← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Έξοδος

Το Πέπλο στο Πρόσωπο του Μωυσή: Η Κάλυψη που Καταργείται εν Χριστώ

Έξοδος 33-34Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)18 λεπ
Άνοιγμα
Μετά την θραύση και την ανανέωση της διαθήκης, ο Μωυσής κατεβαίνει από το όρος για δεύτερη φορά, και το πρόσωπό του λάμπει τόσο τρομερά με την δόξα της εγγύτητάς του προς τον Θεό ώστε ο λαός φοβάται να πλησιάσει. Έτσι ο Μωυσής βάζει πέπλο στο πρόσωπό του όταν τελειώσει να μιλά μαζί τους, και το αφαιρεί πάλι κάθε φορά που εισέρχεται ενώπιον του Κυρίου. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου θέτει το ερώτημα που όλη η Εκκλησία έχει θέσει: τι σημαίνει αυτό το πέπλο; Και απαντά όχι με εικασία αλλά με την αυθεντία του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος στην δεύτερη επιστολή του προς τους Κορινθίους ερμήνευσε το πέπλο ως σύμβολο της καλύψεως που ακόμη κείται στην καρδιά εκείνων που ακούν τον Μωυσή αλλά δεν επιστρέφουν στον Κύριο. Η δόξα ήταν πραγματική, αλλά ήταν δόξα που έπρεπε να κρυφθεί· και η απόκρυψη έγινε, κατά την ερμηνεία του Αποστόλου, παραβολή ενός λαού που μπορούσε να βλέπει το γράμμα του Νόμου να λάμπει και όμως να μην βλέπει το τέλος του, που είναι ο Χριστός. Διότι ο Παύλος λέγει ότι όταν η καρδιά επιστρέφει στον Κύριο, το πέπλο αφαιρείται — όπως ο Μωυσής το αφαίρεσε όταν εισήλθε ενώπιον του Θεού. Έτσι αυτό το σύντομο και φωτεινό χωρίο είναι, κατά την ίδια την ερμηνεία του Αποστόλου που μας παραδίδει ο Θεοδώρητος, Ευαγγέλιο εν τύπω: το πέπλο που καλύπτει τον ακτινοβόλο Νόμο αίρεται μόνο εν Χριστώ, και μόνο όσοι επιστρέφουν σε Αυτόν βλέπουν με ακάλυπτο πρόσωπο την δόξα προς την οποία το λάμπον πρόσωπο του Μωυσή έδειχνε εξ αρχής.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώσατε Έξοδος 33–34 — ο Κύριος προστάζει τον λαό να αναχωρήσει από το Σινά προς την γη που ορκίσθηκε στους πατέρες, αλλά δεν θα ανέλθει εν μέσω αυτών μήπως καταναλώσει λαό τόσο σκληροτράχηλο· ο Μωυσής ικετεύει, 'Εάν η παρουσία σου δεν πορευθεί μετ' εμού, μη μας αναβιβάσεις εντεύθεν', και ζητεί, 'δείξον μοι την δόξαν σου'. Ο Κύριος προκηρύττει το όνομά του ενώπιον αυτού — 'Κύριος, Κύριος Θεός, οικτίρμων και ελεήμων, μακρόθυμος και πολυέλεος και αληθινός' — και τον θέτει εν σχισμή της πέτρας, καλύπτων αυτόν με την χείρα αυτού, ώστε βλέπει ου το πρόσωπον αλλά τα 'οπίσθια' του Θεού. Ο Μωυσής κόπτει δύο νέες πλάκες και αναβαίνει πάλιν· ο Κύριος καταβαίνει εν τη νεφέλη και ανανεώνει την διαθήκην. 'Και εγένετο, ηνίκα κατέβαινε Μωυσής εκ του όρους Σινά έχων τας δύο πλάκας του μαρτυρίου εν ταις χερσίν αυτού… ουκ ήδει Μωυσής ότι δεδόξασται η όψις του προσώπου αυτού εν τω λαλείν αυτόν προς αυτόν'. Ο Ααρών και ο λαός εφοβήθησαν να πλησιάσουν αυτόν. 'Και έως ου συνετέλεσε Μωυσής λαλών προς αυτούς, επέθετο κάλυμμα επί το πρόσωπον αυτού. Όταν δε εισεπορεύετο Μωυσής εναντίον Κυρίου του λαλείν αυτώ, περιῃρείτο το κάλυμμα… και εξεπορεύετο και ελάλει προς τους υιούς Ισραήλ όσα συνετάσσετο αυτώ'.
Μελετήστε

Μελέτη

Τι σημαίνει το πέπλο που ετέθη επί του προσώπου του νομοθέτου; Ο Θεοδώρητος δεν απαντά εκ της ιδίας εφευρέσεως· μας παραδίδει την ερμηνεία του Αποστόλου ως κλειδί — Έχομεν την ερμηνεία του Αποστόλου. Και η ερμηνεία αυτή είναι ο λόγος του Παύλου προς τους Κορινθίους, τον οποίον ο Θεοδώρητος παραθέτει ως όλη την ουσία της απαντήσεώς του: Έως της σήμερον ημέρας, οπηνίκα αναγινώσκεται Μωυσής, κάλυμμα επί την καρδίαν αυτών κείται, μη ανακαλυπτόμενον. Παρατηρήσατε πού τοποθετεί ο Απόστολος το πέπλο. Δεν είναι πλέον μόνον επί του λάμποντος προσώπου του Μωυσέως· έχει μεταβεί στην καρδιά του ακροατού — κάλυμμα επί την καρδίαν αυτών κείται, μη ανακαλυπτόμενον. Ο Νόμος αναγινώσκεται μεγαλοφώνως, η δόξα αυτού αληθώς λάμπει όπως κάποτε έλαμπε το πρόσωπον του Μωυσέως· όμως παραμένει κάλυμμα επί της κατανοήσεως εκείνων που ακούουν, ώστε να μη αντιλαμβάνονται Εκείνον προς τον οποίον ο Νόμος δείχνει. Η ανάγνωσις μόνη δεν αίρει το κάλυμμα: οπηνίκα αναγινώσκεται Μωυσής, το πέπλο παραμένει, λέγει ο Απόστολος, έως ου η καρδιά επιστρέψει. Ούτω ο Θεοδώρητος, μετά της σώφρονος οικονομίας του Αντιοχέως, αφήνει τον Απόστολον να ερμηνεύει: το ιστορικόν πέπλο επί του ιστορικού προσώπου είναι αληθές σημείον, και η σημασία αυτού είναι η κάλυψις επί της καρδίας την οποίαν μόνον η επιστροφή προς τον Κύριον αφαιρεί.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Θέσατε τα δύο καλύμματα παραλλήλως. Επί του όρους ο Μωυσής ητήσατο ιδείν την δόξαν του Θεού και απεκρίθη ότι ουδείς άνθρωπος δύναται ιδείν το πρόσωπον και ζήσει· εκρύβη εν τη σχισμή της πέτρας και είδεν μόνον τα 'οπίσθια', τας ενεργείας του Θεού και ουχί την ουσίαν αυτού. Εις τον πόδα του όρους ο Μωυσής φέρει νυν την δόξαν επί του ιδίου προσώπου — δανεισμένην, αντανακλώσαν ακτινοβολίαν τόσον ισχυράν ώστε ο λαός δεν δύναται να υποφέρει αυτήν, και ούτω την καλύπτει. Ο Απόστολος συνάγει αμφότερα εις εν σύμβολον: η δόξα της παλαιάς διαθήκης ήταν αληθής αλλά κεκαλυμμένη, δόξα που έπρεπε να καλυφθεί διότι δεν ήταν ακόμη η ανοικτή όρασις. Και η άρσις του πεπλού, κατά την ερμηνείαν του Παύλου την οποίαν ο Θεοδώρητος μας παραδίδει, συμβαίνει εις ένα μόνον τόπον — όταν η καρδιά επιστρέφει προς τον Κύριον. Ως ο Μωυσής αφήρει το πέπλο οσάκις εισήρχετο ενώπιον του Θεού, ούτω το κάλυμμα αφαιρείται από την καρδίαν όταν άνθρωπος επιστρέφει προς τον Χριστόν. Τότε ο αυτός Νόμος ο οποίος έκειτο κεκαλυμμένος βλέπεται με ακάλυπτον πρόσωπον ότι ελάλει περί Αυτού εξ αρχής — η πέτρα εν η εκρύβη ο Μωυσής είναι η στερεότης της πίστεως, και η δόξα την οποίαν το πρόσωπον αυτού αντανέκλα είναι η δόξα του Θεού η λάμπουσα, λέγει ο Απόστολος, εν τω προσώπω του Ιησού Χριστού. Ούτω η μικρά αυτή σκηνή προσώπου λάμποντος και υφάσματος είναι, κατά την ερμηνείαν την οποίαν ο Θεοδώρητος κατέχει και παραδίδει, ο ίδιος ο άξων μεταξύ των διαθηκών: η κεκαλυμμένη δόξα του Μωυσέως και η ανοικτή δόξα του Χριστού, η καρδία έτι κεκαλυμμένη και η καρδία τέλος επιστρέψασα και ακάλυπτος.
Απαντήστε

Απόκριση

Ερωτήσατε εαυτούς εάν το πέπλο είναι επί της ιδίας υμών καρδίας. Ο Θεοδώρητος, παραδιδούς υμίν τον λόγον του Αποστόλου, προειδοποιεί ότι δύναταί τις να ακούει τον Μωυσήν αναγινωσκόμενον — να γνωρίζει τας Γραφάς, να σέβεται ακόμη και την δόξαν αυτών — και όμως να έχει κάλυμμα επί της κατανοήσεως το οποίον κρύπτει την σημασίαν αυτών, ήτις είναι ο Χριστός. Η ανάγνωσις μόνη δεν το αίρει· το κάλυμμα δεν αφαιρείται διά πλειοτέρας πληροφορίας ή οξυτέρας μελέτης. Αίρεται, λέγει ο Απόστολος, όταν η καρδιά επιστρέφει προς τον Κύριον. Ούτω επιστρέψατε. Προσέλθετε εις τας Γραφάς ουχί ως κώδικα προς θαυμασμόν έξωθεν αλλά ως πρόσωπον προς θεωρίαν, και παρακαλέσατε τον Κύριον να άρη το πέπλο, ίνα ίδητε Αυτόν εις πάσαν σελίδα. Και όταν το άρη, μη θησαυρίζετε το φως. Ο Μωυσής εκάλυπτε το πρόσωπον αυτού μεταξύ του λαού αλλά απεκάλυπτε αυτό ενώπιον του Θεού· ο Απόστολος προστάζει ημάς, με ακάλυπτον πρόσωπον, να θεωρώμεν την δόξαν του Κυρίου και να μεταμορφούμεθα εις την αυτήν εικόνα. Αφήσατε την εγγύτητά σας προς τον Θεόν να αφήσει λαμπρότητα επί υμών την οποίαν άλλοι δύνανται να ίδωσι — ουχί δόξαν ην υμείς κατασκευάζετε, αλλά αντανακλώσαν ακτινοβολίαν, το σημείον του έχοντος ευρεθεί εν τη παρουσία αυτού. Και γίνεσθε υπομονητικοί και προσευχητικοί προς εκείνους των οποίων αι καρδίαι έτι καλύπτονται, ενθυμούμενοι ότι και υμείς ποτέ ανεγινώσκετε και ουκ εβλέπετε· προσεύχεσθε ίνα ο αυτός Κύριος ο στρέψας την καρδίαν υμών στρέψει και τας ιδικάς αυτών, και άρη απ' αυτών το πέπλο το οποίον μόνον η επιστροφή προς Αυτόν δύναται να άρη.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε, ο κρύψας τον δούλον σου Μωυσήν εν τη σχισμή της πέτρας και αφήσας την δόξαν σου να παρέλθη έμπροσθεν αυτού, και ποιήσας το πρόσωπον αυτού να λάμπη μετά της αντανακλώσης ακτινοβολίας της παρουσίας σου: ομολογώ ότι πέπλο έκειτο επί της καρδίας μου, ώστε και όταν ο Μωυσής αναγινώσκεται ουκ είδον Εκείνον περί ου έγραψεν. Άρον το κάλυμμα, ω Χριστέ, διότι μόνος συ δύνασαι να το άρης· στρέψον την καρδίαν μου προς σε, ίνα το πέπλο καταργηθή, και ίνα θεωρήσω εν τω Νόμω και τοις Προφήταις το πρόσωπόν σου λάμπον διά παντός λόγου. Θέσον με, ως τον Μωυσήν, επί της πέτρας της πίστεως, και άφες με ιδείν την δόξαν σου καθ' όσον δύναμαι να βαστάσω αυτήν. Και θεωρήσας σε με ακάλυπτον πρόσωπον, μεταμόρφωσόν με εις την ιδίαν σου εικόνα από δόξης εις δόξαν, ίνα η λαμπρότης του ευρεθήναι μετά σου αναπαύηται επί της ζωής μου ενώπιον πάντων ους απαντώ. Ελέησον εκείνους των οποίων αι καρδίαι έτι καλύπτονται, ως ήτο η εμή, και στρέψον αυτούς προς σεαυτόν, ίνα το πέπλο αρθή και απ' αυτών. Σοι, ω Χριστέ ο Θεός ημών, το τέλος του Νόμου και η δόξα του Πατρός, μετά του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →