Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Λευιτικόν
Λευιτικόν 25-26 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Το υπόμνημα του Ιωάννη Καλβίνου επί του Λευιτικού 25-26 ανοίγει παράθυρο στην πιστότητα της διαθήκης του Θεού προς τον Ισραήλ. Μέσα από προσεκτική ερμηνεία των νόμων του ιωβηλαίου και των διατάξεων για τα σαββατικά έτη, ο Καλβίνος δείχνει πώς αυτά τα αρχαία διατάγματα διαμόρφωσαν την εμπιστοσύνη, τη δικαιοσύνη και τη λατρεία του λαού. Οι γνώσεις του αποκαλύπτουν τις βαθύτερες πνευματικές πραγματικότητες πίσω από τη λύτρωση της γης, την απελευθέρωση των δούλων και τις υποσχέσεις ευλογιών. Καθώς ακολουθούμε την κατά στίχο ερμηνεία του Καλβίνου, καλούμαστε να σκεφτούμε πώς ο Λόγος του Θεού εξακολουθεί να καλεί τον λαό Του να αναπαύεται στην πρόνοιά Του και να ζει ως λυτρωμένος από τη χάρη. Αυτό το μάθημα αντλεί απευθείας από τα ίδια τα λόγια του Καλβίνου για να καθοδηγήσει τον σημερινό μας στοχασμό.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Αφιερώστε τώρα χρόνο για να διαβάσετε αργά και προσευχητικά τα κεφάλαια 25 και 26 του Λευιτικού. Αφουγκραστείτε τα επαναλαμβανόμενα θέματα της ανάπαυσης, της λύτρωσης και της υπακοής στη διαθήκη. Προσέξτε τις λεπτομερείς οδηγίες σχετικά με το έτος του ιωβηλαίου, την απελευθέρωση των δούλων και τις υποσχέσεις ευλογιών ή κατάρων. Αφήστε το κείμενο να διαμορφώσει την κατανόησή σας για τη φροντίδα του Θεού προς τον λαό Του και την κλήση Του προς αγιότητα. Επιστρέφετε συχνά σε αυτά τα κεφάλαια καθώς στοχάζεστε το υπόμνημα του Καλβίνου.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά με την αναφορά στην ανακήρυξη του ιωβηλαίου.
8. Και θα αριθμήσεις επτά. Ακολουθεί το τρίτο είδος Σαββάτου, που αποτελείται από σαράντα εννέα, ή επτά φορές επτά έτη. Αυτό ήταν το πιο ένδοξο Σάββατο, αφού η κατάσταση του λαού, τόσο ως προς τα πρόσωπα όσο και ως προς τα σπίτια και την περιουσία, ανανεωνόταν· και μολονότι με αυτόν τον τρόπο ο Θεός φρόντιζε το κοινό καλό, παρείχε ανακούφιση στους φτωχούς, ώστε η ελευθερία τους να μην καταστρέφεται, και διατηρούσε επίσης την τάξη που ο Ίδιος είχε ορίσει· ωστόσο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έτσι πρόσθεσε ένα επιπλέον κίνητρο για να παρακινήσει τους Ιουδαίους να τιμούν το Σάββατο. Διότι ήταν ένα είδος επιβλητικού μνημείου της ιερής ανάπαυσης, να βλέπει κανείς δούλους να απελευθερώνονται και να γίνονται ξαφνικά ελεύθεροι· σπίτια και γαίες να επιστρέφουν στους πρώην κατόχους τους που τα είχαν πουλήσει· και τέλος όλα να παίρνουν νέα όψη. Ονόμαζαν αυτό το έτος Ιωβήλ, από τον ήχο της κεράτινης σάλπιγγας, με την οποία ανακηρυσσόταν η ελευθερία και η αποκατάσταση της περιουσίας· αλλά, όπως είπα, το κύριο χαρακτηριστικό του ήταν η επισημότητα που έδειχνε ότι ήταν χωρισμένοι από τα άλλα έθνη για να είναι ιδιαίτερο και άγιο έθνος για τον Θεό· μάλιστα, η ανανέωση όλων των πραγμάτων αναφερόταν σε αυτό, ώστε, λυτρωμένοι εκ νέου στο μεγάλο Σάββατο, να αφιερωθούν ολοκληρωτικά στον Θεό τον Λυτρωτή τους.Σχετικά με την αιώνια κατοχή της γης, ο Καλβίνος γράφει:
23. Η γη δεν θα πωλείται για πάντα. Εφόσον ο λόγος αυτού του νόμου ήταν ιδιαίτερος για τα τέκνα του Αβραάμ, οι διατάξεις του δύσκολα μπορούν να εφαρμοστούν σε άλλα έθνη· διότι τόσο ισότιμη διανομή της γης έγινε υπό τον Ιησού του Ναυή, ώστε η κληρονομιά μοιράστηκε μεταξύ των φυλών και των οικογενειών· μάλιστα, για να γίνει ιερότερη η κατοχή του καθενός, η γη μοιράστηκε με κλήρο, σαν ο Θεός με το ίδιο Του το χέρι να τους τοποθετούσε στους ξεχωριστούς σταθμούς τους. Στην πραγματικότητα, εκείνη η διανομή ήταν, σαν να λέγαμε, απαραβίαστο διάταγμα του ίδιου του Θεού, με το οποίο διατηρούνταν η μνήμη της διαθήκης, με την οποία η κληρονομιά της γης είχε υποσχεθεί στον Αβραάμ και στους απογόνους του· και έτσι η γη της Χαναάν ήταν αρραβώνας, ή σύμβολο, ή καθρέφτης, της υιοθεσίας πάνω στην οποία θεμελιωνόταν η σωτηρία τους. Γι’ αυτό δεν είναι παράξενο που ο Θεός δεν ήθελε να χαθεί ποτέ αυτό το ανεκτίμητο αγαθό· και, για να μην συμβεί αυτό, σαν προνοητικός πατέρας οικογένειας, έθεσε περιορισμό στα τέκνα Του, για να μην γίνουν υπερβολικά άσωτοι· διότι, όταν κάποιος έχει υποψίες για τον κληρονόμο του, του απαγορεύει να αλλοτριώσει την πατρική περιουσία που του αφήνει. Τέτοια, λοιπόν, ήταν η κατάσταση του αρχαίου λαού· όμως δεν μπορεί να μεταφερθεί αδιακρίτως σε άλλα έθνη που δεν είχαν κοινή κληρονομιά δοθεί σε αυτά. Κάποιο ίχνος της εμφανίζεται στο δικαίωμα της εξαγοράς· αλλά, επειδή αυτό εξαρτάται από τη συναίνεση των μερών, και είναι επίσης ειδικός τρόπος σύμβασης, δεν έχει σχέση με τον νόμο του Μωυσή, ο οποίος αποκαθιστούσε πλήρως τόσο τους ανθρώπους όσο και τις γαίες, (στο έτος του ιωβηλαίου). Το ότι ο Θεός ονομάζει τη γη της Χαναάν δική Του, είναι σαν να διεκδικεί την άμεση κυριότητά Του πάνω της· όπως αμέσως μετά εκφράζει πιο καθαρά το νόημά Του, όπου λέει ότι τα τέκνα Ισραήλ παροικούν σε αυτήν ως φιλοξενούμενοί Του. Διότι μολονότι η κατάστασή τους ήταν η καλύτερη στην οποία μπορούν να τεθούν δίκαιοι και αιώνιοι ιδιοκτήτες, εντούτοις, σε σχέση με τον Θεό, δεν ήταν παρά ένοικοι Του, ζώντας εκεί μόνο κατά τη θέλησή Του. Τέλος, ο Θεός διεκδικεί για τον Εαυτό Του την κυριότητα, μήπως και η ανάμνηση ότι την παραχώρησε σε αυτούς διαφύγει ποτέ από τη μνήμη τους.Στη συνέχεια ο Καλβίνος στρέφεται στη μεταχείριση των Εβραίων δούλων.
39. Και αν ο αδελφός σου. Προχωρεί τώρα περαιτέρω, δηλαδή ότι αυτός που αγόρασε τον αδελφό του πρέπει να τον μεταχειρίζεται με ανθρωπιά, και όχι διαφορετικά από μισθωτό. Είδαμε, πράγματι, λίγο πιο πάνω, ότι ο κόπος ενός δούλου εκτιμάται διπλάσια, επειδή η ανθρωπιά του κυρίου του δεν θα φτάσει ποτέ τόσο μακριά ώστε να περιποιείται ή να φείδεται τον δούλο του σαν να ήταν μισθωτός. Δεν είναι, λοιπόν, χωρίς λόγο που ο Θεός θέτει περιορισμό σε εκείνο το καθεστώς, το οποίο η πείρα δείχνει ότι ήταν συχνά τυραννικό. Ωστόσο δεν ορίζει περισσότερα από ό,τι οι εθνικοί φιλόσοφοι, δηλαδή ότι οι κύριοι πρέπει να μεταχειρίζονται τους δούλους τους σαν μισθωτούς. Και αυτή η αρχή της δικαιοσύνης πρέπει να επικρατεί προς όλους χωρίς εξαίρεση· αλλά επειδή ήταν δύσκολο να οριστεί ο ίδιος κανόνας για τους ξένους όπως για τους αδελφούς, θεσπίζεται ειδικός νόμος, ώστε τουλάχιστον να τηρούν μετριοπάθεια προς τους αδελφούς τους, με τους οποίους είχαν κοινή κληρονομιά και κατάσταση. Πρώτον, λοιπόν, προβλέπεται για τους Εβραίους δούλους ότι δεν πρέπει να μεταχειρίζονται σκληρά και περιφρονητικά σαν αιχμαλώτους· και έπειτα ότι η δουλεία τους πρέπει να λήγει στο έτος του ιωβηλαίου. Αλλά εδώ τίθεται το ερώτημα, αφού η ελευθερία τους είχε ήδη παραχωρηθεί στο έβδομο έτος, γιατί τώρα αναβάλλεται για το πεντηκοστό; Κάποιοι ξεπερνούν τη δυσκολία υποθέτοντας ότι αν το ιωβηλαίο συνέβαινε κατά τη διάρκεια των έξι ετών, τότε έπρεπε να απελευθερωθούν, μολονότι δεν είχαν συμπληρώσει ολόκληρη την περίοδο· αλλά αυτό είναι υπερβολικά βεβιασμένη εικασία. Η άποψη που μου φαίνεται πιο αποδεκτή είναι ότι η λέξη ιωβήλ επεκτείνεται ώστε να σημαίνει κάθε έβδομο έτος, ή, τουλάχιστον, ότι η μετριοπάθεια προς εκείνους τους δούλους ορίζεται ειδικά για όσους ήταν περισσότερο εκτεθειμένοι σε βία και άλλες βλαβερές μεταχειρίσεις. Διότι δεν θα τολμούσαν να καταπιέζουν κατά βούληση τους δούλους τους, οι οποίοι σύντομα μετά θα ήταν ελεύθεροι· αλλά εκείνοι που, έχοντας τρυπημένα τα αυτιά τους, είχαν υποβληθεί σε μακρότερη περίοδο δουλείας, θα υφίσταντο περισσότερο άγρια κακομεταχείριση, αν ο Θεός δεν είχε παρέμβει. Και αυτή την άποψη υιοθετώ ελεύθερα, ότι μολονότι η δουλεία τους διαρκούσε μέχρι το ιωβηλαίο, εντούτοις οι κύριοί τους έπρεπε να τους μεταχειρίζονται με μετριοπάθεια και ανθρωπιά. Αυτό επιβεβαιώνεται επίσης από όσα ακολουθούν αμέσως, όπου διατάσσεται να απελευθερώνονται και τα τέκνα μαζί με τους πατέρες, κάτι που δεν συνέβαινε στο έβδομο έτος.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Καλβίνος συνδέει αυτούς τους νόμους με τις υποσχέσεις ευλογίας για την υπακοή.
3. Εάν πορεύεστε εν τοις προστάγμασί μου. Έχουμε τώρα να ασχοληθούμε με δύο αξιοσημείωτα χωρία, στα οποία πραγματεύεται επαγγελματικά τις ανταμοιβές που μπορούν να περιμένουν οι υπηρέτες του Θεού, και τις τιμωρίες που περιμένουν τους παραβάτες. Έχω ήδη παρατηρήσει, ότι ό,τι ο Θεός μας υπόσχεται υπό τον όρο να πορευόμαστε εν τοις προστάγμασί Του θα ήταν ανίσχυρο αν Εκείνος εξέταζε αυστηρά τα έργα μας. Εξ αυτού προκύπτει ότι πρέπει να απαρνηθούμε όλες τις συμφωνίες του Νόμου, αν επιθυμούμε να λάβουμε χάρη από τον Θεό. Αλλά επειδή, όσο ελλιπή και αν είναι τα έργα των πιστών, είναι ωστόσο ευάρεστα στον Θεό μέσω της παρέμβασης της συγγνώμης, εξ αυτού επίσης εξαρτάται η αποτελεσματικότητα των υποσχέσεων, δηλαδή όταν ο αυστηρός όρος του νόμου μετριάζεται. Ενώ, λοιπόν, προχωρούν και αγωνίζονται, η ανταμοιβή δίνεται στις προσπάθειές τους μολονότι ατελείς, ακριβώς σαν να είχαν εκπληρώσει πλήρως το καθήκον τους· διότι, αφού τα ελλείμματά τους τίθενται εκτός όψεως από την πίστη, ο Θεός τιμά με τον τίτλο της ανταμοιβής ό,τι χαρίζει σε αυτούς δωρεάν. Συνεπώς, «να πορεύεστε εν τοις προστάγμασι του Θεού», δεν είναι ακριβώς ισοδύναμο με το να εκτελεί κανείς ό,τι απαιτεί ο Νόμος· αλλά σε αυτή την έκφραση περιλαμβάνεται η επιείκεια με την οποία ο Θεός θεωρεί τα τέκνα Του και συγχωρεί τα σφάλματά τους. Η υπόσχεση, λοιπόν, δεν είναι άκαρπη όσον αφορά τους πιστούς, ενώ αυτοί προσπαθούν να αφιερωθούν στον Θεό, μολονότι είναι ακόμη μακριά από την τελειότητα· σύμφωνα με τη διδασκαλία του Προφήτη, «Θα τους φεισθώ όπως φείδεται άνθρωπος τον υιό του που τον υπηρετεί», (Μαλαχίας 3:17)· σαν να λέει, ότι η υπακοή τους δεν θα ήταν αποδεκτή σε Αυτόν επειδή ήταν άξια, αλλά επειδή την επισκέπτεται με την πατρική Του εύνοια. Από αυτό φαίνεται πόσο ανόητη είναι η υπερηφάνεια εκείνων που φαντάζονται ότι καθιστούν τον Θεό οφειλέτη τους, σαν να ήταν σύμφωνα με τη συμφωνία Του.Τέλος, ο Καλβίνος στοχάζεται την επίγεια φύση αυτών των ανταμοιβών.
Ο περιορισμός της ανταμοιβής, που αναφέρεται εδώ, σε αυτή την επίγεια και παροδική ζωή, αποτελεί μέρος της στοιχειώδους διδασκαλίας του Νόμου· διότι, όπως η πνευματική χάρη του Θεού παριστανόταν στον αρχαίο λαό με σκιές και εικόνες, έτσι εφαρμοζόταν η ίδια αρχή και στις ανταμοιβές και τις τιμωρίες. Η συμφιλίωση με τον Θεό παριστανόταν σε αυτούς με το αίμα των ζώων· υπήρχαν διάφορες μορφές εξιλέωσης, αλλά όλες εξωτερικές και ορατές, επειδή η ουσία τους δεν είχε ακόμη εμφανιστεί στον Χριστό. Για τον ίδιο λόγο, λοιπόν, επειδή τόσο σαφής και οικεία γνώση της αιώνιας ζωής, και της τελικής αναστάσεως, δεν είχε ακόμη αποκτηθεί από τους Πατέρες, όπως τώρα λάμπει στο Ευαγγέλιο, ο Θεός ως επί το πλείστον έδειχνε με εξωτερικές αποδείξεις ότι ήταν ευνοϊκά διακείμενος προς τον λαό Του ή προσβεβλημένος από αυτούς. Επειδή σήμερα ο Θεός δεν εκδικείται ανοιχτά τις αμαρτίες όπως παλαιότερα, οι φανατικοί συμπεραίνουν ότι σχεδόν άλλαξε τη φύση Του· μάλιστα, με αυτή την πρόφαση, οι Μανιχαίοι φαντάστηκαν ότι ο Θεός του Ισραήλ ήταν διαφορετικός από τον δικό μας. Αλλά αυτό το σφάλμα πηγάζει από χονδροειδή και ατιμωτική άγνοια· διότι, μη διακρίνοντας τους διαφορετικούς τρόπους της διακυβέρνησής Του, δεν διστάζουν να κόψουν ασεβώς τον ίδιο τον Θεό στα δύο. Η γη δεν σχίζεται πλέον για να καταπιεί τους επαναστάτες· ο Θεός δεν βροντά πλέον από τον ουρανό όπως κατά των Σοδόμων· δεν στέλνει πλέον πυρ σε πονηρές πόλεις όπως έκανε στο ισραηλιτικό στρατόπεδο· δεν αποστέλλονται πύρινα φίδια για να προκαλέσουν θανάσιμα δαγκώματα· με μια λέξη, τέτοια φανερά παραδείγματα τιμωρίας δεν παρουσιάζονται καθημερινά μπροστά στα μάτια μας για να μας κάνουν τον Θεό φοβερό· και για αυτόν τον λόγο, επειδή η φωνή του Ευαγγελίου ηχεί πολύ πιο καθαρά στα αυτιά μας, σαν ήχος σάλπιγγας, με την οποία καλούμαστε στο ουράνιο δικαστήριο του Χριστού. Ας μάθουμε, λοιπόν, να τρέμουμε σε εκείνη την απόφαση, που εξορίζει όλους τους πονηρούς από τη βασιλεία του Θεού. Έτσι, από την άλλη πλευρά, ο Θεός δεν εμφανίζεται, όπως παλαιότερα, ως ανταποδοτής του λαού Του με επίγειες ευλογίες· και αυτό επειδή «είμαστε νεκροί, και η ζωή μας είναι κρυμμένη με τον Χριστό εν τω Θεώ»· επειδή πρέπει να ομοιωθούμε με την Κεφαλή μας, και μέσω πολλών θλίψεων να εισέλθουμε στη βασιλεία των ουρανών. Έτσι, όσο μεγαλύτερες είναι οι αντιξοότητες που μας καταθλίβουν, τόσο πιο πρόθυμα πρέπει να υψώνουμε τα κεφάλια μας, μέχρις ότου ο Χριστός μας συναθροίσει στη κοινωνία της δόξας Του, και να ακολουθούμε την πορεία της κλήσεώς μας για την ελπίδα που είναι τεθειμένη ενώπιόν μας στον ουρανό· με μια λέξη,
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η μεταχείριση του ιωβηλαίου από τον Καλβίνο βαθαίνει την εμπιστοσύνη σας στην πρόνοια του Θεού; Με ποιους τρόπους οι αρχές της λύτρωσης και της απελευθέρωσης μπορούν να διαμορφώσουν τις σχέσεις σας σήμερα; Πού αισθάνεστε ότι ο Θεός σας προσκαλεί να αναπαυθείτε πληρέστερα στις υποσχέσεις της διαθήκης Του;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἐν τῇ διαθηκικῇ πιστότητι διατάξας τὴν ἀνάπαυσιν τοῦ Σαββάτου καὶ τὸ ἔτος τῆς ἀπολυτρώσεως, ἵνα διακηρύξῃ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν κυρίαρχον μέριμνάν Σου περὶ τῆς γῆς καὶ τοῦ λαοῦ αὐτῆς, δίδαξον ἡμᾶς νὰ ἐμπιστευώμεθα ὁλοψύχως εἰς τὴν πρόνοιά Σου καὶ νὰ ἐπεκτείνωμεν δικαιοσύνην καὶ ἔλεος πρὸς τοὺς πλησίον ἡμῶν. Πλήρωσον ταύτας τὰς σκιὰς ἐν Χριστῷ τῷ Λυτρωτῇ ἡμῶν, ὅστις ἠγόρασε τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν καὶ ἐξησφάλισε τὴν αἰώνιον κληρονομίαν ἡμῶν διὰ τοῦ αἵματος Αὐτοῦ. Διὰ τοῦ Ἁγίου Σου Πνεύματος, χάρισον ἡμῖν χάριν νὰ ἀναπαυώμεθα ἐν ταῖς ὑποσχέσεσί Σου καὶ νὰ περιπατῶμεν ἐν εὐφρόσυνῳ ὑπακοῇ ἕως τῆς μεγάλης ἐκείνης ἡμέρας τῆς τελικῆς ἀπολυτρώσεως.
Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →