← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος

Τα Λάφυρα Που Έγιναν Απαρχές: Το Άφθαρτο Ξύλο και η Σοφία Που Είναι Δώρο Του Θεού

Έξοδος 35-36Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)18 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Όταν ο Ισραήλ έφτασε επιτέλους να οικοδομήσει τη σκηνή, ο λαός έφερε τα προσφορές του: χρυσό και άργυρο και χαλκό, κυανό και πορφυρό και κόκκινο, λεπτό λινό, και — παραδόξως — μακριές σανίδες άφθαρτου ξύλου, δέκα πήχεις η καθεμία, υψωμένες στην καρδιά της ερήμου όπου δεν φυτρώνει τέτοιο ξύλο. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, ο νηφάλιος Αντιοχέας Πατέρας που απαντά στα «δύσκολα σημεία» της Γραφής, σταματά στο αίνιγμα: από πού, στην έρημο, απέκτησε ένας περιπλανώμενος λαός τέτοια ξύλα; Απαντά από την ίδια την ιστορία — οι πλουσιότεροι ανάμεσά τους τα είχαν μεταφέρει από την Αίγυπτο όταν αναχώρησαν, όπως ακριβώς, κατά τη θεία εντολή, οι Ισραηλίτισσες ζήτησαν από τις Αιγύπτιες γείτονές τους σκεύη αργύρου και χρυσού και ενδύματα, και έτσι «εσκύλευσαν τους Αιγυπτίους». Εδώ βρίσκεται το θαύμα που ο Θεοδώρητος δεν μας αφήνει να προσπεράσουμε: τα ίδια τα λάφυρα της Αιγύπτου, η λεία του οίκου της δουλείας, έγιναν τα υλικά του οίκου του Θεού. Και ο Θεός των πάντων, μας λέει, ονόμασε αυτές τις προσφορές που Του προσφέρθηκαν «απαρχές», ως τις εκλεκτότερες λείες — διότι η σκύλευση της πλάνης μετατρέπεται, στα χέρια Του, σε κόσμημα του αγιαστηρίου Του. Έπειτα το κεφάλαιο στρέφεται στον Βεσελεήλ και τους συντρόφους του, στους οποίους ο Κύριος έθεσε την ικανότητα να τα οικοδομήσουν όλα· και ο Θεοδώρητος σταματά πάλι για να ρωτήσει τι είδους δώρο είναι αυτή η σοφία του τεχνίτη. Η απάντησή του ανοίγεται σε κάθε έντιμη τέχνη και ικανότητα υπό τον ουρανό, και στον ένα Δότη από τον οποίο όλες κατέρχονται.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωση Έξοδος 35–36 — Ο Μωυσής συγκεντρώνει όλη τη συναγωγή και διακηρύττει την προσφορά για τη σκηνή: «Λάβετε παρ’ εαυτών προσφοράν τῷ Κυρίῳ· πᾶς ὁ πρόθυμος τῇ καρδίᾳ, οἰσάτω τὴν ἀπαρχὴν Κυρίου· χρυσίον, καὶ ἀργύριον, καὶ χαλκόν, καὶ ὑάκινθον, καὶ πορφύραν, καὶ κόκκινον, καὶ βύσσον… καὶ ξύλα ἄσηπτα». Και ο λαός ήλθε, καθένας του οποίου η καρδιά τον παρότρυνε και το πνεύμα του τον έκανε πρόθυμο, άνδρες και γυναίκες ομοίως, φέρνοντας βραχιόλια και ενώτια και δακτυλίδια, κυανό και πορφυρό και κόκκινο και λεπτό λινό, και «πᾶσαι αἱ γυναῖκες αἱ σοφαὶ τῇ καρδίᾳ ἔνηθον ταῖς χερσὶν αὐτῶν». Τότε ο Κύριος κάλεσε τον Βεσελεήλ ονομαστικά, και τον Αολιάβ μαζί του, και «ἐνέπλησεν αὐτοὺς πνεύματος θεοῦ, σοφίας καὶ συνέσεως καὶ ἐπιστήμης καὶ πάσης ἐργασίας», για να επινοήσουν περίτεχνα έργα σε χρυσό και άργυρο και χαλκό, σε κοπή λίθων και ξυλογλυπτική. Έτσι οι πρόθυμοι έφεραν, και οι σοφοί εργάστηκαν, μέχρι που η προσφορά ήταν περισσότερη από αρκετή για το έργο — και οι μακριές άφθαρτες σανίδες, μεταφερμένες από την Αίγυπτο, υψώθηκαν για να γίνουν οι σανίδες της κατοικίας του Θεού.
Μελετήστε

Μελέτη

Από πού, στην έρημο, προήλθε το ξύλο; Ο Θεοδώρητος απαντά από την απλή ιστορία: ο λαός το είχε μεταφέρει μαζί του από τη γη της δουλείας του. οἱ πλουσιώτεροι αὐτῶν ταῦτα ἐξήγαγον ἐξ Αἰγύπτου ἀπελθόντες ἐκεῖθεν. Και όχι μόνο το ξύλο, αλλά και οι πολύτιμοι λίθοι, ο χρυσός, ο άργυρος και ο χαλκός — αυτά επίσης ήλθαν από την Αίγυπτο, διότι κατά τη θεία εντολή οι θυγατέρες του Ισραήλ τα ζήτησαν από τις γείτονές τους και έτσι εσκύλευσαν τον καταδυναστευτή: τοὺς λίθους τοὺς τιμίους, τὸ χρυσίον, τὸ ἀργύριον καὶ τὸν χαλκὸν παρὰ τῶν Αἰγυπτίων ἐδέξαντο καὶ ἀπήγαγον. Εδώ βρίσκεται το βαθύ πράγμα. Τα υλικά του αγιαστηρίου του Θεού ήταν τα λάφυρα της πλάνης, η λεία του οίκου της δουλείας — όμως προσφερόμενα πίσω σ’ Αυτόν δεν μολύνθηκαν από την προέλευσή τους αλλά μεταμορφώθηκαν από τον προορισμό τους. Και έτσι ο Θεοδώρητος σημειώνει το ίδιο το όνομα που τους δίνει ο Θεός: Διόπερ καὶ ὁ τῶν ὅλων Θεὸς τὰς προσενεχθείσας αὐτῷ ἀπαρχὰς «απαρχές», ως τις εκλεκτότερες λείες. Η απαρχή είναι το άγιο μερίδιο, ο πρωτότοκος της σοδειάς αφιερωμένος στον Θεό· και το εκλεκτότερο από όσα η Αίγυπτος είχε θησαυρίσει, παραδομένο στα πρόθυμα χέρια του Ισραήλ, έγινε η προσφορά απαρχής που οικοδόμησε την κατοικία του Υψίστου. Η σκύλευση του ψεύδους γίνεται κόσμημα του αληθινού.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Η Εκκλησία αναγινώσκει αυτόν τον παραδομένο αιγυπτιακό θησαυρό ως τύπο της ιδίας της ζωής της. Ό,τι οι εθνικοί είχαν δαπανήσει για είδωλα — τον χρυσό τους, την ικανότητά τους, τη σοφία τους, την ίδια την ευγλωττία και τη μάθηση που η πλάνη είχε διεκδικήσει — λαμβάνεται από τους πιστούς και αφιερώνεται στον Θεό, τα λάφυρα μιας εσκυλευμένης πλάνης που στρέφονται στο κόσμημα της αληθινής σκηνής, η οποία είναι η Εκκλησία, το Σώμα του Χριστού. Και το άφθαρτο ξύλο που πλαισιώνει την κατοικία μιλά για την ίδια την αφθαρσία: ο οίκος του Θεού οικοδομείται από ό,τι δεν σαπίζει, ένα αγιαστήριο φτιαγμένο για τον Ένα στον οποίο δεν υπάρχει φθορά. Έπειτα ο Θεοδώρητος στρέφεται στο δώρο του Βεσελεήλ, και υψώνει τα μάτια μας από το έργο στον Δότη. Η ικανότητα να οικοδομηθεί η σκηνή δεν ήταν απλή ανθρώπινη επιδεξιότητα αλλά σοφία δοθείσα άνωθεν — και ο Θεοδώρητος δεν την αφήνει να σταθεί μόνη, διότι βλέπει σ’ αυτήν το πρότυπο κάθε έντιμης τέχνης: ἔστι σοφία ὑφαντικῆς, καὶ σοφία γεωργικῆς, καὶ σοφία ἰατρικῆς. Ο υφαντής, ο γεωργός, ο ιατρός, ο αρχιτέκτων — καθένας κατέχει μερίδα σοφίας που δεν επινοήθηκε από τον ίδιο, και ο Θεοδώρητος ονομάζει την πηγή της χωρίς δισταγμό: Καὶ ἑκάστη τούτων δῶρον Θεοῦ ἐστι, δεδομένον τοῖς ἀνθρώποις εἰς χρῆσιν. Έτσι τα χέρια που ύψωσαν τη σκηνή, και κάθε ικανό χέρι από τότε, εργάζονται με χάρη δανεισμένη από τον ουρανό· διότι είναι το ίδιο Πνεύμα που γεμίζει τον Βεσελεήλ με σοφία και σύνεση που κοσμεί τον οίκον του Θεού σε κάθε εποχή.
Απαντήστε

Απόκριση

Πρόσφερε τα λάφυρά σου στον Θεό. Όποιο καλό μετέφερες από την ίδια σου την Αίγυπτο — τα ταλέντα που διαμορφώθηκαν στην υπηρεσία του κόσμου, τη μάθηση που αποκτήθηκε στον οίκο της πλάνης, τον πλούτο και την ικανότητα που τα είδωλα κάποτε διεκδικούσαν — μην τα περιφρονήσεις ως μολυσμένα από την προέλευσή τους, αλλά πρόσφερέ τα πίσω, και δες τα να γίνονται απαρχή, το εκλεκτότερο μερίδιο, αφιερωμένο στην οικοδόμηση της κατοικίας του Θεού. Ο θησαυρός της Αιγύπτου δεν μόλυνε το αγιαστήριο· το κόσμησε, διότι παραδόθηκε σε πρόθυμα χέρια και τέθηκε ενώπιον του Κυρίου. Έτσι κατάθεσε τον χρυσό σου, και άφησέ Τον να τον ονομάσει απαρχές. Και τίμα το έργο σου ως δώρο. Αν υφαίνεις ή γεωργείς ή θεραπεύεις, αν οικοδομείς ή διδάσκεις ή εργάζεσαι με τα χέρια σου, ο Θεοδώρητος θα ήθελε να γνωρίζεις ότι η σοφία με την οποία το κάνεις δεν είναι ιδιοκτησία δική σου αλλά δώρο του Θεού, δεδομένο στους ανθρώπους για χρήση τους. Δέξου λοιπόν την ικανότητά σου με ευχαριστία, και χρησιμοποίησέ την όπως ο Βεσελεήλ — όχι για κενό κέρδος αλλά για το κόσμημα του οίκου του Θεού και το καλό του λαού Του. Μην θάψεις το δώρο, ούτε να καυχηθείς γι’ αυτό σαν να το είχες φτιάξει εσύ· αλλά, γνωρίζοντας τον ένα Δότη κάθε τέχνης, πρόσφερε πίσω σ’ Αυτόν το έργο των χεριών που Αυτός έχει γεμίσει με σοφία, ώστε ο μόχθος σου να γίνει απαρχή, και η κοινή σου τέχνη υπηρεσία στην αληθινή σκηνή.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Θεέ των πάντων, που εξήγαγες τον λαό Σου από τον οίκο της δουλείας και μετέτρεψες τα ίδια τα λάφυρα της Αιγύπτου σε απαρχές του αγιαστηρίου Σου: λάβε ό,τι μετέφερα από τη δική μου Αίγυπτο, και ας μην απορριφθεί ως ακάθαρτο, αλλά ας προσφερθεί πίσω σ’ Εσένα και ας γίνει το εκλεκτότερο μερίδιο, αφιερωμένο στην οικοδόμηση της κατοικίας Σου. Καθώς διαμόρφωσες τη σκηνή Σου από άφθαρτο ξύλο, οικοδόμησέ με σε οίκο που δεν φθείρεται, και κόσμησέ με τους θησαυρούς που η πλάνη κάποτε διεκδικούσε αλλά Εσύ εξαγόρασες. Εσύ που γέμισες τον Βεσελεήλ με το Πνεύμα της σοφίας και της συνέσεως για να επινοήσει κάθε περίτεχνο έργο, ομολογώ ότι κάθε ικανότητα των χεριών μου είναι δώρο Σού, δεδομένο όχι για καύχησή μου αλλά για χρήση μου και για δόξα Σου· δίδαξέ με να το δέχομαι με ευχαριστία και να το δαπανώ για το κόσμημα της Εκκλησίας Σου. Διότι δεν υπάρχει σοφία υφαντικής ή γεωργίας ή οποιασδήποτε έντιμης τέχνης που δεν είναι δική Σου να δώσεις· και Εσύ, ο ένας Δότης, γεμίζεις τους δούλους Σου με ικανότητα ώστε ο οίκος του Θεού να κοσμείται σε κάθε εποχή. Σ’ Εσένα, Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, του Δότη παντός αγαθού δώρου, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →