← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιώβ

Γνωρίζω ότι ο Λυτρωτής μου Ζει

Ιώβ 19-20Ηθικά επί του Βιβλίου Ιώβ (Moralia in Iob) υπό του Αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Από τον σωρό των κοπριών, γυμνός από τέκνα, περιουσία και υγεία, και τώρα πληγωμένος από τους ίδιους τους φίλους που ήρθαν να τον παρηγορήσουν, ο Ιώβ ανέρχεται στην κορυφή όλων των λόγων του. 'Γνωρίζω ότι ο Λυτρωτής μου ζει, και... εν τη σαρκί μου θα ιδώ τον Θεόν.' Η Χριστιανική Ανατολή άκουσε από παλιά σε αυτή την κραυγή ενός ανθρώπου 'τοποθετημένου εν μέσω του εθνικού κόσμου' μια προφητεία της ίδιας της Αναστάσεως — τον κενό τάφο προεικονισμένο από τον σωρό της στάχτης. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας, ο Διάλογος, διαβάζει εδώ τον Ιώβ ως φέροντα τα ίδια τα τονικά του Χριστού και της Εκκλησίας Του: εγκαταλελειμμένος από τους δικούς του, όπως ο Κύριος· και ομολογώντας, ενάντια σε κάθε φαινόμενο φθοράς, ότι ο Λυτρωτής ζει και ότι η σάρκα που πέφτει σε σκόνη θα αναστηθεί. Αυτό το μάθημα ακολουθεί τον Γρηγόριο σε αυτή την ομολογία, και αφήνει την ζοφερή απάντηση του Ζωφάρ (Ιώβ 20) να μετρήσει, αντιθετικά, πόσο σύντομη είναι πραγματικά η θριαμβευτική νίκη των ασεβών.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Διαβάστε Ιώβ 19 — τον θρήνο του Ιώβ ότι οι φίλοι του 'με σπάζουν σε κομμάτια με λόγια'· τον θρήνο του ότι ο Θεός έθεσε τους αδελφούς του μακριά από αυτόν, ότι οι συγγενείς και οι οικείοι φίλοι απέτυχαν και τον ξέχασαν, ότι ακόμη και οι υπηρέτες και το σπιτικό τον θεωρούν ξένο· την ικεσία του, 'Ελεήσατέ με, ελεήσατέ με, ω φίλοι μου· διότι η χείρ του Θεού με ήγγισε'· και έπειτα την μεγάλη ομολογία που τα στεφανώνει όλα — 'Είθε οι λόγοι μου να είχαν γραφεί τώρα!... Διότι γνωρίζω ότι ο Λυτρωτής μου ζει, και ότι θα σταθεί την εσχάτη ημέρα επί της γης· και... εν τη σαρκί μου θα ιδώ τον Θεόν· τον οποίον εγώ θα ιδώ δι' εμαυτόν, και οι οφθαλμοί μου θα θεάσουν, και όχι άλλος.' Έπειτα διαβάστε Ιώβ 20 — την πικρή απάντηση του Ζωφάρ, ότι 'η θριαμβευτική νίκη του ασεβούς είναι σύντομη, και η χαρά του υποκριτού μόνο για μια στιγμή.'
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Γρηγόριος ακούει όλο τον θρήνο του Ιώβ — 'Έθεσε τους αδελφούς μου μακριά από εμέ... οι γνωστοί μου αληθώς αλλοτριώθηκαν από εμέ' — εκπληρωμένο εν Χριστώ, για τον οποίον ο Ιωάννης λέγει, 'Ήλθεν εις τα ίδια, και οι ίδιοι δεν παρέλαβον αυτόν.' Έτσι όταν ο Ιώβ φθάνει στην ομολογία του, ο Γρηγόριος σημειώνει την ακριβή λέξη που επιλέγει: όχι Δημιουργός, αλλά Λυτρωτής. Διότι αυτός που δεν λέγει 'Δημιουργός', αλλά 'Λυτρωτής', φανερώνει ρητώς Εκείνον, ο οποίος αφού δημιούργησε τα πάντα εμφανίσθηκε σαρκωμένος για να μας ελευθερώσει από τον αιώνιο θάνατο. Ενάντια στα μάτια του κόσμου, που είδαν μόνο έναν άνθρωπο μαστιγωμένο, σταυρωμένο, νεκρό, ο Ιώβ ομολογεί τον ζώντα Κύριο. Ο Γρηγόριος θέτει την πίστη στο ίδιο το στόμα του Ιώβ: Εγώ, με βεβαία πίστη, πιστεύω ότι ζει μετά θάνατον· ομολογώ με απεριόριστη φωνή ότι ο Λυτρωτής μου ζει. Και από την ανάσταση της Κεφαλής, τα μέλη αντλούν την ελπίδα τους: την ανάσταση την οποία φανέρωσε στο ίδιο το Πρόσωπό Του, θα πραγματοποιήσει κάποτε και σε εμάς. Αυτός είναι ακριβώς ο σκοπός του Πάσχα: Ούτως ο Λυτρωτής μας υπέστη θάνατο, ώστε να μη φοβούμεθα να αποθάνουμε· φανέρωσε την ανάσταση, ώστε να έχουμε βεβαία ελπίδα ότι είμαστε ικανοί να αναστηθούμε.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Αλλά ο Ιώβ δεν σταματά στην ψυχή· ονομάζει 'το δέρμα μου', 'την σάρκα μου', 'τους οφθαλμούς μου'. Ο Γρηγόριος δεν θα επιτρέψει να αραιωθεί η ελπίδα σε φάντασμα. Ανακαλεί τη διαμάχη του ακριβώς για αυτό το σημείο με τον Ευτύχιο Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος δίδασκε ότι το αναστημένο σώμα θα ήταν άυλο, πιο λεπτό από τον αέρα — και ο Γρηγόριος απάντησε από το Ευαγγέλιο, όπου ο αναστημένος Κύριος πρόσφερε τα οστά και τη σάρκα Του για να ψηλαφηθούν. Έτσι ομολογεί σώμα αναστημένο ολόκληρο, ούτε φάντασμα ούτε ξένο: η σάρξ μας μετά την ανάσταση θα είναι συγχρόνως και η ίδια και διαφορετική, η ίδια ως προς τη φύση, διαφορετική ως προς τη δόξα, η ίδια ως προς την πραγματικότητα, διαφορετική ως προς τη δύναμη. Τώρα στραφείτε στον Ζωφάρ (Ιώβ 20). Οι λόγοι του κατά του υποκριτού είναι αληθινοί, ακόμη και αν τους ρίχνει εσφαλμένα σε έναν άγιο άνθρωπο. Οι ασεβείς συσσωρεύουν μια εξωτερική επίδειξη που χάνεται μαζί τους· διότι ό,τι εκτιμούν οι ασεβείς, οι άγιοι το βλέπουν διαμέσου. Διότι οι χαρές της παρούσης ζωής, τις οποίες οι άδικοι θεωρούν μεγάλο αγαθό, οι δίκαιοι τις βλέπουν ως κοπριά. Παρατιθέμενη δίπλα στην αιώνια ελπίδα του Ιώβ, η θριαμβευτική νίκη του υποκριτού είναι, όπως λέγει ο Γρηγόριος, σαν μια στιγμή της γραφίδας — τεθειμένη και σηκωμένη στην ίδια στιγμή.
Απαντήστε

Απόκριση

Όταν εκείνοι που είναι πλησιέστερα σε εσάς αποστρέφονται — όταν οι παρηγορητές πληγώνουν και οι συγγενείς ξεχνούν — ο Ιώβ σας διδάσκει πού να σταθείτε. Δεν καταράστηκε τους φίλους του· προσευχήθηκε γι' αυτούς, αποκαλώντας ακόμη και τους διώκτες του 'φίλους μου', και απέδωσε την οδύνη του όχι στον Σατανά αλλά 'στη χείρα του Θεού', γνωρίζοντας ότι τίποτε δεν τον άγγιξε παρά μόνο με την άδεια του Κυρίου τον οποίο αγαπούσε. Έπειτα, με τίποτε να του έχει απομείνει, ομολόγησε τα πάντα: ο Λυτρωτής μου ζει. Κάντε αυτό το δικό σας έδαφος. Η πίστη της Αναστάσεως δεν είναι ευχή αλλά γνώση — 'γνωρίζω', λέγει ο Ιώβ — και φθάνει μέχρι κάτω στη σάρκα που πονά και θα αποτύχει κάποτε. Αρνηθείτε να ξοδέψετε τη ζωή σας οικοδομώντας τη σύντομη δόξα του υποκριτού, την επίδειξη που χάνεται 'σαν τον σωρό των κοπριών'. Οικοδομήστε αντίθετα επάνω σε Εκείνον που υπέστη θάνατο ώστε να μη φοβείσθε να αποθάνετε. Και όταν πειρασθείτε να ζηλεύσετε τους άνετους ασεβείς, θυμηθείτε ποια χαρά είναι 'μόνο για μια στιγμή', και ποια ελπίδα είναι 'φυλαγμένη στον κόλπο μου' για πάντα.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Χριστέ ο Θεός ημών, ο Λυτρωτής ο ζων, ο οποίος εγκαταλείφθης από τους ιδίους σου και απερρίφθης υπό των ανθρώπων, για να συναθροίσεις τους εγκαταλελειμμένους εις το έλεός Σου: χάρισέ μας την βεβαία πίστη του μακαρίου Ιώβ, ο οποίος από τον σωρό της στάχτης σε ομολόγησε ζώντα και προσδοκούσε να σε ιδεί εν τη ιδία αυτού σαρκί. Υπέστης θάνατο ώστε να μη φοβούμεθα να αποθάνουμε, και εφανέρωσας την Ανάσταση ώστε να ελπίζουμε να αναστηθούμε· κάμε μας μετόχους αυτής της ελπίδος, και φύλαξέ μας από την σύντομη θριαμβευτική νίκη του κόσμου που χάνεται σαν όνειρο. Ανάστησε τα σώματά μας την ημέρα της δόξης Σου — τα ίδια κατά τη φύση, μεταμορφωμένα κατά την δύναμή Σου — ώστε με τους ιδίους οφθαλμούς μας, και όχι άλλου, να σε θεασθούμε. Εις Σε, μετά του ανάρχου Πατρός Σου και του παναγίου και αγαθού και ζωοποιού Πνεύματός Σου, δόξα, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Ηθικά επί του Βιβλίου Ιώβ (Moralia in Iob) υπό του Αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →