← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιωήλ

Θα Εκχύσω το Πνεύμα Μου επί Πάσαν Σάρκα: Η Ακρίδα, η Εσχισμένη Καρδιά και η Πεντηκοστή

Ιωήλ 1-2Υπόμνημα εις τους Δώδεκα Προφήτας του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed)24 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Ο Ιωήλ ανοίγει με μια πληγή ακρίδων τόσο ολοκληρωτική ώστε ό,τι αφήνει ένα σμήνος το επόμενο καταβροχθίζει — και ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, ο μέγας Αλεξανδρινός Πατέρας και στύλος της Χριστολογίας της Εκκλησίας, αρνείται να αφήσει τον αναγνώστη να σταματήσει στα γυμνά έντομα. Υπό το σχήμα του ψυλλιού, της ακρίδας, του κανθάρου και της κάμπιας ακούει τον προφήτη να υπαινίσσεται τις διαδοχικές αιχμαλωσίες που κατανάλωσαν τον Ισραήλ, και, ακόμη πιο εσωτερικά, τις πονηρές δυνάμεις που πέφτουν στον νου και καταβροχθίζουν τα αγαθά του 'με αχόρταγα δόντια'. Η απάντηση του προφήτη σε τόσο βαθιά καταστροφή δεν είναι η απόγνωση αλλά η μετάνοια: 'Ξυπνήστε, μεθυσμένοι'; αγιάστε νηστεία; ας πενθήσουν οι ιερείς μεταξύ της στοάς και του θυσιαστηρίου. Αλλά η καρδιά της κλήσης είναι ο λόγος που η Εκκλησία δεν άφησε ποτέ — 'σχίστε τις καρδιές σας και όχι τα ενδύματά σας', διότι ο Θεός 'είναι ελεήμων και οικτίρμων, μακρόθυμος και πλήρης ελέους, και μετανοεί για τα κακά'. Ο Κύριλλος διδάσκει ότι το να σχίσει κανείς την καρδιά είναι να την διευρύνει ενώπιον του Θεού, να ξεδιπλώσει τον νου που είναι σκληρός και συμπαγής, ώστε να δεχθεί ό,τι είναι δικό Του. Τότε το έλεος τρέχει κοντά στα βήματα του πένθους. Ο Θεός υπόσχεται να αποζημιώσει 'τα έτη που η ακρίδα κατέφαγε', και ανέρχεται στην προφητεία που υψώνεται πάνω από όλο το βιβλίο: 'Και θα γίνει μετά ταύτα ότι θα εκχύσω από το Πνεύμα Μου επί πάσαν σάρκα'. Ο Κύριλλος το διαβάζει ως το ίδιο το δώρο της Πεντηκοστής — το Πνεύμα εκχυθέν όχι σε έναν ή δύο προφήτες αλλά σε όλους τους αξίους, όταν οι μαθητές συγκεντρωμένοι σε ένα σπίτι άκουσαν τον θόρυβο του ανέμου και μίλησαν με άλλες γλώσσες· η χάρη που χάθηκε στον Αδάμ, ανανεωμένη στον Χριστό τον δεύτερο Αδάμ, και εκχυθείσα επί πάσαν σάρκα, ώστε όποιος επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου θα σωθεί.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Ιωήλ 1–2 — 'Ό,τι άφησε ο ψυλλιός το έφαγε η ακρίδα· και ό,τι άφησε η ακρίδα το έφαγε ο κάνθαρος· και ό,τι άφησε ο κάνθαρος το έφαγε η κάμπια'· 'Ξυπνήστε, μεθυσμένοι, από τον οίνο σας, και κλάψτε'· 'Αγιάστε νηστεία, κηρύξτε λειτουργία, συγκεντρώστε τους πρεσβυτέρους… και κραυγάστε θερμά προς τον Κύριο'· 'διότι η ημέρα του Κυρίου είναι πλησίον'. Έπειτα το δεύτερο κεφάλαιο: 'Σαλπίστε σάλπιγγα στη Σιών… διότι η ημέρα του Κυρίου είναι εγγύς'· και η στροφή προς το έλεος: 'Επιστρέψτε σε Εμένα με όλη την καρδιά σας, με νηστεία και με κλαυθμό και με πένθος· και σχίστε τις καρδιές σας και όχι τα ενδύματά σας, και επιστρέψτε προς τον Κύριο τον Θεό σας· διότι Αυτός είναι ελεήμων και οικτίρμων, μακρόθυμος και πλήρης ελέους, και μετανοεί για τα κακά'. Έπειτα η αποκατάσταση: 'Και θα σας αποζημιώσω για τα έτη που η ακρίδα κατέφαγε, και η κάμπια, και η δροσιά, και ο κάνθαρος… και θα φάτε και θα χορτάσετε, και θα αινέσετε το όνομα του Κυρίου του Θεού σας, ο οποίος θαυμαστώς εφερθή προς εσάς'. Και η μεγάλη υπόσχεση: 'Και θα γίνει μετά ταύτα ότι θα εκχύσω από το Πνεύμα Μου επί πάσαν σάρκα· και οι υιοί σας και οι θυγατέρες σας θα προφητεύσουν, και οι γέροντές σας θα ονειρευτούν όνειρα, και οι νέοι σας θα δουν οράματα'· και το τέλος: 'Και θα γίνει ότι όποιος επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου θα σωθεί'.
Μελετήστε

Μελέτη

Τι είναι η ακρίδα, όταν ο αγρός που τρώει είναι η ψυχή; Ο Κύριλλος διαβάζει τα τέσσερα καταβροχθιστικά πλάσματα του πρώτου κεφαλαίου ως τα πάθη και τις πονηρές δυνάμεις που καταναλώνουν τα αγαθά μας μία αρετή τη φορά. Κατά τον τρόπο της κάμπιας και των λοιπών, γράφει, πονηρές και ακάθαρτες δυνάμεις που πέφτουν στον νου καταναλώνουν τα αγαθά που είναι εντός μας, και με αχόρταγα δόντια καταβροχθίζουν ό,τι είναι ωραίο. Ενάντια σε τέτοια καταστροφή ο προφήτης καλεί σε μετάνοια που δεν είναι παρεργασία αλλά αληθινός μόχθος της καρδιάς — και ο Κύριλλος, ερμηνεύοντας 'σχίστε τις καρδιές σας και όχι τα ενδύματά σας', δεν θα αφήσει το σχίσιμο να είναι εξωτερικό. Το να σχίσει κανείς την καρδιά είναι να την ανοίξει πλατιά προς τον Θεό: Είναι λοιπόν αναγκαίο να διευρύνει κανείς την καρδιά, ως προς τον Θεό, και σχεδόν να σχίσει τον νου, ώστε να δεχθεί ό,τι είναι δικό Του. Τα ενδύματα σχισμένα μάταια δεν ωφελούν τίποτε· αλλά η καρδιά ξεδιπλωμένη κερδίζει τα πάντα, διότι φέρνει τον άνθρωπο στη σωτηρία. Και ο Κύριλλος θεμελιώνει όλη τη στροφή στην αγαθότητα του Θεού, ο οποίος παιδεύει όχι για να καταστρέψει αλλά για να επιστρέψει. Ακόμη και ζυγίζει τη δύναμη της νηστείας, ότι εξιλεώνει τον Δεσπότη και ανατρέπει την τιμωρία: Εξιλεώνει τον Δεσπότη, καταπραΰνει την οργή Του, ανατρέπει την τιμωρία· διότι με το να θλίβουμε τον εαυτό μας σχεδόν υπερισχύουμε της θείας οργής. Έτσι η εσχισμένη καρδιά και η ιερή νηστεία δεν είναι ο φόβος δούλου αλλά η σοφία υιού που γνωρίζει ότι ο Πατέρας του είναι αγαθός.
Σκεφτείτε

Σκέψη

Έπειτα έρχεται η υπόσχεση που στεφανώνει το βιβλίο. 'Θα εκχύσω από το Πνεύμα Μου επί πάσαν σάρκα' — και ο Κύριλλος το διαβάζει ως τίποτε άλλο παρά την Πεντηκοστή, το άφθονο δώρο του Πνεύματος δοθέν όχι σε έναν ή δύο αλλά σε όλους τους αξίους. Στερεώνει την εκπλήρωση στο υπερώο και τον θόρυβο του ανέμου, και δείχνει ότι αυτό ήταν η ανανέωση της χάρης που ο Αδάμ έχασε: το Πνεύμα, δοθέν στον άνθρωπο στην αρχή, δεν παρέμεινε στη φύση μας εξαιτίας της αμαρτίας· Αλλά η χάρη που δόθηκε στον άνθρωπο έπαυσε· όμως ανανεώθηκε εν Χριστώ, ο οποίος είναι ο δεύτερος Αδάμ. Ο Μονογενής, όντας πλούσιος, έγινε πτωχός και έλαβε το ίδιο Του Πνεύμα ως άνθρωπος, ώστε να παραμείνει εν ημίν εφεξής εν Αυτώ, ο πρώτος καρπός του γένους μας· και έτσι το εκχέει επί πάσαν σάρκα — ο Κύριλλος επιμένει ότι αυτό σημαίνει επί όλων απλώς που καλούνται δια της πίστεως: Διότι η χάρη της σωτηρίας εν Χριστώ είναι ανοικτή σε εκείνους σε όλη την οικουμένη υπό τον ουρανό. Και η αποκατάσταση που προηγείται — 'Θα σας αποζημιώσω για τα έτη που η ακρίδα κατέφαγε' — ο Κύριλλος το διαβάζει για την ψυχή που γίνεται πάλι καρποφόρα όταν ο Σατανάς την είχε γυμνώσει: ο Θεός θα κάνει την καρδιά 'ως γη καρποφόρα, ως κήπο ανθισμένο με εποχιακούς σπόρους'. Η πληγή αναιρείται· το Πνεύμα κατέρχεται· τα έτη που η ακρίδα έφαγε αποδίδονται πίσω. Και το τέλος συγκεντρώνει όλα τα έθνη: Θα γίνει λοιπόν, λέγει, ακόμη και αν σημεία και τέρατα συμβούν, ότι 'όποιος επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου θα σωθεί'.
Απαντήστε

Απόκριση

Κοιτάξτε ειλικρινά τι η ακρίδα έχει φάει μέσα σας. Ο Κύριλλος τα ονομάζει καθαρά — τις πονηρές και ακάθαρτες δυνάμεις που πέφτουν στον νου και καταβροχθίζουν ό,τι είναι ωραίο, μία αρετή τη φορά, μέσω της οκνηρίας και της φιληδονίας. Το φάρμακο του προφήτη δεν είναι σχισμένο ένδυμα αλλά εσχισμένη καρδιά: διευρύνετε την καρδιά σας ενώπιον του Θεού, ξεδιπλώστε τον νου που έχει γίνει σκληρός και συμπαγής, ώστε να δεχθεί ό,τι είναι δικό Του. Μην προσποιείστε πένθος εξωτερικά ενώ ο εσωτερικός άνθρωπος παραμένει κλειστός· φέρτε στον Θεό την ίδια την καρδιά. Και παρηγορηθείτε από το έλεος που τρέχει κοντά στα βήματα της μετανοίας — ο Κύριλλος υπόσχεται ότι ο Θεός δεν εγκαταλείπει τον πενθούντα αλλά αποζημιώνει τα ίδια τα έτη που η ακρίδα έφαγε, κάνοντας την γυμνωμένη και άκαρπη ψυχή κήπο που ανθίζει πάλι. Πάνω απ' όλα, ζήστε ως ένας στον οποίο το Πνεύμα έχει εκχυθεί. Η υπόσχεση που ο Ιωήλ εξέφρασε είναι δική σας: το Πνεύμα έπεσε στην Πεντηκοστή όχι σε έναν εκλεκτό προφήτη μόνο αλλά επί πάσαν σάρκα, σε υιούς και θυγατέρες, η χάρη που ο Αδάμ έχασε και ο Χριστός ο δεύτερος Αδάμ αποκατέστησε. Σφραγιστήκατε με εκείνο το Πνεύμα· μη το λυπείτε ούτε αφήστε το αχρησιμοποίητο. Και όταν ο φόβος πιέζει ή έχετε πλανηθεί μακριά, θυμηθείτε τον λόγον με τον οποίο ο προφήτης τελειώνει και ο Κύριλλος σφραγίζει το κεφάλαιο — όποιος επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου θα σωθεί. Επικαλεστείτε, λοιπόν, και σωθείτε.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε που είσαι ελεήμων και οικτίρμων, μακρόθυμος και πλήρης ελέους, και που μετανοείς για τα κακά: Σου φέρνω όχι σχισμένο ένδυμα αλλά εσχισμένη καρδιά, και Σε παρακαλώ να την διευρύνεις ενώπιόν Σου, ώστε να δεχθεί ό,τι είναι δικό Σου. Η ακρίδα των παθών μου κατέφαγε τα αγαθά εντός μου· τα έτη έχουν καταφαγωθεί από την οκνηρία και τη φιληδονία. Όμως Σύ υποσχέθηκες να αποζημιώσεις τα έτη που η ακρίδα κατέφαγε, και να κάνεις την άκαρπη ψυχή κήπο ανθισμένο με εποχιακούς σπόρους· κάνε το αυτό σε εμένα, ω Κύριε, και άσε με να καρποφορήσω πάλι. Σε ευλογώ που εξέχυσες το Άγιον Πνεύμα Σου επί πάσαν σάρκα, ανανεώνοντας εν Χριστώ τον δεύτερο Αδάμ τη χάρη που ο Αδάμ έχασε· διότι το δώρο δόθηκε όχι σε έναν προφήτη μόνο αλλά σε όλους που καλούνται δια της πίστεως, σε όλη την οικουμένη υπό τον ουρανό. Αρίθμησέ με μεταξύ αυτών· άσε το Πνεύμα Σου να παραμείνει εν εμοί και να μη αποχωρήσει, και άσε με να μη λυπήσω Εκείνον που εξέχυσες τόσο πλουσίως. Και σε κάθε φόβο και κάθε πλάνη, δίδαξέ με να επικαλούμαι το όνομά Σου, διότι Σύ είπες ότι όποιος επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου θα σωθεί. Σε Σέ, ω Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του Παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα εις τους Δώδεκα Προφήτας του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →