← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Σαμουήλ

Λάλησον, διότι ο δούλος σου ακούει: Η κλήση του παιδιού και του πιστού ιερέα που έρχεται

Α' Σαμουήλ 3-4Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)23 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Στις ημέρες που 'ο λόγος του Κυρίου ήταν πολύτιμος… και δεν υπήρχε ανοιχτό όραμα', ο Θεός δεν μίλησε στον ηλικιωμένο ιερέα αλλά στο παιδί που κοιμόταν δίπλα στην κιβωτό. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου ερμηνεύει την κλήση του Σαμουήλ με το βλέμμα του στον καιρό της χάριτος: πριν σβήσει το λυχνάρι του Θεού — δηλαδή πριν την αυγή, ενώ οι άνθρωποι ακόμη κοιμόντουσαν — ο Δεσπότης Θεός εμφανίστηκε στο παιδί. Ο λόγος του Θεού δεν δεσμεύεται από την ηλικία ή το αξίωμα· αναζήτησε ένα παιδί Ναζιραίο και παρέβλεψε έναν αρχιερέα του οποίου ο οίκος ήταν ήδη υπό κρίση. Διότι ο Ηλί είχε τιμήσει τους υιούς του πάνω από τον Θεό, και ο Θεοδώρητος δεν θα απαλύνει την ετυμηγορία: η ανομία εκείνων των υιών δεν απαιτούσε ήπιες θεραπείες αλλά τις πιο αυστηρές και σοβαρές, και επειδή ο Ηλί προτίμησε τη φύση από τον Πλάστη της φύσεως, στερήθηκε τη χάρη που του είχε δώσει ο Θεός. Ωστόσο η απόφαση φθάνει πέρα από έναν κατεστραμμένο οίκο. Ο Θεοδώρητος ακούει σε αυτήν την παύση όλης της ιουδαϊκής ιερωσύνης — εκπληρωμένη, λέει, όταν ο Χριστός ο Δεσπότης σταυρώθηκε, ο ναός κατεδαφίστηκε και στερήθηκαν και την αρχιερωσύνη και την προφητεία. Και απέναντι σε εκείνο το τέλος θέτει μια αρχή: την υπόσχεση ενός πιστού ιερέα που θα έκανε όλα όσα είναι στην καρδιά του Θεού, ο οποίος θα περπατούσε ενώπιον του Χριστού Του όλες τις ημέρες. 'Όλες τις ημέρες', σημειώνει ο Θεοδώρητος, δεν ταιριάζει σε κανέναν θνητό άνθρωπο αλλά μόνο στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος κατά την ανθρωπότητά Του ονομάστηκε Μέγας Αρχιερέας μας. Έτσι η κλήση του παιδιού ανοίγεται στο βαθύτερο θέμα των Βασιλειών: μια πιστή ιερωσύνη που δεν θα αποτύχει, κατά την τάξη του Μελχισεδέκ, εν Χριστώ.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Α' Σαμουήλ 3–4. 'Και ο παις Σαμουήλ ελειτούργει ενώπιον του Κυρίου ενώπιον του Ηλί.' Ο λόγος από τον Κύριο ήταν σπάνιος σε εκείνες τις ημέρες· 'πριν σβήσει το λυχνάρι του Θεού στον ναό του Κυρίου, όπου ήταν η κιβωτός του Θεού, και ο Σαμουήλ είχε ξαπλώσει για ύπνο', ο Κύριος κάλεσε, 'Σαμουήλ, Σαμουήλ.' Τρεις φορές το παιδί έτρεξε στον Ηλί, νομίζοντας ότι ο γέροντας το είχε καλέσει· και ο Ηλί τελικά αντιλήφθηκε ότι ήταν ο Κύριος, και του δίδαξε να απαντά, 'Λάλησον, Κύριε· διότι ο δούλος σου ακούει.' Ο Κύριος στάθηκε και κάλεσε όπως πριν, και αποκάλυψε την κρίση Του επί του οίκου του Ηλί, 'τον οποίο θα κρίνω αιωνίως για την ανομία την οποία γνωρίζει· επειδή οι υιοί του έκαναν τους εαυτούς τους βδελυκτούς, και αυτός δεν τους εμπόδισε.' Ο Σαμουήλ φοβήθηκε να πει, αλλά ο Ηλί το απέσπασε από αυτόν, και απάντησε, 'Είναι ο Κύριος· ας κάνει ό,τι φαίνεται καλό σε Αυτόν.' Και ο Σαμουήλ μεγάλωσε, 'και ο Κύριος ήταν με αυτόν, και δεν άφησε κανέναν από τους λόγους του να πέσει στη γη.' Έπειτα το τέταρτο κεφάλαιο: ο Ισραήλ εξήλθε εναντίον των Φιλισταίων και νικήθηκε· έφεραν την κιβωτό της διαθήκης στο στρατόπεδο, και όμως ηττήθηκαν· η κιβωτός του Θεού αιχμαλωτίστηκε, και οι δύο υιοί του Ηλί, ο Οφνί και ο Φινεές, σκοτώθηκαν. Όταν ήρθε η είδηση, ο Ηλί 'έπεσε από το κάθισμα προς τα πίσω… και ο τράχηλός του έσπασε, και πέθανε.'
Μελετήστε

Μελέτη

Γιατί τιμωρήθηκε ο Ηλί, όταν τουλάχιστον είχε νουθετήσει τους υιούς του; Ο Θεοδώρητος απαντά ότι η νουθεσία δεν ήταν αρκετή όπου η αμαρτία ήταν τόσο σοβαρή· τέτοια ανομία απαιτούσε την αυστηρότερη θεραπεία: Η ανομία των υιών του δεν απαιτούσε ήπιες θεραπείες, αλλά τις πιο αυστηρές και σοβαρές. Η αποτυχία του Ηλί ήταν μια διαταραχή της αγάπης — έθεσε τα παιδιά του πάνω από τον Θεό του — και έτσι στερήθηκε τη χάρη που κατείχε: Επειδή προτίμησε τη φύση από τον Πλάστη της φύσεως, στερήθηκε τη χάρη που δόθηκε από τον Θεό. Αλλά ο Θεοδώρητος βλέπει ότι η προφητεία που ειπώθηκε κατά του οίκου του Ηλί είναι μεγαλύτερη από την πτώση μιας οικογένειας· προλέγει το τέλος μιας ολόκληρης τάξεως: Η πρόρρηση φαίνεται να στερεί τη γραμμή του από την αρχιερωσύνη, αλλά υπαινίσσεται την παύση όλης της ιουδαϊκής ιερωσύνης. Απέναντι σε εκείνο το τέλος, όπως θα δούμε, ερμηνεύει την υπόσχεση ενός 'πιστού ιερέα' που θα κάνει όλα όσα είναι στην καρδιά του Θεού — λόγια που επιμένει ότι δεν μπορούν να ανήκουν σε κανέναν θνητό αλλά μόνο στον Κύριο.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Η φροντίδα του Θεοδώρητου για την ώρα της κλήσεως του Σαμουήλ είναι η ίδια μια μικρή θεολογία της χάριτος. Ο Νόμος είχε προστάξει το λυχνάρι να ανάβει το βράδυ και να καίει μέχρι το πρωί· και ο Δεσπότης Θεός ήρθε στο κοιμισμένο παιδί σε εκείνη την τελευταία σκοτεινή φυλακή, ενώ το λυχνάρι ακόμη έκαιγε: πριν σβήσει το λυχνάρι, δηλαδή πριν την αυγή, έγινε η θεία αποκάλυψη. Ο λόγος του Θεού δεν δεσμεύεται από το φως της ημέρας της ανθρώπινης ετοιμότητας, ούτε από την αξιοπρέπεια του αξιώματος· αναζήτησε το παιδί και όχι τον ιερέα, τον ταπεινό και όχι τον μεγάλο. Εδώ όλη η κίνηση του κεφαλαίου στρέφεται σε έναν άξονα: μια παλαιά ιερωσύνη αποτυγχάνει, το λυχνάρι της σβήνει, και ένας νέος προφήτης υψώνεται στον ίδιο οίκο, καλούμενος ονομαστικά στη νύχτα. Και ο Θεοδώρητος δεν θα μας αφήσει να διαβάσουμε την απόφαση του Ηλί ως απλή ιδιωτική δυστυχία, διότι τη βλέπει εκπληρωμένη στον Σταυρό: όταν ο Χριστός ο Δεσπότης σταυρώθηκε, ο ναός κατεδαφίστηκε, τα Άγια των Αγίων ερημώθηκαν, και ο Ισραήλ στερήθηκε και ιερωσύνη και προφητεία. Η σκιώδης ιερωσύνη του Ααρών, που δεν μπορούσε να σώσει τον οίκο που τη φέρει, δίνει τη θέση της στον έναν πιστό Ιερέα που περπατά ενώπιον του Χριστού 'όλες τις ημέρες' — λόγια που, επιμένει ο Θεοδώρητος, κανείς θνητός δεν μπορεί να διεκδικήσει: Αυτά τα λόγια δεν ταιριάζουν σε κανέναν άνθρωπο, αλλά μόνο στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος κατά την ανθρωπότητά Του ονομάστηκε Αρχιερέας μας. Η υπόσχεση μιας πιστής ιερωσύνης που δεν αποτυγχάνει σε τίποτα, λοιπόν, φθάνει πέρα από τον Ηλί και πέρα από κάθε Λευίτη στο αληθινό της υποκείμενο: Η πρόρρηση επομένως εφαρμόζεται κυρίως στον Χριστό τον Σωτήρα, αν και με την κατώτερη, ιστορική έννοια αγγίζει τον Σαδώκ, ο οποίος έλαβε την αρχιερωσύνη στις ημέρες του Σολομώντα. Έτσι η απάντηση του παιδιού, 'Λάλησον, διότι ο δούλος σου ακούει', είναι η ίδια η στάση της Εκκλησίας: να κρατά το λυχνάρι αναμμένο, να ακούει στη νύχτα, και να προσμένει τον Αρχιερέα που πέρασε από τους ουρανούς, Ιησού τον Κύριό μας, ο οποίος ζει πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ ημών.
Απαντήστε

Απόκριση

Λάβετε πρώτα την προειδοποίηση που κρύβεται στον Ηλί. Δεν ήταν σκληρός άνθρωπος, ούτε άπιστος· νουθέτησε τους υιούς του. Η καταστροφή του ήταν ότι τους αγάπησε περισσότερο από τον Θεό, και δεν ενήργησε όταν η αγάπη απαιτούσε αυστηρότητα. Εξετάστε τις δικές σας αγάπες: υπάρχει κάπου που προτιμήσατε τη φύση από τον Πλάστη της φύσεως — μια άνεση, μια σχέση, ένας φόβος να προσβάλετε — και έτσι αφήσατε το κακό αδιόρθωτο σε εκείνους που σας εμπιστεύθηκαν; Όπου ο Θεός απαιτεί την αυστηρή θεραπεία, η ήπια λέξη μόνη δεν είναι πιστότητα αλλά αμέλεια. Έπειτα λάβετε το παράδειγμα του παιδιού. Ο λόγος του Θεού ήρθε στον Σαμουήλ επειδή ο Σαμουήλ ήταν εκεί όπου ο λόγος ακούγεται — στον ναό, κοντά στην κιβωτό, με το λυχνάρι ακόμη αναμμένο, έτοιμος να ξυπνήσει. Κρατήστε το λυχνάρι σας αναμμένο. Κοιμηθείτε, ως προς αυτό, δίπλα στην κιβωτό· βρεθείτε στον τόπο της προσευχής και της ακρόασης, ώστε όταν ο Κύριος καλέσει το όνομά σας στο σκοτάδι να είστε αρκετά κοντά για να απαντήσετε. Και μάθετε την απάντησή του απέξω: 'Λάλησον, Κύριε· διότι ο δούλος σου ακούει.' Όχι 'Άκουσον, Κύριε, διότι ο δούλος σου ομιλεί', αλλά το αντίθετο — ο δούλος σιωπηλός, ο Δεσπότης ομιλών. Ό,τι κι αν αποκαλύψει, ακόμη και σκληρό λόγο, δεχθείτε το όπως ο Ηλί στην καλύτερη στιγμή του το δέχθηκε: 'Είναι ο Κύριος· ας κάνει ό,τι φαίνεται καλό σε Αυτόν.' Έτσι θα περπατήσετε, όχι στην αποτυγχάνουσα ιερωσύνη της ιδιοθελήσεως, αλλά ενώπιον του Χριστού, στην παρέα του ενός πιστού Ιερέα που δεν αποτυγχάνει σε τίποτα.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε που στο βάθος της νυκτός, πριν σβήσει το λυχνάρι του αγιαστηρίου, εκάλεσες ονομαστικά τον δούλο σου Σαμουήλ: κάλεσε και εμένα από τον ύπνο μου, και δώσε μου χάρη να απαντήσω, 'Λάλησον, Κύριε· διότι ο δούλος σου ακούει.' Κράτησέ με κοντά Σου, στον τόπο της προσευχής και της ακρόασης, ώστε ο λόγος Σου να μην είναι πολύτιμος και σπάνιος στις ημέρες μου για έλλειψη αυτιού που να τον ακούει. Ερεύνησε μέσα μου κάθε διαταραγμένη αγάπη, μήπως, όπως ο Ηλί, προτιμήσω τη φύση από Σένα τον Πλάστη της φύσεως και αφήσω το κακό αδιόρθωτο· δώσε μου το θάρρος της αληθινής αγάπης, που διορθώνει καθώς και παρηγορεί. Και όπως προείπες μέσω της πτώσεως ενός απίστου οίκου την έλευση ενός πιστού Ιερέα που θα έκανε όλα όσα είναι στην καρδιά Σου και θα περπατούσε ενώπιον του Χριστού Σου όλες τις ημέρες, στήριξε την ελπίδα μου επάνω σε Αυτόν μόνο — τον Μέγα Αρχιερέα μας, Ιησού τον Κύριό μας, ο οποίος πέρασε από τους ουρανούς και ζει πάντοτε για να μεσιτεύει υπέρ ημών. Σε Σένα, ω Χριστέ ο Θεός μας, τον πιστό και αιώνιο Αρχιερέα, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →