Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιουδίθ
Ιουδίθ 1-2 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Καλώς ήρθατε σε αυτό το μάθημα που αντλείται από το Καθολικό Σχόλιο της Αγίας Γραφής του Χέιντοκ στα αρχικά κεφάλαια της Ιουδίθ, όπου ο υπερήφανος Ναβουχοδονόσορ συγκεντρώνει τα έθνη της αυτοκρατορίας του για πόλεμο εναντίον του Αρφαξάδ των Μήδων, και όπου ο Ολοφέρνης αποστέλλεται επικεφαλής ενός τεράστιου στρατού για να υποτάξει τις ακτές της Μεσογείου. Ο Χέιντοκ συγκεντρώνει τις πατερικές και καθολικές παραδοσιακές φωνές που έχουν διαβάσει αυτά τα κεφάλαια ως τον εισαγωγικό καμβά ενός διαρκούς δράματος της πρόνοιας, όπου η αυτοκρατορική δύναμη που επιδιώκει θεϊκές τιμές θα ανατραπεί από την κρυφή προσευχή μιας μόνο χήρας σε μια μικρή ορεινή πόλη. Ο Άγιος Αυγουστίνος στην Πόλη του Θεού διάβασε τη μορφή του Ναβουχοδονόσορ ως τον αέναο τύπο της επίγειας πόλης που είναι ταγμένη στην αγάπη του εαυτού που εκτείνεται σε περιφρόνηση του Θεού, και ο Άγιος Ιερώνυμος που μετέφρασε την Ιουδίθ στη Λατινική Βουλγάτα έδωσε στο βιβλίο την οριστική του μορφή ως μαρτυρία της ταπεινότητας μέσω της οποίας έρχεται η θεία απελευθέρωση. Καθώς διαβάζουμε με την καθολική παράδοση, συναντούμε όχι μόνο τα ιστορικά γεγονότα μιας ασσυριακής εκστρατείας αλλά το μακρύ πρότυπο με το οποίο η Εκκλησία υπομένει τις δικές της εποχές προσποίησης και προετοιμάζει το τυπολογικό έδαφος για τη νέα Εύα την οποία η Λιτανεία της Λορέτο επικαλείται ως συντρίβουσα του όφεως.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Διαβάστε τα κεφάλαια 1 και 2 της Ιουδίθ προσεκτικά, κρατώντας στο νου τόσο την πολιτική αφήγηση όσο και την τυπολογική αντήχηση. Προσέξτε την προσεκτική α-ιστορική συμπίεση με την οποία ο Ναβουχοδονόσορ ονομάζεται βασιλιάς των Ασσυρίων με πρωτεύουσα τη Νινευή — ένα σκόπιμο σήμα ότι η απειλή που περιγράφει το βιβλίο είναι αρχετυπική παρά απλώς χρονικογραφημένη. Σημειώστε τον κατάλογο των εθνών που καλούνται σε πόλεμο και αρνούνται να συμμετάσχουν στην εκστρατεία του Ναβουχοδονόσορ εναντίον του Αρφαξάδ· τον όρκο εκδίκησης του βασιλιά· τη συγκέντρωση εκατόν είκοσι χιλιάδων πεζών και δώδεκα χιλιάδων έφιππων τοξοτών υπό τον Ολοφέρνη· την συστηματική καταστροφή κάθε γης στο πέρασμά τους· και την καύση των ιερών των ψευδών θεών που οι Ασσύριοι αντικατέστησαν με τη λατρεία του Ναβουχοδονόσορ μόνο.
Μελετήστε
Μελέτη
Το σχόλιο του Χέιντοκ στα αρχικά κεφάλαια ιχνηλατεί τις ιστορικές πολυπλοκότητες που ο εμπνευσμένος συγγραφέας έχει συμπιέσει για θεολογικό αποτέλεσμα. Οι δύο μακρές αρχικές σημειώσεις στο πρώτο κεφάλαιο καθιερώνουν τόσο τη χρονολόγηση όσο και τη μορφή του ίδιου του Ναβουχοδονόσορ· η τελική σημείωση στο δεύτερο κεφάλαιο προωθεί την ασσυριακή εκστρατεία.
Τώρα, αναφέρεται στον εσωτερικό σκοπό του συγγραφέα. (Άγιος Γρηγόριος, ομιλία 2 στον Ιεζεκιήλ.) (Γουόρθινγκτον) Πολλά από τα βιβλία αρχίζουν με Και· δείχνοντας τη σύνδεσή τους. Αυτό το έργο αποτελούσε μέρος της γενικής ιστορίας. Η οικοδόμηση της Εκβατάνας έλαβε χώρα επίσης σύντομα μετά την καταστροφή της Νινευή, που αναφέρεται στο προηγούμενο βιβλίο. --- Αρφαξάδ. Ήταν πιθανώς ο ίδιος που ονομάζεται Δηιόκης από τον Ηρόδοτο· στον οποίο αποδίδει την οικοδόμηση της Εκβατάνας, της πρωτεύουσας πόλης της Μηδίας· (Χάλλονερ) ή ο Αρφαξάδ, μοιάζει περισσότερο τόσο στο όνομα όσο και στις πράξεις με τον δεύτερο βασιλιά Φραόρτη ή Αφαραάρτα, (Μοντφωκόν και Χουμπιγκάντ) ο οποίος οχύρωσε και καλλώπισε την πόλη. (Καλμέ) --- Εκβάτανα, ή Αγβάτα, που στα αραβικά σημαίνει 'ποικιλόχρωμη'· (Μποχάρτ) καθώς οι επτά τοίχοι, που υψώνονται ο ένας ψηλότερα από τον άλλο γύρω της, σημειώνονταν με έναν λευκό, δύο μαύρους, τρεις κόκκινους, τέσσερις μπλε, πέντε σκούρους κόκκινους, έξι ασημένιους, επτά χρυσούς. (Ηρόδοτος ι. 98.) (Καλμέ) Δείτε Τωβίτ γ' 7.
Ναβουχοδονόσορ. Όχι ο βασιλιάς της Βαβυλώνας, που κατέλαβε και κατέστρεψε την Ιερουσαλήμ, αλλά άλλος του ίδιου ονόματος, που βασίλευσε στη Νινευή· και ονομάζεται από τους κοσμικούς ιστορικούς Σαοσδουχίν. Διαδέχθηκε τον Ασαρχαδδών στο βασίλειο των Ασσυρίων, και ήταν σύγχρονος με τον Μανασσή, βασιλιά του Ιούδα. (Χάλλονερ) --- Μπορεί να ήταν ο ίδιος με τον Ασαρχαδδών, που διέμενε στη Νινευή στο 20ό έτος της βασιλείας του. Μετά την ήττα στη Βαιθουλία, οι Μήδοι ανέκτησαν μέρος της δύναμής τους, υπό τον Κυαξάρη Α', ο οποίος διαδέχθηκε από τον Αστυάγη και τον Κυαξάρη Β', με τον οποίο ο Κύρος συνδέθηκε στην αυτοκρατορία. (Ξενοφών) --- Ο Ασαρχαδδών πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη Βαβυλώνα, της οποίας είχε γίνει κύριος. (Χουμπιγκάντ) --- Οι Ιουδαίοι συχνά δίνουν ονόματα σε ξένους ηγεμόνες διαφορετικά από εκείνα με τα οποία είναι γνωστοί στην κοσμική ιστορία. Δείτε Τωβίτ υπέρ. (Χέιντοκ) --- Αυτόν. Η ελληνική αργότερα (εδ. 15) υπονοεί, ότι απέτρεψε οποιονδήποτε να ανέβει στον θρόνο της Μηδίας, μέχρι να γραφτεί αυτό το έργο, 'τον διαπέρασε με τα βέλη του, και τον κατέστρεψε μέχρι αυτή την ημέρα.' (Χουμπιγκάντ)
Στρατούς. Η ελληνική προσθέτει, 'και ο δεύτερος μετά τον εαυτό του,' στο βασίλειο. (Μενοχίους) --- Ο Καζομπών υποψιάζεται ότι αυτός ο μέθυσος ήταν ο βασιλιάς που αναφέρεται στην ιστορία, ως έχοντας χάσει το βασίλειο της Καππαδοκίας, προσπαθώντας να εισαγάγει τις άσωτες γιορτές του Βάκχου. (Πολύβιος λβ' απ. Αθηναίος ι. 11.) --- Έκανε την επίθεσή του πρώτα σε αυτή τη χώρα, εδ. 13.Ο Χέιντοκ επιστρέφει στο δεύτερο κεφάλαιο στη συγκέντρωση του στρατού του Ολοφέρνη και στη δομή της αυτοκρατορικής διοίκησης που ο εμπνευσμένος συγγραφέας έχει εκθέσει.
Θερισμός. Η ταχύτητα των κατακτήσεών του ήταν εκπληκτική, καθώς όλα αυτά είχαν γίνει σε έξι ή επτά εβδομάδες, εδ. 1. Αλλά ο Ολοφέρνης πιθανώς έστειλε τους υποδιοικητές του σε διαφορετικά μέρη ταυτόχρονα. (Καλμέ) --- Προκάλεσε. Ελληνικά, 'έκαψε όλα τα χωράφια τους, και κατέστρεψε τα κοπάδια και τα βοοειδή τους, και λεηλάτησε τις πόλεις τους, και έβαλε στο σπαθί όλους τους νέους άνδρες τους.'
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Η προσεκτική διαλογή του Χέιντοκ των ιστορικών και χρονολογικών αξιώσεων του βιβλίου της Ιουδίθ ανοίγει στον καθολικό αναγνώστη το ερώτημα πώς να δεχθεί ένα δευτεροκανονικό βιβλίο του οποίου η θεολογική ουσία είναι σαφέστερη από την ακριβή ιστορική του αγκύρωση. Η Εκκλησία διατηρεί με σταθερότητα ότι ο εμπνευσμένος χαρακτήρας του κειμένου βρίσκεται στη θεολογική του μαρτυρία, και ότι ο συμπιεσμένος και στυλιζαρισμένος χαρακτήρας της αφήγησης — ο Ναβουχοδονόσορ συγχωνευμένος με τους ασσυριακούς βασιλείς, ο Ολοφέρνης ως ο αρχετυπικός υπερήφανος στρατηγός, η Βαιθουλία ίσως λογοτεχνική κατασκευή — δεν μειώνει αλλά μάλλον οξύνει το θεολογικό μήνυμα. Πού στη δική σας ενασχόληση με την Αγία Γραφή έχετε επιτρέψει στην ιστορικο-κριτική αγωνία να σκιάσει την υποδοχή της βαθύτερης θεολογικής μαρτυρίας; Συλλογιστείτε επίσης το πατερικό ένστικτο, διατηρημένο από τον Χέιντοκ μέσω των παραπομπών του στον Γουόρθινγκτον και τον Καλμέ, να διαβάζει κάθε αυτοκρατορική μορφή της Παλαιάς Διαθήκης ως τύπο κάθε αυτοκρατορικής μορφής της Καινής, και να διαβάζει την αντίσταση της μικρής ορεινής πόλης της Βαιθουλίας ως τύπο της αντίστασης που κάθε χριστιανική κοινότητα πρέπει να προσφέρει σε κάθε Αντίοχο-ή-Ναβουχοδονόσορ της δικής της εποχής.
Απαντήστε
Απόκριση
Εντοπίστε μία μορφή στη σύγχρονη πολιτική ή πολιτιστική ζωή της οποίας η αξίωση για απόλυτη πίστη αντικατοπτρίζει τον Ναβουχοδονόσορ της Ιουδίθ — ένα πρόσωπο, μια ιδεολογία, μια τεχνολογία, ένα κίνημα — και προσφέρετε τη Λιτανεία της Λορέτο αυτή την εβδομάδα με ιδιαίτερη προσοχή στον τίτλο 'Βασίλισσα πάντων των αγίων', κρατώντας ενώπιον της Μητέρας του Θεού την ικεσία ότι η μικρή αφιερωμένη μαρτυρία των πιστών μπορεί και πάλι να ανατρέψει τις υπερήφανες βουλές των δυνάμεων.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Θεὲ τῶν δυνάμεων, ὁ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς ὑπερηφάνου τῶν ἐθνῶν συναθροίσεως τοῦ Ναβουχοδονόσορ διασώσας τὸ πιστόν σου ὑπόλοιπον καὶ ἑτοιμάσας τὴν ἀπολύτρωσιν αὐτῶν διὰ τῆς ἀνδρείας μιᾶς χήρας, ἐνίσχυσον τὴν Ἐκκλησίαν σου σήμερον ἵνα ἐμπιστεύηται τὴν κεκρυμμένην σου πρόνοιαν κατὰ πάσης καυχωμένης ἐξουσίας. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἧς ἡ ταπείνωσις προεικονίζει τὴν νίκην ἐκείνην, διατήρησον ἡμᾶς ἀκλονήτους ἐν προσευχῇ καὶ ἐλπίδι ἕως οὗ ἔλθῃ ἡ βασιλεία σου. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →