← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ματθαίος

Ματθαίος 5 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Ματθαίος 5Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Σε αυτό το καθημερινό μάθημα στρεφόμαστε στη σοφία του Ιωάννη Καλβίνου καθώς ερμηνεύει τους εναρκτήριους στίχους του Ματθαίου κεφάλαιο 5. Η προσεκτική έκθεση του Καλβίνου μας προσκαλεί να δούμε τις Μακαριότητες όχι ως απλή ηθική συμβουλή αλλά ως τη ριζική επαναπροσδιορισμό της ευτυχίας από τον Χριστό για εκείνους που τον ακολουθούν. Μέσα από το σχόλιό του ανακαλύπτουμε πώς η κλήση στην ταπείνωση, την πραότητα και την υπομονή ρέει απευθείας από την καρδιά του Ευαγγελίου. Ας καθοδηγήσουν οι γνώσεις του Καλβίνου τον διαλογισμό μας σήμερα καθώς καθόμαστε με τα λόγια που είπε ο Ιησούς στο βουνό.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αφιερώστε μια ήσυχη στιγμή για να διαβάσετε ολόκληρο το Ματθαίου κεφάλαιο 5. Ακούστε τον ρυθμό των Μακαριοτήτων και τις εκπληκτικές υποσχέσεις που δίνει ο Ιησούς στους πτωχούς τω πνεύματι, στους πραείς και σε εκείνους που πενθούν. Προσέξτε πώς το απόσπασμα μετακινείται από την ευλογία στην προειδοποίηση και έπειτα στην κλήση να γίνετε αλάτι και φως. Αφήστε το κείμενο να εγκατασταθεί πριν εξερευνήσουμε μαζί τους στοχασμούς του Καλβίνου.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ξεκινά διευκρινίζοντας το πλαίσιο και τον σκοπό της ομιλίας. Ματθαίος 5:1. Ανέβηκε στο βουνό. Εκείνοι που νομίζουν ότι η ομιλία του Χριστού, η οποία σχετίζεται εδώ, είναι διαφορετική από την ομιλία που περιέχεται στο έκτο κεφάλαιο του Ευαγγελίου του Λουκά, στηρίζουν τη γνώμη τους σε ένα πολύ ελαφρύ και επιπόλαιο επιχείρημα. Ο Ματθαίος δηλώνει ότι ο Χριστός μίλησε στους μαθητές του σε ένα βουνό, ενώ ο Λουκάς φαίνεται να λέει ότι η ομιλία εκφωνήθηκε σε μια πεδιάδα. Αλλά είναι λάθος να διαβάζουμε τα λόγια του Λουκά, κατέβηκε μαζί τους και στάθηκε στην πεδιάδα, (Λουκάς 6:17,) ως άμεσα συνδεδεμένα με τη δήλωση ότι, υψώνοντας τα μάτια του στους μαθητές, μίλησε έτσι. Διότι ο σκοπός και των δύο Ευαγγελιστών ήταν να συγκεντρώσουν σε ένα μέρος τα κύρια σημεία της διδασκαλίας του Χριστού, που σχετίζονταν με μια ευσεβή και άγια ζωή. Αν και ο Λουκάς είχε προαναφέρει μια πεδιάδα, δεν παρατηρεί την άμεση διαδοχή των γεγονότων στην ιστορία, αλλά περνά από τα θαύματα στη διδασκαλία, χωρίς να υποδεικνύει ούτε χρόνο ούτε τόπο: όπως ακριβώς ο Ματθαίος δεν παρατηρεί τον χρόνο, αλλά αναφέρει μόνο τον τόπο. Είναι πιθανό ότι αυτή η ομιλία δεν εκφωνήθηκε μέχρι ο Χριστός να έχει επιλέξει τους δώδεκα: αλλά στην προσοχή της τάξης του χρόνου, την οποία είδα ότι το Πνεύμα του Θεού είχε αγνοήσει, δεν ήθελα να είμαι υπερβολικά ακριβής. Ευσεβείς και σεμνοί αναγνώστες πρέπει να ικανοποιούνται με το να έχουν μια σύντομη περίληψη της διδασκαλίας του Χριστού τοποθετημένη μπροστά στα μάτια τους, συλλεγμένη από τις πολλές και ποικίλες ομιλίες του, η πρώτη από τις οποίες ήταν εκείνη στην οποία μίλησε στους μαθητές του για την αληθινή ευτυχία. Στη συνέχεια εξηγεί γιατί ο Χριστός μίλησε στους μαθητές του για την αληθινή ευτυχία. Ας δούμε τώρα, πρώτα απ' όλα, γιατί ο Χριστός μίλησε στους μαθητές του για την αληθινή ευτυχία. Γνωρίζουμε ότι όχι μόνο το μεγάλο σώμα του λαού, αλλά ακόμη και οι ίδιοι οι μορφωμένοι, κρατούν αυτό το λάθος, ότι είναι ευτυχισμένος ο άνθρωπος που είναι απαλλαγμένος από ενόχληση, επιτυγχάνει όλες τις επιθυμίες του και οδηγεί μια χαρούμενη και εύκολη ζωή. Τουλάχιστον είναι η γενική γνώμη ότι η ευτυχία πρέπει να εκτιμάται από την παρούσα κατάσταση. [361] Ο Χριστός, επομένως, για να συνηθίσει τον δικό του λαό να φέρει τον σταυρό, εκθέτει αυτή τη λανθασμένη γνώμη, ότι εκείνοι είναι ευτυχείς που οδηγούν μια εύκολη και ευημερούσα ζωή σύμφωνα με τη σάρκα. Διότι είναι αδύνατο οι άνθρωποι να λυγίσουν ήπια τον λαιμό για να φέρουν συμφορές και μομφές, όσο καιρό νομίζουν ότι η υπομονή έρχεται σε αντίθεση με μια ευτυχισμένη ζωή. Η μόνη παρηγοριά που μετριάζει και ακόμη γλυκαίνει την πικρία του σταυρού και όλων των θλίψεων, είναι η πεποίθηση ότι είμαστε ευτυχείς μέσα στις δυστυχίες: διότι η υπομονή μας ευλογείται από τον Κύριο και σύντομα θα ακολουθηθεί από ένα ευτυχισμένο αποτέλεσμα. Σχετικά με την πρώτη μακαριότητα ο Καλβίνος γράφει: 3. Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι. Λουκάς 6:20. Μακάριοι (είστε) πτωχοί. Ο Λουκάς δεν δίνει τίποτε περισσότερο από μια απλή μεταφορά: αλλά επειδή η φτώχεια πολλών είναι καταραμένη και δυστυχής, ο Ματθαίος εκφράζει πιο καθαρά την πρόθεση του Χριστού. Πολλοί πιέζονται από στενοχώριες και όμως συνεχίζουν να διογκώνονται εσωτερικά με υπερηφάνεια και σκληρότητα. Αλλά ο Χριστός κηρύττει ευτυχείς εκείνους που, παιδαγωγημένοι και υποταγμένοι από θλίψεις, υποτάσσονται ολοκληρωτικά στον Θεό και, με εσωτερική ταπείνωση, καταφεύγουν σε αυτόν για προστασία. Άλλοι εξηγούν τους πτωχούς τω πνεύματι ως εκείνους που δεν διεκδικούν τίποτε για τον εαυτό τους και είναι ακόμη τόσο εντελώς αδειασμένοι από εμπιστοσύνη στη σάρκα, ώστε αναγνωρίζουν τη φτώχεια τους. Αλλά επειδή τα λόγια του Λουκά και εκείνα του Ματθαίου πρέπει να έχουν το ίδιο νόημα, δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι η ονομασία πτωχοί δίνεται εδώ σε εκείνους που πιέζονται και θλίβονται από αντιξοότητες. Η μόνη διαφορά είναι ότι ο Ματθαίος, προσθέτοντας ένα επίθετο, περιορίζει την ευτυχία μόνο σε εκείνους που, υπό την πειθαρχία του σταυρού, έχουν μάθει να είναι ταπεινοί. Στρεφόμενος στους πραείς, ο Καλβίνος συνεχίζει: 5. Μακάριοι οι πραείς. Με τους πραείς εννοεί πρόσωπα με ήπιες και ευγενικές διαθέσεις, που δεν προκαλούνται εύκολα από αδικίες, που δεν είναι έτοιμα να προσβληθούν, αλλά είναι προετοιμασμένα να υπομείνουν οτιδήποτε παρά να κάνουν τις ίδιες πράξεις σε πονηρούς ανθρώπους. Όταν ο Χριστός υπόσχεται σε τέτοια πρόσωπα την κληρονομία της γης, θα μπορούσαμε να το θεωρήσουμε υπερβολικά ανόητο. Εκείνοι που αποκρούουν θερμά οποιεσδήποτε επιθέσεις και των οποίων το χέρι είναι πάντα έτοιμο να εκδικηθεί αδικίες, είναι μάλλον τα πρόσωπα που διεκδικούν για τον εαυτό τους την κυριαρχία της γης. Και η εμπειρία σίγουρα δείχνει ότι, όσο πιο ήπια υπομένεται η πονηρία τους, τόσο πιο τολμηρή και αυθάδης γίνεται. Εξ ου και προκύπτει η διαβολική παροιμία, ότι 'Πρέπει να ουρλιάζουμε με τους λύκους, επειδή οι λύκοι θα καταβροχθίσουν αμέσως οποιονδήποτε κάνει τον εαυτό του πρόβατο.' Αλλά ο Χριστός τοποθετεί τη δική του προστασία και εκείνη του Πατέρα, σε αντίθεση με τη μανία και τη βία των πονηρών ανθρώπων, και δηλώνει, με καλούς λόγους, ότι οι πραείς θα είναι οι κύριοι και κληρονόμοι της γης. Τα παιδιά αυτού του κόσμου δεν θεωρούν ποτέ τον εαυτό τους ασφαλή, παρά μόνο όταν εκδικούνται με μανία τις αδικίες που τους γίνονται και υπερασπίζονται τη ζωή τους με τα 'όπλα του πολέμου', (Ιεζεκιήλ 32:27.) Αλλά καθώς πρέπει να πιστεύουμε ότι ο Χριστός μόνος είναι ο φύλακας της ζωής μας, το μόνο που απομένει για εμάς είναι να 'κρυβόμαστε κάτω από τη σκιά των φτερών του', (Ψαλμός 17:8.) Πρέπει να είμαστε πρόβατα, αν θέλουμε να λογιστούμε ως μέρος του ποιμνίου του.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος συνδέει τις μακαριότητες με την ελπίδα της αιώνιας ανταμοιβής. Διότι αυτών είναι η βασιλεία των ουρανών. Βλέπουμε ότι ο Χριστός δεν διογκώνει τα μυαλά του δικού του λαού με καμία αβάσιμη πίστη, ούτε τους σκληραίνει με αναισθησία, όπως κάνουν οι Στωικοί, αλλά τους οδηγεί να έχουν την ελπίδα της αιώνιας ζωής και τους εμψυχώνει στην υπομονή διαβεβαιώνοντάς τους ότι με αυτόν τον τρόπο θα περάσουν στη βασιλεία του Θεού στους ουρανούς. Αξίζει την προσοχή μας ότι μόνο εκείνος που έχει μειωθεί στο τίποτε στον εαυτό του και στηρίζεται στο έλεος του Θεού είναι πτωχός τω πνεύματι: διότι εκείνοι που συντρίβονται ή κατακλύζονται από απελπισία γογγύζουν εναντίον του Θεού, και αυτό αποδεικνύει ότι είναι υπερήφανου και υπεροπτικού πνεύματος. Αργότερα εφαρμόζει τη διδασκαλία στους πιστούς που αντιμετωπίζουν διωγμό. Επιστρέφω τώρα σε αυτό που είπα λίγο πριν, ότι καθώς, όλοι όσοι θέλουν να ζήσουν ευσεβώς εν Χριστώ Ιησού '(μας πληροφορεί ο Παύλος), θα υποφέρουν διωγμό,' (Β' Τιμόθεον 3:12,) αυτή η προτροπή έχει γενική αναφορά σε όλους τους ευσεβείς. Αλλά αν, σε οποιαδήποτε στιγμή, ο Κύριος λυπάται την αδυναμία μας και δεν επιτρέπει στους ασεβείς να μας βασανίζουν όπως θα επιθυμούσαν, όμως, κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάπαυσης και ελεύθερου χρόνου, είναι σωστό για εμάς να διαλογιζόμαστε αυτή τη διδασκαλία, ώστε να είμαστε έτοιμοι, όποτε χρειαστεί, να εισέλθουμε στο πεδίο, και να μην εμπλακούμε στη σύγκρουση μέχρι να έχουμε προετοιμαστεί καλά. Καθώς η κατάσταση των ευσεβών, κατά τη διάρκεια ολόκληρης της πορείας αυτής της ζωής, είναι πολύ άθλια, ο Χριστός τους καλεί σωστά στην ελπίδα της ουράνιας ζωής. Και εδώ βρίσκεται η κύρια διαφορά μεταξύ του παραδόξου του Χριστού και των παραληρημάτων των Στωικών, οι οποίοι διέταζαν ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να είναι ικανοποιημένος στο δικό του μυαλό και να είναι ο δημιουργός της δικής του ευτυχίας: ενώ ο Χριστός δεν αναστέλλει την ευτυχία μας σε μια μάταιη φαντασία, αλλά την στηρίζει στην ελπίδα μιας μελλοντικής ανταμοιβής.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού στη ζωή σας μετράτε ακόμη την ευτυχία με την άνεση αντί με τις υποσχέσεις του Χριστού; Πώς μπορεί η αποδοχή της πνευματικής φτώχειας να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζετε τις καθημερινές δοκιμασίες; Με ποιον πρακτικό τρόπο μπορείτε να ασκήσετε την πραότητα αυτή την εβδομάδα ενώ εμπιστεύεστε τον Θεό για το αποτέλεσμα;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Πάτερ φιλάνθρωπε, διὰ τῆς κυρίαρχης χάριτος τοῦ ἔργου τῆς διαθήκης Σου ἐν Χριστῷ, διαμόρφωσέ μας ἐν πνεύματι πτωχείας καὶ πείνας δικαιοσύνης, τὰ ὁποῖα ὁ Υἱός Σου κηρύττει μακάρια ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. Χάρισέ μας πραότητα νὰ δεχθούμε διωγμὸν χάριν Σου καὶ νὰ ἐκτείνουμε ἔλεος ὡς ἐκεῖνοι ποὺ ἔλαβαν ἔλεος, ἵνα αἱ ζωαί μας λάμπωσιν ὡς φῶς ἔμπροσθεν τῶν ἄλλων πρὸς δόξαν Σὴν μόνην. Στήριξον ἡμᾶς διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ Πνεύματος ἐν τῇ ἀκλονήτῳ ἐλπίδι ἐκείνης τῆς βασιλείας, τὴν ὁποίαν ἡ πίστις Σου ἐξησφάλισε. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →