται προτιμότερο να συνδέσω αυτό με το επόμενο πλαίσιο, όπου ο προφήτης είναι ο δικός του ερμηνευτής, και όπου δείχνει πώς ξαφνικά ο Θεός υψώνει και ηρεμεί την καταιγίδα.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος στοχάζεται το κοινό ανθρώπινο ένστικτο να επικαλείται τον Θεό σε δυσκολίες.
6 Στις στενοχώριες τους επικαλέστηκαν τον Ιεχωβά Τα ρήματα εδώ είναι σε παρελθόντα χρόνο, και σύμφωνα με τους γραμματικούς, αντιπροσωπεύουν συνεχιζόμενη ενέργεια. Η σημασία επομένως είναι ότι εκείνοι που περιπλανώνται σε ερημικές περιοχές συχνά πιέζονται από πείνα και δίψα επειδή δεν βρίσκουν τόπο για να μείνουν, και όταν κάθε ελπίδα διάσωσης τους εγκαταλείπει, τότε κραυγάζουν προς τον Θεό. Αναμφίβολα, ο Θεός χορηγεί διάσωση σε πολλούς όταν βρίσκονται σε στενοχώριες, ακόμη και αν δεν παρουσιάζουν τις ικεσίες τους σε Αυτόν για βοήθεια, και επομένως δεν ήταν τόσο ο σκοπός του προφήτη σε αυτό το απόσπασμα να εξυμνήσει την πίστη των ευσεβών, που επικαλούνται τον Θεό με όλη τους την καρδιά, όσο να περιγράψει τα κοινά αισθήματα της ανθρωπότητας. Μπορεί να υπάρχουν αρκετοί των οποίων η ελπίδα δεν εστιάζεται στον Θεό, οι οποίοι, παρ' όλα αυτά, εξαναγκάζονται, από κάποια αόρατη διάθεση του νου, να έρθουν σε Αυτόν, όταν βρίσκονται υπό την πίεση τρομερής ανάγκης. Και αυτό είναι το σχέδιο που ο Θεός ακολουθεί μερικές φορές, για να αποσπάσει από τέτοια πρόσωπα την ομολογία ότι η διάσωση πρέπει να ζητηθεί από κανένα άλλο μέρος παρά μόνο από τον Ίδιο τον Θεό, και ακόμη και τους ασεβείς, οι οποίοι, ενώ ζουν ηδονικά, χλευάζουν Αυτόν, τους εξαναγκάζει, παρά τη θέλησή τους, να επικαλεστούν το όνομά του. Ήταν συνηθισμένο σε όλες τις εποχές για τους εθνικούς, που θεωρούν τη θρησκεία μύθο, όταν εξαναγκάζονται από σκληρή ανάγκη, να επικαλούνται τον Θεό για βοήθεια. Το έκαναν αυτό για αστείο; Καθόλου, ήταν από μυστικό φυσικό ένστικτο που οδηγήθηκαν να σεβαστούν το όνομα του Θεού, το οποίο προηγουμένως χλεύαζαν. Το Πνεύμα του Θεού, επομένως, κατά τη γνώμη μου, αφηγείται εδώ τι συμβαίνει συχνά, δηλαδή ότι πρόσωπα χωρίς ευσέβεια και πίστη, και που δεν επιθυμούν να έχουν καμία σχέση με τον Θεό, αν βρεθούν σε επικίνδυνες περιστάσεις, εξαναγκάζονται από φυσικό ένστικτο, και χωρίς σωστή αντίληψη του τι κάνουν, να επικαλεστούν το όνομα του Θεού. Εφόσον μόνο σε αμφίβολες και απελπιστικές περιπτώσεις καταφεύγουν στον Θεό, αυτή η ομολογία που κάνουν για την αδυναμία τους είναι απτή απόδειξη της βλακείας τους, ότι στην εποχή της ειρήνης και της ηρεμίας τον παραμελούν, τόσο πολύ βρίσκονται τότε υπό την μεθυστική επίδραση της δικής τους ευημερίας, και παρόλο που το σπέρμα της ευσέβειας είναι φυτεμένο στις καρδιές τους, παρ' όλα αυτά ποτέ δεν ονειρεύονται να μάθουν σοφία, παρά μόνο όταν οδηγούνται από την πίεση της δυστυχίας, εννοώ, να μάθουν τη σοφία της ομολογίας ότι υπάρχει Θεός στον ουρανό που κατευθύνει κάθε γεγονός. Είναι περιττό να αναφερθούμε εδώ στην σαρκαστική απάντηση του αρχαίου γελωτοποιού, ο οποίος, μπαίνοντας σε έναν ναό, και βλέποντας έναν αριθμό πινακίδων που αρκετοί έμποροι είχαν κρεμάσει εκεί ως μνημεία της διάσωσής τους από ναυάγιο, μέσω της ευγενούς παρέμβασης των θεών, έξυπνα και αστειευόμενος παρατήρησε, «Αλλά οι θάνατοι εκείνων που πνίγηκαν δεν απαριθμούνται, ο αριθμός των οποίων είναι αμέτρητος.» Ίσως είχε κάποια δίκαιη αιτία για χλευασμό με αυτόν τον τρόπο σε τέτοια είδωλα. Αλλά ακόμη και αν εκατό φορές περισσότεροι πνίγονταν στη θάλασσα από όσους φτάνουν με ασφάλεια στο λιμάνι, αυτό δεν μειώνει στο ελάχιστο τη δόξα της αγαθότητας του Θεού, ο οποίος, ενώ είναι ελεήμων, είναι ταυτόχρονα και δίκαιος, ώστε η χορήγηση του ενός να μην παρεμβαίνει στην άσκηση του άλλου. Η ίδια παρατήρηση ισχύει για τους ταξιδιώτες που απομακρύνονται από το μονοπάτι, και περιπλανώνται πάνω κάτω στην έρημο. Αν πολλοί από αυτούς πεθάνουν από πείνα και δίψα, αν πολλοί καταβροχθιστούν από άγρια ζώα, αν πολλοί πεθάνουν από το κρύο, αυτά δεν είναι τίποτε άλλο παρά τόσα σημάδια των κρίσεων του Θεού, τις οποίες σχεδιάζει για τη δική μας εξέταση. Από αυτό συμπεραίνουμε ότι το ίδιο πράγμα θα συνέβαινε σε όλους τους ανθρώπους, αν δεν ήταν το θέλημα του Θεού να σώσει ένα μέρος από αυτούς, και έτσι παρεμβαίνοντας ως κριτής μεταξύ τους, διατηρεί μερικούς για χάρη της επίδειξης του ελέους του, και χύνει τις κρίσεις του σε άλλους για να δηλώσει τη δικαιοσύνη του. Ο προφήτης, επομένως, πολύ σωστά προσθέτει, ότι με το χέρι του Θεού οδηγήθηκαν στον σωστό δρόμο, όπου μπορούν να βρουν κατάλληλο τόπο για διαμονή, και κατά συνέπεια τους προτρέπει να αποδώσουν ευχαριστία στον Θεό για αυτήν την εκδήλωση της αγαθότητάς του. Και με σκοπό να εξυψώσει την αγαπητική καλοσύνη του Θεού, συνδέει τα θαυμαστά έργα του με το έλεός του, σαν να έλεγε, σε αυτήν την ευγενή παρέμβαση, η χάρη του Θεού είναι πολύ φανερή, είτε για να μείνει απαρατήρητη είτε για να μην αναγνωριστεί από όλους, και για εκείνους που υπήρξαν υποκείμενα μιας τέτοιας αξιοσημείωτης διάσωσης, να παραμείνουν σιωπηλοί σχετικά με αυτήν, θα ήταν τίποτε λιγότερο από μια ασεβή προσπάθεια να καταστείλουν τα θαυμαστά έργα του Θεού, μια προσπάθεια εξίσου μάταιη με εκείνη της προσπάθειας να πατήσουν κάτω από τα πόδια τους το φως του ήλιου. Διότι τι άλλο μπορεί να ειπωθεί για εμάς, βλέποντας ότι το φυσικό μας ένστικτο μας οδηγεί στον Θεό για βοήθεια, όταν βρισκόμαστε σε αμηχανία και κίνδυνο, και όταν, αφού διασωθούμε, τον ξεχνούμε αμέσως, ποιος θα αρνηθεί ότι η δόξα του, είναι, σαν να λέγαμε, σκοτεινιασμένη από την κακία και την αχαριστία μας;
Απαντήστε
Απόκριση
Πού έχετε βιώσει το καθοδηγητικό χέρι του Θεού μετά από μια περίοδο περιπλάνησης; Πώς διαμορφώνει η ανάμνηση παρελθουσών διασώσεων την απόκρισή σας σε παρούσες δυσκολίες; Με ποιους τρόπους μπορείτε να ενωθείτε στην πρόσκληση του ψαλμωδού να διακηρύξετε τα έργα του Θεού ενώπιον άλλων;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Κύριε Δέσποτα, οὗ ἡ ἀγάπη ἡ ἀμετάθετος διαμένει εἰς τὸν αἰῶνα, Σὺ ἐλυτρώσω τὸν λαόν Σου ἐκ πάσης ἐρημίας καὶ θυέλλης, συντρίβων τὰ δεσμὰ αὐτῶν καὶ καταπραΰνων τὰ μαινόμενα πελάγη διὰ τοῦ λόγου τῆς δυνάμεώς Σου. Δώρησαι ἡμῖν χάριν ἵνα κράζωμεν πρὸς Σὲ ἐν τῇ θλίψει ἡμῶν, ἵνα ἴδωμεν τὴν πιστότητα τῆς διαθήκης Σου καὶ προσφέρωμεν τὴν θυσίαν τῆς εὐχαριστίας διὰ χειλέων καὶ βίου. Στήριξον τὰς καρδίας ἡμῶν, ὦ Θεέ, ἵνα ἐμπιστευώμεθα εἰς τὸ ὄνομά Σου μόνον, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Λυτρωτοῦ ἡμῶν, διὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ σφραγίζοντος τὰς ἐπαγγελίας Σου. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →