Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος
Έξοδος 33-34 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Σήμερα εισερχόμαστε στον ιερό διάλογο μεταξύ του Μωυσή και του Κυρίου που καταγράφεται στην Έξοδο 33-34, καθοδηγούμενοι από το Καθολικό Σχόλιο της Οικογενειακής Βίβλου του Χέιντοκ. Αυτή η πολύτιμη συλλογή συγκεντρώνει τις γνώσεις των Πατέρων της Εκκλησίας και μεταγενέστερων Καθολικών ερμηνευτών για να αποκαλύψει τα βάθη του θείου ελέους, το μυστήριο της παρουσίας του Θεού και την ανανέωση της διαθήκης μετά την αμαρτία του Ισραήλ. Μέσα από τον Χέιντοκ ανακαλύπτουμε πώς αυτά τα αρχαία γεγονότα συνεχίζουν να διδάσκουν τους πιστούς στην προσευχή, τη μετάνοια και την ελπίδα για την οπτασία του Θεού. Ας ανοίξει το σχόλιο για εμάς τους θησαυρούς της Γραφής που θρέφουν τόσο τον νου όσο και την ψυχή.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Με ήσυχη προσοχή, διαβάστε τα κεφάλαια 33 και 34 της Εξόδου, επιτρέποντας στην αφήγηση της μεσιτείας του Μωυσή, της απομάκρυνσης της σκηνής και της δόσης των δεύτερων πινάκων του νόμου να μιλήσει στην καρδιά σας. Προσέξτε την ελεήμονα συγκατάβαση του Κυρίου και τις ανανεωμένες υποσχέσεις της διαθήκης. Κάντε παύση μετά από κάθε κεφάλαιο για να αφήσετε τα λόγια να εγκατασταθούν πριν στραφείτε στο Καθολικό σχόλιο του Χέιντοκ για βαθύτερη κατανόηση.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Χέιντοκ ανοίγει το σχόλιο στο κεφάλαιο 33 εξηγώντας τη δήλωση του Κυρίου ότι δεν θα ανέβει στο μέσο του λαού.
Δεν θα ανέβω: «εν μεγαλειότητι» (Χαλδαϊκό) και «εν λαμπρότητι», Αραβικό. Ο άγγελος θα πορευθεί εν ονόματι αυτού, και δεν θα επιτελέσει τοιαύτα μεγάλα θαύματα. Η σκηνή μου θα μετακινηθεί εις απόστασιν σεβασμού, μήπως, μη δυνάμενος να υποφέρω την προφανή ασέβειαν του λαού, σας φονεύσω εν τω θυμώ μου. Ο Θεός απευθύνεται προς τον Μωυσήν, ως αντιπρόσωπον του έθνους, (Μενοχίους) και υιοθετεί την γλώσσαν των ανθρώπων, εμφανιζόμενος ως βασιλεύς, ο οποίος δεν δύναται να υποφέρει να υβρίζεται κατά πρόσωπον. (Χέιντοκ)Στην περιγραφή του Μωυσή ομιλούντος μετά του Κυρίου πρόσωπον προς πρόσωπον, το σχόλιο σημειώνει την μοναδικήν οικειότητα η οποία εδόθη εις αυτόν.
Πρόσωπον προς πρόσωπον. Τούτο σημαίνει, κατά τρόπον λίαν οικείον. Μολονότι, ως μανθάνομεν εκ του αυτού κεφαλαίου, ο Μωυσής δεν ηδύνατο να ίδη το πρόσωπον του Κυρίου. (Χαλόνερ) --- Ο άγγελος ανέλαβε ανθρωπίνην μορφήν, (Μενοχίους) την οποίαν ο Μωυσής εγνώριζεν ότι δεν ηδύνατο να επιδείξη πλήρως το μεγαλείον του Θεού· και διά τούτο ικετεύει να ίδη το πρόσωπον αυτού, ή την δόξαν αυτού, (εδ. 13, 18,) την οποίαν ο Θεός δηλοί ότι είναι αδύνατον να κάμη ουδείς θνητός, εδ. 20. (Χέιντοκ) --- Ομιλεί προς αυτόν, όμως, μετά ασυνήθους συγκαταβάσεως, και ομιλεί προς αυτόν άνευ πάσης αμφισημίας, «άνευ ουδενός μέσου», ως εκφράζει το Αραβικό. Άλλοι προφήται εδιδάσκοντο δι’ οράσεων, και εγεμίζοντο φόβου, Δανιήλ ι΄. 8. --- Νεανίσκος, αν και πεντήκοντα ετών, και ο στρατηγός ο νικήσας τους Αμαληκίτας, κεφ. ιζ΄. 13. Ο παίς σημαίνει και υπηρέτην, εις την οποίαν ιδιότητα ο Ιησούς υπηρέτει τον Μωυσήν, και μόνος επετρέπετο να παρίσταται μετ’ αυτού εν τη σκηνή. Δεν εκοιμάτο εκεί, (Καλμέτ) αλλά εφύλαττεν αυτήν από πάσης βεβηλώσεως. Τινές λέγουσιν ότι εκαλείτο ακόμη νέος, διότι ήτο άγαμος· καθ’ ην έννοιαν ο Χαλδαίος τον ονομάζει χουλλεμά, το οποίον αντιστοιχεί προς το εβραϊκόν χαλμά, παρθένος. (Σεράριος) (Τιρίνους)Ο Χέιντοκ εξετάζει έπειτα το αίτημα να ίδη την θείαν δόξαν και την υπόσχεσιν να ίδη τα οπίσθια μέρη.
Ιδέ τα οπίσθιά μου. Ο Κύριος, διά του αγγέλου αυτού, συνήθως ωμίλει προς τον Μωυσήν εν τω στύλω της νεφέλης, ώστε δεν ηδύνατο να ίδη την δόξαν Εκείνου ο οποίος ωμίλει οικείως μετ’ αυτού. Εν τη οράσει ταύτη η οποία μνημονεύεται, επετράπη εις αυτόν να ίδη τι εξ αυτού, εν αναληφθείση σωματική μορφή· ουχί κατά πρόσωπον, οι ακτίνες του οποίου ήσαν υπερβολικώς λαμπραί διά να υποφέρωσιν οφθαλμοί θνητοί, αλλά να τον θεάση ως εκ των όπισθεν, όταν το πρόσωπον αυτού ήτο στραμμένον απ’ αυτού. (Χαλόνερ) --- Ούτω καταστέλλεται η περιέργεια ημών. (Ντυ Αμέλ) --- Ο Σέρβιος παρατηρεί, επί του Βιργιλίου, ότι «οι θεοί συνήθως φανερώνονται εξαφνίζοντες. Θα δείξωσι τα πρόσωπα αυτών». (Ιλιάς. Ν. Γκρότιος) --- Ο βράχος ήτο ο Χριστός, (Ντυ Αμέλ) εν τη ιερά ανθρωπότητι του οποίου διακρίνομεν, εξ αποστάσεως, το μεγαλείον του Θεού. (Άγιος Αυγουστίνος, ερ. 154.) Ο Μωυσής είδε τα οπίσθια του Θεού, ή όσα έμελλον να συμβώσιν εις τον Ιησούν Χριστόν εν ταις εσχάταις ημέραις της συναγωγής. (Ωριγένης, ομ. 12.) Διά ταύτης της θαυμασίας οράσεως, ο Θεός ηυδόκησε να δηλώση ότι εξιλάσθη. (Χέιντοκ)
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Χέιντοκ εξετάζει περαιτέρω το ακτινοβόλο πρόσωπο του Μωυσή μετά τη δεύτερη συνάντηση με τον Θεό.
Κερασφόρος. Δηλαδή, λάμπων και εκπέμπων ακτίνες φωτός σαν κέρατα. (Χάλλονερ) --- Εβδομήκοντα, 'περιτριγυρισμένος από δόξα.' Ο Απόστολος Παύλος (Β' Κορινθίους γ'. 7,) λέει ότι οι Εβραίοι δεν μπορούσαν να κοιτάξουν σταθερά το πρόσωπο του Μωυσή, εξαιτίας της δόξας του προσώπου του. Γι' αυτό, αναγκάστηκε να έχει ένα πέπλο, το οποίο, παρατηρεί ο απόστολος, δεν αφαιρέθηκε από τον παλαιό νόμο μέχρι να εμφανιστεί ο Χριστός. Οι Ιουδαίοι και οι αιρετικοί ακόμη διαβάζουν τον νόμο και το ευαγγέλιο με πέπλο πάνω στα μάτια και την καρδιά τους, χωρίς να τα κατανοούν, καθώς είναι κρυμμένα σε εκείνους που χάνονται, Β' Κορινθίους δ'. 3. Οι Ιουδαίοι αγανακτούν πολύ με μερικούς Χριστιανούς, που έχουν απεικονίσει τον Μωυσή με κέρατα, σαν, λένε, να ήταν διάβολος, ή η σύζυγός του μοιχαλίδα. (Στάκχους και Ντρούσιος.) --- Εβραϊκό, 'το δέρμα του ακτινοβολούσε' σε όλο το πρόσωπό του. Αυτές οι ακτίνες επέβαλαν σεβασμό και δέος στον λαό, που πριν είχε πει περιφρονητικά, Μωυσής---ο άνθρωπος, (κεφ. λβ'. 1,) καθώς έδειχναν ότι ο Θεός ήταν μαζί του. Δεν είχαν εμφανιστεί πριν, αν και είχε συνομιλήσει συχνά με τον Κύριο: αλλά τώρα, έχοντας δει το ένδοξο όραμα, προσκολλήθηκαν σε αυτόν κατά το υπόλοιπο της ζωής του, ιδιαίτερα όταν επέβαλλε τις υποχρεώσεις του νόμου στον λαό. (Χέιντοκ) --- Οι Άραβες κάνουν τα μαλλιά τους να στέκονται όρθια σαν μικρά κέρατα, όταν είναι περίπου 40 ετών. (Πατρίκ. β'. 4. Ναυιγ.) Ο Όμηρος αναφέρει το ίδιο έθιμο, και ο Διομήδης γελάει με τον Πάρη αποκαλώντας τον τον όμορφο-κερασφόρο. (Ιλιάδα ια'.) Πολλοί από τους αρχαίους ήρωες και θεούς απεικονίζονται με κέρατα, ιδιαίτερα ο Βάκχος, του οποίου η ιστορία μας θυμίζει πολλές λεπτομέρειες που ανήκουν στον Μωυσή. Γεννήθηκε ή ανατράφηκε στα σύνορα της Αιγύπτου, εκτέθηκε στα νερά, σε ένα κουτί· είχε δύο μητέρες, και ήταν πολύ όμορφος. Ενώ ο στρατός του απολάμβανε το φως, οι Ινδοί ήταν στο σκοτάδι. Προηγούνταν από στύλο, είχε γυναίκες στη συνοδεία του, ξήραινε ποτάμια με τον θύρσο ή το ραβδί του, το οποίο είχε σέρνεται, σαν φίδι, κ.λπ. (Χουέτ. κ.λπ.) Ο Άγιος Επιφάνιος (αιρ. 55,) λέει ότι οι Ιδουμαίοι λάτρευαν τον Μωυσή. Το είδωλό τους ονομάζεται Χόζε από τον Ιώσηπο, (Αρχαιότητες ιη'. 11,) το οποίο μπορεί να προέρχεται από τον Χους, τον πρόγονο της Σεπφώρας, καθώς ο Βάκχος και ο Ίακχος μπορεί να δηλώνουν 'τον γιο Μπαρ, ή τον θεό Χους', Ιάχ-Χους, ο οποίος λατρευόταν στην Αραβία· έτσι ώστε ο Μωυσής, ο Χόζε και ο Βάκχος, πιθανώς σημαίνουν το ίδιο πρόσωπο. Ο Χους κατοίκησε εκείνο το μέρος της Αραβίας όπου παρέμειναν οι Εβραίοι, Αριθμοί ιβ'. 1. (Καλμέτ)
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η ελεήμων αλλά δίκαιη απάντηση του Κυρίου στην αμαρτία του Ισραήλ σας προσκαλεί σε βαθύτερη μετάνοια σήμερα; Με ποιους τρόπους η τολμηρή αλλά ταπεινή μεσιτεία του Μωυσή ενθαρρύνει την δική σας προσευχή ενώπιον του Θεού; Πώς μπορεί η ανανεωμένη διαθήκη σε αυτά τα κεφάλαια να ενισχύσει την εμπιστοσύνη σας στην αιώνια πιστότητα του Θεού στον λαό Του;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε, ὁ ἀποκαλύψας τὸ μεγαλεῖον τῆς δόξης σου τῷ Μωυσῇ καὶ ἀνανεώσας τὴν διαθήκην τοῦ ἐλέους σου μετὰ τοῦ λαοῦ σου, ἕλκυσον ἡμᾶς ζητεῖν τὸ πρόσωπόν σου μετὰ ταπεινῆς πεποιθήσεως μετὰ τὰ παραπτώματά ἡμῶν. Εἴθε ἡ ἀκτῖνα τῆς παρουσίας σου νὰ μεταμορφώσῃ τὰς ζωὰς ἡμῶν, ἵνα ἄλλοι ἴδωσιν τὴν ἀγάπην σου λάμπουσαν δι' ἡμῶν. Διὰ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν, τοῦ τὰ πάντα καινίζοντος. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →