← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ο Θεός είναι ο Κριτής· Στην Ιουδαία είναι γνωστός ο Θεός: Ψαλμοί 75 και 76

Ψαλμοί 75-76Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Οι Ψαλμοί 75 και 76 είναι δίδυμα άσματα του Θεού Κριτή και του Θεού Νικητή. Ο εβδομηκοστός πέμπτος ανοίγει με ευχαριστία — «Σοι, ο Θεός, δίδομεν ευχαριστίαν· ναι, σοι δίδομεν ευχαριστίαν» — και έπειτα η φωνή αλλάζει, και είναι ο ίδιος ο Χριστός που ομιλεί: «Όταν λάβω την συναγωγήν, κρινώ κατά το ορθόν.» Είναι ο Ψαλμός του ποτηρίου εν τη χειρί του Κυρίου, «πλήρες μεμειγμένον,» εκχεόμενον διά τους ασεβείς της γης, ενώ τα κέρατα των δικαίων υψούνται. Ο Αθανάσιος τον ετίτλωσε απλώς «Ψαλμόν εν ευχαριστία,» και ο Ευσέβιος Καισαρείας ήκουσεν εν αυτώ «λόγον περί της θεότητος του Χριστού, και προειδοποίησιν περί του δικαστικού βήματος του Θεού.» Έπειτα ο Ψαλμός 76 κηρύττει την νίκην η οποία θεμελιώνει την κρίσιν: «Εν Ιουδαία γνωστός ο Θεός· το όνομα αυτού μέγα εν Ισραήλ.» Άδει την καταστροφήν των υπερηφάνων — του στρατεύματος του Σενναχειρείμ πεσόντος εν νυκτί, των ισχυροκάρδιων λεηλατηθέντων, του άρματος και του ίππου ριφθέντων εις νεκρόν ύπνον υπό της επιπλήξεως του Θεού του Ιακώβ. Οι Ανατολικοί Πατέρες ανέγνωσαν αυτόν περί της Αναστάσεως, όταν η ρωμαϊκή φρουρά εύρεν ουδέν πλην κενού τάφου και ο Βασιλεύς έλαμψεν θαυμαστώς εκ των αιωνίων λόφων. Μαζί οι δύο Ψαλμοί κρατούν ολόκληρον το σχήμα του Ευαγγελίου: ο Κύριος ο οποίος κρινεί την γην εν δικαιοσύνη είναι ο Κύριος ο οποίος ήδη ενίκησε, και του οποίου η κατοικία είναι «εν ειρήνη» εν Σιών.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσον τον Ψαλμόν 75 ως ευχαριστίαν μετατρεπομένην εις κρίσιν. «Σοι, ο Θεός, δίδομεν ευχαριστίαν… Το όνομά σου εγγύς εστι· και τα θαυμάσια έργα σου τούτο δηλούσι.» Έπειτα ομιλεί ο Βασιλεύς: «Όταν λάβω την συναγωγήν· κρινώ κατά το ορθόν. Η γη ασθενεί, και πάντες οι κατοικούντες αυτήν· εγώ στηρίζω τους στύλους αυτής.» Προειδοποιεί τους υπερηφάνους: «Μη υψώσητε το κέρας υμών· και μη λαλήσητε μετά τραχήλου σκληρού. Διότι η προαγωγή ούτε εκ ανατολών, ούτε εκ δυσμών, ούτε εκ μεσημβρίας… Ο Θεός είναι ο Κριτής· ούτος ταπεινοί, και ούτος υψοί.» Και δείκνυσι το ποτήριον: «Διότι εν τη χειρί του Κυρίου εστι ποτήριον, και ο οίνος ερυθρός· πλήρες μεμειγμένον, και εκχέει εκ τούτου… πάντες οι ασεβείς της γης πίονται αυτά.» Λήγει εν αινέσει: «Εγώ δε λαλήσω περί του Θεού του Ιακώβ· και αινέσω αυτόν εις τον αιώνα… τα κέρατα των δικαίων υψωθήσονται.» Έπειτα άκουσον τον Ψαλμόν 76: «Εν Ιουδαία γνωστός ο Θεός· το όνομα αυτού μέγα εν Ισραήλ. Εν Σαλήμ η σκηνή αυτού· και η κατοικία αυτού εν Σιών. Εκεί συνέτριψε τα βέλη του τόξου… Οι υπερήφανοι εληστεύθησαν, εκοιμήθησαν τον ύπνον αυτών… Εν τη επιπλήξει σου, ο Θεός του Ιακώβ, και το άρμα και ο ίππος έπεσαν… Συ, συ φοβερός ει… Ότε ανέστη ο Θεός εις κρίσιν· και προς βοήθειαν πάντων των πραέων της γης.»
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Ψαλμός 75 λέγει «Το όνομά σου εγγύς εστι» — και ανατέλλει το ερώτημα, πώς το Όνομα το «υπεράνω παντός ονόματος» δύναται να είναι εγγύς; Ο μακάριος Αυγουστίνος αποκρίνεται ότι η Ενσάρκωσις φέρει τον Ύψιστον εγγύς: ο Λόγος γεγονώς πολύ εγγύς, εν τω στόματι ημών και εν τη καρδία ημών. Και η Ανατολική Εκκλησία ψάλλει το αυτό θαύμα εν τοις Μηναίοις αυτής κατά την ημέραν του Ευαγγελισμού, θαυμάζουσα τον Ακατάληπτον γεγονότα μικρόν: τον Ακατάληπτον εν τη μήτρα, τον Άχρονον εν χρόνω. Ο Θεός ο οποίος κρινεί την συναγωγήν είναι ο Θεός ο οποίος ήλθεν εγγύς ώστε να γεννηθή. Έπειτα έρχεται η προειδοποίησις κατά των υπερηφάνων, «μη υψώσητε το κέρας υμών» — διότι «η προαγωγή ούτε εκ ανατολών, ούτε εκ δυσμών.» Ουδαμού φυγείν από του Κριτού τούτου, λέγει ο μακάριος Αυγουστίνος, και ούτως η μόνη φυγή είναι εις το έλεος αυτού: ουκ έστι τόπος όπου δύνασαι φυγείν από του Θεού οργιζομένου, ει μη προς τον Θεόν καταλλαγέντα. Το ποτήριον είναι εν τη χειρί αυτού· ο Ευθύμιος αναγινώσκει δύο ποτήρια ενταύθα — την άκρατον οργήν διά τους αμετανοήτους, και το ποτήριον του μείγματος εν ω το ύδωρ του ελέους μετριάζει το πόμα — αμφότερα κρατούμενα υπό του ενός Κριτού ο οποίος «ταπεινοί, και υψοί.» Η όλη βουλή του Ψαλμού είναι: ταπείνωσον σεαυτόν ενώπιον του Κριτού ενώ το ποτήριον έτι μεμίχται μετά ελέους.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Ψαλμός 76 θεμελιώνει την κρίσιν εκείνην εν νίκη ήδη κερδηθείση. «Εν Ιουδαία γνωστός ο Θεός» — και ο μακάριος Αυγουστίνος διδάσκει ότι τούτο δεν είναι καύχημα του παλαιού Ισραήλ κατά σάρκα, αλλά η γνώσις του πνευματικού Ιούδα, ένθα ο Υιός του Θεού γινώσκεται μετά της γνώσεως ήτις ουκ έρχεται εκ σαρκός και αίματος. Οι Ανατολικοί Πατέρες ανέγνωσαν «Συ λάμπεις θαυμαστώς εκ των αιωνίων ορέων» περί των Αποστόλων, των ορέων εξ ων αι ακτίνες κατέρχονται εις τας κοιλάδας της ανθρωπότητος· ο Ευσέβιος και ο Δίδυμος προσθέτουσι τους αγίους Αγγέλους, και ο Γρηγόριος ο Μέγας την μακράν σειράν των Πατέρων της προτέρας οικονομίας, υποχωρούντων ως μεγάλη οροσειρά. Αλλά η καρδία του Ψαλμού είναι οι υπερήφανοι ριφθέντες εις νεκρόν ύπνον υπό της επιπλήξεως του Θεού — και ο μακάριος Αυγουστίνος ακούει εν αυτώ τον θρίαμβον της Αναστάσεως κατά κόσμου έτι κοιμωμένου: Ο χλευασθείς επί του Σταυρού έθεσε νυν αυτόν τον Σταυρόν επί του οποίου εχλευάσθη επί των μετώπων βασιλέων, και όμως οι άνθρωποι κοιμώνται. Ο Σταυρός ο οποίος ήτο χλεύη του κόσμου είναι νυν το διάδημα βασιλέων· ο Βασιλεύς ο φυλαχθείς εν τω τάφω λάμπει θαυμαστώς εν τω αναστάντι Σώματι αυτού, και οι ισχυροί «ευρήκασιν ουδέν.» Και όταν ο Θεός «ανέστη εις κρίσιν,» ήτο, ως επιμένουν οι Πατέρες του Νήλ, διά το έλεος και ουχί διά την εκδίκησιν — Ουχί διά να δείξη την δύναμιν αυτού, ουχί ένεκεν εκδικήσεως, αλλά διά να βοηθήση πάντας τους πραείς της γης.
Απαντήστε

Απόκριση

Οι δύο ούτοι Ψαλμοί σε ιστώσι ενώπιον του Κριτού ενώ υπάρχει έτι καιρός. Ο Ψαλμός 75 προτείνει το ποτήριον «πλήρες μεμειγμένον» — κρίσιν μετριαζομένην νυν μετά ελέους — και σε προειδοποιεί μη υψώσης το κέρας σου, μη λαλήσης μετά τραχήλου σκληρού, μη φαντασθής ότι η προαγωγή έρχεται εκ τινος τετάρτου της γης μάλλον ή εκ της χειρός του Θεού. Ουκ έστι φυγή απ' αυτού· ούτως πράξον το μόνον σοφόν, και φύγε από του Θεού οργιζομένου προς τον Θεόν καταλλαγέντα. Εξομολογήθητι πρώτον, έπειτα επικαλέσθητι το Όνομα αυτού, διότι εγγύς εστι της συντετριμμένης καρδίας. Και ας σε στηρίξη ο Ψαλμός 76 μετά της νίκης ήδη κερδηθείσης: οι υπερήφανοι κοιμώνται τον ύπνον αυτών και ευρίσκουσιν ουδέν εν ταις χερσίν αυτών, αλλά ο Βασιλεύς ο χλευασθείς επί του Σταυρού νυν τίθησιν αυτόν τον Σταυρόν επί των μετώπων βασιλέων. Ανέστη εις κρίσιν — ουχί διά να σε συνθλίψη, αλλά «διά να βοηθήση πάντας τους πραείς της γης.» Ούτως γίνου εκ των πραέων οι κληρονομήσουσι την γην, ουχί εκ των ισχυροκάρδιων οι λεηλατηθέντες. Πρόσφερε τα δώρα σου εις αυτόν τον φοβερόν· ευχήθητι, και τήρησον την ευχήν σου· και πρόσφερε το σώμα σου θυσίαν ζώσαν. Διότι ο αυτός Κύριος ου η κατοικία είναι «εν ειρήνη» εν Σιών είναι ο Κύριος ο αναστησόμενος εις κρίσιν — και μακάριοι οι οποίοι, ενώ το ποτήριον έτι μεμίχται μετά ελέους, προσέρχονται περί το θυσιαστήριον αυτού μετά ευχαριστίας.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Θεέ Κριτά, ο στηρίζων τους στύλους της γης και κρατών το ποτήριον εν τη χειρί σου, πλήρες μεμειγμένον οργής και ελέους: το Όνομά σου εγγύς εστι, διότι ήλθες Ακατάληπτος εις την μήτραν, ο Άχρονος εις τον χρόνον, ίνα ο Ύψιστος γένηται εγγύς ημών. Δίδαξον ημάς μη υψούν το κέρας ημών μηδέ λαλείν μετά τραχήλου σκληρού, αλλά ενώ το ποτήριον έτι μετριάζεται μετά ελέους, φυγείν από σου οργιζομένου προς σε καταλλαγέντα, εξομολογούμενοι τας αμαρτίας ημών και επικαλούμενοι το άγιόν σου Όνομα. Ω Χριστέ, γνωσθείς εν τω πνευματικώ Ισραήλ, ο θέσας αυτόν τον Σταυρόν επί του οποίου εχλευάσθης επί των μετώπων βασιλέων, και λάμπων θαυμαστώς εκ των αιωνίων λόφων: έγειρον ημάς τους έτι κοιμωμένους, ίνα αφυπνισθώμεν εκ του θανάτου της αμαρτίας εις την νέαν ζωήν της Αναστάσεώς σου. Όταν αναστής εις κρίσιν, μνήσθητι ότι έρχη διά να βοηθήσης πάντας τους πραείς της γης· αρίθμησον ημάς μετά των πραέων οι κληρονομήσουσι την γην, και ουχί μετά των υπερηφάνων οι λεηλατηθέντες και ευρίσκοντες ουδέν εν ταις χερσίν αυτών. Ποίησον ημάς προσφέρειν τα δώρα ημών εις σε τον φοβερόν, και αποδιδόναι τας πιστάς ευχάς ημών περί το θυσιαστήριόν σου· διότι συ, συ φοβερός ει, και αινετός εις τους αιώνας. Σοι, μετά του αιωνίου Πατρός σου και του παναγίου και ζωοποιού Πνεύματός σου, δόξα, τιμή, και προσκύνησις, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →