Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωάννης
Αληθινός Θεός εκ Αληθινού Θεού: Η Αχρόνος Γέννηση του Υιού
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στους Θεολογικούς Λόγους ο Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός στέκεται ενώπιον του μυστηρίου του αιώνιου Υιού, καθοδηγώντας την Εκκλησία να ομολογήσει τον Λόγο που είναι αληθινός Θεός εκ αληθινού Θεού. Αντλώντας βαθιά από τον πρόλογο του Ιωάννη, αρνείται κάθε προσπάθεια να περιορίσει τον Μονογενή μέσα στον χρόνο ή σε κτιστές κατηγορίες. Τα λόγια του, σφυρηλατημένα στη φωτιά της αντιπαράθεσης, κρατούν το βλέμμα της Εκκλησίας προσηλωμένο στην αμετάβλητη σχέση του Πατρός με τον Υιό. Σήμερα ακούμε με τον Ευαγγελιστή και τον Θεολόγο, επιτρέποντας στην Αγία Γραφή και στους Πατέρες να φωτίζουν ο ένας τον άλλον.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Στρεφόμαστε στο πρώτο κεφάλαιο του Κατά Ιωάννην Ευαγγελίου. Σε αυτά τα εδάφια ο αγαπημένος μαθητής διακηρύσσει τον Λόγο που ήταν εν αρχή με τον Θεό και που ήταν Θεός. Καθώς διαβάζουμε, κρατάμε στο νου μας την ίδια αιώνια γέννηση που υπερασπίζεται ο Άγιος Γρηγόριος, ζητώντας από το Πνεύμα να ανοίξει τις καρδιές μας στην τέλεια θεότητα του Υιού που αποκαλύφθηκε εν σαρκί.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο θεολόγος αντιμετωπίζει κάθε χρονικό μέτρο που τίθεται στην γέννηση του Υιού.
ΙΙΙ. Πότε ήλθαν αυτά εις το είναι; Είναι υπεράνω παντός «πότε». Αλλά, εάν οφείλω να ομιλήσω μετά τινος πλείονος τόλμης, όταν ο Πατήρ. Και πότε ήλθεν ο Πατήρ εις το είναι; Ουδέποτε υπήρξε χρόνος καθ' ον δεν υπήρχεν. Και το αυτό ισχύει περί του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Ερώτησόν με πάλιν, και πάλιν θα σοι αποκριθώ, Πότε εγεννήθη ο Υιός; Όταν ο Πατήρ δεν εγεννήθη. Και πότε προήλθεν το Άγιον Πνεύμα; Όταν ο Υιός υπήρχεν, ουχί προερχόμενος αλλά γεννώμενος, πέραν της σφαίρας του χρόνου και υπεράνω της αντιλήψεως του λόγου· αν και δεν δυνάμεθα να εκθέσωμεν το υπεράνω του χρόνου, εάν αποφεύγωμεν, ως επιθυμούμεν, πάσαν έκφρασιν ήτις μεταδίδει την ιδέαν του χρόνου. Διότι τοιαύται εκφράσεις ως «πότε» και «πριν» και «μετά» και «από της αρχής» δεν είναι άχρονες, οσονδήποτε και αν τας βιάζωμεν· εκτός εάν λάβωμεν τον Αιώνα, εκείνο το διάστημα το συναφές προς τα αιώνια πράγματα και μη διαιρούμενον ή μετρούμενον υπό οιασδήποτε κινήσεως ή υπό της περιστροφής του ηλίου, ως μετρείται ο χρόνος.Εκείνος διαλύει το δίλημμα το οποίον θα τοποθετούσε τον Υιόν μεταξύ πραγμάτων τα οποία κάποτε δεν υπήρχον.
ΙΧ. Αλλά, ο Πατήρ εγέννησε Υιόν ο οποίος είτε υπήρχεν είτε δεν υπήρχεν. Τούτο είναι το Αρειανικόν δίλημμα, «Υπήρχεν ο Υιός προ της γεννήσεώς του;» Τίνα ανοησίαν! Τούτο είναι ερώτημα το οποίον εφαρμόζεται εις σε ή εμέ, οίτινες αφ' ενός υπήρχομεν, ως παραδείγματος χάριν ο Λευί εις τας οσφύας του Αβραάμ· και αφ' ετέρου ήλθομεν εις το είναι· και ούτω κατά τινα έννοιαν είμεθα εν μέρει εκ των υπαρχόντων και εν μέρει εκ των μη υπαρχόντων· ενώ το αντίθετον συμβαίνει περί της αρχικής ύλης, ήτις βεβαίως εκτίσθη εκ των μη υπαρχόντων, μολονότι τινές προσποιούνται ότι είναι αγέννητος. Αλλά εν τη περιπτώσει ταύτη «το γεννάσθαι», ακόμη και από της αρχής, συμπίπτει μετά του «το είναι». Επί τίνος λοιπόν θα στηρίξεις τούτο το σοφιστικόν ερώτημα; Διότι τί είναι αρχαιότερον εκείνου το οποίον είναι από της αρχής, εάν τοποθετήσωμεν εκεί την προηγουμένην ύπαρξιν ή ανυπαρξίαν του Υιού; Εν εκατέρα περιπτώσει καταστρέφομεν την αξίωσιν αυτού να είναι η Αρχή.Ο θεολόγος έπειτα στρέφεται προς τους τίτλους τους οποίους η Γραφή απονέμει εις τον Μονογενή.
Κύριος, Βασιλεύς, Ο Ων, Ο Παντοκράτωρ. «Κύριος έβρεξεν πυρ παρά Κυρίου»· και «ράβδος ευθύτητος η ράβδος της βασιλείας σου»· και «Ο Ων και ο Ην και ο Ερχόμενος, ο Παντοκράτωρ» —πάντα τα οποία σαφώς λέγονται περί του Υιού, μετά πάντων των άλλων χωρίων της αυτής δυνάμεως, ουδέν των οποίων είναι επίνοια ή προσετέθη αργότερον εις τον Υιόν ή το Πνεύμα, ουδέ μάλλον εις αυτόν τον Πατέρα. Διότι η Τελειότης αυτών δεν επηρεάζεται υπό προσθηκών. Ουδέποτε υπήρξε χρόνος καθ' ον ούτος ήτο άνευ του Λόγου, ή καθ' ον δεν ήτο Πατήρ, ή καθ' ον δεν ήτο αληθής, ή σοφός, ή δυνατός, ή στερούμενος ζωής, ή λαμπρότητος, ή αγαθότητος.
Σκεφτείτε
Τέλος ο Θεολόγος σφραγίζει την ομολογία μιας ουσίας που μοιράζονται ο Πατέρας και ο Υιός.
X. Αλλά λένε, ο Αγέννητος και ο Γεννημένος δεν είναι το ίδιο· και αν αυτό είναι έτσι, ούτε ο Υιός είναι το ίδιο με τον Πατέρα. Είναι σαφές, χωρίς να το λέμε, ότι αυτή η γραμμή επιχειρημάτων αποκλείει φανερά είτε τον Υιό είτε τον Πατέρα από τη Θεότητα. Διότι αν το να είναι Αγέννητος είναι η Ουσία του Θεού, το να γεννηθεί δεν είναι αυτή η Ουσία· αν συμβαίνει το αντίθετο, ο Αγέννητος αποκλείεται. Ποιο επιχείρημα μπορεί να το αντικρούσει αυτό; Επιλέξτε λοιπόν όποια βλασφημία προτιμάτε, αγαπητέ μου εφευρέτη μιας νέας θεολογίας, αν πράγματι επιθυμείτε πάση θυσία να αγκαλιάσετε μια βλασφημία. Στη συνέχεια, με ποια έννοια ισχυρίζεστε ότι ο Αγέννητος και ο Γεννημένος δεν είναι το ίδιο; Αν εννοείτε ότι ο Άκτιστος και ο κτιστός δεν είναι το ίδιο, συμφωνώ μαζί σας· διότι σίγουρα ο Άναρχος και ο κτιστός δεν είναι της ίδιας φύσης. Αλλά αν λέτε ότι Αυτός που γέννησε και Αυτό που γεννήθηκε δεν είναι το ίδιο, η δήλωση είναι ανακριβής. Διότι είναι στην πραγματικότητα μια αναγκαία αλήθεια ότι είναι το ίδιο.
Απαντήστε
1. Πού εξακολουθώ να μετρώ τον Υιό με κτιστό χρόνο αντί με την αιωνιότητα του Πατρός;
2. Πώς ο εναρκτήριος στίχος του Ιωάννη ενισχύει την εμπιστοσύνη μου ότι ο Υιός είναι αληθινός Θεός;
3. Με ποιον τρόπο η λατρεία της Εκκλησίας απηχεί ήδη την υπεράσπιση της αιώνιας γέννησης από τον Θεολόγο;
Προσευχηθείτε
Ω Μονογενή Υιέ, Λόγε του Πατρός, ο οποίος ήσουν με τον Θεό και ήσουν Θεός από πάσης αιωνιότητος, δέξου τον έπαινο που προσφέρουμε εν Πνεύματι. Κράτησέ μας σταθερούς στην ομολογία ότι είσαι αληθινός Θεός εκ αληθινού Θεού, γεννηθείς ου ποιηθείς, ομοούσιος τω Πατρί. Φώτισε τους νους μας όπως φώτισες τον Θεολόγο, ώστε να μη περιορίσουμε ποτέ τη γέννησή σου μέσα στον χρόνο ή να διαιρέσουμε την ενιαία θεότητά σου. Δώσε, βλέποντας τη δόξα σου στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη, να μεταμορφωθούμε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα. Εις τον Πατέρα τον γεννώντα, εις σε τον γεννηθέντα, και εις το Πνεύμα το εκπορευόμενον, πάσα τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →