Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Κριτές
Γη Σπαρμένη με Αλάτι: Ο Αβιμέλεχ, η Κραυγή του Λαού και το Έλεος του Κυρίου
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Μετά τους απελευθερωτές έρχονται οι καταστροφείς. Ο Αβιμέλεχ, γιος του Γεδεών από γυναίκα Συχεμίτιδα, συνωμοτεί με τους άνδρες της Συχέμ και φονεύει τους εβδομήντα αδελφούς του πάνω σε μία πέτρα για να γίνει βασιλιάς· και η άνοδος και η πτώση του είναι, κατά τον Μακάριο Θεοδώρητο Κύρου, σαφές μάθημα για τους μισθούς της ανομίας. Μία πονηρή συμφωνία, λέγει, φέρνει ολοκληρωτική καταστροφή σε εκείνους που την κάνουν, καταλήγοντας σε αμοιβαία διαίρεση — διότι οι ίδιοι άνδρες που μαζί έχυσαν αθώο αίμα γίνονται να αφανιστούν από τα χέρια ο ένας του άλλου. Ο Αβιμέλεχ καίει τον πύργο της Συχέμ και έπειτα, πολιορκώντας τη Θεβέζ, πλήττεται στο κεφάλι από μυλόπετρα που ρίχνει γυναίκα και αποθνήσκει εν αισχύνη. Όταν ισοπεδώνει τη Συχέμ και σπέρνει τη γη με αλάτι, ο Θεοδώρητος διαβάζει το πικρό σημείο για ό,τι είναι: σύμβολο στειρότητας, διότι τίποτε δεν φυτρώνει όπου σπέρνεται αλάτι. Έτσι τελειώνει η βασιλεία της βίας — εν πυρί, εν διαιρέσει, εν αλατισμένω αγρώ. Έπειτα τα κεφάλαια επιστρέφουν στον μακρό ρυθμό του ελέους. Μετά από σύντομη ανάπαυλα ο λαός πάλι λατρεύει τους Βααλείμ και τους θεούς όλων των εθνών γύρω· ο Θεός τους παραδίδει στους Αμμωνίτες· και αυτοί κραυγάζουν, ομολογώντας ότι εγκατέλειψαν τον Ευεργέτη τους. Ο φιλάνθρωπος Κύριος πρώτα ελέγχει τις αχάριστες καρδιές τους και απειλεί να μη τους σώσει πλέον — «Πορεύεσθε και κραυγάσατε προς τους θεούς ους εξελέξασθε» — όμως όταν ομολογούν, απομακρύνουν τους ξένους θεούς και Τον υπηρετούν, το έλεός Του δεν μπορεί να συγκρατηθεί. Ο Θεοδώρητος ιχνηλατεί εδώ τον ίδιο τροχό που διατρέχει όλο το βιβλίο των Κριτών, και τον ίδιο Θεό που, πέρα από κάθε κριτή, είναι ο ίδιος ο αληθινός Απελευθερωτής όλων όσοι επιστρέφουν προς Αυτόν.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αναγνώσατε Κριτάς 9–10 — Ο Αβιμέλεχ, γιος του Γεδεών από τη Συχεμίτιδα παλλακίδα του, πείθει τους άνδρες της Συχέμ, «και εφόνευσε τους αδελφούς αυτού τους υιούς Ιεροβάαλ, εβδομήκοντα άνδρας, επί λίθον έναν». Ο Ιωθάμ, ο νεώτερος, μόνος διαφεύγει και από του όρους Γεριζείμ κραυγάζει την παραβολή του περί των δένδρων που ζήτησαν βασιλέα και του βάτου που πρόσφερε μόνον πυρ. Στάσις ξεσπά μεταξύ Αβιμέλεχ και Συχέμ· αυτός κυριεύει την πόλη, «και κατέβαλεν αυτήν, και έσπειρεν αυτήν άλατι». Πολιορκώντας τη Θεβέζ, «γυνή τις έρριψεν επάνωθεν αυτού κλάσμα μύλου επί την κεφαλήν Αβιμέλεχ, και συνέτριψεν αυτού τον κρανίον», και αποθνήσκει, «και απέδωκεν ο Θεός την πονηρίαν Αβιμέλεχ, ην εποίησεν τω πατρί αυτού, εν τω φονεύσαι τους εβδομήκοντα αδελφούς αυτού». Ο Θωλά και ο Ιαείρ κρίνουν τον Ισραήλ διαδοχικώς. Έπειτα «προσέθεντο οι υιοί Ισραήλ ποιήσαι το πονηρόν… και ελάτρευσαν τοις Βααλείμ και ταις Ασταρώθ και τοις θεοίς Συρίας… και εγκατέλιπον τον Κύριον». Παραδοθέντες στους Αμμωνίτας, κραυγάζουν, «Ημάρτομεν… εγκατελίπομεν τον Θεόν ημών». Ο Κύριος αποκρίνεται, «Πορεύεσθε και κραυγάσατε προς τους θεούς ους εξελέξασθε· αυτοί σωσάτωσαν υμάς». Όμως απομακρύνουν τους ξένους θεούς και υπηρετούν τον Κύριον, «και ωλιγοψύχησεν η ψυχή αυτού εν τω κόπω Ισραήλ».
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος διαβάζει την τραγωδία του Αβιμέλεχ ως απόδειξη του πώς η ανομία καταβροχθίζει τον εαυτό της. Η συνωμοσία του φόνου που αυτός και οι Συχεμίται μοιράστηκαν έγινε η ίδια αιτία της αμοιβαίας καταστροφής τους:
Τα περί Αβιμέλεχ και τους Συχεμίτας διδάσκουσιν ότι πονηρά συνθήκη φέρει ολοκληρωτικήν καταστροφήν επί τους ποιούντας αυτήν, καταλήγουσα εις αμοιβαίαν διαίρεσιν. Η δικαιοσύνη είναι ακριβής — εκείνοι που ενώθηκαν για να χύσουν αθώο αίμα φονεύονται ο ένας από τον άλλον:
Συμφώνως φονεύσαντες τους υιούς Γεδεών, απώλοντο υπό χειρών αλλήλων. Και το αλάτισμα της ισοπεδωμένης πόλεως το διαβάζει ως σαφές σημείο της κατάρας που αφήνει πίσω της η βία:
Τούτο σημαίνει στειρότητα, διότι ουδέν φύεται εκ του άλατος. Αυτό είναι το μόνιμο σχήμα της ανομίας: υπόσχεται βασιλείαν και αποδίδει πυρ που καταναλίσκει τους ιδίους τους δημιουργούς της, διαίρεσιν όπου ζητούσε εξουσίαν, στειρότητα όπου ζητούσε συγκομιδήν.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Πλάι στην αυτοκαταστροφική φύση της αμαρτίας, ο Θεοδώρητος θέτει το ανεξάντλητο έλεος του φιλανθρώπου Κυρίου. Μετά την υποτροπή εκθέτει την αχαριστία της — ότι λαός τόσο συχνά φροντισμένος προτίμησε τους ψευδείς θεούς:
Τότε ο φιλάνθρωπος Κύριος ήλεγξε την αχάριστον διάθεσιν αυτών· διότι καίπερ πολλάκις απολαύσαντες της μεγάλης αυτού φροντίδος, προετίμησαν την των ειδώλων λατρείαν. Όμως η απειλή να μη τους σώσει πλέον δεν είναι το τέλος· τη στιγμή που αληθώς επιστρέφουν, το έλεος ρέει πάλι:
Επειδή, λοιπόν, και τας ιδίας παραβάσεις ωμολόγησαν, και τους ξένους θεούς απεμάκρυναν εξ αυτών, και τον Κύριον ελάτρευσαν, απήλαυσαν της βοηθείας αυτού. Αμφότερες οι αλήθειες οδηγούν στον Χριστό. Ο Σταυρός είναι η μεγάλη αντιστροφή του προτύπου του Αβιμέλεχ: εκεί το αθώο Αίμα που ο Κάιν και ο Αβιμέλεχ και όλοι οι φονείς των αδελφών έχυσαν απαντάται όχι με αλάτι και στειρότητα αλλά με το Αίμα που «λαλεί κρείττονα», καθιστώντας την κατηραμένη γη καρποφόρο και συμφιλιώνοντας τους διηρημένους εις εν Σώμα. Και η απειλή — «Πορεύεσθε και κραυγάσατε προς τους θεούς ους εξελέξασθε» — ήταν η ίδια έλεος, προορισμένο να συντρίψει την αχαριστία τους και να τους φέρει οίκαδε· διότι η ψυχή Του «ουκ ηδύνατο φέρειν τον κόπον Ισραήλ». Εδώ είναι η καρδιά του Ευαγγελίου που ηχεί δια μέσου των Κριτών: Θεός του οποίου η οργή είναι Πατρική, των οποίων οι απειλές είναι η αυστηρότης της αγάπης, και του οποίου το έλεος αναμένει μόνον την επιστροφή της καρδιάς — απαντηθέν άπαξ διά παντός εν Χριστώ τω Απελευθερωτή, ο οποίος ήλθεν επειδή η ψυχή Του δεν ηδύνατο να φέρει την ταλαιπωρίαν ημών.
Απαντήστε
Απόκριση
Ιδέτε πρώτον τι ποιεί η αμαρτία, και φοβηθήτε αυτήν. Ο Θεοδώρητος σας δείχνει τον Αβιμέλεχ και τη Συχέμ να καταστρέφουν ο ένας τον άλλον διά της ιδίας της συμφωνίας που τους συνέδεε, και τον αγρόν του εγκλήματός τους αφημένον σπαρμένον με αλάτι και στείρον. Μη εισέλθετε εις την κοινωνίαν του κακού, νομίζοντες ότι θα σας ωφελήσει· «πονηρά συνθήκη φέρει ολοκληρωτικήν καταστροφήν επί τους ποιούντας αυτήν». Η συνωμοσία κατά αδελφού, η συμμαχία οικοδομημένη επί της βλάβης ετέρου — όλα αυτά καταλήγουν εις αμοιβαίαν καταστροφήν και αγρόν άκαρπον. Εκλέξατε αντιθέτως την κοινωνίαν που φέρει καρπόν, την κοινωνίαν εκείνων που αγαπούν τον Θεόν και αλλήλους εν Αυτώ. Και όταν ημάρτητε — όταν, όπως ο Ισραήλ μετά πάσαν ανάπαυλαν, ευρεθήτε ότι επεστρέψατε εις τα είδωλά σας και ελησμονήσατε τον Ευεργέτην σας — μη απελπισθήτε ενώπιον της αυστηρότητος του ελέγχου του Θεού. Ακούσατε αυτόν όπως τον ήκουσεν ο Θεοδώρητος: τον έλεγχον φιλανθρώπου Κυρίου κατά αχαρίστων καρδιών, αυστηρότητα προορισμένη να σας συντρίψει και να σας φέρει οίκαδε. Ο Θεός ο ειπών «Πορεύεσθε και κραυγάσατε προς τους θεούς ους εξελέξασθε» είναι ο αυτός Θεός του οποίου η ψυχή ουκ ηδύνατο να φέρει τον κόπον του λαού Του. Ποιήσατε λοιπόν τα τρία πράγματα που ο Ισραήλ τέλος εποίησε, τα οποία ο Θεοδώρητος σημειώνει ως το σημείον της επιστροφής: ομολογήσατε τας παραβάσεις σας σαφώς, απομακρύνατε τους ξένους θεούς ους ελατρεύσατε, και επιστρέψατε εις την υπηρεσίαν του Κυρίου. Ποιήσατε ταύτα, και θα ευρήτε ό,τι εκείνοι ευρήκαν — ότι η βοήθεια Του ουδέποτε απέχει μακράν, ότι το έλεος αναμένει την επιστροφήν της καρδιάς, και ότι ο αληθινός Απελευθερωτής ήλθεν εις τον κόσμον επειδή ουκ ηδύνατο να αφήσει ημάς εν τη ταλαιπωρία ημών.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω φιλάνθρωπε Κύριε, ο αποδιδούς τοις πονηροίς τους μισθούς της ιδίας αυτών κακίας, ώστε η συνθήκη του φόνου να καταλήγει εις αμοιβαίαν καταστροφήν και ο αγρός της βίας να αφήνεται στείρος ως αλατισμένη γη: φύλαξόν με μακράν πάσης κοινωνίας αμαρτίας, και φύτευσον την ζωήν μου αντιθέτως εις την κοινωνίαν εκείνων που σε αγαπούν, ίνα φέρω καρπόν αγαθόν και μη την στειρότητα του άλατος. Όταν επεστράφην εις τα είδωλά μου και σε ελησμόνησα, τον Ευεργέτην μου, και ο έλεγχός Σου πίπτει βαρύς επ’ εμέ, μη με αφήσης να απελπισθώ ενώπιον της αυστηρότητός Σου, αλλά γνώρισόν μοι αυτήν ως τον έλεγχον Πατρός ο οποίος θέλει να συντρίψει την αχαριστίαν μου και να με φέρει οίκαδε. Δός μοι χάριν να ποιήσω ό,τι ο λαός Σου εποίησεν εν τοις αρχαίοις: να ομολογήσω τας παραβάσεις μου σαφώς, να απομακρύνω παν ξένον θεόν εκ της καρδίας μου, και να επιστρέψω εις την υπηρεσίαν Σου με όλην μου την ψυχήν· και καθώς τότε ηλέησας και εδώρησας την βοήθειάν Σου, ούτω δέξαι και εμέ. Διότι η ψυχή Σου ουκ ηδύνατο να φέρει τον κόπον Ισραήλ, και απέστειλας ημίν τον αληθινόν Απελευθερωτήν, ο οποίος ήλθεν εις τον κόσμον επειδή ουκ ηδύνατο να αφήσει ημάς εν τη θλίψει ημών. Σοι, ω Χριστέ ο Θεός ημών, τω ελεήμονι Σωτήρι πάντων των επιστρεφόντων προς Σε, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →