← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Β' Βασιλείς

Το Βιβλίο που Βρέθηκε στον Ναό: Ο Λόγος που Ανακαλύφθηκε Ξανά και ο Βασιλιάς που Έτρεμε Μπροστά του

Β' Βασιλείς 21-22Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)23 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Αυτά τα κεφάλαια εκτείνονται από το βαθύτερο σκότος των βασιλέων του Ιούδα μέχρι την αυγή της τελευταίας μεγάλης μεταρρύθμισής της. Ο Μανασσής αναιρεί όλη την ευσέβεια του πατέρα του Εζεκία: ανοικοδομεί τους υψηλούς τόπους, υψώνει βωμούς στον Βάαλ και στη στρατιά του ουρανού μέσα στα ίδια τα προαύλια του ναού, ασκεί μαντεία και μαγεία, και τοποθετεί το σκαλιστό είδωλο του ασελγούς ειδώλου στον οίκο του Κυρίου — και, όπως προσθέτει η παράδοση (και επιβεβαιώνουν τα Χρονικά), χύνει τόσο αθώο αίμα ώστε λέγεται ότι πριόνισε τον προφήτη Ησαΐα στα δύο. Ωστόσο ο Μακάριος Θεοδώρητος Κύρου σημειώνει την καμπή που καταγράφει η μυστική ιστορία: αυτός ο άνθρωπος, ταπεινωμένος, χρησιμοποίησε μετάνοια και έλαβε συγχώρεση — απόδειξη, όπως ανοίγει λέγοντας ο Θεοδώρητος, ότι δεν είναι η φύση αλλά η θέληση που επικρατεί στα ζητήματα της ψυχής, αφού ο Μανασσής εγκατέλειψε τον ευσεβή δρόμο του πατέρα του και βάδισε τον αντίθετο, και όμως μπορούσε ακόμη να επιστρέψει. Ο γιος του Αμών μιμήθηκε την κακία αλλά όχι τη μετάνοια· ο εγγονός του όμως Ιωσίας κατείχε την υψίστη αρετή και την ευσέβεια του προγόνου του Δαβίδ. Και επί της βασιλείας του Ιωσία έρχεται η μεγάλη ανάκαμψη: το Βιβλίο του Νόμου, που είχε από καιρό παραμεληθεί και λησμονηθεί, βρίσκεται από τον Χελκία τον αρχιερέα στον ναό και αποστέλλεται στον βασιλιά. Όταν ο Ιωσίας ακούει τα θεία λόγια να αναγινώσκονται, σχίζει το ένδυμά του και κλαίει, και ζητά από τον Θεό τι πρέπει να γίνει. Ο Θεοδώρητος θαυμάζει πόσο πολύ είχε πέσει ο λαός — δεν άκουγαν πλέον ούτε τα θεία λόγια — και πόσο ωφελούν τους υπηκόους του τα δάκρυα και ο τρόμος ενός ευσεβούς βασιλιά. Εδώ ο Λόγος του Θεού, θαμμένος και λησμονημένος, βρίσκεται ξανά και αναγινώσκεται, και ελέγχει, και ανανεώνει.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Β' Βασιλειών 21–22 — Ο Μανασσής βασιλεύει και πράττει 'εκείνο που ήταν πονηρό ενώπιον του Κυρίου': 'ανοικοδόμησε τους υψηλούς τόπους που ο πατέρας του Εζεκίας είχε καταστρέψει· και ύψωσε βωμούς για τον Βάαλ… και προσκύνησε όλη τη στρατιά του ουρανού, και τους υπηρέτησε. Και οικοδόμησε βωμούς στον οίκο του Κυρίου… Και έκανε τον γιο του να περάσει δια πυρός, και παρατηρούσε καιρούς, και χρησιμοποιούσε μαγείες, και συναναστρεφόταν με πνεύματα και μάγους.' Έθεσε 'ένα σκαλιστό είδωλο του άλσους… στον οίκο' του Κυρίου, και 'έχυσε αθώο αίμα πολύ, ώστε γέμισε την Ιερουσαλήμ από άκρη σε άκρη.' Ο Αμών ο γιος του βασιλεύει και 'έπραξε το πονηρό', και σκοτώνεται από τους υπηρέτες του. Τότε βασιλεύει ο Ιωσίας, οκτώ ετών, και 'έπραξε το ορθό ενώπιον του Κυρίου, και περπάτησε σε όλη την οδό του Δαβίδ του πατέρα του.' Αποστέλλει να επισκευάσουν τον ναό· και 'ο Χελκίας ο αρχιερέας είπε… Βρήκα το βιβλίο του νόμου στον οίκο του Κυρίου.' Αναγινώσκεται ενώπιον του βασιλιά· 'και συνέβη, όταν ο βασιλιάς άκουσε τα λόγια του βιβλίου του νόμου, ότι έσχισε τα ιμάτιά του.' Αποστέλλει στην προφήτιδα Ολδά, η οποία εκφέρει την κρίση του Κυρίου για τον τόπο, αλλά προς τον βασιλιά: 'Επειδή η καρδιά σου ήταν τρυφερή, και ταπεινώθηκες ενώπιον του Κυρίου… τα μάτια σου δεν θα δουν όλο το κακό που θα φέρω επάνω σε αυτόν τον τόπο.'
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Θεοδώρητος ανοίγει την ιστορία του Μανασσή με μια αρχή που διέπει το σύνολο: ένας πονηρός γιος αγίου πατέρα αποδεικνύει ότι η ψυχή κυβερνάται όχι από τη φύση αλλά από τη θέληση, διότι ο Μανασσής εγκατέλειψε την ευσέβεια του πατέρα του με δική του επιλογή — και με την ίδια ελευθερία μπορούσε να επιστρέψει. Και επέστρεψε. Όπου τα βιβλία των Βασιλειών καταγράφουν μόνο την κακία, ο Θεοδώρητος θυμάται τη μυστική ιστορία των Χρονικών, στην οποία ο ταπεινωμένος βασιλιάς μετανοεί: Αλλά αυτός ο άνθρωπος, όπως δίδαξε η ιστορία των Χρονικών, χρησιμοποίησε μετάνοια και έλαβε συγχώρεση. Η αντίθεση με τη γενιά του είναι οξεία, διότι η θέληση που μπορεί να μετανοήσει μπορεί και να αρνηθεί: Αλλά ο Αμών ο γιος του μιμήθηκε την κακία του πατέρα του, αλλά δεν μιμήθηκε τη μετάνοιά του. Έρχεται τότε ο Ιωσίας και η εύρεση του Βιβλίου. Ο Θεοδώρητος διαβάζει την αντίδραση του βασιλιά ως υπόδειγμα ψυχής που τρέμει ενώπιον του λόγου: αφού άκουσε τα λόγια του Δευτερονομίου, πένθησε και ζήτησε το θέλημα του Θεού: τότε, αφού άκουσε τα θεία λόγια, εκείνα που βρίσκονται στο Δευτερονόμιο, έσχισε το ένδυμά του και πένθησε για πολύ καιρό, και ζήτησε να μάθει από τον Θεό τι πρέπει να γίνει.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Η καρδιά αυτής της ενότητας είναι ένα θαμμένο Βιβλίο που επανέρχεται στο φως. Ο Νόμος του Θεού — τα ίδια τα λόγια που δόθηκαν στο Σινά — είχε παραμεληθεί σε ένα από τα ιερά δωμάτια και λησμονηθεί, μέχρι που ένας πιστός ιερέας το βρήκε και ένας πιστός βασιλιάς το άκουσε να αναγινώσκεται. Ο Θεοδώρητος μετρά πόσο βαθιά είχε φθάσει η παραμέληση, ώστε ένας ολόκληρος λαός να έχει παρασυρθεί πέρα από τα ίδια τα λόγια του Θεού: Και όλοι είχαν περιπέσει σε τέτοια παραμέληση των θείων πραγμάτων ώστε δεν άκουγαν ούτε τα θεία λόγια. Ενάντια σε αυτή τη μακρά λήθη, αντλεί το μάθημα που όλη η ιστορία προοριζόταν να διδάξει: πόσο ένας μόνο ευσεβής βασιλιάς, κλαίγοντας και τρέμοντας, γίνεται πηγή ελέους για τον λαό του, όπως ακριβώς οι ασεβείς βλάπτουν τους δικούς τους: Τόσο πολύ ωφελούν η κατάνυξη και τα δάκρυα εκείνους που τα χρησιμοποιούν· τόσο πολύ ωφελεί ένας ευσεβής βασιλιάς τους υπηκόους του, όπως ακριβώς οι ασεβείς βασιλείς τους βλάπτουν. Διότι ο Λόγος του Θεού, όταν αναγινώσκεται και γίνεται δεκτός, κάνει δύο πράγματα ταυτόχρονα: ελέγχει, και ανανεώνει. Ελέγχει τον Ιωσία, ώστε να σχίσει το ένδυμά του στη γραπτή κρίση κατά των αμαρτιών των πατέρων του· και τον ανανεώνει, ώστε να ζητήσει αμέσως να κάνει ό,τι απαιτεί ο Θεός, και η μετάνοιά του κέρδισε έλεος για τον εαυτό του και αναστολή για τον λαό του. Αυτό είναι το διαρκές πρότυπο των Γραφών στη ζωή της Εκκλησίας. Ο ίδιος Λόγος που ο Μανασσής καταπάτησε και ο λαός λησμόνησε είναι ο Λόγος που, όταν βρεθεί ξανά και αναγνωστεί, σπάζει την σκληρή καρδιά και ανοικοδομεί την ερειπωμένη λατρεία. Και ο νέος βασιλιάς που έτρεμε μπροστά του είναι ο τύπος κάθε ψυχής που, ακούγοντας τις Γραφές, δεν σκληρύνεται αλλά ταπεινώνεται — διότι ο λόγος του Κυρίου προς τον Ιωσία είναι ο λόγος Του προς όλους τους ταπεινούς: επειδή η καρδιά σου ήταν τρυφερή, και ταπεινώθηκες, σε άκουσα. Η ανάκτηση του Βιβλίου είναι η ανάκτηση του λαού· όπου ο Λόγος αναγινώσκεται και φοβείται, ακολουθεί το έλεος.
Απαντήστε

Απόκριση

Μην αφήσετε το Βιβλίο να χαθεί στους θαλάμους του δικού σας οίκου. Ο Νόμος του Θεού κείτονταν παραμελημένος στον ίδιο τον ναό μέχρι που ένας άνθρωπος νοιάστηκε αρκετά ώστε να ερευνήσει τα ερειπωμένα μέρη και να το φέρει στο φως· και ο λαός είχε πέσει τόσο χαμηλά ώστε δεν άκουγε πλέον ούτε τα θεία λόγια. Είναι φοβερά εύκολο να αφήσουμε τις Γραφές να γίνουν ξένες — παρούσες στο ράφι, απόντες από την καρδιά. Έτσι, πάρτε ξανά τον Λόγον· αναγνώστε τον, ακούστε τον να αναγινώσκεται, και αφήστε τον να σας μιλήσει όπως μίλησε στον Ιωσία. Και όταν σας ελέγχει, μην σκληρύνετε. Το μεγαλείο του νέου βασιλιά δεν ήταν ότι είχε τηρήσει τον Νόμο — μόλις τον είχε ακούσει — αλλά ότι όταν τον άκουσε, η καρδιά του ήταν τρυφερή: έκλαψε, έσχισε το ένδυμά του, ταπεινώθηκε, και έτρεξε να ρωτήσει τον Θεό τι πρέπει να γίνει. Ο Θεοδώρητος θα ήθελε να μάθετε και από τον Μανασσή, ότι καμία πτώση δεν είναι πέρα από τη μετάνοια· η ίδια θέληση που στράφηκε στο κακό μπορεί να επιστρέψει, και ο ταπεινωμένος βασιλιάς που μετανόησε έλαβε συγχώρεση. Έτσι, αν ο Λόγος σας ελέγχει για μακρά παραμέληση, αφήστε αυτή την έλεγχο να γίνει όχι απόγνωση αλλά κατάνυξη. Τρέμετε ενώπιον του λόγου, κλαίτε γι' αυτόν, και ζητήστε από τον Θεό τι πρέπει να κάνετε — διότι η κατάνυξη και τα δάκρυα ωφελούν εκείνους που τα χρησιμοποιούν, και ο Κύριος ακόμη λέει σε κάθε τρυφερή καρδιά που ταπεινώνεται ενώπιόν Του: Εγώ επίσης σε άκουσα.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε, που επέτρεψες το άγιο Βιβλίο Σου να βρεθεί ξανά στον ναό και να αναγνωστεί ενώπιον βασιλιά που έτρεμε στον λόγο Σου: ας μη μείνουν ποτέ οι Γραφές Σου λησμονημένες στους θαλάμους της καρδιάς μου, αλλά να βρεθούν, και να αναγνωστούν, και να φοβηθούν. Όπως ο Ιωσίας, ακούγοντας τα λόγιά Σου, έσχισε το ένδυμά του και πένθησε και ζήτησε να μάθει από Σένα τι έπρεπε να κάνει, έτσι κάνε την καρδιά μου τρυφερή στον λόγο Σου, ώστε να με ελέγχει χωρίς να με συνθλίβει και να με ανανεώνει χωρίς να φείδεται της αμαρτίας μου. Δίδαξέ με από τον Μανασσή ότι καμία πτώση δεν είναι πέρα από το έλεός Σου, αφού ο ταπεινωμένος αμαρτωλός που χρησιμοποίησε μετάνοια έλαβε συγχώρεση· και φύλαξέ με από το μερίδιο του Αμών, που μιμήθηκε την κακία αλλά δεν μιμήθηκε τη μετάνοια. Έδειξες πόσο πολύ ωφελούν η κατάνυξη και τα δάκρυα εκείνους που τα χρησιμοποιούν, και πόσο μια μόνο ταπεινωμένη καρδιά κατεβάζει έλεος σε πολλούς· δώσε μου λοιπόν την τρυφερή και τρέμουσα καρδιά στην οποία είπες, Επειδή ταπεινώθηκες ενώπιόν Μου, Εγώ επίσης σε άκουσα. Σε Σένα, Χριστέ Θεέ μας, τον αιώνιο Λόγο που ελέγχεις και ανανεώνεις, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →