← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ησαΐας

Ένας Βασιλιάς στην Ομορφιά Του: Ο Ακλόνητος Βράχος και οι Πνευματικές Ελάφινες

Ησαΐας 33-34Υπόμνημα εις τον Ησαΐαν του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed)22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Μετά τις μακρές προφητείες κατά των υπερήφανων και των άνομων, ο Ησαΐας 33 στρέφεται προς την παρηγοριά. «Ουαί σε εκείνους που σε κάνουν ταλαίπωρο», κράζει ο Θεός στους αγίους Του — διότι η θλίψη που επιβάλλεται σε αυτούς από τους διώκτες τους είναι, για τους αγίους, δόξα, και για τους διώκτες, καταστροφή. Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, ο μέγας Αλεξανδρινός Πατέρας και υπερασπιστής του Ενσαρκωμένου Λόγου, ερμηνεύει ολόκληρο το κεφάλαιο δια του Χριστού: οι άγιοι που σπέρνουν πλησίον κάθε ύδατος είναι οι πιστοί από Ιουδαίους και Εθνικούς· η δύναμή τους σε κάθε θλίψη είναι ο ίδιος ο Χριστός· και ο υποσχεμένος άνθρωπος που «θα κατοικήσει σε υψηλή σπηλιά ισχυρού βράχου» είναι η ψυχή που μένει στον Χριστό τον Βράχο, στον οποίο οικοδομείται η Εκκλησία και εναντίον του οποίου οι πύλες του άδου δεν θα υπερισχύσουν. Στο ύψος του κεφαλαίου ο προφήτης υψώνει το βλέμμα προς έναν ερχόμενο Βασιλιά: «Βασιλιά με δόξα θα δείτε». Έπειτα το κεφάλαιο 34 διευρύνει τον φακό μέχρι το τέλος του αιώνα — την οργή του Κυρίου επί όλων των εθνών, τους ουρανούς που τυλίγονται σαν ειλητάριο, το ξίφος του Θεού που μεθά στον ουρανό ώστε να ορμά ακόμη και κατά των ακάθαρτων πνευμάτων που τυραννούσαν τον κόσμο. Ωστόσο ο Κύριλλος, πάντοτε κεντροθετημένος στον Χριστό, δεν αφήνει την κρίση να σταθεί μόνη: εν μέσω της ερημώσεως διατηρείται ένα υπόλοιπο, και οι θείοι μαθητές γίνονται, κατά την ερμηνεία του, πνευματικές ελάφινες — φονείς όφεων συγκεντρωμένοι από το Πνεύμα και απεσταλμένοι να μαθητεύσουν τα έθνη.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Ησαΐας 33–34 — «Ουαί σε εκείνους που σε κάνουν ταλαίπωρο· κανείς δεν σε κάνει ταλαίπωρο… Κύριε, ελέησον ημάς, διότι επί σοι ηλπίσαμεν»· «Άγιος ο Θεός ο κατοικών εν υψηλοίς· η Σιών επληρώθη κρίσεως και δικαιοσύνης… εκεί είναι σοφία και γνώσις και ευλάβεια προς τον Κύριον»· «Νυν αναστήσομαι, λέγει Κύριος· νυν δοξασθήσομαι· νυν υψωθήσομαι»· το πορτρέτο του δικαίου ανθρώπου που πορεύεται εν δικαιοσύνη και αποτινάσσει τας χείρας αυτού από δώρων, ο οποίος «θα κατοικήσει σε υψηλή σπηλιά ισχυρού βράχου», στον οποίο «άρτος δοθήσεται… και το ύδωρ αυτού πιστόν»· «Βασιλιά με δόξα θα δείτε, και οι οφθαλμοί σας θα δουν γην μακράν»· «Ιδού Σιών η πόλις, η σωτηρία ημών… αυτός ο Κύριος θα σώσει ημάς»· και το τέλος, «Διά τούτο πολλοί χωλοί θα αρπάξουν λάφυρα… διότι η αμαρτία αυτών συνεχωρήθη». Έπειτα το κεφάλαιο 34: «η οργή του Κυρίου επί πάντα τα έθνη… και ο ουρανός θα τυλιχθεί σαν ειλητάριο, και πάντες οι αστέρες θα πέσουν σαν φύλλα… Το ξίφος μου μεθύσθη εν ουρανώ»· η κρίση που κατέρχεται επί της Ιδουμαίας «με κρίσιν»· και το διατηρηθέν υπόλοιπο — «ο Κύριος προσέταξεν αυτούς, και το Πνεύμα αυτού συνήγαγεν αυτούς… εις τον αιώνα θα κληρονομήσουν, διότι γενεαί γενεών θα αναπαυθούν επ’ αυτών».
Μελετήστε

Μελέτη

Διατί ο Θεός αρχίζει την παρηγορία Του με ουαί; Διότι η θλίψη των αγίων δεν είναι απώλεια αλλά δόξα, και η επίθεση εναντίον αυτών επιστρέφει επί του επιτιθεμένου. Ο Κύριλλος παραθέτει τις δύο μοίρες πλάι πλάι: Διότι το να πάσχει κανείς ένεκεν του Χριστού είναι για τους αγίους πράγμα δόξας, αλλά για εκείνους που εγείρουν διωγμούς είναι ζήτημα καταστροφής. Γι’ αυτό ακριβώς η εποχή της αδυναμίας γίνεται σχολείο σωτηρίας· ο άγιος που φαίνεται συντετριμμένος τότε στηρίζεται περισσότερο. Ο Κύριλλος αναπτύσσει το παράδοξο, με μάρτυρα τον Άγιο Παύλο: Διά τούτο εν καιρώ θλίψεως η σωτηρία είναι ιδιαιτέρως μυσταγωγός για τους αγίους. Και ονομάζει το μυστικό της υπομονής τους — όχι τους ιδίους πόρους, αλλά ένα Πρόσωπο: Διότι όλη η δύναμις αυτών είναι εν Χριστώ. Έτσι η παρηγορία του κεφαλαίου δεν είναι υπόσχεση ότι η θύελλα δεν θα έλθει, αλλά ότι εντός αυτής ο πιστός κρατείται από τον Χριστό, στον οποίο ακόμη και ο διωγμός μετατρέπεται σε στέφανο.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Στην καρδιά του κεφαλαίου 33 στέκεται ο άνθρωπος που «θα κατοικήσει σε υψηλή σπηλιά ισχυρού βράχου», και ο Κύριλλος ακούει στον Βράχο το όνομα του Χριστού και την ασφάλεια της Εκκλησίας Του. Ο Σωτήρ είπε στον Πέτρο ότι επί του βράχου τούτου θα οικοδομήσει την Εκκλησία Του, και οι πύλες του άδου δεν θα υπερισχύσουν· έτσι η ψυχή που μένει εν Χριστώ έχει ακλόνητη κατοικία. Και στην κατοικία αυτή δίδονται άρτος και πιστόν ύδωρ — η ευχαριστιακή ζωή και η χάρις του βαπτίσματος. Ο Κύριλλος καθιστά τον άρτο σαφή: Διότι σε εκείνους που κατοικούν εν τη Εκκλησία δίδεται άρτος ζωής, ο Χριστός, εκ του Θεού και Πατρός. Ο «Βασιλιάς με δόξα» του κεφαλαίου είναι για τον Κύριλλο ουδείς άλλος από αυτόν τον ίδιο τον Χριστό, ορώμενον ήδη διά των οφθαλμών της πίστεως. Έπειτα το κεφάλαιο 34 μας φέρει στο τέλος των πάντων, και ο Κύριλλος φροντίζει να ερμηνεύσει την οργή ορθώς — πίπτει ουχί τυφλώς αλλά με διάκριση: Οργή, φησί, έχει ανασταλεί επί πάντων των κατοικούντων εν αυτώ, πλην ουχί άνευ διακρίσεως ή αδιακρίτως. Και η κρίσις δεν είναι ο τελευταίος λόγος του Θεού· ένα υπόλοιπο διατηρείται, και εξ αυτού ανατέλλουν οι απόστολοι. Ο Κύριλλος ερμηνεύει τους σωζομένους ως πνευματικές ελάφινες — το ζώον που φονεύει όφεις και ζητεί τας πηγάς: Τοιαύτοι είναι πάντες οι αναχθέντες εις την μερίδα της ευλαβείας προς τον Θεόν, όντες έτοιμοι διά την καταστροφήν του πνευματικού δράκοντος. Και ποιος τους συνήγαγε και απέστειλεν; Ο Κύριος προσέταξεν αυτούς, και το Πνεύμα αυτού συνήγαγεν αυτούς, και ενετείλατο αυτούς να μαθητεύσουν πάντα τα έθνη. Έτσι το κεφάλαιο της καταλήξεως ανοίγεται, διά των χειρών του Κυρίλλου, προς την Μεγάλην Αποστολήν.
Απαντήστε

Απόκριση

Λάβετε πρώτα την παρηγορία κρυμμένη εν τω ουαί. Εάν γίνεστε να πάσχετε διά τον Χριστόν — συκοφαντούμενοι, αντιτιθέμενοι, εξαντλούμενοι υπό εκείνων που απορρίπτουν την πίστιν σας — ο Κύριλλος θα ήθελε να δείτε ότι η θλίψις αυτή είναι, για τον άγιον, πράγμα δόξας, και ότι η αληθινή σας δύναμις δεν είναι εν εαυτώ αλλά εν Χριστώ. Μην μετράτε λοιπόν την ασφάλειά σας από την ηρεμία των περιστάσεών σας. Η σωτηρία είναι «ιδιαιτέρως μυσταγωγός» ακριβώς εν τω καιρώ της θλίψεως· η θύελλα είναι όπου μαθαίνετε βαθύτερα Ποιος σας κρατεί. Οικοδομήστε, λοιπόν, επί του Βράχου. Ο άνθρωπος που κατοικεί εν τη υψηλή σπηλιά του ισχυρού βράχου είναι η ψυχή της οποίας η ζωή είναι κεκρυμμένη εν Χριστώ και τρεφομένη υπό του άρτου της ζωής και του πιστού ύδατος του βαπτίσματος — και ο οίκος αυτός οι πύλαι του άδου δεν δύνανται να λάβουν. Οικοδομήστε εκεί, και οικοδομείτε όπου η θύελλα δεν φθάνει. Και αφήστε το κεφάλαιο 34 να διευρύνει το βλέμμα σας προς το τέλος των πάντων άνευ πανικού. Η κρίσις δεν είναι αδιάκριτος· πίπτει με διάκρισιν, φειδομένη του υπολοίπου, και εκ του υπολοίπου ο Θεός ανέστησε τας ελάφινας αι οποίαι εφόνευσαν τον πνευματικόν δράκοντα και εμαθήτευσαν τα έθνη. Ανήκετε, κατά χάριν, εις το υπόλοιπον εκείνο. Ζήτε λοιπόν ως φονεύς όφεων ο οποίος πίνει εκ των πνευματικών πηγών, συγκεντρωμένος υπό του Πνεύματος, απεσταλμένος — κατά το ιδικόν σας μικρόν μέτρον — να οδηγήσετε άλλους προς τον Βασιλέα τον οποίον είδατε εν τη ομορφιά Του.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο κράζων παρηγορίαν προς τους διωκομένους αγίους Σου, και μετατρέπων την θλίψιν αυτών εις δόξαν: δίδαξόν με ότι το να πάσχει τις ένεκεν Σου δεν είναι απώλεια αλλά στέφανος, και ότι πάσα η δύναμίς μου είναι εν Σοι. Όταν είμαι ασθενής και πιεζόμενος πανταχόθεν, γίνου Συ ο μυσταγωγός μου, οδηγών με εν αυτή τη ώρα της θλίψεως εις το μυστήριον της σωτηρίας Σου. Θέσε τους πόδας μου επί τον Βράχον ο οποίος είναι ο Χριστός, ώστε να κατοικήσω εν τη υψηλή σπηλιά του ισχυρού Βράχου, τρεφόμενος υπό του άρτου της ζωής και του πιστού ύδατος της χάριτός Σου, εν οίκω εναντίον του οποίου αι πύλαι του άδου δεν θα υπερισχύσουν. Αρίθμησόν με μεταξύ του υπολοίπου το οποίον το Πνεύμα Σου συνάγει· κάμε με φονέα του πνευματικού δράκοντος, πίνοντα εκ των ζώντων πηγών Σου, ταχύν ως έλαφον εν ταις οδοίς της ευλαβείας. Και όταν εν τέλει το ξίφος Σου μεθύση εν ουρανώ και οι ουρανοί τυλιχθούν σαν ειλητάριον, ας ευρεθώ μεταξύ εκείνων οι οποίοι είδον τον Βασιλέα εν τη ομορφιά Του και αναπαύονται εις τον αιώνα εν τη κληρονομία Του. Εις Σε, ω Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα εις τον Ησαΐαν του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →