Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Α' Σαμουήλ
Η Άκαρπη που Γεννά: Η Προσευχή της Άννας, ο Ύμνος της Άννας και η Καρποφορία της Εκκλησίας
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Τα Βιβλία των Βασιλειών ανοίγουν όχι με μάχη αλλά με τα δάκρυα μιας άκαρπης γυναίκας. Η Άννα, άκαρπη χρόνο με τον χρόνο, δεν εμπιστεύεται τον γάμο αλλά τρέχει στον ίδιο τον Δημιουργό· και ο Μακάριος Θεοδώρητος Κύρου — ο νηφάλιος Αντιοχέας που διαβάζει την απλή ιστορία πριν την ανοίξει στον Χριστό — βλέπει σε αυτήν όλο το πρότυπο της χάριτος. Διότι όπως ο γεωργός ρίχνει τον σπόρο αλλά ο Θεός τον φέρνει σε καρπό, έτσι η ένωση ανήκει στον γάμο, αλλά ο Θεός δίνει τη συγκατάθεση στη φύση και πλάθει το ζωντανό ον. Η Άννα το κατάλαβε αυτό, και γι' αυτό προσευχήθηκε· και η ευλογία του αρχιερέα, δεκτή με πίστη, θεράπευσε την κλειστή μήτρα της. Έπειτα έρχεται το θαύμα που ο Θεοδώρητος θαυμάζει περισσότερο: ο ύμνος της. Η άκαρπη γυναίκα, αφού γέννησε προφήτη, η ίδια προφητεύει. Στο άσμα της ακούει την καταστροφή του διαβόλου προφητευμένη, την Ανάληψη του Σωτήρος, την κάθοδο του παναγίου Πνεύματος, τον μεγάλο ήχο του αποστολικού κηρύγματος, ακόμη και τη Δευτέρα Παρουσία — και την καρποφορία της Εκκλησίας, της άκαρπης που γέννησε όχι ένα παιδί αλλά επτά, ενώ αυτή που είχε πολλά παιδιά έμεινε αδύναμη. Η Εκκλησία άκουσε από καιρό το άσμα της Άννας ως τον σπόρο της Μεγαλυνάριας, η Θεοτόκος παίρνοντας την προσευχή κάθε άκαρπης και ταπεινής ψυχής που ο Θεός ύψωσε: 'Εχόρτασε πεινασμένους με αγαθά και πλούσιους απέστειλε κενούς.' Έτσι αρχίζουμε εκεί όπου αρχίζει η Γραφή — με μια γυναίκα που δεν ήθελε να παρηγορηθεί από τον κόσμο, και την οποία ο Θεός απάντησε πέρα από το αίτημά της.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Διαβάστε 1 Βασιλειών 1–2. Υπήρχε άνθρωπος από την ορεινή χώρα, ο Ελκανά, που είχε δύο γυναίκες: την Φεννάνα, που είχε παιδιά, και την Άννα, που δεν είχε κανένα, 'διότι ο Κύριος είχε κλείσει τη μήτρα της.' Χρόνο με τον χρόνο ανέβαινε στον οίκο του Κυρίου στη Σηλώ, και η Φεννάνα την παρόξυνε σφοδρά, 'για να την κάνει να λυπηθεί.' Με πικρία ψυχής η Άννα 'προσευχήθηκε προς τον Κύριο, και έκλαψε πικρά,' ευχόμενη ότι αν ο Θεός της δώσει γιο θα τον δώσει στον Κύριο όλες τις ημέρες της ζωής του, και ξυράφι δεν θα έρθει στο κεφάλι του. Ο Ηλεί ο ιερέας, βλέποντας τα χείλη της να κινούνται χωρίς φωνή να ακούγεται, νόμισε ότι ήταν μεθυσμένη· αλλά όταν απάντησε, 'Εξέχεα την ψυχή μου ενώπιον του Κυρίου,' την ευλόγησε: 'Πορεύου εν ειρήνη· και ο Θεός του Ισραήλ ας σου δώσει το αίτημά σου που ζήτησες από αυτόν.' Συνέλαβε, και γέννησε γιο, και ονόμασε το όνομά του Σαμουήλ, 'Διότι τον ζήτησα από τον Κύριο.' Όταν απογαλακτίστηκε τον ανέβασε στον οίκο του Κυρίου, με μοσχάρι, και 'τον έδωσε δανεικό στον Κύριο' όσο ζούσε. Τότε η Άννα έψαλε: 'Η καρδιά μου αγάλλεται εν τω Κυρίω… δεν υπάρχει άγιος όπως ο Κύριος… Ο Κύριος θανατώνει, και ζωοποιεί… υψώνει τον πτωχό από τη σκόνη… Η άκαρπη γέννησε επτά· και αυτή που είχε πολλά παιδιά έγινε αδύναμη.'
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος διαβάζει την ακαρπία της Άννας όχι ως κατάρα αλλά ως σχολείο. Όλη η διήγηση, λέει, δίνεται για να μας διδάξει πού να κοιτάξουμε στην ανάγκη μας:
να μην εμπιστευόμαστε τον γάμο, αλλά να επικαλούμαστε τον Δημιουργό για βοήθεια. Και το θεμελιώνει στην ίδια την τάξη της φύσης, όπου το μέρος του ανθρώπου και το μέρος του Θεού δεν συγχέονται ποτέ:
Διότι όπως είναι έργο του γεωργού να ρίχνει τους σπόρους, αλλά του Θεού να φέρνει αυτό που σπάρθηκε σε καρποφορία, έτσι και η ένωση ανήκει στον γάμο, αλλά είναι έργο του Θεού να δίνει συγκατάθεση στη φύση και να πλάθει το ζωντανό ον.Η Άννα το κατανόησε αυτό, έτρεξε στον Δημιουργό, και απαντήθηκε· και όταν τήρησε την ευχή της και έδωσε το παιδί πίσω στον Θεό, έλαβε ακόμη περισσότερα, διότι ο Κύριος ανταμείβει πέρα από το μέτρο εκείνους που θυμούνται τα ελέη Του. Έπειτα ο Θεοδώρητος στρέφεται στον ύμνο της, και θαυμάζει ότι το δώρο ενός προφήτη έκανε τη μητέρα η ίδια προφήτισσα:
Διότι όχι μόνο δόξασε τον Δότη για ό,τι έλαβε, αλλά ανάμειξε τον ύμνο της με προφητεία και μετέλαβε της χάριτος του γιου της. Διότι αφού γέννησε προφήτη, προφητεύει μετά τη γέννηση.Στο άσμα της ακούει προφητευμένη την πτώση του διαβόλου, την Ανάληψη του Κυρίου, την κάθοδο του Πνεύματος, και τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού του δικαίου Κριτή.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Η πιστότητα της Άννας απαντήθηκε με υπερχειλίζουσα γενναιοδωρία, διότι αφού έδωσε τον Σαμουήλ πίσω στον Θεό της δόθηκαν και άλλα παιδιά· ο Κύριος, παρατηρεί ο Θεοδώρητος, ανταποδίδει τέτοια μνήμη άφθονα:
Διότι ο Κύριος είναι γενναιόδωρος και μεγαλόψυχος προς εκείνους που θυμούνται τις προηγούμενες χάριτές Του.Αλλά το κέντρο της προφητείας της Άννας, για τον Θεοδώρητο, είναι η γραμμή που στρέφει όλο το άσμα προς την Εκκλησία: 'Η άκαρπη γέννησε επτά.' Διαβάζει τον αριθμό όχι ως αριθμητική αλλά ως αφθονία, το σημείο καρποφορίας χωρίς μέτρο:
Διότι ο αριθμός επτά δείχνει πλήθος, αφού όλος ο χρόνος περιστρέφεται σε επτά ημέρες, και τα τέκνα της Εκκλησίας γέμισαν τον κόσμο.Η άκαρπη που γεννά είναι η Εκκλησία συναγμένη από τα έθνη, κάποτε κενή και τώρα γεμάτη τέκνα, ενώ η συναγωγή, που είχε γεννήσει τόσους προφήτες και δικαίους, έμεινε στην αδυναμία της. Και για να μην παρεξηγήσει κανείς το άσμα ως ύμνο φυσικής ευτυχίας, ο Θεοδώρητος ακούει σε αυτό τη μεγάλη αντιστροφή που θα κηρύξει το Ευαγγέλιο — ότι καμία κτιστή δύναμη δεν μπορεί να σώσει, αλλά μόνο ο Θεός που θανατώνει και ζωοποιεί:
δεν δίδαξε να εμπιστευόμαστε στον πλούτο, ούτε στη σοφία, ούτε στη δύναμη, αλλά μόνο σε Αυτόν που είναι ικανός να δωρίζει ζωή και να φέρνει θάνατο. Εδώ η Αντιοχέα ανάγνωση και η προσευχή της Εκκλησίας γίνονται μία φωνή. Διότι όταν η Θεοτόκος άνοιξε το δικό της στόμα και είπε, 'Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον… Καθείλε δυνάστας από θρόνων και ύψωσε ταπεινούς,' έπαιρνε το άσμα της άκαρπης γυναίκας της Ραμά και το έφερνε στην πληρότητά του. Η κενή μήτρα της Άννας καρποφόρα από τη χάρη είναι ο τύπος· η Παρθένος που συλλαμβάνει τον Αρχηγό της ζωής είναι η αλήθεια. Έτσι το πρώτο κεφάλαιο των Βασιλειών κηρύττει ήδη τη Μεγαλυνάρια: ο Θεός υψώνει τους ταπεινούς, χορταίνει τους πεινασμένους, κάνει την άκαρπη χαρούμενη μητέρα, και από τα δάκρυα μιας γυναίκας αρχίζει η γραμμή που τελειώνει στον Χριστό.
Απαντήστε
Απόκριση
Μάθε από την Άννα πού να φέρεις την ακαρπία σου — όχι μόνο την άκαρπη μήτρα, αλλά κάθε κενότητα μέσα σου που ο κόσμος δεν μπορεί να γεμίσει. Μην εμπιστεύεσαι τον γάμο, τη δική σου δύναμη, τον πλούτο ή τη σοφία ή τη δύναμή σου· τρέξε, όπως έτρεξε εκείνη, στον Δημιουργό που μόνος δίνει την αύξηση. Εκείνη έκανε το μέρος της: ανέβηκε, προσευχήθηκε, εξέχεε την ψυχή της, ευχήθηκε, τήρησε την ευχή της και έδωσε το παιδί πίσω. Και ο Θεός έκανε το μέρος Του, πέρα από το αίτημά της, διότι είναι γενναιόδωρος και μεγαλόψυχος προς εκείνους που θυμούνται τις προηγούμενες χάριτές Του. Έτσι φέρε Του τα δάκρυά σου χωρίς ντροπή — ακόμη και όταν, όπως η Άννα, παρεξηγείσαι και νομίζεσαι μεθυσμένη στη θλίψη σου — και περίμενε την αρχιερατική ευλογία, 'Πορεύου εν ειρήνη.' Και όταν σου απαντήσει, κάνε όπως έκανε η Άννα: ψάλε. Άσε την ευγνωμοσύνη σου να γίνει αίνος, και άσε τον αίνο σου να φτάσει πέρα από το δικό σου δώρο σε όλο το έλεος του Θεού, που ρίχνει κάτω τους υπερήφανους και υψώνει τους ταπεινούς, που κάνει την άκαρπη μητέρα τέκνων. Στέκεσαι ανάμεσα στα τέκνα εκείνης της καρποφόρας Εκκλησίας που η άκαρπη γυναίκα προφήτευσε. Πάρε τη θέση σου στο άσμα της. Μεγάλυνε, με την Άννα και με τη Θεοτόκο, τον Κύριο που επέβλεψε στη χαμηλή κατάσταση των δούλων Του και χόρτασε τους πεινασμένους με αγαθά.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ο Θεός μας, που μόνος δίνεις συγκατάθεση στη φύση και πλάθεις το ζωντανό ον, που θανατώνεις και ζωοποιείς, που υψώνεις τον πτωχό από τη σκόνη και κάνεις την άκαρπη χαρούμενη μητέρα τέκνων: δέξου την προσευχή που εκχέω ενώπιόν Σου. Δίδαξέ με, όπως την μακαρία Άννα, να μην εμπιστεύομαι στον γάμο ούτε στον πλούτο ούτε στη σοφία ούτε στη δύναμη, αλλά να επικαλούμαι Εσένα, τον Δημιουργό, για κάθε βοήθεια. Θεράπευσε ό,τι είναι άκαρπο μέσα μου, και άσε με να δώσω πίσω σε Εσένα ό,τι δίνεις, γνωρίζοντας ότι είσαι γενναιόδωρος και μεγαλόψυχος προς εκείνους που θυμούνται τις προηγούμενες χάριτές Σου. Όπως γέμισες το στόμα της άκαρπης γυναίκας με προφητεία και έκανες το άσμα της σπόρο της Μεγαλυνάριας της παναγνότατης Μητέρας Σου, γέμισε την καρδιά μου με ευχαριστία, ώστε και εγώ να σε μεγαλύνω που επέβλεψες στη χαμηλή κατάστασή μου. Αρίθμησέ με ανάμεσα στα τέκνα της καρποφόρας Εκκλησίας, της άκαρπης που γέννησε εν πλήθει και γέμισε τον κόσμο. Σε Εσένα, Χριστέ ο Θεός μας, που γεννήθηκες από την Παρθένο για να υψώσεις τους ταπεινούς, με τον Πατέρα και το παναγίον Πνεύμα, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →