← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ναούμ

Ναούμ 1-2 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Ναούμ 1-2Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Σήμερα εισερχόμαστε στον σφοδρό αλλά τρυφερό κόσμο του Ναούμ μέσα από τα μάτια του Ιωάννη Καλβίνου. Το σχόλιο του Καλβίνου σε αυτά τα αρχικά κεφάλαια αποκαλύπτει τον άγιο Θεό που δεν θα ανέχεται για πάντα την καταπίεση του λαού του. Τα λόγια του μας υπενθυμίζουν ότι η θεία υπομονή δεν είναι ποτέ αδιαφορία και ότι η κρίση, όταν έρχεται, πηγάζει από την ίδια τη φύση του Κυρίου. Καθώς ακούμε, ας στερεωθούν οι καρδιές μας από την ίδια αλήθεια που παρηγόρησε τον αρχαίο Ισραήλ: ο Θεός που μιλά μέσω του προφήτη του εξακολουθεί να βασιλεύει πάνω από κάθε υπερήφανη αυτοκρατορία. Ας μας οδηγήσει η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου πιο κοντά σε Εκείνον που είναι και βραδύς στην οργή και μέγας σε δύναμη.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Πάρτε τον κύλινδρο του Ναούμ και διαβάστε τα κεφάλαια ένα και δύο αργά. Ακούστε τον κρότο της ζηλοτυπίας του Θεού και την υπόσχεση της απελευθέρωσης για τον θλιμμένο λαό του. Αφήστε τα λόγια να εγκατασταθούν στην καρδιά σας πριν στραφούμε στην ερμηνεία του Καλβίνου. Προσέξτε πώς ο προφήτης θεμελιώνει κάθε απειλή κατά της Νινευή στον αμετάβλητο χαρακτήρα του Κυρίου. Ζητήστε από το Πνεύμα να σας προετοιμάσει να δεχθείτε τόσο προειδοποίηση όσο και παρηγοριά από το κείμενο.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ξεκινά εξηγώντας γιατί ο Ναούμ αρχίζει με μια γενική περιγραφή του Θεού. Ο Ναούμ αρχίζει με τη φύση του Θεού, ώστε όσα προσθέτει στη συνέχεια σχετικά με την καταστροφή της Νινευή να έχουν μεγαλύτερο βάρος και να προκαλέσουν μεγαλύτερη εντύπωση στους ακροατές. Το προοίμιο είναι γενικό, αλλά ο Προφήτης το εφαρμόζει στη συνέχεια σε ειδικό σκοπό. Αν είχε μιλήσει μόνο για το τι είναι ο Θεός, θα ήταν ψυχρό ή τουλάχιστον λιγότερο αποτελεσματικό· αλλά όταν συνδέει και τα δύο μαζί, τότε η διδασκαλία του φέρει τη δική της δύναμη και ισχύ. Τώρα αντιλαμβανόμαστε τον σκοπό του Προφήτη. Θα μπορούσε πράγματι να μιλήσει για την πτώση της πόλης Νινευή· αλλά αν το είχε αναφέρει απότομα, οι βέβηλοι άνθρωποι ίσως τον περιφρονούσαν· και ακόμη και οι Ισραηλίτες ίσως επηρεάζονταν λιγότερο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δείχνει, με γενικό τρόπο, τι είδους Ον είναι ο Θεός. Και παίρνει τα λόγια του από τον Μωυσή· και οι Προφήτες συνηθίζουν να δανείζονται από αυτόν τη διδασκαλία τους: και είναι από εκείνο το πιο αξιομνημόνευτο όραμα, όταν ο Θεός εμφανίστηκε στον Μωυσή μετά τη θραύση των πινάκων. Δεν έχω λοιπόν αμφιβολία ότι ο Ναούμ πήρε από την Έξοδο 34 όσα διαβάζουμε εδώ: δεν δίνει κυριολεκτικά όσα βρίσκονται εκεί· αλλά είναι αρκετά σαφές ότι ζωγραφίζει, σαν να λέμε, ζωντανά, την εικόνα του Θεού, μέσω της οποίας μπορεί να φανεί η φύση του. Στην επαναλαμβανόμενη δήλωση ότι ο Θεός είναι ζηλότυπος και εκδικητής, ο Καλβίνος γράφει: Λέει πρώτα ότι ο Θεός είναι ζηλότυπος· διότι το ρήμα σημαίνει να ερεθίζει, και επίσης να μιμείται, και να φθονεί. Όταν ο Θεός λέγεται ζηλότυπος, οι Έλληνες το αποδίδουν ζηλωτής, και οι Λατίνοι μιμητής. Αλλά σημαίνει κυρίως ότι ο Θεός δεν μπορεί να ανεχθεί αδικίες ή αδικήματα. Αν και ο Θεός για ένα διάστημα ανέχεται την κακία των ανθρώπων, θα είναι όμως ο υπερασπιστής της δικής του δόξας. Τον αποκαλεί στη συνέχεια εκδικητή, και το επαναλαμβάνει τρεις φορές, ο Κύριος εκδικείται, ο Κύριος εκδικείται και κατέχει οργή, θα εκδικηθεί. Όταν λέει ότι ο Θεός φυλάει για τους εχθρούς του, εννοεί ότι η εκδίκηση είναι δεσμευμένη για τους άπιστους και τους περιφρονητές του Θεού. Υπάρχει ο ίδιος τρόπος ομιλίας σε χρήση μεταξύ μας. Αυτή η φράση δείχνει τι εννοεί εδώ ο Προφήτης λέγοντας ότι ο Θεός φυλάει για τους εχθρούς του. Και αυτή η φοβερή περιγραφή του Θεού πρέπει να εφαρμοστεί στην παρούσα περίπτωση, διότι λέει ότι κηρύττει πόλεμο κατά των Νινευιτών, επειδή αδίκησαν την Εκκλησία του Θεού: γι' αυτόν τον λόγο λέει ότι ο Θεός είναι ζηλότυπος, ότι ο Θεός είναι εκδικητής· και το επιβεβαιώνει τρεις φορές, ώστε οι Ισραηλίτες να αισθανθούν βέβαιοι ότι αυτή η συμφορά αναγγέλθηκε σοβαρά· διότι αν δεν είχε τεθεί μπροστά τους αυτή η αναπαράσταση, θα μπορούσαν να συλλογιστούν έτσι με τον εαυτό τους, -- «Πράγματι καταπιεζόμαστε σκληρά από τους εχθρούς μας· αλλά ποιος μπορεί να σκεφτεί ότι ο Θεός νοιάζεται για τις θλίψεις μας, αφού τους επιτρέπει τόσο καιρό να μένουν ατιμώρητοι;» Ήταν επομένως απαραίτητο ο Προφήτης να προλάβει τέτοιες σκέψεις, όπως κάνει εδώ. Τώρα κατανοούμε πληρέστερα γιατί αρχίζει με γλώσσα τόσο σφοδρή, και αποκαλεί τον Θεό ζηλότυπο Θεό, και εκδικητή. Ο Καλβίνος στη συνέχεια αντιμετωπίζει την κοινή ένσταση για την βραδύτητα του Θεού στην οργή. Ο Προφήτης συνεχίζει με το ίδιο θέμα· και ακόμη πιο μακρύ είναι το προοίμιο σχετικά με τη φύση του Θεού, το οποίο όμως πρέπει να εφαρμοστεί, όπως είπα, στους ειδικούς σκοπούς που θα δηλώσει στη συνέχεια. Λέει εδώ ότι ο Θεός είναι βραδύς στην οργή. Αν και αυτή η ρήση λαμβάνεται επίσης από τον Μωυσή, ο Προφήτης μιλά εδώ για τον σκοπό της πρόληψης μιας ένστασης· διότι προλαμβάνει την αυθάδεια των ασεβών που τολμηρά χλεύαζαν τον Θεό, όταν τους αναγγελλόταν κάποιο κακό, -- Πού είναι το έλεος του Θεού; Μπορεί ο Θεός να απογυμνωθεί από την καλοσύνη του; Δεν μπορεί να αρνηθεί τον εαυτό του. Έτσι οι βέβηλοι άνθρωποι, με το πρόσχημα της τιμής του Θεού, ρίχνουν επάνω του την πιο φρικτή συκοφαντία, διότι του στερούν τη δική του δύναμη και αξίωμα: και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό γινόταν συνήθως από πολλούς ασεβείς στην εποχή του Προφήτη μας. Γι' αυτό προλαμβάνει αυτή την ένσταση, και παραδέχεται ότι ο Θεός είναι βραδύς στην οργή. Υπάρχει λοιπόν μια παραχώρηση εδώ· αλλά ταυτόχρονα λέει ότι ο Θεός είναι μέγας σε δύναμη, και αυτό το λέει, ώστε οι ασεβείς να μην κολακεύουν και εξαπατούν τον εαυτό τους, όταν ακούν αυτά τα υψηλά χαρακτηριστικά που αποδίδονται στον Θεό, ότι είναι υπομονετικός, βραδύς στην οργή, ελεήμων, γεμάτος καλοσύνη. «Ας θυμούνται,» λέει, «ταυτόχρονα το μέγεθος της δύναμης του Θεού, ώστε να μην νομίζουν ότι έχουν να κάνουν με παιδί.»
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος εφαρμόζει την αλήθεια ότι ο Θεός καθαρίζει μόνο αφού καταδικάσει στη διαφορά μεταξύ των αποδοκιμασμένων και των πιστών. Φαίνεται να υπάρχει κάποια ασυνέπεια στο να λέμε, -- ότι ο Θεός είναι συμφιλιώσιμος και έτοιμος να συγχωρήσει, -- και όμως ότι με το να καθαρίζει δεν θα καθαρίσει. Αλλά η όψη των πραγμάτων είναι διαφορετική. Έχουμε ήδη δηλώσει τι είχε υπόψη ο Προφήτης: διότι εφόσον οι ασεβείς υπόσχονται πάντα ατιμωρησία στον εαυτό τους, και με αυτή την πεποίθηση περιγελούν τον ίδιο τον Θεό, ο Προφήτης τους απαντά, και δηλώνει, ότι δεν υπήρχε λόγος να καταχρώνται έτσι τη μακροθυμία του Θεού, διότι λέει, Με το να καθαρίζει δεν θα καθαρίσει, δηλαδή τους αποδοκιμασμένους: διότι η σωτηρία μας συνίσταται σε μια ελεύθερη άφεση αμαρτιών· και από πού προέρχεται η δικαιοσύνη μας, αν όχι από την καταλογισμό του Θεού, και από αυτό -- ότι οι αμαρτίες μας είναι θαμμένες στη λήθη; ναι, όλη μας η κάθαρση εξαρτάται από το έλεος του Θεού. Αλλά ο Θεός τότε ασκεί επίσης την κρίση του, και με το να καθαρίζει καθαρίζει, όταν συγχωρεί στους πιστούς τις αμαρτίες τους· διότι οι πιστοί με τη μετάνοια προλαμβάνουν την κρίση του· και ερευνά τις καρδιές τους, ώστε να τους καθαρίσει. Διότι τι είναι η μετάνοια αν όχι καταδίκη, η οποία όμως καταλήγει να είναι το μέσο της σωτηρίας; Εφόσον λοιπόν ο Θεός δεν απαλλάσσει κανέναν εκτός από τους καταδικασμένους, ο Προφήτης μας εδώ ορθά δηλώνει, ότι με το να καθαρίζει δεν θα καθαρίσει, δηλαδή δεν θα συγχωρήσει τις αμαρτίες τους, εκτός αν τους δοκιμάσει και εκτελέσει το έργο του κριτή· εν συντομία, ότι καμία αμαρτία δεν συγχωρείται από τον Θεό την οποία δεν καταδικάζει πρώτα. Αλλά όσον αφορά τους αποδοκιμασμένους, που είναι εντελώς πεισματάρηδες στην κακία τους, ο Προφήτης δικαίως τους δηλώνει αυτό, -- ότι δεν έχουν καμία ελπίδα συγχώρεσης, καθώς προσκολλώνται πεισματικά στις δικές τους συσκευές, και νομίζουν ότι μπορούν να διαφύγουν το χέρι του Θεού: ο Προφήτης τους λέει ότι εξαπατώνται, διότι ο Θεός δεν παραβλέπει τίποτα, και δεν θα εξαλείψει μία αμαρτία, μέχρι να έρθουν όλα στο νου.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού στη ζωή σας έχετε παρεξηγήσει την υπομονή του Θεού ως άδεια να συνεχίσετε στην αμαρτία; Πώς διαμορφώνει το πορτρέτο του Θεού από τον Καλβίνο ως και εκδικητή και συγχωρητή την άποψή σας για τη μετάνοια; Τι παρηγοριά βρίσκετε στο να γνωρίζετε ότι ο ίδιος Κύριος που κρίνει τη Νινευή υπερασπίζεται επίσης τον λαό του;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἐν κυρίαρχῳ ὀργῇ κατὰ τῶν ἐνόχων καὶ ἀμετακινήτῳ ἐλέει πρὸς τοὺς καταφεύγοντας εἰς σέ, ἀγαθὸς εἶ καὶ ὀχύρωμα ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως. Δὸς ἡμῖν χάριν νὰ μετανοήσωμεν ἀληθῶς, νὰ τρέμωμεν ἐνώπιον τῆς μεγαλειότητός σου, καὶ νὰ ἀναπαυθῶμεν ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ, μήπως ὑποθέσωμεν ἐπὶ τῇ μακροθυμίᾳ σου. Ἐνίσχυσον τὴν ἐλπίδα ἡμῶν ὅτι μίαν ἡμέραν θὰ δικαιώσῃς πάντας τοὺς ἐμπιστευομένους εἰς τὴν πιστότητα τῆς διαθήκης σου, ἕως ὅτου ἔλθῃ ἡ βασιλεία σου ἐν πληρότητι. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →