Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Η Οργή των Εθνών και η Λαχτάρα για τις Αυλές: Ψαλμοί 83 και 84
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Αυτοί οι δύο Ψαλμοί θέτουν ενώπιόν μας τις δύο όψεις της ζωής της Εκκλησίας σε αυτόν τον κόσμο — την πολιορκία και τη νοσταλγία. Ο Ψαλμός 83 είναι η κραυγή των πολιορκημένων: τα συμμαχικά έθνη ενώνονται εναντίον του λαού του Θεού, και ο Προφήτης ικετεύει, «Μη σιωπήσεις, Θεέ, μη σιωπήσεις». Οι Πατέρες που συγκέντρωσε ο Νήλ ακούν σε αυτή τη συμμαχία του Εδώμ και του Μωάβ, του Αμαλήκ και του Ασσούρ, όχι μόνο τους παλαιούς εχθρούς του Ισραήλ αλλά κάθε τάξη εχθρών — εθνικούς, αιρετικούς και ψευδαδέλφους — που θα ήθελαν να ερημώσουν την Εκκλησία. Ωστόσο οι πολιορκημένοι δεν εγκαταλείπονται, διότι ο Κύριος είναι «ο Ύψιστος επί πάσης της γης». Έπειτα ο Ψαλμός 84 στρέφεται από τη σύγκρουση των όπλων σε μία μόνο, οδυνηρή επιθυμία: «Ως αγαπητά τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων! Επιποθεί και εκλείπει η ψυχή μου εις τας αυλάς του Κυρίου». Είναι το άσμα του εξόριστου που είδε την Πόλη από μακριά και δεν μπορεί να ησυχάσει μέχρι να εισέλθει στις πύλες της. Η Ανατολική Εκκλησία το ψάλλει στις Ενάτη και στα χείλη των ετοιμοθάνατων χριστιανών, πρόθυμων να αναχωρήσουν και να είναι με τον Χριστό. Η πολιορκία ωθεί την ψυχή να ποθήσει την πατρίδα· η λαχτάρα καθιστά την ψυχή άξια γι’ αυτήν.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε και τους δύο Ψαλμούς ως μία κίνηση από το πεδίο της μάχης προς την πύλη της Πόλης. Ο Ψαλμός 83 ανοίγει με συναγερμό: «Ιδού γαρ οι εχθροί σου ηχούν, και οι μισούντες σε ήραν κεφαλήν». Οι σύμμαχοι συνωμοτούν: «Δεύτε και εξολοθρεύσωμεν αυτούς, και μη έστω έθνος». Ο Προφήτης θυμάται τις παλαιές νίκες του Θεού — «Ποίησον αυτοίς ως τη Μαδιάμ… θέες αυτούς ως Ορήβ και Ζήβ» — και προσεύχεται να ταπεινωθούν τελικά οι υπερήφανοι: «Αισχυνθήτωσαν τα πρόσωπα αυτών, Κύριε, ότι επεκαλέσαντο το όνομά σου». Τελειώνει με την ομολογία του ενός Κυρίου: «γνωτωσαν ότι συ, ου το όνομα Κύριος, μόνος Ύψιστος επί πάσης της γης». Έπειτα ο Ψαλμός 84 αναπνέει εντελώς διαφορετική ατμόσφαιρα. Το σπουργίτι βρήκε τον οίκο του και η χελιδόνα τη φωλιά της «παρά τα θυσιαστήριά σου, Κύριε των δυνάμεων, βασιλεύ μου και Θεέ μου». «Μακάριοι οι κατοικούντες εν τω οίκω σου· εις τους αιώνας των αιώνων αινέσουσί σε». Οι προσκυνητές περνούν «δια της κοιλάδος του κλαυθμώνος», κάνοντάς την πηγή· «πορεύσονται εκ δυνάμεως εις δύναμιν, οφθήσεται ο Θεός των θεών εν Σιών». Και η καρδιά του: «Ότι κρείσσων ημέρα μία εν ταις αυλαίς σου υπέρ χιλιάδας. Εξελεξάμην παραρριπτείσθαι εν τω οίκω του Θεού μου μάλλον ή οικείν με εν σκηνώμασιν αμαρτωλών».
Μελετήστε
Μελέτη
Όταν ο Ψαλμός 83 προσεύχεται να διασκορπιστούν τα έθνη, οι Πατέρες αρνούνται να το διαβάσουν ως απλή εκδίκηση. Ακολουθώντας τους Έλληνες Πατέρες που συγκεντρώνει ο Νήλ, η προσευχή «Αισχυνθήτωσαν τα πρόσωπα αυτών» ακούγεται ως προσευχή για τη μεταστροφή των ασεβών — ώστε, χάνοντας την εμπιστοσύνη στα είδωλά τους, να ζητήσουν το Όνομα του Κυρίου· διότι μερικές φορές είναι καλύτερο, λένε οι Πατέρες, για έναν άνθρωπο να πέσει και να ντραπεί, και έτσι να ζητήσει το Όνομα του Ιησού ως μόνη ελπίδα του, παρά να στέκεται γεμάτος πνευματική υπερηφάνεια. Και η μακρά σειρά των μαρτύρων διαψεύδει κάθε συμμαχία που προσπάθησε να εξαλείψει την Εκκλησία. Η Εκκλησία πολλαπλασιάζεται μόνο κάτω από το τσεκούρι· ο λόγος του Τερτυλλιανού ισχύει για όλη τη δέκατη δίωξη και για κάθε δίωξη έκτοτε:
Όσο περισσότερο θερίζονται, τόσο περισσότεροι γινόμαστε· το αίμα είναι σπόρος χριστιανών.Έτσι η πολιορκία του Ψαλμού 83 τελειώνει, όχι με εξόντωση, αλλά με τη διάδοση της Πίστης και την ομολογία του ενός Υψίστου. Έπειτα ο Ψαλμός 84 εξηγεί γιατί η Εκκλησία μπορεί να υπομείνει την πολιορκία: διότι η αληθινή της πατρίδα είναι αλλού. Ο μακάριος Αυγουστίνος, σχολιάζοντας τα λόγια «η καρδία μου και η σαρξ μου αγαλλιάσονται επί τον Θεόν τον ζώντα», ρωτά γιατί ο Ψαλμωδός προσθέτει «ζώντα» και απαντά:
Για να δείξει ότι όλα όσα δεν ανήκουν στη λατρεία του Θεού οφείλουμε να τα θεωρούμε νεκρά.Η ψυχή που γεύτηκε τον ζώντα Θεό λογαριάζει τον πολιορκητικό κόσμο ως τίποτα.
Σκεφτείτε
Σκέψη
Τι είναι λοιπόν αυτό που ποθούν οι προσκυνητές του Ψαλμού 84; «Μακάριοι οι κατοικούντες εν τω οίκω σου· εις τους αιώνας των αιώνων αινέσουσί σε». Ο μακάριος Αυγουστίνος ρωτά τι μπορεί να προσφέρει ο ουρανός σε μια ψυχή και δίνει την απάντηση που παρηγόρησε τους ετοιμοθάνατους για δεκαπέντε αιώνες:
Η κατοχή του Θεού και το αδιάκοπο έργο της δοξολογίας Του. Το έργο μας εκεί θα είναι το ατελείωτο Αλληλούια.Και για να μην φοβηθεί καμία ψυχή ότι μια αιωνιότητα δοξολογίας μπορεί να γίνει κουραστική, ο άγιος Βερνάρδος απαντά ότι η δοξολογία δεν μπορεί να κουράσει περισσότερο από ό,τι η αγάπη —
διότι η δοξολογία μπορεί να παύσει μόνο όταν παύσει η αγάπη ή όταν παύσει ο θαυμασμός.Εφόσον η αγάπη και η γνώση του Θεού από την ψυχή θα αυξάνονται αιωνίως, η δοξολογία θα είναι πάντα νέα. Γι’ αυτό ο ψάλτης Κορεΐτης προτιμούσε να στέκεται στο κατώφλι του οίκου του Θεού παρά να κατέχει την υψηλότερη θέση στις σκηνές των ασεβών: διότι «κρείσσων ημέρα μία εν ταις αυλαίς σου υπέρ χιλιάδας», διότι η μία ημέρα του ουρανού, σημειώνουν οι Πατέρες, δεν έχει ούτε χθες ούτε αύριο, και καμία νύχτα δεν σκοτεινιάζει τη λαμπρότητά της. Οι πολιορκημένοι του Ψαλμού 83 και ο προσκυνητής του Ψαλμού 84 είναι η ίδια ψυχή: διωγμένη από την ψευδή ασφάλεια του κόσμου, μαθαίνει να κάνει ακόμη και την κοιλάδα του κλαυθμώνος πηγή και να πορεύεται από δύναμη σε δύναμη προς τον Θεό των θεών στη Σιών.
Απαντήστε
Απόκριση
Αυτοί οι δύο Ψαλμοί σε ρωτούν, πρώτον, πού βρίσκεται η ασφάλειά σου. Τα συμμαχικά έθνη του Ψαλμού 83 δεν είναι μόνο οι παλαιές φυλές· είναι κάθε συμμαχία που προσφέρει ο κόσμος σε μια ψυχή για να στηριχθεί αντί του Θεού, και καθεμία από αυτές είναι μια σκηνή που θα παρασυρθεί από τον άνεμο. Όταν έρθει η πολιορκία — συκοφαντία, απώλεια, η περιφρόνηση εκείνων που κάποτε σε σεβόντουσαν — μην μετράς την ασφάλειά σου από τη δύναμη των τειχών σου αλλά από το Όνομα Εκείνου που είναι «μόνος Ύψιστος επί πάσης της γης». Το αίμα των μαρτύρων ήταν ο σπόρος της Εκκλησίας· οι δικές σου μικρές υπομονές, βασταγμένες με πίστη, είναι επίσης σπόρος. Και αυτοί οι Ψαλμοί ρωτούν, δεύτερον, για τι νοσταλγείς. Εξέτασε την βαθιά επιθυμία της καρδιάς σου: είναι στραμμένη στις αυλές του Κυρίου, ώστε να μπορείς ειλικρινά να πεις με τον Ψαλμωδή, «επιποθεί και εκλείπει η ψυχή μου»; Τότε κάνε την κοιλάδα του κλαυθμώνος πηγή — μετέτρεψε τη σημερινή σου θλίψη σε τόπο όπου το ύδωρ της χάριτος μπορεί να συγκεντρωθεί — και πορεύου από δύναμη σε δύναμη, όχι πιο αδύναμος καθώς πλησιάζεις το τέλος όπως ο συνηθισμένος ταξιδιώτης, αλλά ισχυρότερος, όπως εκείνοι που ζητούν την Ιερουσαλήμ αυξάνονται σε σφρίγος καθώς βαδίζουν. Λογάριαζε μία ημέρα στις αυλές Του καλύτερη από χίλιες αλλού, και διάλεξε, με χαρά, να είσαι θυρωρός στον οίκο του Θεού σου.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε Θεέ των δυνάμεων, Ύψιστε επί πάσης της γης, που δεν σιωπάς όταν ο λαός σου πολιορκείται: όταν τα έθνη των παθών μας και οι συμμαχίες αυτού του κόσμου ενώνονται εναντίον μας, γίνε συ ο υπερασπιστής μας, και ας μη στηριζόμαστε στις σκηνές των ασεβών που θα διασκορπιστούν ως άχυρο μπροστά στον άνεμο. Κάνε μας, όπως τους μάρτυρές σου, να πολλαπλασιαζόμαστε κάτω από το τσεκούρι, και μετέτρεψε την ντροπή των πτώσεών μας σε αληθινή αναζήτηση του Ονόματός σου. Και άναψε μέσα μας, σε παρακαλούμε, τη λαχτάρα των υιών του Κορέ για τα σκηνώματά σου, ώστε η καρδία μας και η σαρξ μας να αγάλλονται σε Σένα τον ζώντα Θεό, και να λογαριάζουμε ως νεκρά όλα όσα δεν ανήκουν στη λατρεία σου. Οδήγησέ μας δια της κοιλάδος του κλαυθμώνος ως προσκυνητές που την κάνουν πηγή, από δύναμη σε δύναμη, μέχρι να εμφανιστούμε ενώπιόν σου στη Σιών· και χάρισε σε εμάς, που προτιμούμε να είμαστε θυρωροί στον οίκο σου παρά να κατοικούμε στις σκηνές των ασεβών, να εισέλθουμε τελικά στο ατελείωτο Αλληλούια των αυλών σου, όπου μία ημέρα είναι καλύτερη από χίλιες. Σε Σένα, Χριστέ ο Θεός ημών, μετά του ανάρχου Πατρός σου και του παναγίου και ζωοποιού Πνεύματός σου, δόξα, τιμή και προσκύνησις, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →