Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος
Η Γόνιμη Θλίψη και οι Μαίες που Φοβήθηκαν τον Θεό: Ο Μωυσής, Τύπος του Χριστού
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το βιβλίο της εξόδου αρχίζει όχι με απελευθέρωση αλλά με καμίνι — ο Ισραήλ έγινε μεγάλος λαός, και ο μεγάλος λαός τέθηκε να φτιάχνει πλίνθους υπό επιστάτες. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, ο νηφάλιος Αντιοχέας ερμηνευτής που ωστόσο αναγάγει τον Νόμο προς τον Χριστό, αναλαμβάνει τα 'δύσκολα σημεία' αυτών των πρώτων δύο κεφαλαίων και τα μετατρέπει σε φως. Γιατί λέει η Γραφή ότι ο λαός 'έγινε πολυάριθμος'; Όχι, απαντά ο Θεοδώρητος, ως προσβολή, αλλά για να δηλώσει ένα θαύμα: πολλαπλασιάστηκαν μέχρι που η γη γέμισε από αυτούς, και όσο περισσότερο τους θλιβόταν η Αίγυπτος, τόσο περισσότερο αυτοί αυξάνονταν. Έτσι η θλίψη έγινε το έδαφος της αύξησης — ένα πρότυπο που η Εκκλησία γνωρίζει καλά, διότι το αίμα των μαρτύρων υπήρξε πάντοτε ο σπόρος των πιστών. Έπειτα έρχονται οι δύο μαίες, η Σεπφώρα και η Φουά, που δεν υπηρέτησαν την εντολή του Φαραώ να σκοτώσουν τα εβραϊκά αγόρια· από ευλάβεια προς τον Θεό αρνήθηκαν, και ο Θεός τις αντάμειψε. Και στην στροφή του κεφαλαίου, η ίδια η θυγατέρα του Φαραώ αντλεί ένα εβραϊκό παιδί από το νερό — τον Μωυσή, τον οποίο ο Θεοδώρητος θα ερμηνεύσει όχι μόνο ως νομοθέτη αλλά ως τύπο του Κυρίου Χριστού. Διότι όταν ο ενήλικος Μωυσής νυμφεύεται ξένη γυναίκα, ο Θεοδώρητος βλέπει τον τύπο καθαρά: ο Χριστός, που προήλθε από τους Ιουδαίους κατά σάρκα, καλώντας προς Εαυτόν νύφη από τα έθνη — την Εκκλησία. Έτσι το βιβλίο της δουλείας ανοίγει ήδη δείχνοντας πέρα από τον Φαραώ προς το Πάσχα, και πέρα από τον Μωυσή προς τον Μεσίτη τον οποίο προτυπώνει.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώστε Έξοδος 1–2 — 'Και οι υιοί Ισραήλ ηυξήθησαν και επληθύνθησαν και εμεγαλύνθησαν σφόδρα σφόδρα, και επλήσθη η γη αυτών'. Ανέστη νέος βασιλεύς ο οποίος δεν εγνώριζε τον Ιωσήφ· έθεσε επιστάτας επί του Ισραήλ για να τους θλίβουν με φορτία, 'αλλά όσον εθλίβοντο, τόσον επληθύνοντο και ηυξάνοντο'. Ο Φαραώ διέταξε τις μαίες να θανατώνουν κάθε άρρεν τέκνον των Εβραίων, 'αλλά αι μαίαι εφοβήθησαν τον Θεόν, και ουκ εποίησαν καθώς συνέταξεν αυταίς ο βασιλεύς Αιγύπτου, και εζωογόνησαν τα άρρενα τέκνα'· διά τούτο 'ευηργέτησεν ο Θεός τας μαίας… και διότι εφοβήθησαν αι μαίαι τον Θεόν, εποίησεν εαυταίς οικίας'. Έπειτα γεννιέται ο Μωυσής, κρύπτεται τρεις μήνας, τίθεται εν κιβωτίω μεταξύ των σχοίνων· η θυγάτηρ του Φαραώ τον ευρίσκει, σπλαχνίζεται, και λέγει, 'Εκ των τέκνων των Εβραίων τούτο'. Ενήλικος, ο Μωυσής φεύγει εις Μαδιάμ, υπερασπίζεται τας θυγατέρας του ιερέως εν τω φρέατι, και 'ευδόκησε να κατοικήση μετά του ανθρώπου· και έδωκεν ο άνθρωπος τω Μωυσή την Σεπφώραν θυγατέρα αυτού'. Και ο Θεός ήκουσε τον στεναγμόν του Ισραήλ, και εμνήσθη της διαθήκης Αυτού μετά Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ.
Μελετήστε
Μελέτη
Διατί το κείμενον εμμένει εις τον πολλαπλασιασμόν του Ισραήλ; Ο Θεοδώρητος δεν θα μας επιτρέψει να το αναγνώσωμεν ως παράπονον, αλλά ως θαύμα ορθώς αφηγηθέν:
Ουκ υβριστικώς, ως τισιν έδοξεν, αλλά το πλήθος αυτών δεδήλωκεν. Και το θαύμα αυξάνει εν αυτώ τω καμινίω, διότι η θλίψις η προορισμένη να συντρίψει αυτούς μόνον καρποφόρους κατέστησεν. Έπειτα ο Θεοδώρητος στρέφεται προς τας μαίας, και ερμηνεύει την ανδρείαν αυτών ως αγίαν ευλάβειαν καρποφορούσαν εν αγία αρνήσει. Ότε ο Φαραώ διέταξεν την καταστροφήν των αρρένων, αυταί δεν συνήνεσαν να υπακούσουν:
Του Φαραώ προστάξαντος αυτάς αναιρείν τα άρρενα βρέφη, αι μαίαι εκ του σεβάσματος ου συνήνεσαν υπηρετήσαι τω νόμω της παιδοκτονίας. Ο Θεός δεν αφήνει τοιαύτην ευλάβειαν αναπάντητον· η ανταπόδοσις είναι η απάντησις της ιδίας Αυτού αγαθότητος:
Διά τούτο ο Θεός ανταμείψας αυτάς αφθονίαν αγαθών εδωρήσατο. Ούτως η πρώτη διδαχή του κεφαλαίου είναι διπλή: ότι ο Θεός μεταστρέφει την θλίψιν εις αύξησιν, και ότι η ευλάβεια του Θεού η αρνουμένη το κακόν συναντάται υπό της χρηστότητος του Θεού η ανταμείβουσα το αγαθόν. Αι μαίαι, δύο ταπειναί γυναίκες, γίνονται αι πρώται απελευθερώτριαι εν τω βιβλίω της απελευθερώσεως — διότι έσωσαν αυτά τα τέκνα μεταξύ των οποίων ο Μωυσής, και η όλη έξοδος, θα ήρχοντο.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Θεοδώρητος αναγινώσκει το δεύτερον κεφάλαιον με βλέμμα ήδη επί του Χριστού. Ότε η θυγάτηρ του Φαραώ αναγνωρίζει το βρέφος ως Εβραίον, το σημείον δι' ου το γνωρίζει είναι η περιτομή, και ο Θεοδώρητος διακόπτει διά να εξαγάγει την ιστορίαν την κρυπτομένην εκεί:
Η περιτομή τούτο εδήλωσεν. Εκ τούτου δήλον ότι οι Αιγύπτιοι τότε ούπω περιετέμνοντο· ύστερον δε, μιμούμενοι τους Εβραίους, τον νόμον της περιτομής ησπάσαντο. Αλλά την βαθυτέραν ερμηνείαν φυλάττει διά τον γάμον του Μωυσέως. Διατί ο νομοθέτης του Ισραήλ έλαβεν ξένην σύζυγον, Μαδιάμιτιν, ξένην της διαθήκης; Ο Θεοδώρητος αποκρίνεται με όλον το μυστήριον της Ενανθρωπήσεως συνηγμένον εις μίαν μόνην πρότασιν:
Τύπος ην του Κυρίου Χριστού, ος εκ των Ιουδαίων κατά σάρκα προελθών, την Εκκλησίαν εκ των εθνών νύμφην εαυτού προσεκαλέσατο. Ούτως ο πρώτος παράδοξος γάμος της Εξόδου είναι τύπος του γάμου του Αρνίου. Ο Μωυσής, αντληθείς εκ του ύδατος, ανατραφείς εν ξένη οικία, νυμφευθείς ξένην εν φρέατι, είναι η σκιά· ο Χριστός, ο ελθών εκ του σπέρματος Αβραάμ κατά σάρκα και νυμφευθείς εαυτώ Εκκλησίαν συναχθείσαν εκ παντός έθνους, είναι η ουσία. Το βιβλίον της εξόδου ούτω ανοίγεται, εις χείρας του Θεοδωρήτου, επί της μεγάλης εξόδου των εθνών εκ της ειδωλολατρίας εις τον οίκον του Θεού.
Απαντήστε
Απόκριση
Λάβετε θάρρος, πρώτον, εκ της γονίμου θλίψεως. Ο Θεοδώρητος δείκνυσιν ότι τα βάρη τα προορισμένα να συντρίψουν τον Ισραήλ μόνον τον επολλαπλασίασαν, διότι ο Θεός μεταστρέφει το καμίνι εις αγρόν. Εάν σήμερον θλίβεσθε — υπό μόχθου, υπό λύπης, υπό των επιστατών των ιδίων σας περιστάσεων — μη συμπεράνετε ότι ο Θεός ελησμόνησε την διαθήκην Αυτού· εμνήσθη του Ισραήλ εν τω βάθει της δουλείας αυτού, και η θλίψις αυτή ειργάζετο αύξησιν ην ουδέπω ηδύνασθε να ίδητε. Μάθετε, επίσης, εκ των μαιών. Αυταί εφοβήθησαν τον Θεόν μάλλον ή τον βασιλέα, και ο φόβος ούτος κατέστησεν αυτάς ανδρείας να αρνηθούν πονηράν εντολήν· και ο Θεός, ουδέν παραλείπων, ηντάμειψεν αυτάς με αφθονίαν αγαθών. Όταν πιέζεσθε να πράξητε ό,τι η ευλάβεια απαγορεύει — να βλάψητε τον ασθενή, να κάμψητε την αλήθειαν, να υπηρετήσητε νόμον θανάτου — φοβήθητε τον Θεόν, και αρνηθήτε· η ανταπόδοσις είναι εις χείρας Αυτού, και αι χείρες Αυτού είναι πλήρεις αγαθών. Και υψώσατε τους οφθαλμούς προς τον τύπον τον οποίον ο Θεοδώρητος αποκαλύπτει. Ο Μωυσής νυμφευόμενος ξένην εν τω φρέατι είναι ο Χριστός νυμφευόμενος υμάς. Υμείς οι ποτέ εθνικοί, μακράν των διαθηκών, εκλήθητε υπό του αληθινού Νομοθέτου να γίνητε νύμφη ιδία Αυτού — νιφθέντες εν τω ύδατι εξ ου σας ανήγαγεν, εισαχθέντες εις τον οίκον ον ουκ ηξιώσατε. Ζήσατε, λοιπόν, ως ηρραβωνισμένοι: εν ευλαβεία, εν ανδρεία, εν τη βεβαία ελπίδι ότι ο Θεός ο μνησθείς του Ισραήλ μιμνήσκεται υμών.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ, ο ακούσας τον στεναγμόν του λαού Σου εν τω καμινίω της Αιγύπτου και μεταστρέψας την θλίψιν αυτών εις αύξησιν: όταν θλίβωμαι και οι επιστάται βαρύνωσιν επ' εμέ, μη με αφήσης νομίσαι ότι ελησμόνησας την διαθήκην Σου, αλλά μνήσθητι ότι κάμνεις το καμίνι γόνιμον και εξάγεις τον λαόν Σου δι' ισχυράς χειρός. Δός μοι τον φόβον τον οποίον αι μαίαι είχον, αιτινες ουκ υπηρέτησαν τον νόμον της παιδοκτονίας αλλά σεβάσθησαν Σε υπέρ τον βασιλέα· και ως ηντάμειψας αυτάς με αφθονίαν αγαθών, ούτω αντάμειψον εν εμοί πάσαν άρνησιν του κακού διά τον φόβον Σου. Και Συ, ω Χριστέ, ο αληθής Νομοθέτης, ου τύπος ην ο Μωυσής, ο εκ των Ιουδαίων κατά σάρκα προελθών και καλέσας την Εκκλησίαν εκ των εθνών να γίνη νύμφη ιδία Σου: δέξαι με, ξένον αντληθέντα εκ του ύδατος, εις τον οίκον Σου, και φύλαξόν με πιστόν εις Σε τον ηρραβωνισμένον με εαυτώ. Σοι, ω Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →