← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Πρὸς Σὲ Ὑψώνω τὴν Ψυχήν Μου: Ψαλμοὶ 25 καὶ 26

Ψαλμοί 25-26Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα
Ο Ψαλμός 25 είναι ο πρώτος των αλφαβητικών Ψαλμών κάθε στίχος ανεβαίνει με τη σειρά με ένα νέο γράμμα της Εβραϊκής σαν να ανέβαινε η ψυχή βήμα βήμα προς τον Θεό Η Εκκλησία της Ανατολής τον προσεύχεται στην Τρίτη Ώρα τις συνήθεις ημέρες και στο Απόδειπνο στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή και ακούει στην αρχική του κραυγή — «Προς Σε Κύριε θα υψώσω την ψυχή μου» — την ύψωση των καρδιών την ανύψωση της καρδιάς που έχει αρχίσει κάθε χριστιανική θυσία από την αρχή Είναι Ψαλμός μετανοίας και εμπιστοσύνης η ψυχή που έχει υποκύψει κάτω από τις αμαρτίες της φτάνει προς τα πάνω για να διδαχθεί τους τρόπους του Κυρίου να καθαρισθεί από τις αμαρτίες της νεότητάς της να οδηγηθεί με έλεος και αλήθεια Ο Ψαλμός 26 στέκεται δίπλα του ως η προσευχή εκείνου που ποθεί να εισέλθει σε εκείνο τον οίκο χωρίς ντροπή — «Κύριε ηγάπησα την κατοικία του οίκου σου και τον τόπο όπου κατοικεί η δόξα σου» Μαζί χαράζουν μία κίνηση η ψυχή υψωμένη από τη σκόνη διδαχθείσα τον δρόμο πλυμένη με αθωότητα και φερμένη τελικά να σταθεί ενώπιον του θυσιαστηρίου του Θεού Ο Νήλ και ο Λίτλντεϊλ συγκεντρώνουν τους Πατέρες στίχο προς στίχο και στους δύο και ακούμε εδώ ιδιαίτερα τις ελληνικές φωνές και τον Μακάριο Αυγουστίνο ο οποίος ποτέ δεν αφήνει να περάσει μία πρόταση που μιλά για τη χάρη.
Διαβάστε
Διάβασε τον Ψαλμό 25 αργά, έπειτα τον Ψαλμό 26. Ο πρώτος αρχίζει με εμπιστοσύνη υπό πίεση: «Προς Σε, ω Κύριε, θα υψώσω την ψυχή μου· ο Θεός μου, έχω βάλει την εμπιστοσύνη μου σε Σε· ω ας μη ντροπιαστώ.» Μετατρέπεται σε προσευχή για να διδαχθεί: «Δείξε μου τις οδούς Σου, ω Κύριε, και δίδαξέ με τα μονοπάτια Σου. Οδήγησέ με εμπρός στην αλήθεια Σου, και μάθε με· διότι Συ είσαι ο Θεός της σωτηρίας μου.» Ικετεύει για έλεος επί του παρελθόντος: «Ω μη θυμηθείς τας αμαρτίας και τα παραπτώματα της νεότητός μου· αλλά κατά το έλεός Σου σκέψου επάνω μου, ω Κύριε, διά την αγαθότητά Σου.» Αναπαύεται επί του χαρακτήρος του Θεού: «Ελεήμων και δίκαιος είναι ο Κύριος· διά τούτο θα διδάξει αμαρτωλούς εν τη οδώ,» και «πάντα τα μονοπάτια του Κυρίου είναι έλεος και αλήθεια προς εκείνους που φυλάττουν την διαθήκην Του και τα μαρτύριά Του.» Τελειώνει εν θλίψει και καταφυγίω: «Αι θλίψεις της καρδίας μου ηυξήθησαν· ω εξάγαγέ με εκ των θλίψεών μου… Ω φύλαξον την ψυχήν μου, και λύτρωσέ με… διότι έχω βάλει την εμπιστοσύνην μου εις Σε.» Έπειτα ο Ψαλμός 26: «Γίνου ο κριτής μου, ω Κύριε, διότι περιεπάτησα αθώως… Εξέτασόν με, ω Κύριε, και απόδειξόν με· δοκίμασον τους νεφρούς μου και την καρδίαν μου.» Η καρδία του είναι η αγάπη του οίκου του Θεού: «Κύριε, ηγάπησα την κατοικίαν του οίκου Σου, και τον τόπον όπου κατοικεί η τιμή Σου,» και κλείει, «Ο πούς μου ίσταται ορθός· θα αινέσω τον Κύριον εν ταις συναγωγαίς.»
Μελετήστε
Όταν ο Ψαλμωδός προσεύχεται «Οι οφθαλμοί μου είναι πάντοτε προσηλωμένοι προς τον Κύριον διότι αυτός θα αποσπάσει τους πόδας μου εκ του δικτύου» ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος δίδει πτερά στην εικόνα η ψυχή που διατηρεί το βλέμμα της προσηλωμένο στον ουρανό είναι σαν πτηνό υπερβολικά υψηλά για να παγιδευθεί Τα πτηνά ενώ σχίζουν τον αέρα εις ύψος δεν συλλαμβάνονται εύκολως το δίκτυο είναι η παγίδα που ο Σατανάς ο επιμελής αλιεύς ψυχών απλώνει στα ταραγμένα ύδατα αυτού του κόσμου η ψυχή που προσηλώνει τους οφθαλμούς της στα άνω πράγματα ανυψώνεται εκτός εμβέλειας κάθε πειρασμού και όταν ο Ψαλμωδός κραυγάζει «Επιστρέψου προς εμέ και ελέησόν με διότι είμαι έρημος και εν θλίψει» οι Πατέρες ευρίσκουν κρυμμένο μυστήριο διότι η ελληνική απόδοση του «έρημος» είναι «ο Μονογενής» ο Μακάριος Αυγουστίνος ερωτά ποιος θα μπορούσε αληθέστατα να εκφωνήσει τοιαύτα λόγια Ποιος είναι ούτος που φροντίζει να θεαθεί και να λάβει έλεος πλην Εκείνου ο οποίος είναι ο Μονογενής Υιός του Πατρός Εκείνος ο οποίος όντας ο Αιώνιος Υιός κατέστη εκ της ιδίας ελευθέρας βουλήσεως υποκείμενος εις τοιαύτην ερημίαν ως ουδείς άλλος εγνώρισε ποτέ κραυγάζων επί του Σταυρού «Θεέ μου Θεέ μου ινατί με εγκατέλιπες» η προσευχή του μετανοούντος είναι ούτως πρώτον η προσευχή του Χριστού και έπειτα εν Αυτώ η ιδική μας.
Σκεφτείτε
Ο Ψαλμός 25 ονομάζει δύο εχθρούς — «ούτε ας θριαμβεύσουν οι εχθροί μου επάνω μου» — και οι Πατέρες τους ερμηνεύουν σε περισσότερα από ένα επίπεδα, του Σατανά και των στρατευμάτων του και των εχθρών που πολιορκούν την Εκκλησία από έξω· ο Άγιος Ιερώνυμος τους εκλαμβάνει ιδιαίτερα ως χρονικούς εχθρούς, των Εθνικών κατά των Ιουδαίων και των αιρετικών κατά της Εκκλησίας. Ωστόσο η απάντηση σε κάθε τέτοιο εχθρό είναι η ανύψωση της ψυχής με την οποία ανοίγει ο Ψαλμός, «Προς Σε, Κύριε, θα ανυψώσω την ψυχή μου» — η ίδια η ανάβαση που ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός έκανε τον ορισμό της προσευχής του ιδίου: ανάβαση της ψυχής προς τον Θεό. Η προσευχή είναι η ανάδυση της ψυχής από τη σκόνη προς τον Δημιουργό της· και η βαθύτερη συμβουλή του Ψαλμού είναι η ευλάβεια ενώπιον του ανεξερεύνητου ελέους εκείνου του Θεού. Όταν ψάλλει, «Όλες οι οδοί του Κυρίου είναι έλεος και αλήθεια», ο Μακάριος Αυγουστίνος μας προειδοποιεί να μην ερευνούμε γιατί το έλεος του Θεού πέφτει εκεί που πέφτει: μη ερευνάς τούτο το ζήτημα, αν δεν θέλεις να πλανηθείς. Δεν πρέπει να μετρούμε τις μυστικές βουλές του Θεού, αλλά να αγαπούμε τον οίκο Του. Έτσι ο Ψαλμός 26 στρέφει την επιθυμία της ψυχής ολόκληρη προς τον τόπο κατοικίας του Θεού· και εδώ ο Μακάριος Αυγουστίνος, θυμούμενος τις δικές του Εξομολογήσεις, ξεσπά σε πόθο για εκείνη την φωτεινή κατοικία: φωτεινή και ωραία! Ηγάπησα το κάλλος σου, και τον τόπο της κατοικίας του Θεού μου. Σε σένα ανήκει η εξορία μου· νύχτα και ημέρα σε σένα ποθεί η καρδιά μου· σε σένα εκτείνεται ο νους μου. Η εξορία αυτής της ζωής υπομένεται, και υπομένεται με χαρά, από την καρδιά που αγαπά τα αυλάκια του Κυρίου και ποθεί να έρθει σπίτι.
Απαντήστε
Αυτοί οι δύο Ψαλμοί σας διδάσκουν να αρχίζετε κάθε προσευχή με την ανύψωση της ψυχής σας. Εκ φύσεως η ψυχή προσκολλάται στη σκόνη· η πρώτη πράξη του Δαβίδ στην προσευχή του είναι να υψώσει τον νου του — το Άρατε τας καρδίας που ανοίγει την ιερή θυσία. Έτσι υψώστε την καρδιά σας πριν ζητήσετε οτιδήποτε και κρατήστε τα μάτια σας πάντα στον Κύριο ώστε να είστε σαν το πουλί πολύ ψηλά για να παγιδευτεί. Μην ερευνάτε τα μυστικά ελέη του Θεού ρωτώντας γιατί η χάρη πέφτει εδώ και όχι εκεί· μάλλον προσευχηθείτε να διατηρηθείτε από την υπερηφάνεια από την αλήθεια Του και από την απόγνωση από το έλεός Του γιατί όλοι οι δρόμοι Του είναι και τα δύο. Προσφέρετέ Του τις αμαρτίες της νεότητάς σας ειλικρινά όχι για να δικαιολογήσετε αλλά για να συγχωρηθείτε και εμπιστευθείτε ότι Αυτός που επιτρέπει στον Εαυτό Του να ζητηθεί να «θυμηθεί» δεν θα σας ξεχάσει. Και αφήστε την βαθύτερη επιθυμία σας να είναι το ένα πράγμα που ο Ψαλμός 26 αγαπά πάνω από όλα — η κατοικία του οίκου Του. Όποια εξορία και αν διασχίσετε αφήστε την καρδιά σας να λαχταρά νύχτα και ημέρα προς τον τόπο όπου κατοικεί η τιμή Του μέχρι να σταθείτε με πλυμένα χέρια ενώπιον του θυσιαστηρίου Του και να Τον αινέσετε στις συνάξεις των αγίων.
Προσευχηθείτε
Κύριε ο Θεός ημών, προς Σε αναφέρομεν τας ψυχάς ημών εκ του χοός του κόσμου τούτου· μη συγχυθώμεν, μηδέ οι εχθροί ημών θριαμβεύσωσιν επ' ημών. Δείξον ημίν τας οδούς Σου και δίδαξον ημάς τας τρίβους Σου· οδήγησον ημάς εν τη αληθεία Σου και μάθε ημάς, ότι Συ εί ο Θεός της σωτηρίας ημών. Μη μνησθής των αμαρτιών και των ανομιών της νεότητος ημών, αλλά κατά το έλεός Σου μνήσθητι ημών, ένεκεν της χρηστότητός Σου. Στήριξον τους οφθαλμούς ημών πάντοτε επ' Σε, ίνα οι πόδες ημών εκσπασθώσιν εκ παντός δικτύου ου έθετο ο εχθρός, και ίνα ημείς, υπεράνω των παγίδων του βίου τούτου αιρόμενοι, μη αιχμαλωτισθώμεν. Φύλαξον ημάς από προλήψεως διά της αληθείας Σου και από απελπισίας διά του ελέους Σου, ότι πάσαι αι οδοί Σου έλεος και αλήθεια. Άναψον εν ημίν την αγάπην της κατοικίας του οίκου Σου και του τόπου ου κατοικεί η δόξα Σου, ίνα διά πάσης της εξορίας του βίου τούτου αι καρδίαι ημών ποθώσι προς Σε νύκτα και ημέραν, έως ου μετά χειρών νενιμμένων εν αθωότητι σταθώμεν ενώπιον του θυσιαστηρίου Σου και αινέσωμέν Σε εν ταις συναγωγαίς των αγίων Σου. Ότι Συ εί ευγνώμων και δίκαιος, Χριστέ ο Θεός ημών, και Σοι την δόξαν αναπέμπομεν, συν τω ανάρχω Πατρί Σου και τω παναγίω και αγαθώ και ζωοποιώ Πνεύματί Σου, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →