Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Ο Δίκαιος Κριτής και η Δόξα του Υιού του Ανθρώπου: Ψαλμοί 7 & 8
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Η αλυσίδα του Νήλ και του Λιτλντέιλ διαβάζει τους Ψαλμούς όχι ως αρχαία παράπονα αλλά ως τη φωνή του Χριστού και της Εκκλησίας Του, και αυτοί οι δύο στέκονται πλάι πλάι σαν πάθος και δόξα. Ο Ψαλμός 7 είναι η κραυγή ενός κυνηγημένου — «σώσε με από όλους εκείνους που με διώκουν… μήπως καταβροχθίσει την ψυχή μου, σαν λιοντάρι» — και οι Πατέρες ακούν σε αυτόν τόσο τον Δαβίδ που φεύγει από τους εχθρούς του όσο και τον πάσχοντα Κύριο, παραδομένο σε εκείνους που «καταπατούν τη ζωή μου στη γη», επικαλούμενος τον Θεό που είναι «δίκαιος κριτής, ισχυρός και υπομονετικός». Ανεβαίνει από τον διωγμό στην δικαίωση, από τον λάκκο που σκάβουν οι ασεβείς για τον αθώο στη διάσωση του δικαίου. Ο Ψαλμός 8 απαντά με θαυμασμό: «Ω Κύριε ο Κυβερνήτης μας, πόσο εξαίρετο είναι το Όνομά Σου σε όλο τον κόσμο!» — ο Ψαλμός του «τι είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι», τον οποίο η Εκκλησία διαβάζει για τον Υιό του Ανθρώπου «που έγινε λίγο κατώτερος από τους αγγέλους, για να τον στεφανώσει με δόξα και προσκύνημα». Μαζί μας μεταφέρουν από τον Σταυρό στο στέμμα, από το βρυχώμενο λιοντάρι στην κυριαρχία που τέθηκε κάτω από τα πόδια του αναστημένου Ανθρώπου.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε τον Ψαλμό 7, την προσευχή του διωκόμενου αθώου. Ο Δαβίδ εμπιστεύεται τον Κύριο τον Θεό του και ικετεύει για απελευθέρωση, «μήπως καταβροχθίσει την ψυχή μου, σαν λιοντάρι». Διαμαρτύρεται για την αθωότητά του — «αν έχω κάνει κάτι τέτοιο… ας διώξει ο εχθρός μου την ψυχή μου» — και οι Πατέρες ακούν τον αναμάρτητο Κύριο να μιλά, ο οποίος «δεν έκανε αμαρτία». Καλεί τον Θεό να σταθεί στην οργή Του και να αναστηθεί στην κρίση που πρόσταξε, ώστε «η σύναξη του λαού να έρθει γύρω Σου». Ομολογεί, «ο Θεός είναι δίκαιος κριτής, ισχυρός και υπομονετικός»· και βλέπει τον ασεβή άνθρωπο να κοπιάζει με κακία, να σκάβει λάκκο και να πέφτει στην καταστροφή που ετοίμασε για άλλον — «η κακία του θα πέσει στο ίδιο του το κεφάλι». Τελειώνει με ευχαριστία: «Θα αινέσω το Όνομα του Κυρίου του Υψίστου». Έπειτα ανάγνωσε τον Ψαλμό 8, το τραγούδι του θαυμασμού που απαντά. «Ω Κύριε ο Κυβερνήτης μας, πόσο εξαίρετο είναι το Όνομά Σου… Εσύ που έθεσες τη δόξα Σου πάνω από τους ουρανούς! Από το στόμα νηπίων και θηλαζόντων διέταξες δύναμη». Κοιτάζοντας τους ουρανούς, το φεγγάρι και τα αστέρια, ο Ψαλμωδός θαυμάζει: «Τι είναι ο άνθρωπος, ώστε να τον θυμάσαι;» — και βλέπει τον Υιό του Ανθρώπου που έγινε λίγο κατώτερος από τους αγγέλους, στεφανωμένος με δόξα, δοσμένος κυριαρχία πάνω σε όλα τα έργα των χεριών του Θεού. Ο Ψαλμός ανοίγει και κλείνει με μία αίνεση: «πόσο εξαίρετο είναι το Όνομά Σου σε όλο τον κόσμο!»
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Ψαλμός 8 αρχίζει όπου τελείωσε ο Ψαλμός 7 — με την αίνεση του Ονόματος — και η Ανατολή διαβάζει όλη την πορεία του ως το μυστήριο του Χριστού. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, θεωρώντας τους ουρανούς «ακόμη και τα έργα των δακτύλων Σου», υψώνει το βλέμμα από τον ορατό ουρανό στην πρόνοια που κυβερνά όλα τα πράγματα για τη σωτηρία μας:
Η όλη πορεία και διάταξη των γεγονότων υπό την πρόνοια του Θεού: τα έργα των δακτύλων Του, ο οποίος δήλωσε ότι όλα θα συνεργήσουν για το καλό εκείνων που Τον αγαπούν. Όταν ο Ψαλμός λέει ότι ο Υιός του Ανθρώπου «έγινε λίγο κατώτερος από τους αγγέλους, για να τον στεφανώσει με δόξα και προσκύνημα», ο Μέγας Βασίλειος διακρίνει τα δύο στέμματα — ό,τι ανήκει στον Χριστό καθ’ εαυτόν και ό,τι του αποδίδεται από άλλους: Στεφανώνεται με
δόξα, όσον αφορά τον Εαυτό Του· με προσκύνημα, σε αναφορά προςόλη την κτίση που Τον προσκυνά. Και γιατί αυτός ο Ψαλμός της δόξας τιτλοφορείται «για τα πατητήρια»; Ο Αιδεσιμότατος Βέδας διαβάζει τον τίτλο για την ίδια την Εκκλησία, όπου το πάθος αποδίδει γλυκύτητα:
όπως στο πατητήρι, όταν τα σταφύλια συνθλίβονται και οι σκληρότεροι σπόροι συνθλίβονται, το γλυκύτερο κρασί χύνεται— έτσι όταν η υπερηφάνεια συνθλίβεται στην Εκκλησία, το κρασί των μετανοημένων δακρύων πιέζεται.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Οι ουρανοί για τους οποίους ψάλλει ο Ψαλμός 8 είναι, για τους Πατέρες, ολόκληρος ο οίκος της χάριτος. Ο Άγιος Αμβρόσιος διαβάζει το φεγγάρι ως την Εκκλησία, που δανείζεται όλο το φως της από τον Χριστό τον αληθινό Ήλιο: είναι
η εκκλησία, σκοτεινή καθ’ εαυτήν, — συνεχώς σαν να κινδυνεύει να μην λάμψει πλέον, — συνεχώς ανανεούμενη και αντλώντας όλοτο φως της από εκείνον τον Ήλιο που δεν δύει ποτέ. Και τη δύναμη που ο Θεός διατάσσει «από το στόμα νηπίων και θηλαζόντων» οι Πατέρες τη βλέπουν εκπληρωμένη στους μικρότερους και αδύναμους που δοξάζουν τον Χριστό. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ονομάζει πρώτα τα παιδιά της Βηθλεέμ και τα παιδιά των φοινίκων:
Κυριολεκτικά οι Άγιοι Νήπιοι, που έτσι δόξασαν τον Χριστό με τους θανάτους τους, και τα παιδιά που φώναζαν Ωσαννά — γιατί ο Θεός επέλεξε τα αδύναμα πράγματα του κόσμου τούτου για να ντροπιάσει τα ισχυρά. Έτσι ο Ψαλμός 8 απαντά στο λιοντάρι του Ψαλμού 7: ο εχθρός που βρυχόταν για να καταβροχθίσει ησυχάζεται όχι με δύναμη αλλά με την αίνεση των νηπίων, και από τον Υιό του Ανθρώπου που, αφού έγινε λίγο κατώτερος από τους αγγέλους στο Πάθος Του, τώρα στεφανώνεται πάνω από όλα τα έργα των χεριών του Θεού.
Απαντήστε
Απόκριση
Κράτα αυτούς τους δύο Ψαλμούς μαζί και κρατάς το σχήμα του Ευαγγελίου. Όταν σε κυνηγούν — από ανθρώπους που θέτουν την τιμή σου στη σκόνη, ή από το πνευματικό λιοντάρι που «περιπατεί ζητώντας ποιον να καταβροχθίσει» — προσευχήσου τον Ψαλμό 7: βάλε την εμπιστοσύνη σου όχι στο δικό σου τόξο ή σπαθί αλλά στον Θεό που είναι δίκαιος Κριτής, και άσε τον σκαφτή του λάκκου στον λάκκο που σκάβει. Μην εκδικηθείς τον εαυτό σου· άσε την κακία του ασεβούς να έρθει στο ίδιο του το κεφάλι, και δόξασε τον Κύριο σύμφωνα με τη δικαιοσύνη Του. Και όταν σε πειράζει να νομίζεις ότι είσαι πολύ μικρός για να μετράς, προσευχήσου τον Ψαλμό 8: θυμήσου ότι ο Θεός διατάσσει τη δύναμή Του από τα στόματα νηπίων, ότι θυμάται τον άνθρωπο, ότι στεφάνωσε τον Υιό του Ανθρώπου — και σε Αυτόν, εσένα — με δόξα και προσκύνημα. Ο ίδιος Κύριος που έγινε λίγο κατώτερος από τους αγγέλους για χάρη σου έχει τεθεί πάνω από όλα· εμπιστεύσου Τον στον διωγμό σου, και προσκύνησέ Τον στον θαυμασμό σου, και άσε τη ζωή σου να ανοίγει και να κλείνει, όπως ο Ψαλμός 8, με την μία αίνεση: πόσο εξαίρετο είναι το Όνομά Του σε όλο τον κόσμο.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός μας, σε Σένα έχουμε εμπιστευθεί: σώσε μας από όλους εκείνους που μας διώκουν, και από το βρυχώμενο λιοντάρι που ζητά να καταβροχθίσει τις ψυχές μας· και ας μην αποδώσουμε κακό για κακό, αλλά ας αναθέσουμε την υπόθεσή μας σε Σένα, τον δίκαιο Κριτή, ισχυρό και υπομονετικό, ο οποίος ο Ίδιος συγχώρησες τους εχθρούς Σου από το Ξύλο. Ω Κύριε ο Κυβερνήτης μας, πόσο εξαίρετο είναι το Όνομά Σου σε όλο τον κόσμο! Εσύ που διέταξες δύναμη από το στόμα νηπίων και θηλαζόντων, που θυμάσαι τον άνθρωπο και επισκέπτεσαι τον υιό του ανθρώπου, που έσκυψες να γίνεις λίγο κατώτερος από τους αγγέλους και τώρα στεφανώνεσαι με δόξα και προσκύνημα: κάνε μας αρκετά μικρούς ώστε να Σε δοξάζουμε, και ύψωσε το βλέμμα μας στους ουρανούς Σου, ώστε να θαυμάζουμε τη μεγαλειότητά Σου και να εμπιστευόμαστε την πρόνοιά Σου, που συνεργεί όλα τα πράγματα για το καλό εκείνων που Σε αγαπούν. Πίεσε από εμάς, όπως κρασί από το πατητήρι, τα γλυκά δάκρυα της μετάνοιας· και ας αρχίζει και να τελειώνει όλη η ζωή μας στην αίνεσή Σου. Σε Σένα, τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, ας είναι δόξα και κυριαρχία, τώρα και πάντοτε, και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →