← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Οι Ουρανοί Διακηρύττουν την Δόξα Του: Ψαλμοί 19 και 20

Ψαλμοί 19-20Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Ο Ψαλμός 19 είναι ένας από τους πλέον αγαπημένους σε ολόκληρο το Ψαλτήρι — 'Οι ουρανοί διηγούνται την δόξαν του Θεού, και το στερέωμα αναγγέλλει το έργον των χειρών αυτού.' Αλλά οι Πατέρες που συγκέντρωσε ο Νήλ άκουσαν σε εκείνους τους ουρανούς περισσότερα από τον ορατό ουρανό. Από τον Άγιο Γρηγόριο και κάτω, η Εκκλησία ερμήνευσε τους 'ουρανούς' ως τους αγίους Αποστόλους, το πνευματικό στερέωμα του οποίου το κήρυγμα μετέφερε την δόξα του Λυτρωτού εις τα πέρατα της γης· και στον ήλιον που 'εξέρχεται ως νυμφίος εκ του παστού αυτού' είδε την ίδια την Ενσάρκωσιν, τον Αιώνιον Λόγον που σκηνώνει εν σαρκί ανθρωπίνη και τρέχει την πορείαν του γίγαντος από τον ουρανόν εις την φάτνην, εις τον Σταυρόν και πάλιν εις την δόξαν. Το δεύτερον ήμισυ του Ψαλμού στρέφεται εις τον νόμον του Κυρίου, 'πολυτιμότερος υπέρ χρυσίον,' και τελειώνει με την προσευχήν που κάθε ψυχή κάμνει ιδικήν της: 'Γένοιτο τα λόγια του στόματός μου και η μελέτη της καρδίας μου ευπρόσδεκτα ενώπιόν σου.' Ο Ψαλμός 20 είναι ο σύντροφός του — η προσευχή της Εκκλησίας υπέρ του Βασιλέως της που εξέρχεται εις τον τελικόν πόλεμόν του: 'Επακούσαι σου Κύριος εν ημέρα θλίψεως.' Η δόξα της κτίσεως, ο Λόγος σαρκωθείς, ο νόμος που επιστρέφει την ψυχήν, και ο Βασιλεύς που πορεύεται εις τον Σταυρόν — ένα ζεύγος Ψαλμών, ένας Χριστός.
Διαβάστε

Ανάγνωσις

Ανάγνωσον τον Ψαλμόν 19 εις τας δύο κινήσεις του. Πρώτον το άλαλον κήρυγμα της κτίσεως: 'Οι ουρανοί διηγούνται την δόξαν του Θεού… Ημέρα τη ημέρα αναγγέλλει λόγον, και νυξ νυκτί αναγγέλλει γνώσιν. Ουκ εισίν λόγοι ουδέ λαλιαί, ων ουχί ακούονται αι φωναί αυτών. Εις πάσαν την γην εξήλθεν ο φθόγγος αυτών, και εις τα πέρατα της οικουμένης τα ρήματα αυτών.' Έπειτα ο ήλιος: 'Εν αυτώ έθετο σκήνωμα τω ηλίω, και αυτός ως νυμφίος εκπορευόμενος εκ παστού αυτού, αγαλλιάσεται ως γίγας δραμείν οδόν αυτού… και ουκ έστιν ος αποκρυβήσεται από της θέρμης αυτού.' Η δευτέρα κίνησις υμνεί τον νόμον: 'Ο νόμος του Κυρίου άμωμος, επιστρέφων ψυχάς… Επιθυμητοί υπέρ χρυσίον και λίθον τίμιον πολύν, και γλυκύτεροι υπέρ μέλι και κηρίον.' Τελειώνει εν μετανοία και δεήσει: 'Παραπτώματα τις συνήσει; Εκ των κρυφίων μου καθάρισόν με… Και έσονται εις ευδοκίαν τα λόγια του στόματός μου και η μελέτη της καρδίας μου ενώπιόν σου δια παντός, Κύριε, βοηθέ μου και λυτρωτά μου.' Έπειτα προσευχήθητι τον Ψαλμόν 20 ως την ευλογίαν της Εκκλησίας επί του Κυρίου της εν τω Πάθει αυτού: 'Επακούσαι σου Κύριος εν ημέρα θλίψεως, υπερασπίσαι σου το όνομα του Θεού Ιακώβ· αποστείλαι σοι βοήθειαν εξ αγίου και εκ Σιών αντιλάβοιτό σου… Ούτοι εν άρμασιν και ούτοι εν ίπποις, ημείς δε εν ονόματι Κυρίου Θεού ημών μνησθησόμεθα.'
Μελετήστε

Μελέτη

Όταν ο Ψαλμός λέγει 'οι ουρανοί διηγούνται την δόξαν του Θεού,' ο Άγιος Γρηγόριος δεν μας αφήνει να σταματήσωμεν εις το ορατόν στερέωμα. Ποίοι ουρανοί είναι ούτοι, λέγει ο Άγιος Γρηγόριος, ει μη οι άγιοι Απόστολοι; — και ο Νήλ μας λέγει ότι τούτο είναι 'το κλειδί δι' ου πάντες οι Πατέρες ερμηνεύουν τον Ψαλμόν τούτον.' Καθώς ο κτιστός ουρανός εκθέτει την δόξαν του Κτίστου, ούτω και ούτοι οι ζώντες ουρανοί, οι Απόστολοι, διακηρύττουν την δόξαν του Λυτρωτού· 'εις πάσαν την γην εξήλθεν ο φθόγγος αυτών' διότι οι Δώδεκα εβάστασαν το Ευαγγέλιον εις τα πέρατα του κόσμου. Έπειτα ο ήλιος ο 'εκπορευόμενος ως νυμφίος' — εδώ η Ανατολή είδεν την Ενσάρκωσιν με αδιάσπαστον φωνήν. Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ονομάζει το μυστήριον: εκείνο το Αιώνιον Φως το εκ του συναϊδίου Φωτός προελθόν, το προ πάντων των αιώνων υπάρχον, εξήλθεν σωματικώς εκ της Παρθένου Μαρίας ως νυμφίος εκ του παστού αυτού. Και ο Άγιος Πρόκλος Κωνσταντινουπόλεως φυλάττει τον τρόπον της εξόδου εκείνης, δύο φύσεις εν τω ενί Χριστώ: άνευ ανθρωπίνου πάθους εισήλθεν· άνευ ανθρωπίνης φθοράς εξήλθεν. Ο Νυμφίος εισέρχεται εις τον κόσμον ως Θεός και εξέρχεται εκ του παστού της Παρθένου ως Θεός, αληθώς όμως Άνθρωπος — ο γίγας της 'διπλής ουσίας' ο οποίος τρέχει ολόκληρον την πορείαν της φύσεώς μας διά να λυτρώση αυτήν.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Το δεύτερον ήμισυ του Ψαλμού στρέφεται από τους ουρανούς εις τον νόμον, 'γλυκύτεροι υπέρ μέλι και κηρίον' — και εδώ ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος υψώνει ακόμη και το μέλι εις την χάριν. Η γλυκύτης του λόγου του Θεού, λέγει, δεν είναι επίγειον προϊόν: τα άνθη που αποδίδουν το μέλι τούτο δεν εποτίσθησαν υπό επιγείου δρόσου, αλλά αι ήρεμοι αποστάξεις του Αγίου Πνεύματος εχάρισαν εις αυτά ουχί μόνον το κάλλος, αλλά και την γλυκύτητα. Ο νόμος του Κυρίου είναι γλυκύς διότι αυτό το Πνεύμα τον απέσταξεν· το να εύρη τις την Γραφήν γλυκυτέραν του μελιού είναι να γευθή ό,τι το Άγιον Πνεύμα εποίησεν. Ούτω το όλον τόξον του Ψαλμού είναι μία κάθοδος δόξης εις ημάς: οι ουρανοί (οι Απόστολοι) κηρύττουν αυτήν, ο Ήλιος (ο Ενσαρκωθείς Λόγος) ενσωματώνει αυτήν, ο νόμος (αποσταχθείς υπό του Πνεύματος) μεταδίδει αυτήν — Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα ονομαζόμενα εν σειρά διά μέσου ενός και μόνου άσματος. Δεν είναι παράδοξον ότι τελειώνει εν τρεμούση δεήσει: γευσάμενη τοιαύτην γλυκύτητα, η ψυχή κράζει, 'Παραπτώματα τις συνήσει; Εκ των κρυφίων μου καθάρισόν με,' και ζητεί να είναι τα λόγια του στόματός της και η μελέτη της καρδίας της ευπρόσδεκτα εις 'τον βοηθόν μου και λυτρωτήν μου.' Και ο Ψαλμός 20 θέτει τον αυτόν Λυτρωτήν εξερχόμενον εις τον πόλεμόν του — τον Βασιλέα υπέρ του οποίου η Εκκλησία προσεύχεται, 'Επακούσαι σου Κύριος εν ημέρα θλίψεως,' γινώσκουσα ότι η μάχη αυτού επί του Σταυρού είναι η βοήθεια 'εκ Σιών' δι' ης οικοδομείται ολόκληρος ο πνευματικός ναός.
Απαντήστε

Απόκρισις

Άρχισον όπου ο Ψαλμός άρχεται: ανάβλεψον. Οι ουρανοί κηρύττουν 'άνευ λόγου ή γλώσσης,' και ούτω πράττει και κάθε σελίς της κτίσεως — αλλά οι ηχηρότεροι ουρανοί είναι οι Απόστολοι, των οποίων ο λόγος έφθασεν έως και εις σε. Ερώτησον εάν ακούης το κήρυγμα εκείνο, εάν αφήνης 'ημέραν τη ημέρα' να αναγγέλλη την δόξαν του Θεού εν τη συνήθει διαδοχή των ημερών σου. Έπειτα πρόσελθε εις τον νόμον ως εις μέλι. Εάν η Γραφή έγινε ξηρά και καθήκον διά σε, ενθυμήθητι τον Χρυσόστομον: η γλυκύτης αυτής είναι 'αι ήρεμοι αποστάξεις του Αγίου Πνεύματος' — ούτω μη αναγινώσκης αυτήν ως απλήν διδασκαλίαν αλλά ζήτησον από το αυτό Πνεύμα που την απέσταξεν να σου δώση την γεύσιν αυτής. Και ας γίνη το τέλος του Ψαλμού συνήθειά σου: μετά πάσαν συνάντησιν μετά της δόξης του Θεού και του λόγου του Θεού, προσεύχου 'καθάρισόν με εκ των κρυφίων μου,' διότι όσον πλησιέστερον εις το φως, τόσον περισσότερον φαίνεται η κεκρυμμένη σκόνη. Τέλος, μετά του Ψαλμού 20, μάθε να προσεύχεσαι υπέρ του Βασιλέως ο οποίος επορεύθη εις τον πόλεμόν του διά σε — και να μη θέτης εμπιστοσύνην εις 'άρματα και ίππους,' εις την ισχύν των ιδίων σου σχεδίων, αλλά να 'μνημονεύης το όνομα Κυρίου του Θεού ημών.' Ο Θεός ο οποίος έδραμε την πορείαν του γίγαντος από τον ουρανόν εις τον Σταυρόν δεν θα αποτύχη να σε επακούση εν τη ιδία σου ημέρα θλίψεως.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Αιώνιε Λόγε, ο εκ του συναϊδίου Φωτός προελθών και προ πάντων των αιώνων υπάρχων, ο σωματικώς εκ της Παρθένου Μαρίας εξελθών ως νυμφίος εκ παστού αυτού, εισελθών άνευ ανθρωπίνου πάθους και εξελθών άνευ ανθρωπίνης φθοράς: σε προσκυνούμεν, αληθή Θεόν και αληθή Άνθρωπον, τον Ήλιον της Δικαιοσύνης τον σκηνώσαντα εν τη σαρκί ημών. Ποίησον τας καρδίας ημών ζώντα ουρανόν διακηρύττοντα την δόξαν σου, και ένωσον ημάς εις το κήρυγμα των Αποστόλων σου ων ο φθόγγος εξήλθεν εις πάσαν την γην. Δός ημίν να γευθώμεν τον νόμον του στόματός σου γλυκύτερον του μελιού, διότι αι ήρεμοι αποστάξεις του Αγίου Πνεύματός σου εχάρισαν εις αυτόν και το κάλλος και την γλυκύτητα· και όπου εγερθώμεν ξηροί, πέμψον το αυτό Πνεύμα να τον κάμη γλυκύν πάλιν. Κάθαρσον ημάς εκ των κρυφίων ημών, και ας είναι τα λόγια του στόματός ημών και η μελέτη της καρδίας ημών ευπρόσδεκτα ενώπιόν σου δια παντός. Πρόελθε ημών, ω Βασιλεύ, εις πάσαν ημέραν θλίψεως, και πέμψον ημίν βοήθειαν εκ του αγίου σου· διότι ου πιστεύομεν εις άρματα ουδέ εις ίππους, αλλά μνημονεύομεν το όνομα Κυρίου του Θεού ημών. Σοι, μετά του ανάρχου Πατρός σου και του παναγίου και ζωοποιού Πνεύματός σου, δόξα, τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Υπόμνημα επί των Ψαλμών εκ Πρωτογόνων και Μεσαιωνικών Συγγραφέων (Neale & Littledale) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →