← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ψαλμοί 49-50 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Ψαλμοί 49-50Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Η προσεκτική ερμηνεία των Ψαλμών από τον Ιωάννη Καλβίνο μας προσκαλεί σε μια βαθύτερη εμπιστοσύνη που υψώνεται πάνω από τις φευγαλέες δυνάμεις αυτού του κόσμου. Στα κεφάλαια 49 και 50 ακούμε την κλήση να ακούσουμε, να ζυγίσουμε τον αληθινό πλούτο και να αναπαυθούμε στον Θεό που κρίνει και λυτρώνει. Η φωνή του Καλβίνου, διαμορφωμένη από την ίδια την Γραφή, σταθεροποιεί την καρδιά για ό,τι μπορεί να φέρει η ημέρα. Ας αφυπνίσουν τα λόγια του φρέσκια προσοχή στην αιώνια προοπτική που στηρίζει κάθε πιστό.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αφιερώστε μια ήσυχη στιγμή για να διαβάσετε τους Ψαλμούς 49 και 50 δυνατά ή σιωπηλά. Προσέξτε την καθολική πρόσκληση να ακούσετε τη σοφία, την αντίθεση ανάμεσα στον φευγαλέο πλούτο και τη διαρκή λύτρωση, και την δίκαιη κρίση του Κυρίου. Αφήστε το Πνεύμα να προετοιμάσει τον νου σας για τις γνώσεις που ξεδιπλώνει ο Καλβίνος από αυτά τα κεφάλαια.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει θέτοντας την υψηλή εισαγωγή του ψαλμού ενώπιον του αναγνώστη. 1. Ακούσατε τούτο πάντες οι λαοί. Όποιος και αν υπήρξε ο συγγραφέας αυτού του ψαλμού συζητά μία από τις σπουδαιότερες αρχές στη θεία φιλοσοφία και υπάρχει καταλληλότητα στους υψηλούς όρους που προορίζονται να αφυπνίσουν και να εξασφαλίσουν προσοχή με τους οποίους ο Ψαλμωδός αναγγέλλει τον σκοπό του να πραγματευθεί πράγματα βαθιάς και σοβαρής φύσεως. Σε μια επιφανειακή θεώρηση πράγματι το θέμα μπορεί να φανεί κοινότοπο και συνηθισμένο πραγματευόμενο όπως πραγματεύεται τη συντομία της ανθρώπινης ζωής και τη ματαιότητα εκείνων των αντικειμένων στα οποία οι κοσμικοί άνθρωποι στηρίζονται. Αλλά ο πραγματικός σκοπός του ψαλμού είναι να παρηγορήσει τον λαό του Θεού υπό τα παθήματα στα οποία εκτίθεται διδάσκοντάς τους να προσδοκούν μια ευτυχή αλλαγή στην κατάστασή τους όταν ο Θεός στον δικό του καιρό θα παρέμβει για να διορθώσει τις διαταραχές του παρόντος συστήματος. Υπάρχει ένα ακόμη υψηλότερο μάθημα που διδάσκεται από τον Ψαλμωδό ότι καθώς η πρόνοια του Θεού για τον κόσμο δεν είναι παρούσα φανερά πρέπει να ασκούμε υπομονή και να υψωνόμαστε πάνω από τις υποδείξεις της σαρκικής αίσθησης προσδοκώντας την ευνοϊκή έκβαση. Ότι είναι καθήκον μας να διατηρούμε έναν αποφασιστικό αγώνα με τις θλίψεις μας όσο σοβαρές και αν είναι αυτές και ότι θα ήταν ανόητο να τοποθετούμε την ευτυχία στην απόλαυση τέτοιων παροδικών κτημάτων όπως ο πλούτος οι τιμές ή οι ηδονές αυτού του κόσμου μπορεί να είναι εντολές που ακόμη και οι εθνικοί φιλόσοφοι έχουν επιβάλει αλλά απέτυχαν ομοιόμορφα να θέσουν ενώπιόν μας την αληθινή πηγή παρηγορίας. Όσο θαυμάσια και αν ομιλούν για μια ευτυχή ζωή περιορίζονται εντελώς σε εγκώμια της αρετής και δεν προβάλλουν εμφανώς ενώπιον της θεάσεώς μας εκείνον τον Θεό ο οποίος κυβερνά τον κόσμο και προς τον οποίο μόνο μπορούμε να καταφύγουμε με εμπιστοσύνη στις πιο απελπισμένες περιστάσεις. Αλλά λιγοστή παρηγορία μπορεί να αντληθεί επί του θέματος αυτού από τη διδασκαλία της φιλοσοφίας. Εάν λοιπόν το Άγιον Πνεύμα σε αυτόν τον ψαλμό εισάγει στην προσοχή μας αλήθειες που είναι αρκετά οικείες στην πείρα είναι για να υψώσει τους νόες μας από αυτές στην υψηλότερη αλήθεια της θείας διακυβέρνησης του κόσμου διαβεβαιώνοντάς μας για το γεγονός ότι ο Θεός κάθεται υπέρτατος ακόμη και όταν οι ασεβείς θριαμβεύουν περισσότερο στην επιτυχία τους ή όταν οι δίκαιοι καταπατούνται υπό τον πόδα της περιφρόνησης και ότι έρχεται μια ημέρα όταν θα αρπάξει το ποτήρι της ηδονής από τα χέρια των εχθρών του και θα ευφράνει τις καρδιές των φίλων του απελευθερώνοντάς τους από τις σφοδρότερες θλίψεις τους. Αυτή είναι η μόνη θεώρηση που μπορεί να προσδώσει στερεή παρηγορία υπό τις θλίψεις μας. Τρομερές και φοβερές από μόνες τους θα κατακλύζαν τις ψυχές μας αν ο Κύριος δεν ανύψωνε επάνω μας το φως του προσώπου του. Αν δεν ήμασταν βέβαιοι ότι παρακολουθεί την ασφάλειά μας δεν θα μπορούσαμε να βρούμε κανένα γιατρικό από τα κακά μας και κανένα καταφύγιο στο οποίο θα μπορούσαμε να καταφύγουμε υπό αυτά. Ο Καλβίνος συνεχίζει διευκρινίζοντας την καθολική προσφώνηση σε όλες τις τάξεις ανθρώπων. Οι παρατηρήσεις που έγιναν μπορεί να εξηγήσουν τον τρόπο με τον οποίο ο εμπνευσμένος συγγραφέας εισάγει τον ψαλμό ζητώντας την προσοχή μας ως μέλλων να πραγματευθεί ένα θέμα ασυνήθιστα υψηλό και σπουδαίο. Δύο πράγματα υπονοούνται σε αυτόν τον στίχο ότι το θέμα στο οποίο προτείνει να εισέλθει έχει καθολική εφαρμογή και ότι χρειαζόμαστε να νουθετηθούμε και να αφυπνισθούμε προτού οδηγηθούμε σε ένα δέον μέτρο θεωρήσεως. Οι λέξεις που μετέφρασα κάτοικοι του κόσμου μεταφράζονται από άλλους κάτοικοι του χρόνου αλλά αυτός είναι ένας σκληρός τρόπος εκφράσεως όσο και αν συμφωνεί με τον σκοπό του ψαλμού. Προσκαλεί όλους τους ανθρώπους αδιακρίτως επειδή όλοι ενδιαφέρονταν εξίσου για τις αλήθειες που σκόπευε να αναγγείλει. Με υιούς του Αδάμ μπορούμε να εννοήσουμε την ταπεινότερη ή κατώτερη τάξη της ανθρωπότητας και με υιούς των ανθρώπων τους υψηλούς τους ευγενείς ή όσους διατηρούν κάποια υπεροχή στη ζωή. Έτσι εξαρχής δηλώνει ότι είναι σκοπός του να διδάξει υψηλούς και ταπεινούς χωρίς εξαίρεση το θέμα του είναι ένα στο οποίο ενδιαφερόταν ολόκληρη η ανθρώπινη οικογένεια και στο οποίο κάθε άτομο που ανήκει σε αυτήν χρειαζόταν να διδαχθεί. Στον στίχο 3 ο Καλβίνος γράφει για την ταπεινή προσέγγιση του προφήτη προς τη διδασκαλία. 3. Το στόμα μου θα ομιλήσει σοφίας Ο προφήτης είχε το δικαίωμα να εφαρμόσει αυτούς τους επαινετικούς όρους στη διδασκαλία που επρόκειτο να μεταδώσει. Είναι αναμφίβολα με απλές εκκλήσεις στην παρατήρηση που τον βρίσκουμε να ελέγχει την ανθρώπινη ανοησία αλλά η γενική αρχή επί της οποίας προχωρεί η διδασκαλία του δεν είναι καθόλου προφανής στην κοινή αίσθηση της ανθρωπότητας για να μην πούμε ότι ο σκοπός του στη χρήση τέτοιων όρων είναι λιγότερο να διεκδικήσει την αξιοπρέπεια του θέματός του παρά απλώς να αφυπνίσει την προσοχή. Αυτό το κάνει τόσο πιο αποτελεσματικά ομιλώντας ως ένας που θα εφάρμοζε τον δικό του νου στη διδασκαλία παρά να αναλάβει το αξίωμα της προτροπής. Προβάλλει τον εαυτό του ως ταπεινό μαθητή έναν που ενώ ενεργεί το μέρος του διδασκάλου έχει ταυτόχρονα το βλέμμα του στη δική του βελτίωση. Ήταν επιθυμητό όλοι οι λειτουργοί του Θεού να κινούνται από παρόμοιο πνεύμα που τους διαθέτει να θεωρούν τον Θεό ταυτόχρονα δικό τους διδάσκαλο και του κοινού λαού και να αγκαλιάσουν πρώτα οι ίδιοι εκείνον τον θείο λόγο που κηρύττουν σε άλλους. Ο Ψαλμωδός είχε έναν άλλο σκοπό ενώπιόν του. Θα εξασφάλιζε μεγαλύτερο βάρος και σεβασμό στη διδασκαλία του αναγγέλλοντας ότι δεν είχε καμία πρόθεση να πωλήσει δικές του φαντασιώσεις αλλά να προωθήσει όσα είχε μάθει στη σχολή του Θεού. Αυτή είναι η αληθινή μέθοδος διδασκαλίας που πρέπει να ακολουθείται στην Εκκλησία. Ο άνθρωπος που κατέχει το αξίωμα του διδασκάλου πρέπει να εφαρμόζει τον εαυτό του στην υποδοχή της αληθείας προτού επιχειρήσει να την μεταδώσει και με αυτόν τον τρόπο να γίνει το μέσο μεταφοράς στα χέρια άλλων εκείνου που ο Θεός έχει εμπιστευθεί στο δικό του. Η σοφία δεν είναι προϊόν της ανθρώπινης ιδιοφυΐας. Πρέπει να ζητείται άνωθεν και είναι αδύνατον κάποιος να ομιλεί με την καταλληλότητα και τη γνώση αναγκαία για την οικοδομή της Εκκλησίας ο οποίος δεν έχει πρώτα διδαχθεί στα πόδια του Κυρίου. Για να επεκταθούμε στις λέξεις κάποιοι διαβάζουν στον τρίτο στίχο Και η μελέτη της καρδιάς μου θα ομιλήσει συνέσεως Αλλά επειδή ήταν σκληρή και ακατάλληλη έκφραση να πούμε ότι η μελέτη της καρδιάς ομιλεί υιοθέτησα την απλούστερη ανάγνωση. Ο Καλβίνος στρέφεται έπειτα στο εναρκτήριο ερώτημα του στίχου 5 και το περιβάλλον του συμφραζόμενο. 5. Διατί να φοβηθώ εν ημέραις κακού; Ο Ψαλμωδός εισέρχεται τώρα στο σημείο επί του οποίου πρότεινε να πραγματευθεί ότι ο λαός του Θεού δεν πρέπει να υποκύπτει στην αθυμία ακόμη και στις πιο θλιβερές περιστάσεις όταν οι εχθροί τους μπορεί να φαίνονται να τους έχουν περικλείσει από κάθε πλευρά αλλά πρέπει να είναι βέβαιοι ότι ο Θεός αν και ανέχεται για ένα διάστημα είναι άγρυπνος στην κατάστασή τους και μόνο παρακολουθεί την καλύτερη ευκαιρία εκτελέσεως των κρίσεών του. Αυτός ο τρόπος εισαγωγής του θέματος με ερώτηση είναι πολύ πιο εμφατικός από ό,τι αν είχε απλώς διαβεβαιώσει την απόφασή του να διατηρήσει τον νου του ατάραχο εν μέσω αντιξοότητας. Στη δεύτερη πρόταση του στίχου ιδιαίτερα αναφέρει τη βαρύτερη και πικρότερη από όλες τις θλίψεις εκείνες που βιώνονται από τους δικαίους όταν οι εχθροί τους θριαμβεύουν στην απεριόριστη απόλαυση της ασεβείας τους. Όταν το επίρρημα του χρόνου πρέπει επομένως να εννοηθεί Όταν η ανομία της πτέρνας μου θα με περικυκλώσει Υπάρχει μια διαφορετική έννοια που κάποιοι ερμηνευτές έχουν αποδώσει στις λέξεις δηλαδή Εάν έπρεπε να φοβηθώ εν ημέραις κακού και να γίνω ένοχος των υπερβολικών ανησυχιών του απίστου σε εκείνη την περίπτωση όταν η ώρα του θανάτου μου ερχόταν η ανομία μου θα με περικύκλωνε. Την πτέρνα την εκλαμβάνουν ως το τέλος της ζωής. Αλλά αυτή η ερμηνεία πρέπει να απορριφθεί αμέσως ως εντελώς αφύσικη. Ούτε βλέπω τι λόγο έχουν άλλοι να αναφέρουν αυτήν τη λέξη στις σκέψεις γιατί πιστεύω ότι σε κανένα άλλο μέρος της Γραφής δεν μπορεί να βρεθεί τέτοια μεταφορά ή ομοιότητα. Άλλοι με περισσότερη πιθανότητα έχουν αποδώσει την αρχική λέξη ενεδρευτές επειδή το εβραϊκό ρήμα ακάβ σημαίνει να εξαπατώ και θεωρούν τον Ψαλμωδό ως υπαινισσόμενο ότι δεν θα φοβόταν αν και πονηροί και δόλιοι άνθρωποι έστηναν παγίδες εναντίον του. Κατά τη γνώμη μου δεν υπάρχει καμία μορφή που να εννοείται και εννοεί να λέει ότι δεν θα είχε φόβο όταν οι εχθροί του τον περικύκλωναν και καταδιώκοντάς τον πατούσαν κατά κάποιον τρόπο στην πτέρνα του. Οι Γάλλοι έχουν μια παρόμοια έκφραση Poursuyvre jusques aux talons. Συμφωνώ με αυτούς ότι ομιλεί για εχθρούς αλλά είναι για τον πονηρό διωγμό τους καθώς τον πιέζουν στο ύψος της δυνάμεώς τους και με σκοπό να τον καταστρέψουν κρατούν τον εαυτό τους κοντά του και πατούν κατά κάποιον τρόπο ακριβώς στην πτέρνα του.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος εξετάζει στη συνέχεια την ψευδή εμπιστοσύνη των πλουσίων και τις συνέπειές της. 6. Εμπιστεύονται στον πλούτο τους. Τώρα μας παρέχεται ο λόγος για τον οποίο τα πάσχοντα τέκνα του Θεού πρέπει να αποβάλουν τους φόβους τους και να αποφύγουν την απελπισία, ακόμη και όταν μειωθούν σε ακραία κατάσταση από τη βία και την προδοσία των εχθρών τους. Κάθε καυχημένη δύναμη που κατέχουν είναι φευγαλέα και παροδική. Ο Ψαλμωδός θα μας πείσει ότι ο φόβος του ανθρώπου είναι αδικαιολόγητος· ότι υποδηλώνει άγνοια του τι είναι ο άνθρωπος ακόμη και στο καλύτερό του· και ότι θα ήταν εξίσου λογικό να τρομάξει κανείς σε μια σκιά ή σε ένα φάντασμα. Καυχώνται, προσθέτει, στο πλήθος των πλούτων τους, και αυτό είναι ένα σφάλμα στο οποίο είμαστε διατεθειμένοι να πέσουμε, λησμονώντας ότι η κατάσταση του ανθρώπου σε αυτόν τον κόσμο είναι ασταθής και παροδική. Δεν είναι μόνο από την εγγενή ανεπάρκεια του πλούτου, των τιμών ή των απολαύσεων, να προσφέρουν αληθινή ευτυχία, που ο Ψαλμωδός αποδεικνύει την αθλιότητα των κοσμικών ανθρώπων, αλλά από την προφανή και ολική ανικανότητά τους να σχηματίσουν ορθή κρίση για τέτοιες κτήσεις. Η ευτυχία συνδέεται με την κατάσταση του νου εκείνου του ανθρώπου που την απολαμβάνει, και κανείς δεν θα ονόμαζε ευτυχείς εκείνους που είναι βυθισμένοι στην ηλιθιότητα και την ασφάλεια, και στερούνται κατανόησης. Ο Ψαλμωδός αποδεικνύει ικανοποιητικά την παραφροσύνη των ασεβών από την εμπιστοσύνη που τοποθετούν στη δύναμη και τον πλούτο τους, και την τάση τους να καυχώνται γι’ αυτά. Είναι ένα πειστικό σημάδι ανοησίας όταν κάποιος δεν μπορεί να διακρίνει τι βρίσκεται μπροστά στα μάτια του. Δεν περνάει ημέρα χωρίς να επιβάλει το απλό γεγονός στην προσοχή τους, ότι κανείς δεν μπορεί να εξαγοράσει τη ζωή άλλου· έτσι ώστε η συμπεριφορά τους να μην είναι τίποτε λιγότερο από παραφροσύνη. Κάποιοι διαβάζουν, Ένας άνθρωπος δεν θα μπορέσει να εξαγοράσει τον αδελφό του· που ισοδυναμεί με το ίδιο νόημα, και το κείμενο επιδέχεται αυτήν τη μετάφραση. Η εβραϊκή λέξη 'αχ, αχ, την οποία απέδωσα ως αδελφό, μεταφράζεται από άλλους ως ένας· αλλά δεν εγκρίνω, αν και δεν θα απέρριπτα απολύτως, αυτήν την ανάγνωση. Ο Ψαλμωδός προσθέτει, ότι κανείς δεν μπορεί να δώσει τιμή στον Θεό για το λύτρο άλλου, όπου αναφέρεται στην αλήθεια ότι οι ζωές των ανθρώπων είναι απολύτως στη διάθεση του Θεού, και ότι ποτέ δεν μπορούν να παραταθούν με οποιαδήποτε ανθρώπινη διευθέτηση ούτε στιγμή πέρα από την περίοδο που ο Θεός έχει ορίσει.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού στη ζωή σας πειράζεστε να μετράτε την ασφάλεια με ορατό πλούτο ή θέση; Πώς η βεβαιότητα του θανάτου αναδιαμορφώνει τις καθημερινές σας προτεραιότητες; Με ποιον τρόπο η έμφαση του Καλβίνου στον κυρίαρχο χρόνο του Θεού ενισχύει την ελπίδα σας σήμερα;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ὦ Δέσποτα Κύριε, ὁ μόνος δυνάμενος λυτρῶσαι ψυχὴν ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ τάφου, χάρισαι ἡμῖν χάριν τοῦ ἀριθμεῖν τὰς ἡμέρας ἡμῶν ὀρθῶς καὶ μὴ πεποιθέναι ἐπὶ πλούτῳ φθειρομένῳ τῇ χρήσει. Στήριξον τὰς καρδίας ἡμῶν ἐπὶ τῇ λυτρώσει ἣν ἐπηγγείλω ἐν τῇ διαθήκῃ σου, ἵνα περιπατῶμεν ἐν τῇ σοφίᾳ τῇ μένουσῃ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ μὴ φοβώμεθα μήτε θάνατον μήτε τάφον. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →