Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Εκκλησιαστής
Εκκλησιαστής 11-12 — Eterniseed (Ανατολική Ορθόδοξη)
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στη σιωπή πριν από τη θεία λειτουργία, η φωνή του Εκκλησιαστή υψώνεται σαν θυμίαμα, εισάγοντάς μας στο μυστήριο μιας ζωής προσφερόμενης στον Θεό. Ο Εκκλησιαστής 11 και 12 δεν θρηνούν απλώς τη ματαιότητα· καλούν την καρδιά να θυμηθεί τον Δημιουργό της ενώ το φως ακόμη λάμπει. Μέσα στην ανατολική παράδοση αυτή η ανάμνηση δεν είναι σκληρό καθήκον αλλά η ίδια η οδός της θεώσεως, η αργή μεταμόρφωση της εικόνας σε ομοίωση. Τα τελευταία κεφάλαια του βιβλίου στέκονται κάτω από το πασχάλιο λυχνάρι, όπου κάθε τέλος διαπερνάται ήδη από την ελπίδα της αναστάσεως. Εδώ ο ιεροκήρυκας μιλά όχι ως φιλόσοφος αλλά ως πρεσβύτερος της Εκκλησίας, προτρέποντάς μας να σπείρουμε το πρωί και το βράδυ των ημερών μας, να περπατήσουμε στη λαμπρότητα της νεότητας πριν μακρύνουν οι σκιές. Το ίδιο Πνεύμα που επεφέρετο επί των υδάτων επεφέρεται τώρα επί των λόγων αυτών, προσκαλώντας μας να γευθούμε τη φωτεινή λύπη που στρέφει κάθε ματαιότητα προς τον ζώντα Θεό. Με αυτό το φως η τελική εντολή να φοβηθούμε τον Θεό και να φυλάξουμε τις εντολές Του γίνεται ευχαριστιακή κραυγή, προσφερόμενη μέσα στην κοινωνία των αγίων που έχουν ήδη διαβεί την ίδια κοιλάδα και την βρήκαν γεμάτη πασχάλιο φως.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ας πλησιάσει ο αναγνώστης τα κεφάλαια αυτά όπως πλησιάζει τις αγίες θύρες στους εσπερινούς, με προσεκτική ησυχία. Παρατήρησε πώς το κείμενο μεταβαίνει από τη γενναιόδωρη σπορά το πρωί και το βράδυ στο επίσημο πορτρέτο της γήρανσης και της διαλύσεως. Πρόσεξε την αλληλεπίδραση φωτός και σκότους, νεότητας και ημερών κακού, και την αιφνίδια πρόσκληση να θυμηθούμε τον Δημιουργό πριν λυθεί το αργυρό σχοινί. Παρατήρησε την τελική κρίση ότι όλα επιστρέφουν στη σκόνη αλλά ο Θεός θα φέρει κάθε έργο σε κρίση. Διάβασε αρκετά αργά ώστε να αισθανθείς το βάρος του ναού του σώματος που περιγράφεται στην αποσύνθεσή του, όμως άκουσε επίσης τη σιωπηλή νότα χαράς που αρνείται να σβήσει. Το απόσπασμα προορίζεται να ακουστεί μέσα στον κύκλο των εορτών της Εκκλησίας, όπου κάθε υπενθύμιση θνητότητας απαντάται ήδη από τον αναστάντα Χριστό.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Εκκλησιαστής αρχίζει προτρέποντας να ρίξουμε τον άρτο επί των υδάτων και να δώσουμε μερίδες σε επτά ή οκτώ, διότι δεν γνωρίζει κανείς τι συμφορά μπορεί να έλθει. Αυτή η συμβουλή δεν είναι υπολογισμός αλλά συμμετοχή στη θεία γενναιοδωρία που συντηρεί την κτίση. Εκείνος που σπέρνει το πρωί και δεν συγκρατεί το χέρι του το βράδυ ζει μέσα στον ρυθμό της ιδίας προσφοράς της Εκκλησίας, όπου κάθε πράξη ελέους έχει ήδη συλληφθεί στην αιώνια λειτουργία. Το φως είναι γλυκό, συνεχίζει το κείμενο, και ευχάριστο για τα μάτια να βλέπουν τον ήλιο· όμως οι ημέρες του σκότους θα είναι πολλές. Η ορθόδοξη καρδιά ακούει εδώ τόσο το δώρο του κτιστού φωτός όσο και το βαθύτερο φως του Θαβώρ που κανένα σκότος δεν μπορεί να υπερνικήσει. Η πρόσκληση να χαρούμε στη νεότητα ενώ θυμόμαστε ότι ο Θεός θα φέρει όλα τα πράγματα σε κρίση δεν είναι απειλή αλλά πρόσκληση να ζήσουμε κάθε στιγμή ως ήδη κριμένη και ήδη λυτρωμένη. Το δωδέκατο κεφάλαιο βαθαίνει το μυστήριο. Η εντολή να θυμηθούμε τον Δημιουργό στις ημέρες της νεότητας λέγεται πριν από την περιγραφή του γηράσκοντος σώματος: οι φύλακες του οίκου τρέμουν, οι αλέτριες παύουν, η επιθυμία αποτυγχάνει. Οι εικόνες αυτές απεικονίζουν τον ναό του ανθρωπίνου προσώπου που επιστρέφει στη σκόνη, όμως η ίδια σκόνη εφυσιώθη κάποτε από το Πνεύμα. Το αργυρό σχοινί και το χρυσό κύπελλο σπάζουν, η στάμνα συντρίβεται στη βρύση· όμως ο ιεροκήρυκας δεν τελειώνει με απόγνωση. Όλα ακούστηκαν, συμπεραίνει: φοβήσου τον Θεό και φύλαξε τις εντολές Του, διότι αυτό είναι το όλο καθήκον του ανθρώπου. Μέσα στην ανατολική παράδοση αυτός ο φόβος είναι η αρχή της σοφίας που ανθίζει σε αγάπη, και οι εντολές είναι το ίδιο το σχήμα της νέας κτίσεως που γεύεται ήδη στα μυστήρια. Έτσι το βιβλίο που άρχισε με ματαιότητα τελειώνει τοποθετώντας κάθε ανθρώπινο έργο μέσα στην κρίση που είναι επίσης έλεος, το ίδιο έλεος που ανέστησε τον Χριστό εκ νεκρών και υπόσχεται να αναστήσει εκείνους που θυμούνται τον Πλάστη τους.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Τα κεφάλαια αυτά στέκονται σε ζωντανή συνομιλία με την υπόλοιπη Γραφή όπως ψάλλεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Η ίδια φωνή που καλεί σε ανάμνηση αντηχεί την κραυγή του ψαλμωδού ότι πάσα σάρξ είναι χόρτος όμως ο λόγος του Κυρίου μένει. Προλαμβάνει την προειδοποίηση του Ευαγγελίου να αγρυπνούμε και να προσευχόμαστε, και βρίσκει την εκπλήρωσή του στην αποστολική διδασκαλία ότι τα σώματά μας είναι ναοί του Αγίου Πνεύματος προορισμένοι για ανάσταση. Οι Πατέρες άκουσαν στο πορτρέτο της φθοράς του Εκκλησιαστή μια εικόνα του πεσμένου κόσμου που τώρα μεταμορφώνεται από τον σταυρό και τον κενό τάφο. Το ίδιο το λειτουργικό έτος πραγματοποιεί αυτή την κίνηση: η ενθύμηση θνητότητας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής δίνει τη θέση της στη λαμπρή νύχτα του Πάσχα, όπου η τελική εντολή του ιεροκήρυκα απαντάται από τον αναστάντα Κύριο που φυλάσσει κάθε εντολή στη δική Του σάρκα. Έτσι ο Εκκλησιαστής 11–12 δεν αναγινώσκεται ποτέ μεμονωμένα αλλά πάντοτε μέσα στην κοινωνία των αγίων που έχουν ήδη περάσει από τη ματαιότητα στη ζωή που ο θάνατος δεν μπορεί να αγγίξει.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς θα μπορούσες να σπείρεις έλεος τόσο το πρωί όσο και το βράδυ σήμερα ώστε τα χέρια σου να συμμετέχουν ήδη στην αιώνια προσφορά της Εκκλησίας; Με ποιον μικρό τρόπο μπορείς να ασκηθείς στην ανάμνηση του Δημιουργού ενώ η δύναμη και το φως παραμένουν, μετατρέποντας τις συνηθισμένες στιγμές σε σιωπηλή προσευχή; Πού αισθάνεσαι τη φωτεινή λύπη της θνητότητας να σε προσκαλεί όχι σε απόγνωση αλλά σε βαθύτερη χαρά στον αναστάντα Χριστό που κρατά κάθε έργο στην κρίση και στο έλεός Του;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε του φωτός και του μυστηρίου, που έπλασες τη σκόνη μας και εφύσηξες σε αυτή το Πνεύμα της ζωής, χάρισέ μας να σε θυμόμαστε το πρωί της ισχύος μας και το βράδυ των ημερών μας. Ας γίνουν οι λόγοι του ιεροκήρυκά σου ζωντανός άρτος μέσα μας, ώστε κάθε πράξη γενναιοδωρίας και κάθε στιγμή χαράς να προσφέρεται σε Σένα. Όταν οι φύλακες του οίκου τρέμουν και το αργυρό σχοινί πλησιάζει τη ρήξη του, κράτησέ μας σταθερούς στην ελπίδα της αναστάσεώς Σου. Διά των πρεσβειών όλων των αγίων που προπορεύθηκαν σε αυτή την ίδια ανάμνηση, μεταμόρφωσε τη ματαιότητά μας σε ομοίωση του Υιού Σου, ώστε να σε φοβηθούμε με αγάπη και να φυλάξουμε τις εντολές Σου στη χαρά του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.