Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Δευτερονόμιο
Άκουε, Ισραήλ: Ο Ένας Κύριος και η Πλήρης Δύναμη της Αγάπης
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στην καρδιά του Δευτερονομίου στέκεται η μεγάλη ομολογία του Ισραήλ: 'Άκουε, Ισραήλ, ο Κύριος ο Θεός ημών, ο Κύριος εις εστίν'. Γύρω της ο Μωυσής επαναδιατυπώνει την Δεκάλογο και τον νόμο της αγάπης. Ο Μακάριος Θεοδώρητος Κύρου ερμηνεύει αυτά τα κεφάλαια με το νηφάλιο βλέμμα του Αντιοχεινού και την ευλαβή καρδιά της Εκκλησίας. Φυλάττει πρώτα κατά της ειδωλολατρίας: ο Θεός μίλησε προς τον Ισραήλ εκ μέσου του πυρός, διά φωνής και ουδεμιάς ορατής μορφής, ακριβώς για να μη πλάσουν εικόνα του αοράτου Θεού, του οποίου η φύσις δεν είναι μόνον αόρατος αλλά και εντελώς απερίγραπτος. Εξηγεί την Σάββατο που επαναδιατυπώνεται εδώ — όχι άκαρπη αργία, αλλά ανάπαυσις εκτεινόμενη εν ελέει προς τον δούλο και το ζώο, και ημέρα αφιερωμένη στο έργο της ψυχής. Έπειτα έρχεται στο Σεμά. Το ενικό όνομα, διδάσκει, εδόθη προς τους ανώριμους Ιουδαίους μήπως πέσουν εις πολυθεΐαν· όμως ακόμη και εν τη ενικότητί του φέρει τα αινίγματα της Τριάδος, διότι θέτει 'Θεός' άπαξ αλλά 'Κύριος' δις — διδάσκον την ενότητα της ουσίας ενώ υπαινίσσεται τον αριθμό των Προσώπων. Και επί αυτού του ενός Θεού πρέπει να εκχυθεί η πλήρης δύναμις της αγάπης: δεν πρέπει να διαιρούμε την αγάπην μας μεταξύ Θεού και χρυσού, Θεού και συζύγου, Θεού και τέκνων, αλλά να αφιερώνουμε όλην την ισχύν της αγάπης προς τον Δημιουργόν, και μετ' Αυτόν να αποδίδουμε εις έκαστον το πρέπον. Ούτως ο Αντιοχεινός αναγινώσκει το Σεμά όπως η Εκκλησία το ομολογεί: τον ένα Θεόν ο οποίος είναι Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα, αγαπώμενον με αδιαίρετην καρδίαν.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσον Δευτερονόμιον 4–6 — ο Μωυσής προειδοποιεί κατά παντός γλυπτού ειδώλου: 'Προσέχετε ουν σφόδρα εαυτοίς, ότι ουκ είδετε ομοίωμα εν τη ημέρα η ελάλησε Κύριος προς υμάς εν Χωρήβ εκ μέσου του πυρός'. Ανακαλεί το θαύμα: 'Ει ήκουσε λαός φωνήν Θεού ζώντος λαλούντος εκ μέσου του πυρός, καθώς συ ήκουσας, και έζησεν;' Επαναδιατυπώνει τας Δέκα Εντολάς — 'Εγώ ειμί Κύριος ο Θεός σου, ο εξαγαγών σε εκ γης Αιγύπτου, εξ οίκου δουλείας· ουκ έσονταί σοι θεοί έτεροι πλην εμού' — και την Σάββατο: 'ίνα αναπαύσηται ο παίς σου και η παιδίσκη σου καθώς και συ· και μνήσθητι ότι δούλος ήσθα εν γη Αιγύπτου'. Έπειτα έρχεται η μεγάλη ομολογία και εντολή: 'Άκουε, Ισραήλ· Κύριος ο Θεός ημών Κύριος εις εστίν· και αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της ισχύος σου. Και έσονται οι λόγοι ούτοι, ους εγώ εντέλλομαί σοι σήμερον, εν τη καρδία σου· και προδιδάξεις αυτούς τα τέκνα σου'. Προτρέπει αυτούς να φοβώνται τον Κύριον, να λατρεύουν Αυτόν, και να ομνύουν εν τω ονόματι Αυτού, και να διδάσκουν τους υιούς αυτών εν τω μέλλοντι την έννοιαν των μαρτυρίων και των δικαιωμάτων ων ενετείλατο Κύριος.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος αναγινώσκει την Σάββατο που επαναδιατυπώνεται εδώ ως σχολείον ευσπλαχνίας. Η ανάπαυσις δεν είναι μόνον διά τον Ισραήλ αλλά και διά τον δούλον και το εργαζόμενον ζώον, και η μνήμη της Αιγύπτου καλείται να μαλάξη την καρδίαν:
Εκ πείρας έμαθες την πικρίαν της δουλείας. Όμως η ανάπαυσις δεν είναι αργία, διότι η ημέρα ελευθερώνεται διά το έργον της ψυχής:
Ουκ εκώλυσε το πνευματικόν έργον. Έπειτα έρχεται εις το Σεμά, και εδώ ο νηφάλιος Αντιοχεινός ομιλεί την πίστιν όλης της Εκκλησίας. Το ενικόν όνομα, λέγει, ομολογεί μεν μίαν ουσίαν και κρύπτει μυστήριον των Προσώπων:
όμως περιέχει αινίγματα της Τριάδος.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Η ερμηνεία του Θεοδωρήτου επί του Σεμά είναι λύχνος τεθείς επί του κατωφλίου της Καινής Διαθήκης. Η διπλή αναφορά του θείου ονόματος δεν είναι τυχαία, διότι η Γραφή διδάσκει την μίαν φύσιν ενώ υπαινίσσεται τα τρία:
και διδάσκουσι μεν την ενότητα της ουσίας και υπαινίσσονται δε τον αριθμόν των Προσώπων. Ο εις Κύριος ομολογούμενος υπό του Ισραήλ είναι ο εις Θεός τον οποίον η Εκκλησία προσκυνεί — μία ουσία, ονομαζομένη άπαξ ως 'Θεός', όμως 'Κύριος' λεγόμενος δις, ώστε η ομολογία της ενότητος ήδη φέρει εν εαυτή το αίνιγμα των Προσώπων. Ο ανώριμος Ισραήλ δεν ηδύνατο να βαστάση την ακριβή θεολογίαν, μήπως ολισθήση εις πολυθεΐαν· αλλά ο σπόρος εφυτεύθη, να ανθήση όταν ο Υιός απεστάλη και το Πνεύμα εξεχύθη. Ούτως όταν αυτός ο Κύριος ονομάζει τούτον τον στίχον πρώτην και μεγάλην εντολήν (Μάρκος 12:29–30), ομολογεί τον Θεόν του Ισραήλ ως ιδίου Πατέρα, και αποκαλύπτει το πλήρωμα όπερ το Σεμά αινιγματικώς περιείχεν. Και η εντολή η ακολουθούσα — να αγαπάται ούτος ο εις Θεός εξ όλης της καρδίας — ο Θεοδώρητος αναγινώσκει ακριβώς όπως ο Κύριος εδίδαξεν: ουδείς δύναται δυσί κυρίοις δουλεύειν. Η αγάπη η προστασσομένη προς τον ένα Θεόν πρέπει να είναι ολόκληρος και αδιαίρετος, μη μεριζομένη εις τα κτίσματα αλλά εκχεομένη επί του Δημιουργού:
αφιερούν την πλήρη δύναμιν της αγάπης εις τον Θεόν τον ποιήσαντα ημάς. Και μόνον τότε, εν Αυτώ και μετ' Αυτόν, δίδεται αγάπη προς γονείς, σύζυγον, τέκνα και φίλους· διότι, λέγει ο Θεοδώρητος, το να αγαπά τις αυτούς ορθώς είναι αυτό μέρος της αγάπης του Θεού. Ακόμη και την εντολήν να ομνύη τις εν τω ονόματι του Θεού αναγινώσκει ως φυλακήν κατά της ειδωλολατρίας, ίνα μη ομνύουν εν τοις ψευδωνύμοις θεοίς:
Ίνα μη ομνύωσιν εν τοις ψευδωνύμοις θεοίς. Αύτη είναι η τάξις της αγάπης την οποίαν η Εκκλησία πάντοτε εφύλαξεν: ο Θεός πρώτος και ολόκληρος, και πάσα ετέρα αγάπη αναλαμβανομένη εις εκείνην την μίαν αγάπην και αγιαζομένη υπ' αυτής.
Απαντήστε
Απόκριση
Κάμε το Σεμά ιδίαν σου ομολογίαν. 'Κύριος ο Θεός ημών Κύριος εις εστίν' — είπε τούτο, και ας είναι ο βράχος υπό πάσαν την ζωήν σου: ου πολλοί θεοί, ουχ ο ήλιος και η σελήνη και η στρατιά του ουρανού, ουχ ο χρυσός ή η ηδονή ή οιοδήποτε κτίσμα θεοποιούμενον υπό διηρημένης καρδίας, αλλά ο εις Θεός ο ποιήσας σε, τον οποίον η Εκκλησία προσκυνεί ως Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα. Ο Θεοδώρητος διδάσκει ότι ακόμη και η φυλαττομένη ομολογία του Ισραήλ περιείχεν το αίνιγμα της Τριάδος· συ εδέξω το μυστήριον απεκαλυμμένον, ώστε φύλαττε αυτό μετ' ευλαβείας και ομολόγει αυτό μετ' ευφροσύνης. Έπειτα υπάκουε εις την εντολήν την οποίαν ο Κύριος εκάλεσε πρώτην και μεγίστην: αγάπα τον ένα τούτον Θεόν εξ όλης της καρδίας σου, εξ όλης της ψυχής σου, εξ όλης της ισχύος σου. Ο Θεοδώρητος δεν σε αφίνει να διαιρέσης την αγάπην ταύτην — ούτε μεταξύ Θεού και χρυσού, ούτε μεταξύ Θεού και οικογενείας, ούτε μεταξύ Θεού και φίλων. Αφιέρωνε την πλήρη δύναμιν της αγάπης εις τον Δημιουργόν σου, και δεν θα αγαπάς τον σύζυγον ή τα τέκνα ή τους φίλους σου ολιγώτερον, αλλά αληθέστερον, διότι τότε θα αγαπάς αυτούς εν τω Θεώ και ένεκεν του Θεού. Εξέταζε την καρδίαν σου και ερώτα πού η αγάπη σου εμερίσθη και εδόθη εις τα κτίσματα ως εάν ήσαν θεοί. Συνάγαγε αυτήν οπίσω· δός αυτήν ολόκληρον εις τον Ένα ο οποίος είναι εις· και ας αναληφθή πάσα ελάσσων αγάπη εις την μίαν εκείνην φλόγα και ούτω αγιασθή.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Άκουε, Ισραήλ: Κύριος ο Θεός ημών Κύριος εις εστίν. Ω Θεέ των πατέρων ημών, εις ουσίαν και αδιαίρετος, τον οποίον ο Ισραήλ ωμολόγησεν εν ενί Ονόματι και τον οποίον η Εκκλησία Σου προσκυνεί ως Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα: ευλογώ Σε ότι εν αυτή τη ομολογία της ενότητός Σου έκρυψας το αίνιγμα της Τριάδος, έως ότου εν τω πληρώματι του χρόνου απεκάλυψας το μυστήριον ημίν διά του Υιού Σου. Συ εί ο αόρατος και απερίγραπτος Θεός, ο λαλήσας εκ μέσου του πυρός ίνα μη ποιήσωμεν εικόνα Σου· ας σε προσκυνώ εν πνεύματι και αληθεία, μη πλάττων είδωλον εν τη καρδία μου. Δίδαξόν με να σε αγαπώ εξ όλης της καρδίας μου, και εξ όλης της ψυχής μου, και εξ όλης της ισχύος μου, και να αφιερώνω την πλήρη δύναμιν της αγάπης εις Σε τον ποιήσαντά με, μη μερίζων αυτήν εις ουδέν κτίσμα ως εάν ήσαν θεοί. Και δώρησαι, αγαπών Σε πρώτον και ολοκλήρως, να αγαπώ ορθώς πάντας ους εδώρησάς μοι — γονείς, συγγενείς και φίλους — εν Σοι και ένεκεν Σου, διότι και τούτο είναι μέρος της αγάπης Σου. Εις Σε, τον ένα Θεόν εν τρισί Προσώποις, Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα, η δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →