← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Παροιμίες

Τίς εὑρήσει γυναῖκα ἀνδρείαν: Ἡ σοφία ἐνδεδυμένη ἰσχύι καὶ εὐπρεπείᾳ

Παροιμίες 31Catena επί των Παροιμιών (Migne PG 87, αποδιδομένη εις τον Προκόπιον Γάζης· η απόδοσις αμφισβητουμένη) — αποδοθείσα εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed24 λεπ
Άνοιγμα
Το βιβλίον των Παροιμιών τελειώνει με την πλέον περίφημον εικόνα αυτού — «Τίς εὑρήσει γυναῖκα ἀνδρείαν; τιμιωτέρα δέ ἐστι λίθων πολυτελῶν» — και οι Έλληνες Πατέρες ανεγίνωσκον αυτήν ουχί πρώτον ως σύζυγον του οίκου αλλά ως αυτήν την Σοφίαν, και ούτως ως την ψυχήν τελειωθείσαν και νυμφευθείσαν τω Χριστώ τω Λόγω. Η αλυσίς των ερμηνειών την οποίαν ο Μίγνης εκδίδει υπό το όνομα του Προκοπίου του Γαζαίου (η απόδοσις αμφισβητουμένη) αναπτύσσει ολόκληρον το ακροστιχίδιον ποίημα επί του μυστικού τούτου κλειδίου. Η ανδρεία γυνή είναι «τελειούσα την σοφίαν», η συνεργάτις η ευγενώς υπομένουσα τας ακουσίους δοκιμασίας τας ερχομένας διά του πόνου και όμως μη πίπτουσα ενώπιον των δοκιμασιών των ερχομένων διά της ηδονής — κτήμα σπάνιον και επίπονον, το οποίον ο ανθρώπινος νους σπανίως επιτυγχάνει. Η επιμέλειά της είναι ο κόπος της ψυχής εν ταις αρεταίς και εν τη θεωρία του Θεού· τα εμπορικά πλοία αυτής είναι η ψυχή εμπορευομένη τα αγαθά τα τεθησαυρισμένα διά τους δικαίους εν τω μέλλοντι αιώνι· ο λύχνος αυτής ο «μη σβεννύμενος νυκτί» είναι ο νόμος του Πνεύματος αναπτόμενος εν αυτή, διασκεδάζων το σκότος του σαρκικού νοός. Και η αλυσίς ευρίσκει ολόκληρον την πίστιν υφασμένην εν τοις ιματίοις αυτής· το βύσσινον αυτής, γεννηθέν εκ της γης, σημαίνει τα δόγματα της οικονομίας του Λόγου του Θεού εν σαρκί· η πορφύρα αυτής, διότι είναι βασιλική, σημαίνει τα δόγματα της τρισυποστάτου Θεότητος, της Δεσποίνης των πάντων. Ούτω το ποίημα το οποίον ο κόσμος αναγινώσκει ως ύμνον εις αγαθήν σύζυγον οι Πατέρες ανεγίνωσκον ως ύμνον εις την Σοφίαν και εις την ψυχήν νυμφευθείσαν τω Χριστώ — εστεφανωμένον εν τέλει διά του επαίνου του υπερβαίνοντος πάσαν ανθρωπίνην μάθησιν και διά του φόβου του Κυρίου του μένοντος εις τον αιώνα.
Διαβάστε

Διάβασε Παροιμίες 31 — «Οι λόγοι του βασιλέως Λεμουήλ η προφητεία την οποίαν η μήτηρ αυτού εδίδαξεν αυτόν Άνοιξον το στόμα σου υπέρ του αφώνου εις την κρίσιν πάντων των καταδικασμένων εις απώλειαν Άνοιξον το στόμα σου κρίνε δικαίως και υπεράσπιζε την υπόθεσιν του πτωχού και του ενδεούς» «Τις ευρήσει γυναίκα ανδρείαν η τιμή αυτής υπέρ τα μαργαριτάρια εστίν η καρδία του ανδρός αυτής πεποίθεν επ' αυτή και σκύλων ουκ απορήσει αγαθήν ποιήσει αυτώ και ου κακήν πάσας τας ημέρας της ζωής αυτής ζητεί έρια και λίνον και εργάζεται εκουσίως ταις χερσίν αυτής ομοία πλοίοις εμπόρου πόρρωθεν τον βίον αυτής άγει και ανίσταται εκ νυκτός και δίδωσι βρώματα τω οίκω αυτής και έργα ταις θεραπαινίσιν αυτής ηψατο της ατράκτου ταις χερσίν αυτής τας χείρας αυτής διήνοιξεν τω πένητι και καρπόν εξέτεινεν τω πτωχώ εαυτή εποίησεν περιβόλαια η δε ένδυσις αυτής βύσσος και πορφύρα ισχύς και ευσχημοσύνη η ένδυσις αυτής και ευφρανθήσεται εν ημέρα εσχάτη το στόμα αυτής ήνοιξεν εν σοφία και νόμος ευσπλαγχνίας επί της γλώσσης αυτής ανέστησαν τα τέκνα αυτής και εμακάρισαν αυτήν ο ανήρ αυτής και επήνεσεν αυτήν πολλαί εποίησαν δύναμιν και συ υπερέβης πάσας απατηλή η χάρις και μάταιον κάλλος γυνή γαρ συνετή ευλογείται φόβον δε Κυρίου αύτη αινείτω δότε αυτή εκ των καρπών χειλέων αυτής και αινείσθω εν πύλαις ο ανήρ αυτής»

Μελετήστε
Ποια είναι η γενναία γυναίκα; Η αλυσίδα απαντά ότι αυτή είναι η τελειοποιούσα Σοφία, η αληθινή βοηθός της ψυχής, σταθερή υπό τον πόνο και ακατάβλητη από την ηδονή: Βοηθός που γενναία υπομένει τις ακούσιες δοκιμασίες που έρχονται μέσω του πόνου, όμως δεν πέφτει ενώπιον εκείνων που έρχονται εκουσίως μέσω της ηδονής—τελειοποιούσα σοφία—τέτοια σπανίως θα αποκτήσει ο ανθρώπινος νους. Κάθε λεπτομέρεια του μόχθου της η αλυσίδα αναγινώσκει ως το έργο της ψυχής εν αρετή και θεωρία· και τα ίδια τα ενδύματά της αναγινώσκει ως αυτήν την πίστιν. Το βύσσινον, εκ της γης βλαστάνον, σημαίνει την οικονομία του ενσαρκωθέντος Λόγου· η πορφύρα, βασιλική τη χροιά, σημαίνει το υπέρτατον μυστήριον απάντων: πορφύρα, διότι είναι βασιλική, σημαίνει τα δόγματα περί της τριυποστάτου Θεότητος, της Δεσποίνης των πάντων. Ούτως η γυνή ενδεδυμένη ισχύν και ευπρέπειαν είναι η ψυχή ενδεδυμένη τα δόγματα της Τριάδος και της Ενσαρκώσεως. Και όταν «τα τέκνα αυτής εγείρονται και μακαρίζουσιν αυτήν», η αλυσίδα ακούει τον έπαινον της Σοφίας υπέρ πάσαν ανθρωπίνην επιστήμην: αύτη η σοφία, ως γνώσις των γνώσεων, υφίσταται υπέρ πάσας τας κλάδους της γνώσεως των ανθρωπίνων πραγμάτων, ούσα αιτία αυτών και υπερβαίνουσα πάσας ως γνώσις των θείων. Ο τελικός αυτής στέφανος είναι ου φθίνουσα ωραιότης αλλά ο φόβος του Θεού: σοφία η συνάγουσα τας ορεκτικάς δυνάμεις της ψυχής επί τους λόγους και τους τρόπους των εντολών επαινείται, της ψυχής αντιλαμβανομένης διά της αποδείξεως των εντολών ότι αι θείαι αυτής διδασκαλίαι απαλλάττουσιν αυτήν των φθειρουσών παθών και άγουσιν αυτήν εις την άφθαρτον βασιλείαν του Θεού.
Σκεφτείτε
Το όλο βιβλίον των Παροιμιών, το οποίον ήνοιξε με το «ο φόβος του Κυρίου αρχή σοφίας», περατούται στεφανών το γύναιον «το φοβούμενον τον Κύριον» — και η αλυσίς ημίν δείκνυσιν ότι αύτη εστίν η Σοφία αυτής, και ούτως η εικών πάσης ψυχής τελειωθείσης και νυμφευθείσης τῷ Χριστῷ τῷ Λόγῳ. Αύτη εστί «τελειούσα σοφία», η συνεργός η υπομένουσα τας ακουσίους δοκιμασίας του πόνου και μη πίπτουσα ενώπιον των ηδονών των θελουσών αποπλανήσαι αυτήν· σπανία και πολυτίμητος, υπεράνω λίθων πολυτίμων, διότι το αγαθόν δυσχερώς κτάται. Και οι Πατέρες ευρίσκουσιν όλην την οικονομίαν της σωτηρίας υφανθείσαν εν τω ενδύματι αυτής: λεπτόν ύφασμα, διότι έχει την αρχήν εκ της γης, σημαίνει τα δόγματα περί της οικονομίας του Λόγου του Θεού εν σαρκί· η πορφύρα αυτής — βασιλική — εστίν το δόγμα της τρισυποστάτου Θεότητος, της Δεσποίνης των απάντων. Όθεν όταν η Γραφή λέγει «ισχύς και ευπρέπεια το ένδυμα αυτής», η αλυσίς ακούει: η ψυχή ενδύεται την αληθή πίστιν, περιβάλλεται την Τριάδα και την Ενσάρκωσιν, και τούτο εστίν η ισχύς και η ωραιότης αυτής. Ο στεφάνιος αυτής έπαινος εστίν η γνώσις των γνώσεων — η Σοφία η υπερέχουσα πάσης ανθρωπίνης επιστήμης ως αιτία αυτών, διότι εστίν η γνώσις του Θεού. Και το τελικόν αυτής κάλλος ουκ εστίν φθειρόμενον χάρισμα αλλά ο φόβος του Κυρίου ο μένων εις τον αιώνα, η σοφία η κάμπτουσα πάσας τας ορέξεις της ψυχής επί τους λόγους και τας οδούς των εντολών και οδηγούσα αυτήν, ηλευθερωμένην εκ των φθειρουσών παθών, εις την άφθαρτον βασιλείαν του Θεού. Το βιβλίον το αρξάμενον εν φόβω περατούται εν τω φόβω τω όντι δόξα — της Σοφίας νυμφευθείσης, της ψυχής γενομένης νύμφης.
Απαντήστε
Ακούστε τον τελευταίο λόγο των Παροιμιών ως πορτρέτο αυτού στο οποίο καλείται να γίνει η ίδια σας η ψυχή. Η ανδρεία γυναίκα είναι η Σοφία και αυτή είναι η ψυχή που έγινε τέλεια και ενώθηκε με τον Χριστό — και η αλυσίδα σας λέει τι σημαίνει αυτό: να είστε η βοηθός που υπομένει τις ακούσιες δοκιμασίες του πόνου με ευγένεια και δεν πέφτει μπροστά στους πειρασμούς της ηδονής. Αυτό είναι σπάνιο και επίπονο, πολύ πάνω από τα ρουμπίνια· μην το περιμένετε φτηνά, αλλά επιδιώξτε το, γιατί είναι η μόνη κτήση που δεν μαραίνεται. Ντυθείτε λοιπόν με τα ενδύματά της. Ας είναι το «λεπτό λινό» σας η στερεή κατοχή της διδασκαλίας του Λόγου που έγινε σάρκα και η «πορφύρα» σας η προσκυνητική ομολογία της τριυποστάτου Θεότητας, της Δεσποίνης των πάντων· γιατί η δύναμη και η τιμή είναι το ένδυμα της ψυχής μόνο όταν αυτή είναι ενδεδυμένη με την αληθινή πίστη της Τριάδας και της Ενσάρκωσης. Εργαστείτε όπως εκείνη εργάζεται — σηκωνόμενοι ενώ είναι ακόμη νύχτα για να θρέψετε το σπιτικό σας με τη θεωρία του Θεού, απλώνοντας τα χέρια σας προς τους πτωχούς, διατηρώντας τη λυχνία του Πνεύματος άσβεστη ενάντια στο σκότος του σαρκικού νου. Και αναζητήστε τη γνώση των γνώσεων, η οποία υψώνεται πάνω από κάθε ανθρώπινη μάθηση επειδή είναι η γνώση του ίδιου του Θεού. Αλλά γνωρίστε πού βρίσκεται η αληθινή ομορφιά της: όχι στην εύνοια, η οποία είναι απατηλή, ούτε στην ομορφιά, η οποία είναι μάταιη, αλλά στον φόβο του Κυρίου που μένει εις τον αιώνα — τη σοφία που κάμπτει όλες τις επιθυμίες σας στις εντολές Του και σας οδηγεί, απελευθερωμένους από τα καταστρεπτικά πάθη, στη άφθαρτη βασιλεία Του. Φοβηθείτε Αυτόν, και θα επαινεθείτε στις πύλες.
Προσευχηθείτε
Ὦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἡ Σοφία καὶ ἡ Δύναμις τοῦ Πατρός ὁ μνηστευσάμενος ἑαυτῷ τὴν ψυχὴν τὴν ἀγαπῶσάν σε ποίησόν με τὴν ἀνδρείαν γυναῖκα ἣν ὁ Σολομὼν ἐπῄνεσεν τὴν συνεργὸν τῆς τελειοποιοῦ σοφίας ἥτις ὑπομένει τοὺς ἀκουσίους πόνους τοῦ πόνου καὶ οὐ πίπτει πρὸ τῶν πειρασμῶν τῆς ἡδονῆς γνωρίζω ὅτι ἡ κτῆσις αὕτη σπανία καὶ ἐπίπονος πολὺ ὑπὲρ τοὺς μαργαρίτας δώρησαι αὐτήν μοι διότι οὐ μαραίνεται ἔνδυσόν με τοῖς ἱματίοις αὐτῆς γενέσθω τὸ βύσσινον αὐτῆς ἡ στερεὰ ὁμολογία τῆς οἰκονομίας σου τοῦ Λόγου σαρκωθέντος ὑπὲρ ἡμῶν καὶ γενέσθω ἡ πορφύρα αὐτῆς ἡ προσκυνητικὴ πίστις εἰς τὴν τρισυπόστατον Θεότητα τὴν Δέσποιναν τῶν πάντων ὅπως ἡ ἰσχὺς καὶ ἡ εὐπρέπεια ὦσιν ἡ περιβολή μου ἐν τῇ ἀληθινῇ διδασκαλίᾳ τῆς Τριάδος καὶ τῆς Ἐνανθρωπήσεως ἔγειρόν με ἔτι νυκτὸς τοῦ θρέψαι τὴν ψυχήν μου τῇ θεωρίᾳ σου τοῦ ἐκτεῖναι τὰς χεῖράς μου πρὸς τοὺς πένητας καὶ τοῦ διατηρῆσαι ἄσβεστον τὸν λύχνον τοῦ Πνεύματός σου κατὰ τοῦ σκότους τοῦ σαρκικοῦ νοός δός μοι τὴν γνῶσιν τῶν γνώσεων ἥτις ὑπερέχει πάσης ἀνθρωπίνης μαθήσεως διότι ἐστὶν ἡ γνῶσις σου καὶ γενέσθω τὸ κάλλος μου οὔτε ἀπατητικὴ χάρις οὔτε ματαία εὐπρέπεια ἀλλ’ ὁ φόβος τοῦ Κυρίου ὁ μένων εἰς τὸν αἰῶνα ὅστις κάμπτει πάντας τοὺς πόθους μου εἰς τὰς ἐντολάς σου καὶ ὁδηγεῖ με ἀπηλλαγμένην τῶν ὀλεθρίων παθῶν εἰς τὴν ἄφθαρτόν σου βασιλείαν σοὶ τῷ Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ Πνεύματι δόξα νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν.

Catena επί των Παροιμιών (Migne PG 87, αποδιδομένη εις τον Προκόπιον Γάζης· η απόδοσις αμφισβητουμένη) — αποδοθείσα εκ του δημοσίου ελληνικού κειμένου υπό της Eterniseed · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →