Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Το Έλαιο της Ενότητας και η Αγρυπνία της Νύχτας: Ψαλμοί 133 και 134
Άνοιγμα
Αυτοί οι δύο Ψαλμοί κλείνουν τη μεγάλη κλίμακα των Ωδών των Αναβαθμών — τους δεκαπέντε Βαθμιαίους Ψαλμούς που ψάλλει ο προσκυνητής βήμα προς βήμα προς τον Οίκο του Θεού. Ο Ψαλμός 133 είναι ο Ψαλμός της ενότητας: 'Ιδού, πόσο καλόν και τερπνόν εστι το συγκατοικείν αδελφούς εν τω αυτώ!' — το πολύτιμον έλαιον ρέον κάτω από την κεφαλήν του Ααρών μέχρι τα άκρα του ενδύματος αυτού, η δρόσος του Ερμών πίπτουσα επί τον λόφον Σιών. Η Χριστιανική Ανατολή πάντοτε ήκουσεν εν αυτώ την ενότητα της Εκκλησίας και, προ πάντων, την αδελφότητα της μοναστικής κοινονίας, τον κοινόν βίον εκείνων οίτινες αφίνουν τον κόσμον διά να συγκατοικήσουν ομοφρόνως ενώπιον του Θεού. Ο Ψαλμός 134 είναι ο Ψαλμός της νυκτερινής ακολουθίας, προσευχόμενος καθημερινώς εν Ανατολή και Δύσει κατά τον Απόδειπνον και τας Νυκτερινάς: 'Ιδού νυν ευλογείτε τον Κύριον, πάντες οι δούλοι του Κυρίου, οι εστώτες εν τω οίκω Κυρίου νυκτός.' Όταν άλλοι αναπαύονται, οι δούλοι του Κυρίου αγρυπνούσι και υψούσι τας χείρας αυτών εν τω αγιαστηρίω. Αμφότεροι οι δύο Ψαλμοί προθέτουσιν ενώπιον ημών όλον το σχήμα του αγίου βίου: αδελφοί συνδεδεμένοι εν αγάπη, και η αγάπη αύτη προσφερομένη πίσω εις τον Θεόν ως ακατάπαυστος ύμνος αίνου, ημέραν και νύκτα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώσατε αμφοτέρους τους Ψαλμούς βραδέως. Ο Ψαλμός 133 είναι βραχύς και υπερχειλίζων: 'Ιδού, πόσο καλόν και τερπνόν εστι το συγκατοικείν αδελφούς εν τω αυτώ! Ως το πολύτιμον μύρον επί την κεφαλήν, το καταβαίνον επί τον πώγωνα, τον πώγωνα του Ααρών, το καταβαίνον επί το άκρον του ενδύματος αυτού. Ως η δρόσος του Ερμών, η καταβαίνουσα επί τα όρη Σιών· διότι εκεί επηγγείλατο Κύριος την ευλογίαν και ζωήν εις τον αιώνα.' Τρεις εικόνες μιας χάριτος: αδελφοί ηνωμένοι, το άγιον έλαιον καταβαίνον από της κεφαλής μέχρι του κρασπέδου, η δρόσος κατερχομένη από του υψηλού όρους εις τον ταπεινότερον λόφον — η χάρις πάντοτε ρέουσα κάτω, από της Κεφαλής εις το ταπεινότερον μέλος. Έπειτα ο Ψαλμός 134, ο τελικός Ωδή των Αναβαθμών, αποκρίνεται εν τω σκότει: 'Ιδού νυν ευλογείτε τον Κύριον, πάντες οι δούλοι του Κυρίου· οι εστώτες εν τω οίκω Κυρίου νυκτός, εν ταις αυλαίς του οίκου του Θεού ημών. Υψώσατε τας χείρας υμών εν τω αγιαστηρίω, και ευλογείτε τον Κύριον.' Και η ευλογία επιστρέφει από του αγιαστηρίου επί τον προσκυνητήν: 'Ευλογήσαι σε Κύριος ο ποιήσας τον ουρανόν και την γην εκ Σιών.' Αι χείρες υψούνται εν τη νυκτί· η ευλογία κατέρχεται εκ Σιών — η αυτή κάτω ροή της χάριτος ήτις κατέρρευσεν επί τον πώγωνα του Ααρών.
Μελετήστε
Μελέτη
'Ιδού, πόσο καλόν και τερπνόν εστι το συγκατοικείν αδελφούς εν τω αυτώ!' Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος θαυμάζει ότι δύο ιδιότητες σπανίως ευρισκόμεναι ομού ενταύθα συναντώνται αμφότεραι:
Αλλά εν τω θέματι ενταύθα, αμφότεραι συγκλίνουσιν, η τερπνότης και το ύψιστον αγαθόν. Διότι η ενότης εν αγάπη είναι συγχρόνως ωφέλιμος και γλυκεία — και τούτο, λέγει, είναι η ιδία φύσις της αγάπης:
Η αγάπη έχει τούτο ως κύριον χαρακτηριστικόν αυτής, ότι ενώ είναι πρακτικώς ωφέλιμος, παρέχει συγχρόνως άνεσιν και ηδονήν.Και ούτος ο μοναδικός στίχος, διδάσκει ο Χρυσόστομος, περιέγραψεν ουχί μόνον τον κοινόν βίον — αλλά τον εδημιούργησεν. Ο στίχος του Ψαλμού αντήχησε και αι μοναι ανέστησαν εις την πρόσκλησιν αυτού:
ούτος ο γλυκύς ήχος και η τερπνή μελωδία, ούσα ευάρεστος εν τω άσματι ως και εν τη σημασία, υπήρξε γεννήτωρ του μοναστικούβίου. Ο στίχος ήτο η σάλπιγξ ήτις συνήγαγε τους διεσκορπισμένους εις έν:
Ούτος ο ήχος εξήγειρεν αδελφούς επιθυμούντας να συγκατοικήσωσιν εν ενότητι· ούτος ο στίχος ήτο η σάλπιγξ αυτών. Αντήχησε καθ' όλην την οικουμένην, και οι διεσκορπισμένοι συνήχθησαν.Ούτως ο Ψαλμός δεν είναι ευχή αλλά δύναμις — το αυτό Πνεύμα όπερ κατέβη επί τους Αποστόλους 'πάντες ομοθυμαδόν εν τω αυτώ' συνάγει αδελφούς να συγκατοικήσωσιν εν ενότητι μέχρι σήμερον.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Ψαλμός 134 στρέφεται από της ενότητος εις την νυκτερινήν αγρυπνίαν. 'Ιδού νυν ευλογείτε τον Κύριον, πάντες οι δούλοι του Κυρίου, οι εστώτες εν τω οίκω Κυρίου νυκτός.' Η Εκκλησία της Ανατολής προσεύχεται τον Ψαλμόν τούτον κατά τας Νυκτερινάς και το Απόδειπνον ακριβώς διά να υπενθυμίζη εις τους αγρυπνούντας ότι ο δούλος του Θεού δεν λήγει την υπηρεσίαν αυτού όταν η εργάσιμος ημέρα περατωθή. Ο Ψαλμωδός λέγει ουχί 'πάντες οι εν τω οίκω' αλλά πάντες οι δούλοι του Κυρίου, διότι ο αίνος είναι δεκτός μόνον εκ καρδίας αληθώς υπηρετούσης — και ο προσκυνητής πρέπει να ίσταται, ουχί να κατακλίνηται, άγρυπνος ως στρατιώτης εν όπλοις αναμένων την προσταγήν του Δεσπότου αυτού. Όμως αι αυλαί του Θεού είναι ευρείαι· ο αρχάριος όστις μόλις εισήλθεν και ο άγιος όστις προέβη εις την εσωτέραν κατοικίαν είναι ομοίως ευπρόσδεκτοι, διότι, ως διδάσκει η αλυσίς των Πατέρων,
ακόμη και οι εισερχόμενοι μόνον πρέπει να είναι εν ταις αυλαίς, ευρείαις και ευρυχώροις, εν τω πλάτει της αγάπης, ουχί εν τη στενότητι της ιδίας φιλαυτίας.Και ο Αιδέσιμος Βέδας, ανοίγων τον Ψαλμόν, ακούει εν τη μοναδική ευλογία τον δεσμόν του Ψαλμού 133 προχωρούντα — διότι ο Προφήτης ευλογεί τον συνηγμένον λαόν ως εν σώμα:
ευλογεί τον λαόν καθ' έκαστον, διότι η αγία ενότης είναι το κάλλος και η ισχύς της Εκκλησίας.Η ενότης και η αγρυπνία είναι μία χάρις: οι αδελφοί ηνωμένοι εν αγάπη τηρούσι μίαν αγρυπνίαν ενώπιον του Κυρίου, και υψούσιν ένα σύνολον χειρών εν τω αγιαστηρίω.
Απαντήστε
Απόκριση
Ας διδάξωσιν υμάς οι δύο ούτοι Ψαλμοί το σχήμα βίου κεκρυμμένου εν τω Θεώ. Πρώτον, συγκατοικήσατε εν ενότητι. Το έλαιον ρέει κάτω από της κεφαλής εις το κράσπεδον, η δρόσος πίπτει από του Ερμών εις την ταπεινήν Σιών — ούτω η χάρις έρχεται προς υμάς ουχί όταν αρπάζητε άνω εν υπερηφανία αλλά όταν δέχεσθε αυτήν ταπεινώς, και μεταδίδετε αυτήν εις τους κάτω υμών. Ερωτήσατε εαυτούς εάν είσθε αδελφός συγκατοικών εν ενότητι, ή τις, ως ο Κάιν και ο Άβελ, δύναται να μοιράζηται στέγην και όμως να μη μετέχη ειρήνης· διότι τα πράγματα του κόσμου διαιρούσι τους φιλονικούντας περί αυτών, ενώ οι ανερχόμενοι εις κοινήν ουράνιον ελπίδα είναι ηνωμένοι. Γίνεσθε ηνωμένοι — και αφήσατε το πολύτιμον μύρον της αγάπης να ρέη κάτω μέχρι των κρασπέδων. Δεύτερον, τηρήσατε την αγρυπνίαν. Όταν άλλοι κοιμώνται, υψώσατε τας χείρας υμών εν τω αγιαστηρίω: προσεύχεσθε όταν η νυξ είναι σκοτεινοτέρα, και 'υψώσατε τας χείρας υμών' ουχί μόνον εν προσευχή αλλά και εν έργοις ελέους — διά να ενδύσητε τον γυμνόν, να θρέψητε τον πεινώντα, να παρηγορήσητε τον θλιβόμενον. Στήκετε, μη κατακλίνεσθε· υπηρετείτε, μη απλώς συγκατοικήτε. Τότε η ευλογία ήν ο Ψαλμός επαγγέλλεται θα έλθη προς υμάς εκ Σιών, από του ενανθρωπήσαντος αγαπώντος τους αδελφούς αυτού — διότι η ευλογία λέγεται προς ένα πρόσωπον, και ο λόγος του Πατρός είναι: γίνου το πρόσωπον εκείνο, και η ευλογία θα έλθη προς σε.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Χριστέ ο Θεός ημών, Μέγας Αρχιερεύς και Βασιλεύς ημών, επί της κεφαλής Ού ηνεχύθη το έλαιον της αγαλλιάσεως ίνα καταρρεύση μέχρι των κρασπέδων της αράφου χιτώνος Σου, της Εκκλησίας: έκχεον εφ' ημάς την αγάπην της αδελφικής αγάπης και ειρήνης, ίνα, ραντισθέντες υπό της δρόσου του πνευματικού Σου χρίσματος, συγκατοικήσωμεν εν ενότητι και χαιρώμεθα εν τη χάριτι της ευλογίας Σου. Συνάγαγε τους διεσκορπισμένους εις έν, ως πάλαι ο γλυκύς ούτος ήχος εξήγειρεν αδελφούς να συγκατοικήσωσι και υπήρξεν η σάλπιγξ αυτών καθ' όλην την οικουμένην. Ποίησον ημάς δούλους αληθώς υπηρετούντας, ίνα ο αίνος ημών ή δεκτός ενώπιόν Σου· και όταν άλλοι κατακλίνωνται εις ανάπαυσιν, στήσον ημάς εστώτας εν ταις αυλαίς του οίκου Σου, υψούντας οσίας χείρας εν τω αγιαστηρίω νυκτός, ίνα πας ο βίος ημών εν λόγω και έργω ή ακατάπαυστος ύμνος αίνου. Ευλόγησον ημάς εκ Σιών, Συ ο ποιήσας τον ουρανόν και την γην και προελθών εκ Σιών ως άνθρωπος διά να αγαπήσης τους αδελφούς Σου, και προσάγαγε ημάς τέλος εις την άνω Ιερουσαλήμ, ένθα η ενότης τελειούται και η αγρυπνία γίνεται αιώνιος ημέρα. Σοι, συν τω αναρχω Πατρί Σου και τω παναγίω και ζωοποιώ Σου Πνεύματι, δόξα, τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →