← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ματθαίος

Κατά Ματθαῖον 5 — με το Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ

Ματθαίος 5Υπόμνημα της Βίβλου Haydock20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Καλῶς ἦλθες εἰς τὸ καθημερινὸν μάθημα τοῦτο τὸ ἀντληθὲν ἐκ τοῦ Καθολικοῦ Ὑπομνήματος τοῦ Χέιντοκ ἐπὶ τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Ματθαίου. Εἰς τὸ πέμπτον κεφάλαιον εἰσερχόμεθα εἰς τὴν καρδίαν τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους Ὁμιλίας ὅπου ὁ Ἰησοῦς ἀποκαλύπτει τὴν ὁδὸν τῆς ἀληθοῦς μακαριότητος. Ὁ Χέιντοκ συγκεντρώνει τὴν σοφίαν τῶν Πατέρων καὶ Διδασκάλων πρὸς φωτισμὸν ἑκάστου στίχου διὰ τὰς Καθολικὰς οἰκογενείας. Καθὼς ἀκούομεν εἴθε τὸ Πνεῦμα νὰ ἀνοίξῃ τὰς καρδίας ἡμῶν πρὸς ὑποδοχὴν τούτων τῶν ἀρχαίων ἀλλὰ ἀειζώων λόγων. Ἂς ὁδηγήσῃ ἡμᾶς τὸ ὑπόμνημα βαθύτερον εἰς τὸν νοῦν τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ζωὴν τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Πάρτε τη Βίβλο σας και διαβάστε αργά και προσευχητικά το πέμπτο κεφάλαιο του Ματθαίου. Ακούστε την ήπια εξουσία με την οποία ο Ιησούς διδάσκει τα πλήθη και τους μαθητές του. Προσέξτε τους Μακαρισμούς, την κλήση να γίνετε άλας και φως, και τη βαθύτερη δικαιοσύνη που απαιτεί. Επιτρέψτε στο ιερό κείμενο να εγκατασταθεί στην καρδιά σας πριν στραφούμε στο Καθολικό Σχόλιο του Χέιντοκ για διορατικότητα και ενθάρρυνση.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Χέιντοκ ξεκινά εξηγώντας την πρώτη μακαριότητα για τους πτωχούς τω πνεύματι. Οι πτωχοί τω πνεύματι·[1] που σύμφωνα με την κοινή ερμηνεία σημαίνει τους ταπεινούς κατά νουν και καρδίαν. Ωστόσο μερικοί το εννοούν για εκείνους που είναι αληθώς εν πενία και ανάγκη και που υπομένουν την άπορη κατάστασή τους με υπομονή και εγκαρτέρηση. (Ουίθαμ) --- Δηλαδή οι ταπεινοί· και εκείνοι των οποίων το πνεύμα δεν είναι προσκολλημένο στα πλούτη. (Τσαλόνερ) --- Δεν είναι χωρίς λόγο που οι μακαρισμοί είναι διατεταγμένοι με αυτή τη σειρά. Κάθε προηγούμενος προετοιμάζει τον δρόμο για ό,τι ακολουθεί αμέσως παρέχοντάς μας ιδιαιτέρως πνευματικά όπλα από τέτοιες χάριτες που είναι αναγκαίες για την απόκτηση της αρετής του επόμενου μακαρισμού. Έτσι οι πτωχοί τω πνεύματι δηλαδή οι αληθώς ταπεινοί θα πενθήσουν για τις παραβάσεις τους και όποιος είναι γεμάτος λύπη και σύγχυση για τις δικές του αμαρτίες δεν μπορεί παρά να είναι δίκαιος και να συμπεριφέρεται προς τους άλλους με πραότητα και επιείκεια· όταν κατέχει αυτές τις αρετές τότε γίνεται καθαρός και αμόλυντος την καρδίαν. Ειρήνη συνειδήσεως βασιλεύει σε αυτή τη συνάθροιση αρετών και δεν μπορεί να εκδιωχθεί από την ψυχή από καμία θλίψη διωγμούς ή αδικίες ανθρώπων. (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος ομιλ. ιε΄.) Τι είναι αυτή η πτωχεία του πνεύματος παρά ταπείνωση και συντριβή; Αυτή η αρετή της ταπεινώσεως τίθεται στην πρώτη θέση επειδή είναι η μητέρα κάθε άλλης αρετής όπως η υπερηφάνεια είναι η μητέρα κάθε κακίας. Η υπερηφάνεια στέρησε τους πρώτους γονείς μας από την αρχική αθωότητά τους και τίποτε άλλο παρά η ταπείνωση μπορεί να μας αποκαταστήσει στην προηγούμενη καθαρότητά μας. Μπορεί να προσευχόμαστε και να νηστεύουμε μπορεί να κατέχουμε έλεος αγνότητα ή οποιεσδήποτε αρετές αν η ταπείνωση δεν τις συνοδεύει θα είναι σαν την αρετή του Φαρισαίου χωρίς θεμέλιο χωρίς καρπό. (Ομιλ. ιε΄.) Το σχόλιο στρέφεται έπειτα στην ευλογία που υποσχέθηκε στους καθαρούς την καρδίαν. Ματθ. 5:8 καθαροί την καρδίαν είναι είτε εκείνοι που δίδονται στην άσκηση κάθε αρετής και δεν έχουν συνείδηση καμιάς κακίας είτε εκείνοι που είναι στολισμένοι με την αρετή της αγάπης. Διότι τίποτε δεν είναι τόσο αναγκαίο όσο αυτή η καθαρότητα σε όσους επιθυμούν να δουν τον Θεόν. Διατηρείτε ειρήνη με όλους και αγνότητα λέγει ο Απόστολος Παύλος διότι χωρίς αυτή κανείς δεν μπορεί να δει τον Θεόν. Πολλοί είναι ελεήμονες προς τους πτωχούς και δίκαιοι στις συναλλαγές τους αλλά δεν απέχουν από την πολυτέλεια και την ακολασία. Γι’ αυτό ο Σωτήρας μας επιθυμώντας να δείξει ότι το έλεος δεν αρκεί προσθέτει ότι αν θέλουμε να δούμε τον Θεόν πρέπει επίσης να κατέχουμε την αρετή της καθαρότητας. (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος ομιλ. ιε΄.) Διά αυτής θα έχουμε την καρδίαν απαλλαγμένη από κάθε άτακτη αγάπη των κτισμάτων και θα είμαστε αποκλειστικώς προσκολλημένοι στον Θεόν. (Χέιντοκ) --- Οι καθαροί την καρδίαν δηλαδή εκείνοι που είναι καθαροί από αμαρτία· που είναι καθαροί κατά σώμα και νουν λέγει ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. Φαίνεται να είναι ιδιαίτερη νουθεσία προς τους Ιουδαίους οι οποίοι ήταν κυρίως φροντισμένοι για εξωτερική και νομική καθαρότητα. (Ουίθαμ) Ο Χέιντοκ εφαρμόζει έπειτα την εικόνα του άλατος στην αποστολή των αποστόλων. Ματθ. 5:13 προηγούμενες διδασκαλίες ο Ιησούς Χριστός έδωσε στο πλήθος. Τώρα απευθύνεται στους αποστόλους αποκαλώντας τους το άλας της γης προορισμένους να διατηρούν τους ανθρώπους από τη διαφθορά της αμαρτίας και να τους κάνουν να γεύονται τις αλήθειες της σωτηρίας. Τους λέγει να μην αφήσουν την πίστη ή την αγάπη τους να χαλαρώσει στις οποίες συνίσταται όλη η δύναμή τους μήπως έρθουν να απορριφθούν από τον Θεόν και να καταφρονηθούν από τον άνθρωπο. (Καλμέ) --- Σας στέλνω λέγει ο Ιησούς Χριστός όχι σε δύο δέκα ή είκοσι πόλεις ούτε σε ένα μόνο έθνος όπως στάλθηκαν οι προφήτες αλλά σε όλο τον κόσμο έναν κόσμο καταπιεσμένο από αναρίθμητες ανομίες. Δεν είναι ιδιότητα του άλατος να αποκαθιστά ό,τι είναι ήδη διεφθαρμένο αλλά να διατηρεί από τη διαφθορά. Επομένως η αρετή των αξιών του Χριστού μας ελευθερώνει από τη διαφθορά της αμαρτίας· αλλά η φροντίδα και ο κόπος των αποστόλων μας διατηρεί από το να επιστρέψουμε σε αυτήν. (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος ομιλ. ιε΄.) --- Φαίνεται από το Λουκ. ιδ΄ 34 ότι αυτή η σύγκριση λαμβάνεται από τη γεωργία. Παρατηρούμε αυτές τις ιδιότητες του άλατος στα διάφορα λιπάσματα που γονιμοποιούν το έδαφος αλλά αν αφήσουμε τα άλατα να εξατμιστούν χάνεται όλη η αρετή τους. (Χέιντοκ)
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Τέλος, ο Χέιντοκ αναστοχάζεται στην κλήση προς την τελειότητα που επιστέφει το κεφάλαιο. Ματθαῖος 5:48 Ο Χριστός εδώ συνοψίζει τας οδηγίας Του διατάζων ημάς να γινώμεθα τέλειοι καθώς ο ουράνιος Πατήρ ημών είναι τέλειος· τουτέστι να μιμούμεθα, καθόσον αι προσπάθειαι ημών, ενισχυόμεναι υπό της θείας χάριτος, δύνανται να φθάσωσι, την θείαν τελειότητα. (Ουίθαμ) --- Ιδού εδώ την μεγάλην υπεροχήν του νέου έναντι του παλαιού νόμου. Αλλά μηδείς εκ τούτου λαμβανέτω αφορμήν να περιφρονήση τον παλαιόν. Ας εξετάση προσεκτικώς, λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, τας διαφόρους περιόδους του χρόνου, και τα πρόσωπα προς τα οποία εδόθη· και θα θαυμάση την σοφίαν του θείου Νομοθέτου, και θα αντιληφθή σαφώς ότι είναι εις και ο αυτός Κύριος, και ότι έκαστος νόμος ήτο προς το μέγα όφελος της ανθρωπότητος, και σοφώς προσηρμοσμένος προς τους χρόνους της δημοσιεύσεως αυτών. Διότι, εάν μεταξύ των πρώτων αρχών της ορθότητος, αι υψηλαί και εξέχουσαι αύται αλήθειαι είχον ευρεθή, ίσως ούτε αύται, ούτε οι ολιγότερον τέλειοι κανόνες της ηθικότητος θα είχον τηρηθή· ενώ, διατιθέντων αμφοτέρων εν τω προσηκοντι καιρώ αυτών, η θεία σοφία μετεχειρίσθη αμφότερα προς την διόρθωσιν του κόσμου. Ομιλία ιη΄. Βλέποντες τοίνυν ότι ούτως ευλογούμεθα ώστε να καλούμεθα, και να είμεθα τέκνα τοσούτου εξαιρέτου Πατρός, οφείλομεν να προσπαθήσωμεν, όπως Εκείνος, να υπερέχωμεν εν καλοσύνη, πραότητι, και αγάπη· αλλά προ πάντων εν ταπεινοφροσύνη, ήτις θα εξασφαλίση εις ημάς την αξίαν των καλών έργων, διά των απείρων αξιών του θείου Λυτρωτού ημών, Διδασκάλου, και προτύπου, Χριστού Ιησού του Κυρίου. (Χέιντοκ)
Απαντήστε

Απόκριση

Πώς αλλάζει η αποδοχή της πτωχείας του πνεύματος τον τρόπο που βλέπω τους καθημερινούς μου αγώνες; Σε ποιο τομέα της ζωής μου με προσκαλεί ο Χριστός σε μεγαλύτερη καθαρότητα καρδίας; Πού καλούμαι να γίνω αλάτι και φως αντί να αναζητώ άνεση;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε Ἰησοῦ, ὁ διδάξας τοὺς Μακαρισμοὺς ἀπὸ τοῦ ὄρους καὶ καλέσας ἡμᾶς ἅλας τῆς γῆς καὶ τέκνα τοῦ Πατρός, ποίησον ἡμᾶς ἀληθῶς πτωχοὺς τῷ πνεύματι καὶ καθαροὺς τῇ καρδίᾳ. Μόρφωσον ἡμᾶς ἐν τῇ τελειότητι τῆς ἀγάπης, ἵνα αἱ ζωαὶ ἡμῶν λάμπωσιν ὡς φῶς ἔμπροσθεν τῶν ἄλλων καὶ δίδωσι δόξαν Σοί. Διὰ πρεσβειῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, στήριξον ἡμᾶς ὅταν ἡ ὁδὸς εἶναι δύσκολος. Ἀμήν.

Υπόμνημα της Βίβλου Haydock · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →