Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ματθαίος
Ουαί στους Υποκριτές: Ο Λόγος και η Πράξη
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ο Κύριος στρέφεται προς τους γραμματείς και τους Φαρισαίους και λέγει τις πιο διεισδυτικές ουαί των Ευαγγελίων — όχι κατά της διδασκαλίας τους, η οποία βρίσκεται 'στην καθέδρα του Μωυσέως', αλλά κατά του χάσματος μεταξύ των λόγων και της ζωής τους: 'λέγουν, και δεν πράττουν'. Αγαπούν τις πρώτες θέσεις και τους τίτλους, φορτώνουν βαριά φορτία σε άλλους, καθαρίζουν το έξω του ποτηριού, και οικοδομούν τους τάφους των προφητών ενώ μοιράζονται τις φονικές καρδιές των πατέρων τους. Ωστόσο το κεφάλαιο τελειώνει όχι με οργή αλλά με δάκρυα: 'Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ… πόσες φορές ηθέλησα να συνάξω τα τέκνα σου!' Η Χριστιανική Ανατολή ακούει σε αυτό το κεφάλαιο μια προειδοποίηση που απευθύνεται πρώτα στους θρησκευτικούς — σε εμάς — και κάτω από την προειδοποίηση, μια θλιμμένη αγάπη. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναπτύσσει και τα δύο.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωση Κατά Ματθαίον 23:1–39 — η προειδοποίηση κατά εκείνων που 'λέγουν, και δεν πράττουν', η αγάπη για τίτλους και πρώτες θέσεις, 'ο μείζων υμών έσται υμών διάκονος', οι επτά ουαί κατά της υποκρισίας (το ποτήρι καθαρισμένο μόνο έξω, οι κεκονιαμένοι τάφοι), και ο θρήνος: 'πόσες φορές ηθέλησα να συνάξω τα τέκνα σου, ως όρνις συνάγει τα νοσσία αυτής… και ουκ ηθελήσατε!'
Μελετήστε
Μελέτη
Η πρώτη κατηγορία είναι η πιο θανάσιμη, και ο Χρυσόστομος υπογραμμίζει ότι πέφτει βαρύτερα σε εκείνους που διδάσκουν:
Διότι λέγουν, λέγει, και δεν πράττουν. Πας μεν γαρ άξιος μέμψεως παραβαίνων τον νόμον, μάλιστα δε ο την αυθεντίαν της διδασκαλίας έχων, διπλώς γαρ και τριπλώς κατακρίνεσθαι άξιος.Κάτω από την αγάπη για πρώτες θέσεις και τίτλους διαγιγνώσκει την αληθινή ασθένεια — την κενοδοξία:
Ταύτα λέγει, κατηγορών αυτούς περί κενοδοξίας, ήτις αυτούς απώλεσεν.Και προειδοποιεί ότι αυτό που φαίνεται μικρή ματαιοδοξία είναι σπόρος τεράστιου κακού:
Ταύτα γαρ, ει και μικρά τις νομίζει, αλλ' αιτία μεγάλων κακών εστίν.Εναντίον της ο Κύριος θέτει το ένα φάρμακο στο οποίο επανέρχεται συνεχώς:
Ουδέν γαρ ίσον τη ταπεινοφροσύνη, διό και συνεχώς αυτούς υπενθυμίζει της αρετής ταύτης, και όταν τα παιδία εις μέσον ήγαγε, και νυν.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Οι επτά ουαί κυκλώνουν ένα κέντρο — την αντιστροφή που γυαλίζει το έξω και αφήνει την ψυχή ρυπαρή. Ο Χρυσόστομος δηλώνει την τάξη που απαιτεί ο Κύριος:
η εντός καθαρότης αναγκαίως ακολουθείται υπό της εκτός, το δε αντίστροφον ουκέτι ούτως έχει.Και ονομάζει πάλι τη ρίζα, αποκαλώντας τους κεκονιαμένους τάφους αυτό που είναι:
όπερ αιτία πάντων αυτών των κακών εστί, και αρχή της απωλείας αυτών.Ωστόσο θα ήταν λάθος να διαβάσει κανείς το κεφάλαιο ως απλή οργή. Ο Χρυσόστομος ακούει στον τελικό θρήνο τη φωνή μιας πληγωμένης αγάπης που αρνήθηκε ξανά και ξανά:
Τούτο τρόπος εστιν ελεούντος αυτήν, και οδυρομένου, και σφόδρα αγαπώντος αυτήν.Το ίδιο στόμα που προφέρει τις ουαί θρηνεί για την πόλη, εξακολουθώντας να απλώνει το χέρι:
Και τούτο φωνή εστι του σφόδρα αγαπώντος, σφόδρα αυτούς ελκύοντος προς εαυτόν διά των μελλόντων, ου μόνον νουθετούντος διά των παρελθόντων.Ακόμη και προγνωρίζοντας ότι δεν θα στραφούν, εξακολουθούσε να απλώνει το χέρι:
Ω της φιλανθρωπίας του Θεού! Ότι προγινώσκων ότι ουδέν ωφελήσουσι, όμως το εαυτού ποιεί.
Απαντήστε
Απόκριση
Αφήστε το κεφάλαιο να κάνει σε εσάς αυτό για το οποίο προοριζόταν. Πού, ειλικρινά, 'λέγετε, και δεν πράττετε' — διδάσκοντας, συμβουλεύοντας ή δημοσιεύοντας ό,τι δεν ζείτε; Ονομάστε ένα χάσμα μεταξύ των λόγων και των πράξεών σας, και κλείστε το αυτή την εβδομάδα αντί να το διευρύνετε. Έπειτα ελέγξτε την τάξη του καθαρισμού σας: φροντίζετε το έξω — τις εμφανίσεις, τη φήμη, τις ορθές γνώμες — ενώ το έσω μένει ακάθαρτο; Ο Χρυσόστομος επιμένει ότι το εντός πρέπει να έρχεται πρώτο, και το εκτός θα ακολουθήσει· το αντίστροφο δεν λειτουργεί ποτέ. Και τέλος, ακούστε την όρνιθα πάνω από την Ιερουσαλήμ: η επίπληξη του Κυρίου προς εσάς, όταν έρχεται, είναι επίπληξη Εκείνου που 'σφόδρα αγαπά' εσάς, ο οποίος εξακολουθεί να απλώνει το χέρι ακόμη και όταν προγνωρίζει την αντίστασή σας. Μη γίνετε εκείνος που 'ουκ ηθέλησε'.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε που θρήνησες για την Ιερουσαλήμ ενώ ονόμαζες τις αμαρτίες της: σώσε με από την υποκρισία που λέγει και δεν πράττει, και από την κενοδοξία που υπήρξε η απώλεια τόσων πολλών. Κάθαρε πρώτα το έσω του ποτηριού, τους κρυπτούς θαλάμους της ψυχής μου, ώστε και το έξω να γίνει καθαρό, και ας μη αρκούμαι στην εξωτερική καθαρότητα ενώ η καρδιά μένει ατημέλητη. Όταν με επιπλήττεις, δώσε μου αυτιά να ακούσω σε αυτό τη φωνή Εκείνου που ελεεί και σφόδρα με αγαπά, ο οποίος εξακολουθεί να απλώνει το χέρι προς εμέ ακόμη και όταν δεν σου έδωσα λόγο· και ας τρέξω να συναχθώ υπό την πτέρυγά σου, και ποτέ να μη γίνω ο μη θελήσας. Σοι η δόξα, συν τω Πατρί και τω Αγίω Πνεύματι, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →