← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Λευιτικόν

Ο Λεπρός που Καθαρίστηκε: Μια Μολυσματική Ασθένεια, Ένας Κριτής Ιερέας και τα Δύο Πουλιά

Λευιτικόν 13-14Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)22 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Ο μακρύς νόμος της λέπρας — τι είναι, πώς την εξετάζει ο ιερέας, πότε μολύνει και πότε όχι — μπορεί να φαίνεται παράξενο και μακρινό πράγμα, ένας κώδικας δέρματος και κηλίδων. Αλλά ο Μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, ο νηφάλιος Αντιοχέας που αναγινώσκει τον Νόμο προς τον Χριστό χωρίς ποτέ να περιφρονεί το γράμμα του, ακούει σε αυτόν μια διδασκαλία για την ψυχή. Μέσα από τις σωματικές παθήσεις, λέει, ο Νόμος δείχνει τις ασθένειες της ψυχής· μέσα από τα ακούσια πράγματα, κατηγορεί τα πράγματα της θελήσεως. Αν οι φυσικές κηλίδες θεωρούνται ακάθαρτες, πόσο περισσότερο η λέπρα της αμαρτίας; Και όπως ο ιερέας πρέπει να διακρίνει μία λέπρα από άλλη, κηρύττοντας καθαρό ή ακάθαρτο, έτσι πρέπει να είναι και κριτής των αμαρτιών της ψυχής. Τα ποικίλα χρώματα της ασθένειας είναι τα ποικίλα χρώματα της κακίας· ο εντελώς λευκός άνθρωπος είναι ο άπιστος, ο μερικώς λεπρός ο πιστός που αμαρτάνει. Ωστόσο ακόμη και εδώ ο Θεοδώρητος βρίσκει, όπως τόσο συχνά, την αγαθοσύνη του Θεού κρυμμένη στις σκληρές ρήσεις — ο νόμος που χωρίζει τον λεπρό είναι «γεμάτος αγαθοσύνη», διατάσσοντας τις τελετές προς όφελος του πάσχοντος. Και έπειτα, στον καθαρισμό του λεπρού, ολόκληρο το Ευαγγέλιο προτυπώνεται. Δύο ζωντανά πουλιά φέρονται· το ένα σφάζεται, και το άλλο, βουτηγμένο στο αίμα του σφαγμένου, αφήνεται ελεύθερο πάνω από το ανοιχτό πεδίο. Ο Θεοδώρητος τα αναγινώσκει ως τύπο του σωτηρίου Πάθους: όπως ένα πουλί πέθανε και το άλλο, ραντισμένο με το αίμα του, πέταξε ελεύθερο, έτσι για την λεπρή ανθρωπότητα ο Δεσπότης Χριστός σταυρώθηκε — η σάρκα δεχόμενη τον θάνατο ενώ η θεότητα παρέμεινε ανέγγιχτη — και εμείς που πιστεύουμε και πλενόμαστε στο ύδωρ του παναγίου Βαπτίσματος αποβάλλουμε τους ρύπους των αμαρτιών μας. Ο Κύριος που εξέτεινε την χείρα Του και ήγγισε τον λεπρό, λέγοντας «Θέλω· καθαρίσθητι» (Ματθ 8:3), είναι ο αληθινός Ιερέας που μας κηρύττει ολοκλήρους.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Ανάγνωσε Λευιτικόν 13–14 — τον νόμο της λεπρώδους πληγής. Όταν άνθρωπος έχει «εξόγκωμα, ψώρα ή λευκή κηλίδα» στο δέρμα της σαρκός του, «τότε θα προσενεχθεί προς Ααρών τον ιερέα», ο οποίος θα τον εξετάσει και «θα τον κλείσει επτά ημέρες», παρατηρώντας αν εξαπλώνεται. Με την κρίση του ιερέα ο άνθρωπος κηρύττεται «καθαρός» ή «ακάθαρτος». Ο λεπρός «θα κατοικήσει μόνος· έξω του στρατοπέδου θα είναι η κατοικία του», τα ιμάτιά του σχισμένα και η κεφαλή του γυμνή, κράζοντας «Ακάθαρτος, ακάθαρτος». Η πληγή μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και «σε ιμάτιο μάλλινο ή λινό» ή, στη γη της επαγγελίας, «σε οίκο», και ο ιερέας πρέπει να κρίνει και αυτά, ξύνοντας ή κατεδαφίζοντας ό,τι δεν μπορεί να καθαριστεί. Έπειτα έρχεται ο καθαρισμός: «Αυτός θα είναι ο νόμος του λεπρού την ημέρα του καθαρισμού του: Θα προσενεχθεί προς τον ιερέα», ο οποίος λαμβάνει «δύο πουλιά ζωντανά και καθαρά, και ξύλο κέδρου, και κόκκινο νήμα, και ύσσωπο». Ένα πουλί σφάζεται «επάνω από τρεχούμενο ύδωρ»· το ζωντανό πουλί, με τον κέδρο και το κόκκινο νήμα και τον ύσσωπο, βουτιέται «στο αίμα του πουλιού που εσφάγη», και ο ιερέας «θα ραντίσει επάνω του που καθαρίζεται από την λέπρα επτά φορές, και θα τον κηρύξει καθαρό, και θα αφήσει το ζωντανό πουλί ελεύθερο στο ανοιχτό πεδίο». Έτσι πλυμένος και ξυρισμένος και εξιλεωμένος, ο καθαρισμένος άνθρωπος μπορεί επιτέλους να επιστρέψει στο στρατόπεδο.
Μελετήστε

Μελέτη

Γιατί υπάρχει πραγματικά ο νόμος της λέπρας; Ο Θεοδώρητος απαντά ότι είναι παραβολή της ψυχής γραμμένη επάνω στο σώμα. Τα παθήματα της σαρκός γίνονται μάθημα για τις αρρώστιες του πνεύματος: Μέσα από τα σωματικά παθήματα δείχνει τις ασθένειες της ψυχής, και μέσα από τα ακούσια πράγματα κατηγορεί τα εκούσια. Και το έργο του ιερέα για την εξέταση δεν είναι απλή ιατρική εργασία αλλά εικόνα πνευματικής διακρίσεως, διότι πρέπει να ζυγίσει τα χρώματα της ασθένειας όπως ο εξομολόγος ζυγίζει τα χρώματα της αμαρτίας: Εκείνο που είναι ποικιλόχρωμο λέγεται λεπρό· έτσι η κακία προστεθείσα στην ψυχή την καθιστά λεπρή. Ωστόσο ο Θεοδώρητος δεν μας αφήνει να διαβάσουμε τον χωρισμό του λεπρού ως σκληρότητα. Την παράξενη διάταξη — ότι ο εντελώς καλυμμένος με λευκότητα κηρύττεται καθαρός, ενώ ο μερικώς χρωματισμένος αποκλείεται — την αναγινώσκει ως έλεος, μήπως ο πάσχων «δαπανήσει όλη του τη ζωή χωρισμένος από όλους τους άλλους ανθρώπους», και επάνω σε όλο τον κώδικα θέτει την ίδια λέξη που θέτει επάνω σε τόσο μεγάλο μέρος του Νόμου: Και αυτός ο νόμος είναι γεμάτος αγαθοσύνη. Ο ιερέας, λοιπόν, είναι και θεραπευτής και κριτής του εσωτερικού ανθρώπου — και σε αυτό προτυπώνει Εκείνον που δεν ήλθε να εγκαταλείψει τον λεπρό έξω του στρατοπέδου αλλά να τον αγγίξει και να τον κάνει καθαρό.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Η τελετή του καθαρισμού είναι εκεί όπου η νηφάλια ανάγνωση του Θεοδωρήτου ανοίγεται ευθέως επάνω στον Σταυρό. Δύο ζωντανά πουλιά λαμβάνονται· ένα σφάζεται επάνω από φρέσκο ύδωρ, και το άλλο, βουτηγμένο στο αίμα του σφαγμένου, αφήνεται ελεύθερο στον ανοιχτό ουρανό. Ο Θεοδώρητος λέει σαφώς τι σημαίνουν: Περιέχουν τον τύπο του σωτηρίου πάθους. Το σφαγμένο πουλί και το πουλί που ζει δεν είναι δύο πρόσωπα αλλά ο ένας Χριστός σε δύο φύσεις, διότι στο Πάθος Του ο θάνατος άγγιξε την σάρκα ενώ η Θεότητα παρέμεινε απαθής: ο Δεσπότης Χριστός εσταυρώθη, της σαρκός δεχομένης τον θάνατον ενώ η θεότης οικειοποιήθη το πάθος της ανθρωπότητος. Τα ίδια τα υλικά της τελετής κηρύττουν το ίδιο μυστήριο — ο άφθαρτος κέδρος την θεότητα που δεν μπορεί να πάθει, το κόκκινο νήμα την ανθρωπότητα ψυχής και σώματος, ο ύσσωπος την θέρμη και την ευωδία του παναγίου Πνεύματος: Το ξύλο του κέδρου συμβολίζει την απαθή θεότητα — διότι αυτό το ξύλο είναι άφθαρτο. Έτσι το πουλί που πεθαίνει και το πουλί που πετά ελεύθερο πάνω από το πεδίο είναι θάνατος και ανάσταση: Χριστός σφαγμένος για την λεπρή ανθρωπότητα, και Χριστός αναστάς και αναληφθείς, φέρων τον καθαρισμό μας στους ουρανούς. Και το αίμα ραντισμένο με ύδωρ επάνω στον λεπρό είναι ο τύπος του Βαπτίσματος, όπου ο πιστός, πλυμένος στο ύδωρ που ρέει από το σωτήριο Πάθος, «αποβάλλει τους ρύπους των αμαρτιών». Όταν ο Κύριος ήγγισε τον λεπρό στο Ευαγγέλιο και είπε «Θέλω· καθαρίσθητι», εκπλήρωσε με την ίδια Του την σάρκα την τελετή που ο Μωυσής μόνο σκιαγράφησε: ο αληθινός Ιερέας που δεν αποφεύγει την ακαθαρσία μας αλλά την αναλαμβάνει επάνω Του και μας κάνει ολοκλήρους.
Απαντήστε

Απόκριση

Μην αναγινώσκεις αυτόν τον νόμο ως μουσείο αρχαίας υγιεινής· αναγίνωσκέ τον, όπως σε προστάζει ο Θεοδώρητος, ως κάτοπτρο της ιδίας σου ψυχής. Η λέπρα που εξαπλώνεται κάτω από το δέρμα είναι η εικόνα της αμαρτίας που εξαπλώνεται κάτω από την συνείδηση — πρώτα μια κηλίδα, έπειτα ένας ρύπος, έπειτα μια λευκότητα που καλύπτει όλον τον άνθρωπο. Έτσι μάθε να φέρνεις τις κηλίδες στον Ιερέα ενώ είναι ακόμη μικρές. Η Εκκλησία σου δίδει, στην εξομολόγηση, ακριβώς το έργο που περιγράφει ο Θεοδώρητος: ιερέα που είναι κριτής των αμαρτιών της ψυχής, ο οποίος διακρίνει τα χρώματα της ασθένειας και κηρύττει, εν ονόματι του Χριστού, «καθαρός». Μην κρύβεις την λέπρα σου και κατοικείς μόνος με αυτήν έξω του στρατοπέδου του ελέους· έλα και εξετάσου, για να θεραπευθείς. Και πάρ' θάρρος από τα δύο πουλιά. Δεν καθαρίστηκες με το δικό σου τρίψιμο αλλά με θάνατο και ζωή όχι δικά σου: ένα πουλί σφαγμένο, το αίμα του ραντισμένο επάνω σου, και ένα ζωντανό πουλί αφημένο ελεύθερο. Στο Βάπτισμά σου το αίμα του σφαγμένου — το τίμιο Αίμα του Χριστού — ραντίσθηκε επάνω σου με το ύδωρ, και απέβαλες τους ρύπους των αμαρτιών σου· και το ζωντανό πουλί, πετώντας ελεύθερο στον ανοιχτό ουρανό, είναι η εγγύηση της ιδίας σου αναστάσεως. Έτσι όταν η αμαρτία σε μολύνει πάλι, επέστρεψε στην πηγή που ανοίχθηκε σε εκείνο το Πάθος. Η χείρ που ήγγισε τον λεπρό δεν έχει αποσυρθεί. Πες προς Αυτόν, όπως είπε ο λεπρός, «Κύριε, εάν θέλεις, δύνασαι να με καθαρίσεις», και άκουσέ Τον να αποκρίνεται ακόμη: «Θέλω· καθαρίσθητι».
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε ο Θεός ημών, ο οποίος εν τω νόμω του λεπρού έδειξας διά των παθημάτων του σώματος τα βαθύτερα παθήματα της ψυχής, και διώρισας ιερέα να κρίνει και να καθαρίζει: ομολογώ ότι είμαι λεπρός έσωθεν, κηλιδωμένος και ρυπωμένος από αμαρτία, και φέρω την ακαθαρσία μου προς Σε, διότι ο νόμος Σου είναι γεμάτος αγαθοσύνη και δεν αποβάλλεις τον ερχόμενο. Προετύπωσας εν τοις δύο πουλίοις το μυστήριον του σωτηρίου Πάθους Σου — το εν σφαγέν, το άλλο βουτηγμένο εν τω αίματι αυτού και αφεθέν ελεύθερον — και εξεπλήρωσας αυτό όταν ο Χριστός εσταυρώθη υπέρ της λεπρής ανθρωπότητος, της σαρκός δεχομένης τον θάνατον ενώ η Θεότης παρέμεινεν απαθής. Εν τω ύδατι και τω αίματι του Πάθους Αυτού με έπλυνες εν τω παναγίω Βαπτίσματι· κάθαρόν με έτι πάλιν, και ας φέρει το ζωντανό πουλί της Αναστάσεως Αυτού την ελπίδα μου εις τους ουρανούς. Ω Συ που εξέτεινας την χείρα Σου και ήγγισας τον λεπρόν, λέγων «Θέλω· καθαρίσθητι», άγγιξόν με και κάμε με ολόκληρον, ώστε να επιστρέψω εις το στρατόπεδον των αγίων Σου και να σε υπηρετώ εν καθαρότητι. Προς Σε, ω Χριστέ ο Θεός ημών, τον αληθινόν Ιερέα τον καθαρίζοντα τον λεπρόν, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →