Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Γένεσις
Γένεση 33-34 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Το σχόλιο του Ιωάννη Καλβίνου στη Γένεση 33-34 προσφέρει βαθιά γνώση στις εντάσεις της συμφιλίωσης, της οικογενειακής τιμής και της πιστής λατρείας μέσα σε έναν εχθρικό κόσμο. Καθώς ο Ιακώβ συναντά τον Ησαύ και έπειτα αντιμετωπίζει την κρίση γύρω από τη Δείνα, ο Καλβίνος ιχνηλατεί την αλληλεπίδραση του φόβου, της θείας πρόνοιας και της ανθρώπινης αδυναμίας με αξιοσημείωτη σαφήνεια. Οι σκέψεις του μας υπενθυμίζουν ότι οι υποσχέσεις του Θεού στηρίζουν τον λαό του ακόμη και όταν οι συνθήκες φαίνονται απειλητικές και αβέβαιες. Μέσα από προσεκτική προσοχή στο κείμενο, ο Καλβίνος δείχνει πώς οι αντιδράσεις του Ιακώβ αποκαλύπτουν τόσο γνήσια πίστη όσο και εναπομείνασα αδυναμία. Αυτό το μάθημα μας προσκαλεί να καθίσουμε με την έκθεση του Καλβίνου και να την αφήσουμε να διαμορφώσει την κατανόησή μας για τη σταθερή φροντίδα του Θεού.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε χρόνο τώρα για να διαβάσετε τα κεφάλαια 33 και 34 της Γενέσεως αργά και προσευχητικά. Προσέξτε την προσεκτική προσέγγιση του Ιακώβ προς τον Ησαύ, την απροσδόκητη θέρμη της συνάντησής τους και την ξαφνική βία που ξεσπά μετά τη συνάντηση της Δείνας με τον Συχέμ. Παρατηρήστε πώς η αφήγηση μετακινείται από τη συμφιλίωση στη σύγκρουση και πώς ο Ιακώβ αντιδρά σε κάθε στροφή των γεγονότων. Αφήστε το κείμενο να αναδείξει τόσο την προστασία του Θεού όσο και τις συνέπειες των ανθρώπινων επιλογών.
Μελετήστε
Μελέτη
Καλβίνος ανοίγει την πραγματεία του επί της Γενέσεως 33 εξετάζοντας τις προετοιμασίες του Ιακώβ καθώς ο Ησαύ πλησιάζει.
1. Και ο Ιακώβ ύψωσε τα μάτια του. Έχουμε πει πόσο πολύ φοβόταν ο Ιακώβ για τον εαυτό του από τον αδελφό του· αλλά τώρα που ο ίδιος ο Ησαύ πλησιάζει, ο τρόμος του όχι μόνο ανανεώνεται, αλλά αυξάνεται. Διότι μολονότι εξέρχεται σαν γενναίος και ζωηρός μαχητής σε αυτόν τον αγώνα, δεν είναι ακόμη απαλλαγμένος από αίσθηση κινδύνου· όθεν έπεται ότι δεν είναι ελεύθερος ούτε από άγχος ούτε από φόβο. Διότι ο σκληρός αδελφός του είχε ακόμη την ίδια αιτία μίσους εναντίον του όπως πριν. Και δεν ήταν πιθανό, αφού άφησε το σπίτι του πατέρα του και ζούσε όπως ήθελε, να είχε γίνει πιο ήπιος. Επομένως, ως σε αμφίβολη υπόθεση και μεγάλης επικινδυνότητας, ο Ιακώβ τοποθέτησε τις γυναίκες και τα παιδιά του με τη σειρά που περιγράφηκε· ώστε, αν ο Ησαύ επιχειρούσε κάτι εχθρικό, να μην αφανισθεί ολόκληρος ο σπόρος, αλλά μέρος να έχει χρόνο για φυγή. Το μόνο πράγμα που φαίνεται να γίνεται από αυτόν εκτός τάξεως είναι ότι προτιμά τη Ραχήλ και τον γιο της Ιωσήφ από όλους τους άλλους· ενώ η ουσία της ευλογίας βρίσκεται πραγματικά στον Ιούδα. Αλλά η δικαιολογία του αναφορικά με τον Ιούδα είναι ότι το χρησμό δεν είχε ακόμη αποκαλυφθεί· ούτε, στην πραγματικότητα, έγινε γνωστό παρά λίγο πριν τον θάνατό του, ώστε να γίνει ταυτόχρονα μάρτυρας και κήρυκας αυτού. Εν τω μεταξύ, δεν πρέπει να αρνηθεί κανείς ότι ήταν υπερβολικά επιεικής προς τη Ραχήλ. Είναι, πράγματι, απόδειξη διακεκριμένου θάρρους, ότι, από επιθυμία να διατηρήσει μέρος του σπόρου του, προηγείται των ομάδων του και προσφέρεται ο ίδιος ως θύμα, αν το απαιτούσε η ανάγκη. Διότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η υπόσχεση του Θεού ήταν η αυθεντία και ο οδηγός του σε αυτό το σχέδιο· ούτε θα μπορούσε, εκτός αν στηριζόταν στην πεποίθηση προσδοκίας ουράνιας ζωής, να αντιμετωπίσει έτσι γενναία τον θάνατο. Συμβαίνει, πράγματι, μερικές φορές, ότι ένας πατέρας, αδιαφορώντας για τον εαυτό του, θα εκθέσει τη ζωή του σε κίνδυνο για τα παιδιά του· αλλά ο λόγος του αγίου Ιακώβ ήταν διαφορετικός· διότι η υπόσχεση του Θεού ήταν τόσο βαθιά στερεωμένη στο νου του, ώστε, αδιαφορώντας για τη γη, κοίταζε προς τον ουρανό. Αλλά ενώ ακολουθεί τον λόγο του Θεού, όμως από τη στοργή της σάρκας παρασύρεται ελαφρώς από τον ορθό δρόμο. Διότι η πίστη των αγίων πατέρων δεν ήταν τόσο καθαρή, σε όλα τα σημεία, ώστε να μην είναι επιρρεπείς να παρεκκλίνουν προς τη μία ή την άλλη πλευρά. Ωστόσο, το Πνεύμα πάντοτε επικρατούσε τόσο ώστε η αδυναμία της σάρκας να μην τους αποστρέψει από τον στόχο τους, αλλά να κρατούν την πορεία τους. Τόσο περισσότερο ο καθένας από εμάς πρέπει να είναι καχύποπτος για τον εαυτό του, μήπως θεωρήσει τον εαυτό του τέλεια καθαρό, επειδή σκοπεύει να ενεργήσει ορθά· διότι η σάρκα πάντοτε αναμιγνύεται με τον άγιο σκοπό μας, και πολλά σφάλματα και διαφθορές εισχωρούν κρυφά σε εμάς. Αλλά ο Θεός συμπεριφέρεται με καλοσύνη προς εμάς, και δεν καταλογίζει σφάλματα αυτού του είδους σε εμάς.Στη συνάντηση μεταξύ των αδελφών, ο Καλβίνος γράφει:
4. Και ο Ησαύ έτρεξε να τον συναντήσει. Ότι ο Ησαύ συναντά τον αδελφό του με απροσδόκητη καλοσύνη και ευμένεια, είναι αποτέλεσμα της ειδικής εύνοιας του Θεού. Επομένως, με αυτή τη μέθοδο, ο Θεός απέδειξε ότι έχει τις καρδιές των ανθρώπων στο χέρι του, για να μαλακώσει τη σκληρότητά τους, και να μετριάσει την ωμότητά τους όποτε ευαρεστείται· εν συντομία, ότι τους δαμάζει όπως συνηθίζεται να δαμάζονται τα άγρια θηρία· και έπειτα, ότι άκουσε τις προσευχές του δούλου του Ιακώβ. Όθεν, αν κάποτε οι απειλές των εχθρών μας ανησυχούν, ας μάθουμε να καταφεύγουμε σε αυτή την ιερή άγκυρα. Ο Θεός, πράγματι, εργάζεται με ποικίλους τρόπους, και δεν πάντοτε κλίνει σκληρά μυαλά προς την ανθρωπιά· αλλά, ενώ οργίζονται, τους συγκρατεί από το να βλάψουν με τη δική του δύναμη· αλλά, αν είναι σωστό, μπορεί εξίσου εύκολα να τους καταστήσει ευπροσήγορους προς εμάς· και εδώ βλέπουμε ότι ο Ησαύ έγινε έτσι προς τον αδελφό του Ιακώβ. Είναι επίσης δυνατό, ότι ακόμη και ενώ η ωμότητα ήταν κλεισμένη μέσα, το αίσθημα της ανθρωπιάς μπορεί να είχε προσωρινή υπεροχή. Και όπως βλέπουμε ότι οι Αιγύπτιοι εξαναγκάστηκαν, για μια στιγμή, στην άσκηση ανθρωπιάς, μολονότι δεν έγιναν τίποτε καλύτεροι από πριν, όπως μαρτυρεί η τρέλα τους, που σύντομα μετά ξέσπασε· έτσι είναι πιστευτό ότι η κακία του Ησαύ ήταν τώρα υπό περιορισμό· και όχι μόνο αυτό, αλλά ότι ο νους του κινήθηκε θεϊκά να ενδυθεί αδελφική στοργή. Διότι ακόμη και στους αποδοκιμασμένους, η καθιερωμένη τάξη της φύσης του Θεού επικρατεί, όχι πράγματι με ομοιόμορφο ρυθμό, αλλά όσο αυτός τους συγκρατεί, ώστε να μην αναμιγνύουν όλα τα πράγματα σε μία κοινή σφαγή. Και αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για τη διατήρηση του ανθρώπινου γένους. Διότι λίγοι είναι τόσο κυβερνώμενοι από το πνεύμα της υιοθεσίας, ώστε να καλλιεργούν ειλικρινά μεταξύ τους αμοιβαία αγάπη, ως αδελφοί. Επομένως, ότι οι άνθρωποι φείδονται ο ένας τον άλλον, και δεν ορμούν μανιωδώς στην καταστροφή ο ένας του άλλου, προέρχεται από καμία άλλη αιτία παρά από την κρυφή πρόνοια του Θεού, η οποία αγρυπνεί για την προστασία της ανθρωπότητας. Αλλά για τον Θεό η ζωή του δικού του πιστού λαού είναι ακόμη πιο πολύτιμη, ώστε να τους παρέχει ιδιαίτερη φροντίδα. Όθεν δεν είναι παράξενο, ότι για χάρη του δούλου του Ιακώβ, να έχει κατασιγάσει τον άγριο νου του Ησαύ σε πραότητα.Στρεφόμενος στα γεγονότα του κεφαλαίου 34, ο Καλβίνος εξετάζει την αντίδραση των γιων του Ιακώβ.
7. Και οι γιοι του Ιακώβ βγήκαν από το χωράφι όταν το άκουσαν· και οι άνδρες λυπήθηκαν, και οργίστηκαν πολύ, επειδή αυτός είχε διαπράξει αφροσύνη στον Ισραήλ κοιμώμενος με την κόρη του Ιακώβ· πράγμα που δεν έπρεπε να γίνει.
Σκεφτείτε
Σκέψη
Ο Καλβίνος αναλογίζεται την εγκαθίδρυση λατρείας από τον Ιακώβ μετά την εγκατάστασή του στη γη.
20. Και εκεί ύψωσε ένα θυσιαστήριο. Ο Ιακώβ, έχοντας αποκτήσει έναν τόπο στον οποίο μπορούσε να φροντίσει την οικογένειά του, καθιέρωσε την επίσημη υπηρεσία του Θεού· όπως ο Μωυσής προηγουμένως μαρτύρησε για τον Αβραάμ και τον Ισαάκ. Διότι αν και, σε κάθε τόπο, παραδίδονταν στην καθαρή λατρεία του Θεού σε προσευχές και άλλες πράξεις αφοσίωσης· παρ' όλα αυτά δεν παραμέλησαν την εξωτερική ομολογία της ευσέβειας, όποτε ο Κύριος τους χορηγούσε κάποιον σταθερό τόπο στον οποίο μπορούσαν να παραμείνουν. Διότι (όπως έχω δηλώσει αλλού) όποτε διαβάζουμε ότι ένα θυσιαστήριο χτίστηκε από αυτούς, πρέπει να εξετάζουμε τον σχεδιασμό και τη χρήση του· δηλαδή, ότι μπορούσαν να προσφέρουν θύματα και να επικαλούνται το όνομα του Θεού με καθαρό τυπικό· ώστε, με αυτή τη μέθοδο, η θρησκεία και η πίστη τους να γίνουν γνωστές. Λέω αυτό, μήπως κάποιος νομίσει ότι έπαιζαν απερίσκεπτα με τη λατρεία του Θεού· διότι ήταν η φροντίδα τους να κατευθύνουν τις πράξεις τους σύμφωνα με τον θεϊκά καθορισμένο κανόνα που τους παραδόθηκε από τον Νώε και τον Σημ. Γι' αυτό, κάτω από τη λέξη 'θυσιαστήριο', ας καταλάβει ο αναγνώστης, με συνεκδοχή, την εξωτερική μαρτυρία της ευσέβειας. Επιπλέον, μπορεί να γίνει σαφώς αντιληπτό από εδώ πόσο πολύ επικρατούσε η αγάπη για τη θεία λατρεία στον άγιο άνθρωπο· επειδή, αν και καταβεβλημένος από διάφορα προβλήματα, παρ' όλα αυτά δεν ξέχασε το θυσιαστήριο. Και όχι μόνο λατρεύει ιδιωτικά τον Θεό στο μυστικό αίσθημα του νου του· αλλά ασκείται σε τελετές που είναι χρήσιμες και διαταγμένες από τον Θεό. Διότι ήξερε ότι οι άνθρωποι χρειάζονται βοήθειες, όσο είναι στη σάρκα, και ότι οι θυσίες δεν ιδρύθηκαν χωρίς λόγο. Είχε επίσης έναν άλλο σκοπό· δηλαδή, ότι ολόκληρη η οικογένειά του να λατρεύει τον Θεό με το ίδιο αίσθημα ευσέβειας. Διότι αρμόζει σε έναν ευσεβή πατέρα οικογένειας να φροντίζει επιμελώς ώστε να μην έχει άσεμνο σπίτι, αλλά μάλλον ο Θεός να βασιλεύει εκεί ως σε ιερό. Επιπλέον, αφού οι κάτοικοι εκείνης της περιοχής είχαν πέσει σε πολλές δεισιδαιμονίες και είχαν διαφθείρει την αληθινή λατρεία του Θεού, ο Ιακώβ ήθελε να κάνει μια διάκριση μεταξύ του εαυτού του και αυτών. Οι Σικιμίτες και άλλα γειτονικά έθνη είχαν σίγουρα δικά τους θυσιαστήρια. Επομένως ο Ιακώβ, καθιερώνοντας μια διαφορετική μέθοδο λατρείας για το νοικοκυριό του, δηλώνει έτσι ότι έχει έναν Θεό ιδιαίτερο για τον εαυτό του και δεν έχει εκφυλιστεί από τους αγίους πατέρες, από τους οποίους είχε προέλθει η τέλεια και γνήσια θρησκεία. Αυτή η πορεία δεν μπορούσε παρά να τον υποβάλει σε μομφή, επειδή οι Σικιμίτες και άλλοι κάτοικοι θα ένιωθαν ότι περιφρονούνται· αλλά ο άγιος άνθρωπος θεωρούσε οτιδήποτε προτιμότερο από το να αναμειγνύεται με ειδωλολάτρες.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού βλέπετε την πρόνοια του Θεού να εργάζεται ακόμη και μέσα στους φόβους του Ιακώβ και στην μεταγενέστερη κρίση της οικογένειας; Πώς μπορεί η έμφαση του Καλβίνου στην πίστη του Ιακώβ μέσα στην αδυναμία να σας ενθαρρύνει στους δικούς σας αγώνες; Με ποιους τρόπους η κλήση σε διακριτή λατρεία προκαλεί την καθημερινή σας ζωή και δεσμεύσεις;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ὦ Δέσποτα Θεέ, ὁ τηρῶν διαθήκην μετὰ τοῦ λαοῦ σου καὶ στρέφων τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων κατὰ τὴν εὐδοκίαν σου, χάρισον ἡμῖν τὴν αὐτὴν πίστιν ἥτις ἐστήριξε τὸν Ἰακώβ, ἵνα ἀναπαυώμεθα ἐν τῇ προνοίᾳ σου ὅταν φόβος καὶ σύγκρουσις ἀνακύπτῃ. Διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς δυνάμεως τοῦ Πνεύματός σου, διατήρησον τὰς οἰκίας καὶ τὰς καρδίας ἡμῶν ἀπὸ πάσης προπετοῦς ὁδοῦ, καὶ ἀφιέρωσον αὐτὰς εἰς τὴν σὴν λατρείαν μόνην. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →