← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ψαλμοί 121-122 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Ψαλμοί 121-122Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Σε αυτό το μάθημα στρεφόμαστε στη σοφία του Ιωάννη Καλβίνου καθώς ερμηνεύει τους Ψαλμούς 121 και 122. Η προσεκτική προσοχή του Καλβίνου στο κείμενο αποκαλύπτει πώς ο ψαλμωδός κατευθύνει κάθε ανήσυχο βλέμμα προς τον μόνο αληθινό Φύλακα και εορτάζει τη χαρά της κοινής λατρείας στον τόπο που ο Θεός έχει εκλέξει. Το σχόλιό του μας προσκαλεί να εξετάσουμε τις δικές μας ανήσυχες καρδιές και να αναπαυθούμε στην αδιάλειπτη φροντίδα του Κυρίου. Μέσα από αυτά τα αρχαία άσματα ανακαλύπτουμε νέους λόγους να υψώσουμε τα μάτια μας και να χαιρόμαστε όταν καλούμαστε στον οίκο του Κυρίου. Οι γνώσεις του Καλβίνου μας οδηγούν σε βαθύτερη εμπιστοσύνη και χαρούμενη υπακοή σήμερα.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Προετοίμασε την καρδιά σου να ακούσει τον Λόγο του Θεού διαβάζοντας τους Ψαλμούς 121 και 122 αργά και προσευχητικά. Παρατήρησε την κίνηση από την προσωπική επαγρύπνηση στην κοινή χαρά καθώς ο ψαλμωδός υψώνει τα μάτια του και έπειτα εορτάζει την άφιξη στην Ιερουσαλήμ. Άφησε τις υποσχέσεις της φύλαξης του Κυρίου και τη χαρά της λατρείας να εγκατασταθούν στο πνεύμα σου. Διάβασε κάθε στίχο δύο φορές αν χρειαστεί, προσκαλώντας το Άγιο Πνεύμα να εφαρμόσει αυτές τις αλήθειες στις παρούσες περιστάσεις σου.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει εξετάζοντας τον εναρκτήριο στίχο του Ψαλμού 121. Θα υψώσω τους οφθαλμούς μου προς τα όρη. Ο εμπνευσμένος συγγραφέας, όποιος κι αν ήταν, φαίνεται στην αρχή του Ψαλμού να ομιλεί στο πρόσωπο ενός απίστου ανθρώπου. Καθώς ο Θεός προλαμβάνει τον πιστό λαό Του με τις ευλογίες Του και τους συναντά από μόνος Του, έτσι και αυτοί από την πλευρά τους στρέφουν αμέσως τους οφθαλμούς τους ευθέως προς Αυτόν. Τι λοιπόν σημαίνει αυτή η ασταθής βλέψη του Προφήτη, ο οποίος στρέφει τώρα τους οφθαλμούς του προς τη μία πλευρά και τώρα προς την άλλη, σαν να μην τον κατηύθυνε η πίστις προς τον Θεό; Απαντώ ότι οι σκέψεις των ευσεβών δεν είναι ποτέ τόσο στηριγμένες στον λόγο του Θεού ώστε να μην παρασύρονται από την πρώτη ορμή προς κάποιες δελεαστικές επιρροές· και ιδιαιτέρως όταν κίνδυνοι μας ταράζουν ή όταν μας προσβάλλουν σκληροί πειρασμοί, είναι σχεδόν αδύνατον, επειδή είμαστε τόσο ροπείς προς τη γη, να μην κινηθούμε από τις προτεινόμενες δελεαστικές επιρροές, έως ότου οι νόες μας βάλουν χαλινάρι στον εαυτό τους και τους στρέψουν πίσω προς τον Θεό. Η πρόταση όμως μπορεί να ερμηνευθεί σαν να εκφράζεται υπό όρο. Ό,τι κι αν νομίζουμε, θα έλεγε ο Προφήτης, όλες οι ελπίδες που μας απομακρύνουν από τον Θεό είναι μάταιες και απατηλές. Αν το εκλάβουμε έτσι, δεν πρέπει να νοηθεί ότι αφηγείται πώς συλλογιζόταν με τον εαυτό του ή τι σκόπευε να κάνει, αλλά μόνο ότι δηλώνει πως χάνουν τον κόπο τους όσοι, αγνοώντας τον Θεό, ατενίζουν μακριά γύρω τους και κάνουν μακρινές και ελικοειδείς πορείες αναζητώντας θεραπείες για τις θλίψεις τους. Είναι βεβαίως βέβαιο ότι μιλώντας έτσι για τον εαυτό του παρουσιάζει σε εμάς μια ασθένεια με την οποία είναι προσβεβλημένη όλη η ανθρωπότητα· αλλά παρ’ όλα αυτά δεν θα είναι ακατάλληλο να υποθέσουμε ότι παρακινήθηκε να ομιλήσει έτσι από τη δική του πείρα· διότι τέτοια είναι η φυσική μας αστάθεια, ώστε μόλις μας πλήξει κάποιος φόβος στρέφουμε τους οφθαλμούς μας προς κάθε κατεύθυνση, έως ότου η πίστις, αποσύροντάς μας από όλες αυτές τις πλανώμενες περιπλανήσεις, μας κατευθύνει αποκλειστικά προς τον Θεό. Η μόνη διαφορά μεταξύ πιστών και απίστων ως προς αυτό είναι ότι μολονότι όλοι είναι ροπείς προς την απάτη και εύκολα εξαπατώνται από απατηλές πράξεις, ο Σατανάς μαγεύει τους απίστους με τα μάγια του· ενώ όσον αφορά τους πιστούς, ο Θεός διορθώνει την κακία της φύσεώς τους και δεν τους επιτρέπει να επιμένουν στην πλάνη. Η έννοια του Προφήτη είναι άφθονα σαφής, δηλαδή ότι μολονότι όλες οι βοήθειες του κόσμου, ακόμη και οι ισχυρότερες, προσφέρονται σε εμάς, εντούτοις δεν πρέπει να ζητούμε ασφάλεια πουθενά αλλού παρά μόνο στον Θεό· μάλιστα, ότι όταν οι άνθρωποι θα έχουν κουραστεί για πολύ καιρό κυνηγώντας θεραπείες, τώρα σε ένα μέρος και τώρα σε άλλο, θα βρουν τελικά από πείρα ότι δεν υπάρχει βέβαιη βοήθεια παρά μόνο στον Θεό μόνο. Με τα όρη ο Προφήτης εννοεί ό,τι είναι μεγάλο ή εξαίρετο στον κόσμο· και το μάθημα που διδάσκει είναι ότι πρέπει να θεωρούμε όλη αυτή την εύνοια ως τίποτε. Στον στίχο 3 ο Καλβίνος επιβεβαιώνει τον ρόλο του Θεού ως φύλακα του λαού Του. 3 Δεν θα αφήσει το πόδι σου να σκοντάψει. Εδώ ο Προφήτης, για να επαναφέρει τους πιστούς στον ορθό δρόμο και να νικήσει την επίδραση όλων των δελεαστικών επιρροών που συνήθως διασπούν τους νόες τους, βεβαιώνει ότι όσα πλεονεκτήματα οι κοσμικοί άνθρωποι συνηθίζουν να επιθυμούν ή να ελπίζουν από τον κόσμο, οι αληθινοί πιστοί θα τα βρουν άφθονα και πρόχειρα στον Θεό μόνο. Αποδίδει στον Θεό όχι μόνο δύναμη αλλά και διδάσκει ότι είναι τόσο στοργικός προς εμάς ώστε θα μας διαφυλάξει σε όλα τα πράγματα με τέλεια ασφάλεια. Κάθε φορά που εξυμνείται η δύναμη του Θεού, πολλοί απαντούν αμέσως: Είναι πολύ αληθές ότι μπορεί να κάνει τέτοια και τέτοια πράγματα αν το θέλει, αλλά δεν γνωρίζουμε βεβαίως ποια είναι η πρόθεσή Του. Σε αυτό το χωρίο λοιπόν ο Θεός παρουσιάζεται στους πιστούς ως φύλακάς τους, ώστε να αναπαύονται με βέβαιη πεποίθηση στην πρόνοιά Του. Καθώς οι Επικούρειοι, φανταζόμενοι ότι ο Θεός δεν έχει καμία φροντίδα για τον κόσμο, σβήνουν κάθε ευσέβεια, έτσι και εκείνοι που νομίζουν ότι ο κόσμος κυβερνάται από τον Θεό μόνο με γενικό και συγκεχυμένο τρόπο και δεν πιστεύουν ότι περιθάλπει με ιδιαίτερη φροντίδα τον καθένα από τους πιστούς λαούς Του, αφήνουν τους νόες των ανθρώπων σε αμφιβολία και οι ίδιοι διατηρούνται σε κατάσταση συνεχούς διακυμάνσεως και αγωνίας. Εν συντομία, ποτέ οι καρδιές των ανθρώπων δεν θα οδηγηθούν με ειλικρίνεια στην επίκληση του Θεού, έως ότου η πεποίθηση της αληθείας αυτής της φύλαξης ριζωθεί βαθιά στους νόες τους. Ο Ψαλμωδός δηλώνει ότι ο σκοπός για τον οποίο ο Θεός είναι φύλακάς μας είναι να μας κρατά όρθιους. Η εβραϊκή λέξη μωτ, μοτ, που χρησιμοποιείται εδώ, σημαίνει τόσο ολίσθηση ή πτώση όσο και τρέμουλο ή παραπάτημα. Τώρα, μολονότι συμβαίνει συχνά οι πιστοί να παραπατούν, μάλιστα να είναι έτοιμοι να πέσουν εντελώς, όμως επειδή ο Θεός τους στηρίζει με τη δύναμή Του, λέγεται ότι στέκονται όρθιοι. Και καθώς εν μέσω των πολλών κινδύνων που απειλούν κάθε στιγμή, είναι δύσκολο για εμάς να απαλλαγούμε από κάθε αγωνία και φόβο, ο Προφήτης ταυτοχρόνως μαρτυρεί ότι ο Θεός αγρυπνεί αδιάκοπα για την ασφάλειά μας. Στρεφόμενος στον Ψαλμό 122 ο Καλβίνος αναστοχάζεται τη χαρά του Δαβίδ για την προοπτική της λατρείας στην Ιερουσαλήμ. 1 Ευφράνθην όταν μου είπαν. Ο Θεός είχε πει συχνά στον Μωυσή ότι το Αγιαστήριό Του θα είχε κάποτε ορισμένο και σταθερό τόπο κατοικίας· όμως από την εποχή του Μωυσή, για διάστημα περισσότερο από χίλια χρόνια, η Κιβωτός της Διαθήκης μεταφερόταν από τόπο σε τόπο, σαν να βρισκόταν σε κατάσταση προσκυνήματος. Τελικά αποκαλύφθηκε στον Δαβίδ ότι το όρος Σιών ήταν ο τόπος όπου ο Θεός θα ήθελε η κιβωτός Του να εγκατασταθεί και ο ναός Του να οικοδομηθεί. Τώρα, όπως ο ίδιος ο Δαβίδ δέχθηκε αυτή την αποκάλυψη με υπερβολική μεγάλη χαρά, έτσι βεβαιώνει ότι χάρηκε όταν βρήκε όλο τον λαό να συμφωνεί ομοφώνως σε αυτό. Αυτή η περίσταση δεν έχει ληφθεί δεόντως υπόψη, και το αποτέλεσμα είναι ότι οι ερμηνευτές έχουν δώσει την ατυχή μετάφραση: Ευφράνθην με εκείνους που μου είπαν. Μια τέτοια απόδοση όμως καθιστά μόνο λίγο ασαφή την έννοια· αλλά η μετάφραση των Εβδομήκοντα και της Βουλγάτας, που αποδίδει στο δεύτερο ρήμα του στίχου ουδέτερη σημασία, αλλοιώνει εντελώς το νόημα: Ευφράνθην στα πράγματα που μου είπαν. Πράγματι παραδέχομαι ότι κυριολεκτικά η ανάγνωση είναι: Ευφράνθην σε εκείνους που μου είπαν· αλλά δεν είναι ασυνήθιστο το γράμμα β, μπεθ, που συνήθως σημαίνει εν, να επιλύεται στο επίρρημα χρόνου όταν· και εδώ το πλαίσιο του κειμένου απαιτεί τέτοια απόδοση. Ο Δαβίδ μαρτυρεί ότι ένιωσε στην καρδιά του διπλή χαρά παρατηρώντας ότι όλος ο λαός συμφωνούσε ομόφωνα στην υπακοή στο χρησμό που δήλωνε το όρος Σιών ως τον τόπο που ο Θεός είχε εκλέξει για τη λατρεία Του. Με αυτό το παράδειγμα διδασκόμαστε ότι η χαρά μας, παρομοίως, πρέπει να διπλασιάζεται όταν ο Θεός με το Άγιο Πνεύμα Του όχι μόνο διαμορφώνει τον καθένα από εμάς στην υπακοή του λόγου Του, αλλά παράγει το ίδιο αποτέλεσμα και σε άλλους, ώστε να ενωθούμε μαζί στην ίδια πίστι. Τόσο πεισματάρης και επαναστατική είναι η ανθρώπινη φύση, ώστε η μεγάλη πλειονότητα της ανθρωπότητας γογγύζει πάντοτε εναντίον του Θεού κάθε φορά που ομιλεί. Έχουμε λοιπόν όχι μικρό λόγο χαρᾶς όταν όλοι αρμονικά τάσσονται μαζί μας στο πλευρό του Θεού. Όσοι μεταφράζουν, με εκείνους που μου είπαν, συνάγουν αυτή την έννοια: Ευχαριστιέμαι στη συντροφιά εκείνων που με δελεάζουν στη λατρεία του Θεού και προσφέρονται σε εμένα ως σύντροφοι, ώστε να πορευθούμε μαζί στο αγιαστήριο. Αλλά από τον δεύτερο στίχο θα γίνει ακόμη πιο φανερό ότι η χαρά για την οποία ομιλεί ο Δαβίδ προερχόταν από το ότι έβλεπε τον λαό, με την πρόθυμη υπακοή της πίστεως, να δίνει τη συγκατάθεσή του στον ουράνιο χρησμό σχετικά με τον τόπο που εκλέχθηκε για να είναι η νόμιμη και μόνιμη έδρα της κιβωτού της διαθήκης. Διότι αμέσως ακολουθεί —
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Ο Καλβίνος διερευνά περαιτέρω τις συνέπειες των επαναλαμβανόμενων επιβεβαιώσεων της θείας πρόνοιας. 8. Ο Κύριος θα φυλάξει την έξοδό σου και την είσοδό σου. Το νόημα είναι: Ό,τι κι αν αναλάβεις ή ασχοληθείς κατά τη διάρκεια της ζωής σου θα καταλήξει σε ευτυχή και επιτυχή έκβαση. Ο Θεός αναμφίβολα κατευθύνει με το Άγιο Πνεύμα Του τις αποφάσεις των δούλων Του· αλλά μου φαίνεται ότι αυτό το χωρίο πρέπει μάλλον να αναφερθεί σε ευτυχείς εκβάσεις. Αν όμως κάποιος θα του έδινε πιο εκτεταμένο νόημα δεν έχω αντίρρηση. Αρκεί για εμένα να αγκαλιάσω εκείνο το νόημα που είναι αναμφισβήτητα βέβαιο και στέρεο, ότι ο Θεός θα είναι ο συνεχής οδηγός του λαού Του, ώστε απλώνοντας το χέρι Του σε αυτούς να τους οδηγεί σύμφωνα με την επιθυμία των καρδιών τους από την αρχή μέχρι το τέλος. Περαιτέρω, είναι σημαντικό να σημειώσουμε τον λόγο για τον οποίο ο Προφήτης επαναλαμβάνει τόσο συχνά αυτό που είχε εκφράσει σύντομα και με μία λέξη με αρκετή σαφήνεια. Μια τέτοια επανάληψη φαίνεται εκ πρώτης όψεως περιττή· αλλά όταν σκεφτούμε πόσο δύσκολο είναι να διορθώσουμε την απιστία μας, θα γίνει εύκολα αντιληπτό ότι δεν εμμένει ακατάλληλα στον έπαινο της θείας πρόνοιας. Πόσοι λίγοι βρίσκονται που αποδίδουν στον Θεό την τιμή να είναι φύλακας, ώστε να είναι από εκεί βέβαιοι για την ασφάλειά τους και να τον επικαλούνται μέσα στους κινδύνους τους! Αντίθετα, ακόμη και όταν φαίνεται ότι έχουμε βιώσει σε μεγάλο βαθμό τι συνεπάγεται αυτή η προστασία του Θεού, όμως αμέσως τρέμουμε στον θόρυβο ενός φύλλου που πέφτει από δέντρο, σαν ο Θεός να μας είχε ξεχάσει εντελώς. Επειδή λοιπόν είμαστε μπλεγμένοι σε τόσες πολλές ανόσιες αμφιβολίες και τόσο κεκλιμένοι στην απιστία, διδασκόμαστε από το χωρίο ότι αν μια πρόταση διατυπωμένη με λίγες λέξεις δεν μας αρκεί, πρέπει να συγκεντρώσουμε ό,τι μπορεί να βρεθεί σε όλη την Αγία Γραφή σχετικά με την πρόνοια του Θεού, μέχρις ότου αυτή η διδασκαλία--'Ότι ο Θεός αγρυπνά πάντα για εμάς'--ριζώσει βαθιά στις καρδιές μας· ώστε εξαρτώμενοι από τη φύλαξή Του μόνο να αποχαιρετήσουμε όλες τις μάταιες εμπιστοσύνες του κόσμου.
Απαντήστε

Απόκριση

Πού στη ζωή σου εξακολουθείς να υψώνεις τα μάτια σου προς τα όρη αντί να τα στερεώνεις στον Κύριο μόνο; Πώς η υπόσχεση ότι ο Θεός ούτε νυστάζει ούτε κοιμάται φέρνει νέο θάρρος στην παρούσα κατάστασή σου; Με ποιους τρόπους μπορείς να καλλιεργήσεις μεγαλύτερη χαρά όταν σε προσκαλούν να συναθροιστείς με τον λαό του Θεού για λατρεία;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Φύλαξ ἡμῶν, ὁ μήτε νυστάζων μήτε ὑπνῶν, στήριξον ἡμᾶς διὰ τῆς κυριαρχικῆς σου χάριτος κατὰ τὴν διαθήκην τὴν γενομένην μετὰ τοῦ λαοῦ σου, ἵνα μὴ ὀλισθήσωσιν οἱ πόδες ἡμῶν καὶ ἡ ἔξοδος καὶ ἡ εἴσοδος ἡμῶν διαφυλαχθῇ ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. Δώρησαι ἡμῖν τὴν χαρὰν τοῦ ἀναβαίνειν εἰς τὸν οἶκόν σου μετὰ καρδιῶν ἡνωμένων ἐν τῇ εἰρήνῃ τῇ ῥεούσῃ ἐκ τῆς παρουσίας σου μόνης, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν καὶ διὰ τῆς παρακλήσεως τοῦ Πνεύματός σου. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →