← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Σοφία Σειράχ

Σειράχ 43-45 — με το Καθολικό Υπόμνημα του Χέιντοκ

Σοφία Σειράχ 43-45Υπόμνημα της Βίβλου Haydock22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Τα κεφάλαια 43 έως 45 της Σοφίας Σειράχ αποτελούν ένα μεγαλειώδες συμπέρασμα στους στοχασμούς του σοφού για τη σοφία, μεταβαίνοντας από την οργανωμένη μεγαλοπρέπεια του σύμπαντος στα ζωντανά παραδείγματα των προγόνων του Ισραήλ που ενσάρκωσαν την πιστότητα. Το κεφάλαιο 43 εορτάζει τον ήλιο, τη σελήνη, τα άστρα, τον καιρό και τη θάλασσα ως όργανα που δείχνουν τη θεία δύναμη και τάξη, ενώ τα κεφάλαια 44 και 45 θυμίζουν τις μεγάλες μορφές — τον Νώε, τον Αβραάμ, τον Μωυσή και τον Ααρών — των οποίων οι ζωές δείχνουν πώς η ίδια δημιουργική τάξη αντανακλάται στην ανθρώπινη υπακοή και διαθήκη. Το κείμενο καλεί τους αναγνώστες να δουν τη δημιουργία όχι ως αυτοσκοπό αλλά ως σκάλα που υψώνει τον νου προς τον Δημιουργό, και να αναγνωρίσουν ότι ο λαός της διαθήκης συνεχίζει αυτή την αίνεση μέσω πιστής ζωής δια μέσου των γενεών. Αυτή η διπλή κίνηση προφυλάσσει από τον πανθεϊσμό και τη λήθη της κληρονομιάς, υπενθυμίζοντας στους Καθολικούς ότι οι λειτουργικές εποχές, οι φυσικοί κύκλοι και η κοινωνία των αγίων μαζί διακηρύττουν τη δόξα του Θεού. Το απόσπασμα λοιπόν λειτουργεί τόσο ως ύμνος όσο και ως γενεαλογία αγιότητας, παροτρύνοντας τους πιστούς να προσθέσουν τα δικά τους ονόματα στον κατάλογο εκείνων που διατηρούν πίστη στον Κύριο.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Διαβάστε τον Σειράχ 43–45 στην έκδοση Δουάι Ρέιμς ή στην Καθολική Δημόσια Έκδοση. Παρατηρήστε πώς ο συγγραφέας αρχίζει με την ακούραστη πορεία του ηλίου και τις καθορισμένες φάσεις της σελήνης που διέπουν τις εορτές έπειτα στρέφεται στις καταιγίδες το χιόνι και τα μυστηριώδη βάθη της θαλάσσης όλα υπακούοντας στον Δημιουργό τους. Παρατηρήστε την επαναλαμβανόμενη επιμονή ότι αυτά τα έργα διακηρύττουν το μεγαλείο του Θεού αλλά παραμένουν πολύ κάτω από τον ανθρώπινο λόγο που φωτίζεται από τη χάρη. Στο κεφάλαιο 44 ο τόνος μετατοπίζεται σε έναν κατάλογο προγόνων αρχίζοντας με τη μετάθεση του Ενώχ και τη διατήρηση του γένους από τον Νώε έπειτα προχωρώντας μέσω της διαθήκης του Αβραάμ της πράου εξουσίας του Μωυσή και της ιερατικής λαμπρότητας του Ααρών. Προσέξτε ιδιαίτερα την αντίθεση μεταξύ εκείνων των οποίων η μνήμη διατηρείται εξαιτίας της αρετής και εκείνων των οποίων τα ονόματα εξαφανίζονται λόγω έλλειψης πιστότητας. Σημειώστε ειδικά τη γλώσσα της διαθήκης που συνδέει τις πατριαρχικές υποσχέσεις με την αιώνια ιερωσύνη και τον διαρκή οίκο του Δαυίδ.
Μελετήστε

Μελέτη

Οι σημειώσεις τοῦ Χάιντοκ ἐφιστοῦν τὴν προσοχὴν τόσον εἰς τὴν τεταγμένην ὡραιότητα τῆς δημιουργίας ἥτις ὁδηγεῖ τὸν νοῦν εἰς τὸν Θεὸν ὅσον καὶ εἰς τὰς συγκεκριμένας ἀρετὰς τῶν πατριαρχῶν καὶ τῶν ἱερέων οἵτινες ἔζησαν τὴν διαθήκην. Ἡ ἑρμηνεία περὶ τοῦ ἡλίου ὑπογραμμίζει ὅτι καὶ τὸ λαμπρότερον κτίσμα παραμένει κατώτερον τῶν λογικῶν κτισμάτων τὰ ὁποῖα ἐπλάσθησαν διὰ τὴν κοινωνίαν μετὰ τοῦ Θεοῦ. Ὕψιστος. Ὁ ἥλιος εἶναι τὸ ἐξοχώτερον τῶν ἀλόγων κτισμάτων, παρέχων φῶς καὶ θερμότητα διὰ τὴν παραγωγὴν πραγμάτων· ὅθεν ὁ Ἀριστοτέλης ἀποκαλεῖ αὐτὸν «πατέρα ἀνθρώπων καὶ θεῶν». Ὅμως εἶναι κατώτερος τοῦ ἀνθρώπου, στερούμενος λόγου. Πάντα τὰ κτίσματα φανερώνουν τὴν μεγαλειότητα τοῦ Θεοῦ· τὰ μικρὰ ὡς καὶ τὰ μεγάλα. Πρὶν στραφῇ πρὸς τοὺς πατέρας, τὸ κείμενον προετοιμάζει τὸν ἀναγνώστην νὰ θεάται τὰς ζωὰς αὐτῶν ὡς πρακτικὰς εἰκονογραφήσεις τῆς σοφίας ἥτις ἑορτάσθη ἤδη ἐν τῇ φύσει. Ἑλληνικὰ προθέματα, «Ὕμνος τῶν Πατέρων». Ὁ συγγραφεὺς ἐνταῦθα μιμεῖται τὸ τρίτον ἔργον τοῦ Σολομῶντος. — Οὗτος ἔδωκε κανόνας διὰ πάσας τὰς ἀρετάς· καὶ νῦν προβάλλει ἡμῖν ἐκείνους οἵτινες ἐφήρμοσαν αὐτούς. — Ἦτο ἔθος νὰ ἀντηχοῦνται οἱ ἔπαινοι τῶν πατέρων τούτων ἐν τῷ ναῷ καὶ ταῖς συναγωγαῖς, στίχ. 15. Ἡ ἱστορία τοῦ Νῶε δείκνυσι πῶς ἡ ὑπακοὴ ἑνὸς ἀνδρὸς διεφύλαξε τὴν ἀνθρωπότητα καὶ ἀνενέωσε τὴν κτιστὴν τάξιν μετὰ τὴν κρίσιν. Ἀντάλλαγμα. Ἑλληνικά, «ἀντάλλαγμα», διὰ νὰ σώσῃ τὸ ἀνθρώπινον γένος, Γένεσις ϛ΄ 8 καὶ η΄ 21. — Ὁ Νῶε ἦτο τέλειος, ὅπερ δὲν ἀποκλείει τινας ἀνθρωπίνας ἀδυναμίας. Ὁ Μωυσῆς ἐμφανίζεται ὡς ὁ πρᾷος ἄρχων οὗ ἡ οἰκειότης πρὸς τὸν Θεὸν ὑπερέβη ἐκείνην τῶν ἄλλων προφητῶν καὶ οὗ ἡ ἡγεσία ἐμόρφωσε τὸν λαόν. Ἀνθρώπους. Τὸν Φαραώ, τὸν Ἰοθόρ καὶ ὁλόκληρον τὸ ἔθνος τῶν Ἑβραίων, τὸ ὁποῖον ἐκυβέρνα ὡς πατήρ, ὢν ὁ πρᾳότατος τῶν ἀνθρώπων, Ἀριθμοὶ ιβ΄ 3. Ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἦτο συνεχὲς θαῦμα, καὶ ἐτιμήθη περισσότερον παντὸς προφήτου, βλέπων τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ σαφέστερον, ἀλλ’ οὐχὶ τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, Ἔξοδος λγ΄. Ἡ ἱερωσύνη τοῦ Ἀαρὼν τυγχάνει ἐκτενοῦς πραγματείας διότι προτυποῖ τὴν αἰώνιον μεσιτείαν ἥτις ἐπληρώθη ἐν τῷ Χριστῷ παραμένουσα συγχρόνως διαρκὲς σημεῖον τῆς πιστότητος τῆς διαθήκης. Αὐτοῦ. Ἑλληνικά, «ἅγιος, ὅμοιος αὐτῷ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ὁ» κ.τ.λ. Ψαλμὸς ρε΄ 16. — Οὗτος ἦτο ἑρμηνευτὴς τοῦ Μωυσέως καὶ ἐτιμήθη διὰ τῆς ἀρχιερωσύνης. Ὁ Ἀαρὼν καὶ οἱ ἀπόγονοι αὐτοῦ ὤφειλον νὰ μείνουν πιστοὶ εἰς τὸν νόμον, στίχ. 19. — Ἡ ἱερωσύνη αὐτῶν ἔμελλε νὰ διαρκέσῃ ἕως οὗ ἐμφανισθῇ ὁ Χριστός, ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Η δημιουργία και η ιστορία της διαθήκης δεν είναι δύο ξεχωριστά θέματα στη Σοφία Σειράχ αλλά δύο κινήσεις μιας συμφωνίας. Η κανονικότητα του ήλιου και της σελήνης διδάσκει στον Ισραήλ πότε να τηρεί το Πάσχα· τα τέρατα και οι καταιγίδες της θάλασσας υπενθυμίζουν στον λαό ότι ο ίδιος Κύριος που έθεσε όρια στα νερά θέτει και όρια στην ανθρώπινη υπερηφάνεια. Όταν ο σοφός αινεί τη μετάθεση του Ενώχ και την κιβωτό του Νώε, δείχνει ότι η πιστότητα μπορεί να διασώσει τόσο ένα άτομο όσο και ολόκληρο το γένος. Ο Μωυσής και ο Ααρών αποκαλύπτουν περαιτέρω ότι η ηγεσία και η λατρεία ανήκουν μαζί: ο νομοθέτης χρειαζόταν τον ιερέα, και ο ιερέας χρειαζόταν τον νόμο. Αυτό το ολοκληρωμένο όραμα διορθώνει κάθε τάση να αντιμετωπίζεται η φύση ως κοσμική ή η λειτουργία ως ιδιωτική. Οι Καθολικοί σήμερα ακόμη διαβάζουν τα σημεία των καιρών μέσα από τον φακό τόσο του φυσικού νόμου όσο και της μυστηριακής τάξης, αναγνωρίζοντας ότι ο ίδιος Θεός που κυβερνά τις εποχές στηρίζει και την Εκκλησία μέσω της αποστολικής διαδοχής. Η μνήμη των πατέρων γίνεται λοιπόν σχολείο ελπίδας, διαβεβαιώνοντας τους πιστούς ότι η δική τους πιστότητα, όσο κρυμμένη κι αν είναι, εισέρχεται στην ίδια ζωντανή παράδοση.
Απαντήστε

Απόκριση

1. Πώς η οργανωμένη ομορφιά της δημιουργίας που παρατηρείτε κάθε ημέρα σας ωθεί σε μεγαλύτερη ευλάβεια στην προσευχή; 2. Ποιος πρόγονος στη Σοφία Σειράχ 44–45 προκαλεί περισσότερο την παρούσα πρακτική της πίστης σας, και γιατί; 3. Με ποιον συγκεκριμένο τρόπο μπορείτε να παραδώσετε την κληρονομιά της διαθήκης στην επόμενη γενιά;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Θεέ όλης της δημιουργίας, του οποίου ο λόγος έθεσε τον ήλιο στην πορεία του και τη σελήνη για να σημαδεύει τις εορτές, δέξου την αίνεσή μας μαζί με τις φωνές του Ενώχ, του Νώε, του Αβραάμ, του Μωυσή και του Ααρών. Χάρισε να μιμηθούμε την πιστότητά τους ώστε η δική μας γενιά να προσθέσει το κεφάλαιό της στον ύμνο των πατέρων. Ενίσχυσε τους ιερείς της Εκκλησίας σου να υπηρετούν με την ευλάβεια που έδειξε ο Ααρών, και κράτησέ μας υπάκουους στον νόμο που έλαβε ο Μωυσής. Ας γίνει η μνήμη των δικαίων ευλογία για εμάς, και ας γίνουν οι ζωές μας ζωντανά σημεία που δείχνουν άλλους στη δική σου αμετάβλητη δόξα. Διά του Χριστού του Κυρίου ημών. Αμήν.

Υπόμνημα της Βίβλου Haydock · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →