Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί
Ψαλμοί 5-6 — με τον Ιωάννη Καλβίνο
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Σε αυτό το καθημερινό μάθημα στρεφόμαστε στην προσεκτική ερμηνεία του Ιωάννη Καλβίνου στους Ψαλμούς 5 και 6. Οι στοχασμοί του Καλβίνου μας καθοδηγούν μέσα από τις ειλικρινείς κραυγές του Δαβίδ, την αγιότητα του Θεού και τη βέβαιη ελπίδα των δικαίων. Η ερμηνεία του κατά στίχο μας προσκαλεί να παραμείνουμε στους λόγους του ψαλμωδού και να δούμε πώς διαμορφώνουν την πιστή προσευχή σήμερα. Καθώς ακολουθούμε την καθοδήγηση του Καλβίνου, είθε το Πνεύμα να ανοίξει τις καρδιές μας για να δεχθούμε τόσο διδασκαλία όσο και παρηγοριά από αυτά τα αρχαία άσματα.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Προετοιμαστείτε τώρα να διαβάσετε τους Ψαλμούς 5 και 6 αργά και προσευχητικά. Ακούστε τις πρωινές κραυγές του Δαβίδ, τον πόθο του για την παρουσία του Θεού και την εμπιστοσύνη του ότι ο Κύριος θα διακρίνει μεταξύ των δικαίων και των ασεβών. Αφήστε τους λόγους να εγκατασταθούν στην καρδιά σας πριν μελετήσουμε μαζί το σχόλιο του Καλβίνου.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Καλβίνος ξεκινά αντανακλώντας στο πιθανό ιστορικό πλαίσιο του ψαλμού και την επιμονή του Δαβίδ στην προσευχή.
Δεν τολμώ να προσδιορίσω θετικά αν ο Δαβίδ σε αυτόν τον ψαλμό θρηνεί τις αδικίες που υπέστη από τους εχθρούς του σε κάποια συγκεκριμένη στιγμή ή αν παραπονιέται γενικά για τους ποικίλους διωγμούς με τους οποίους για πολύ καιρό ταλαιπωρήθηκε υπό τον Σαούλ. Μερικοί από τους Ιουδαίους σχολιαστές εφαρμόζουν τον ψαλμό ακόμη και στον Αβεσσαλώμ επειδή με τον αιματηρό και δόλιο άνθρωπο νομίζουν ότι υποδεικνύονται ο Δωήκ και ο Αχιτόφελ. Σε εμένα όμως φαίνεται πιο πιθανό ότι όταν ο Δαβίδ μετά τον θάνατο του Σαούλ είχε αποκτήσει ειρηνική κατοχή των βασιλείων ανέθεσε στη γραφή τις προσευχές που είχε μελετήσει στις θλίψεις και τους κινδύνους του. Αλλά για να έρθουμε στις λέξεις πρώτα εκφράζει ένα πράγμα με τρεις διαφορετικούς τρόπους και αυτή η επανάληψη δηλώνει τη δύναμη της στοργής του και την μακρά επιμονή του στην προσευχή. Διότι δεν ήταν τόσο φίλος των πολλών λέξεων ώστε να χρησιμοποιεί διαφορετικές μορφές έκφρασης που δεν είχαν νόημα αλλά όντας βαθιά αφοσιωμένος στην προσευχή αντιπροσώπευε με αυτές τις ποικίλες εκφράσεις την ποικιλία των παραπόνων του. [66] Συνεπώς σημαίνει ότι δεν προσευχήθηκε ούτε ψυχρά ούτε μόνο με λίγες λέξεις αλλά ότι σύμφωνα με το όπως τον παρότρυνε η σφοδρότητα της λύπης του ήταν σοβαρός στο να θρηνεί τις συμφορές του ενώπιον του Θεού και ότι αφού δεν φαινόταν αμέσως ποιο θα ήταν το αποτέλεσμά τους επέμεινε στην επανάληψη των ίδιων παραπόνων. Πάλι δεν δηλώνει ρητά τι επιθυμεί να ζητήσει από τον Θεό [67] αλλά υπάρχει μεγαλύτερη δύναμη σε αυτό το είδος της καταστολής παρά αν είχε μιλήσει σαφώς. Μη εκφράζοντας τις επιθυμίες της καρδιάς του δείχνει πιο εμφατικά ότι τα εσωτερικά του συναισθήματα τα οποία έφερε μαζί του ενώπιον του Θεού ήταν τέτοια που η γλώσσα ήταν ανεπαρκής για να τα εκφράσει. Πάλι η λέξη κραυγή που σημαίνει δυνατή και ηχηρή έκφραση της φωνής χρησιμεύει για να σημειώσει την ειλικρίνεια της επιθυμίας του. Ο Δαβίδ δεν φώναξε σαν να ήταν στα αυτιά κάποιου που ήταν κωφός αλλά η σφοδρότητα της λύπης του και η εσωτερική του αγωνία ξέσπασαν σε αυτή την κραυγή. Το ρήμα χγκχαγάχ από το οποίο προέρχεται το ουσιαστικό χγκίγκ χαγίγκ λόγος που χρησιμοποιεί εδώ ο προφήτης σημαίνει τόσο να μιλάς σαφώς όσο και να ψιθυρίζεις ή να μουρμουρίζεις. Αλλά η δεύτερη έννοια φαίνεται πιο κατάλληλη για αυτό το απόσπασμα. [68] Αφού ο Δαβίδ είπε γενικά ότι ο Θεός ακούει τα λόγια του φαίνεται αμέσως μετά για να είναι πιο συγκεκριμένος να τα διαιρεί σε δύο είδη αποκαλώντας το ένα ασαφείς ή αδιάκριτους στεναγμούς και το άλλο δυνατή κραυγή. [69] Με το πρώτο εννοεί ένα μπερδεμένο μουρμούρισμα όπως περιγράφεται στο Άσμα του Εζεκία όταν η λύπη τον εμπόδιζε να μιλήσει σαφώς και να ακουστεί η φωνή του. «Σαν γερανός ή σαν χελιδόνι έτσι φλυάρησα θρηνούσα σαν περιστέρι» (Ησαΐας 38:14). [70] Αν λοιπόν κάποια στιγμή είμαστε είτε απρόθυμοι να προσευχηθούμε είτε οι ευλαβείς στοργές μας αρχίζουν να χάνουν τον ζήλο τους πρέπει εδώ να αναζητήσουμε επιχειρήματα για να μας ζωογονήσουν και να μας παροτρύνουν. Και όπως με το να αποκαλεί τον Θεό Βασιλιά του και Θεό του σκόπευε να διεγείρει τον εαυτό του για να έχει πιο ζωηρές και ευνοϊκές ελπίδες σχετικά με το αποτέλεσμα των θλίψεών του ας μάθουμε να εφαρμόζουμε αυτούς τους τίτλους σε παρόμοια χρήση δηλαδή για τον σκοπό να γίνουμε πιο οικείοι με τον Θεό. Στο τέλος μαρτυρεί ότι δεν ροκανίζει πεισματικά το χαλινάρι όπως συνηθίζουν οι άπιστοι αλλά κατευθύνει τον στεναγμό του προς τον Θεό διότι αυτοί που αγνοώντας τον Θεό είτε θυμώνουν εσωτερικά είτε εκφράζουν τα παράπονά τους στους ανθρώπους δεν είναι άξιοι να τους λάβει υπόψη του. Μερικοί μεταφράζουν την τελευταία πρόταση έτσι Όταν προσεύχομαι σε εσένα αλλά σε εμένα φαίνεται μάλλον να είναι ο λόγος που ο Δαβίδ αποδίδει για όσα είχε πει αμέσως πριν και ότι ο σκοπός του είναι να ενθαρρύνει τον εαυτό του να εμπιστευθεί τον Θεό υποθέτοντας αυτό ως γενική αρχή ότι όποιος επικαλείται τον Θεό στις συμφορές του δεν συναντά ποτέ απόρριψη από αυτόν.Στο εδάφιο 4 ο Καλβίνος γράφει
Εδώ ο Δαβίδ κάνει την κακία και την πονηρία των εχθρών του επιχείρημα για να ενισχύσει την προσευχή του για τη θεία εύνοια προς αυτόν. Η γλώσσα είναι πράγματι απότομη όπως οι άγιοι στην προσευχή συχνά τραυλίζουν αλλά αυτός ο τραυλισμός είναι πιο αποδεκτός στον Θεό από όλα τα σχήματα ρητορικής όσο ωραία και αν είναι. Εκτός αυτού ο μεγάλος στόχος που έχει ο Δαβίδ υπόψη είναι να δείξει ότι αφού η σκληρότητα και η προδοσία των εχθρών του είχαν φτάσει στο απόλυτο ύψος τους ήταν αδύνατο να μην τους σταματήσει σύντομα ο Θεός στην πορεία τους. Η συλλογιστική του βασίζεται στη φύση του Θεού. Εφόσον η δικαιοσύνη και η ευθύτητα είναι ευάρεστες σε αυτόν ο Δαβίδ από αυτό συμπεραίνει ότι θα εκδικηθεί όλους τους άδικους και πονηρούς. Και πώς είναι δυνατόν να ξεφύγουν από το χέρι του ατιμώρητοι βλέποντας ότι είναι ο κριτής του κόσμου Το απόσπασμα είναι άξιο της πιο ιδιαίτερης προσοχής μας. Διότι γνωρίζουμε πόσο πολύ αποθαρρυνόμαστε από την απεριόριστη αυθάδεια των πονηρών. Αν ο Θεός δεν την περιορίζει αμέσως είμαστε είτε μουδιασμένοι και τρομαγμένοι είτε ριγμένοι στην απόγνωση. Αλλά ο Δαβίδ από αυτό βρίσκει μάλλον θέμα ενθάρρυνσης και εμπιστοσύνης. Όσο μεγαλύτερη ήταν η ανομία με την οποία προχωρούσαν οι εχθροί του εναντίον του τόσο πιο σοβαρά ικέτευε για διαφύλαξη από τον Θεό του οποίου το καθήκον είναι να καταστρέφει όλους τους πονηρούς επειδή μισεί όλη την πονηρία. Ας μάθουν λοιπόν όλοι οι ευσεβείς όποτε έχουν να αντιμετωπίσουν βία δόλο και αδικία να υψώσουν τις σκέψεις τους προς τον Θεό για να ενθαρρυνθούν στην ορισμένη ελπίδα της απελευθέρωσης σύμφωνα με όσα τους προτρέπει και ο Παύλος στη Β΄ Θεσσαλονικείς 1:5 «Το οποίο είναι» λέει «φανερό σημείο της δίκαιης κρίσης του Θεού ώστε να θεωρηθείτε άξιοι της βασιλείας του Θεού για την οποία και υποφέρετε βλέποντας ότι είναι δίκαιο πράγμα με τον Θεό να ανταποδώσει θλίψη σε αυτούς που σας θλίβουν και σε εσάς που θλίβεστε ανάπαυση μαζί μας». Και σίγουρα δεν θα ήταν ο κριτής του κόσμου αν δεν υπήρχε αποθηκευμένη μαζί του ανταπόδοση για όλους τους ασεβείς. Μία χρήση λοιπόν που μπορεί να γίνει από αυτή τη διδασκαλία είναι αυτή όταν βλέπουμε τους πονηρούς να παραδίνονται στις επιθυμίες τους και όταν ως συνέπεια αμφιβολίες εισχωρούν στο μυαλό μας σχετικά με το αν ο Θεός φροντίζει καθόλου για εμάς πρέπει να μάθουμε να ικανοποιούμαστε με την εξέταση ότι ο Θεός που μισεί και απεχθάνεται όλη την ανομία δεν θα τους επιτρέψει να περάσουν ατιμώρητοι και αν και τους ανέχεται για ένα διάστημα θα ανέβει τελικά στο βήμα της κρίσης και θα δείξει τον εαυτό του εκδικητή όπως είναι ο προστάτης και υπερασπιστής του λαού του. [73] Πάλι μπορούμε να συμπεράνουμε από αυτό το απόσπασμα την κοινή διδασκαλία ότι ο Θεός αν και εργάζεται μέσω του Σατανά και των ασεβών και χρησιμοποιεί την κακία τους για την εκτέλεση των κρίσεών του δεν είναι εξαιτίας αυτού ο συγγραφέας της αμαρτίας ούτε ευαρεστείται με αυτή επειδή ο σκοπός που επιδιώκει είναι πάντα δίκαιος και καταδικάζει και τιμωρεί δικαίως αυτούς που από την μυστηριώδη πρόνοιά του οδηγούνται όπου αυτός ευαρεστείται.Στρέφοντας στο εδάφιο 8 ο Καλβίνος εξηγεί το αίτημα του Δαβίδ για θεία καθοδήγηση.
8. Ω Ιεχωβά οδήγησέ με έξω κλπ. Μερικοί εξηγούν αυτές τις λέξεις έτσι Δείξε μου τι είναι σωστό και κάνε με ολοκληρωτικά αφοσιωμένο στην πρακτική αυτής της δικαιοσύνης που κοσμεί τον χαρακτήρα σου και κάνε αυτό εξαιτίας των αντιπάλων μου διότι οι άγιοι παρασυρόμενοι από την πονηρή πρακτική και τις δόλιες τέχνες των ασεβών κινδυνεύουν να παρεκκλίνουν από τον σωστό δρόμο. Αυτή η έννοια είναι αναμφίβολα ευσεβής και χρήσιμη. Αλλά η άλλη ερμηνεία είναι πιο κατάλληλη η οποία βλέπει τις λέξεις ως προσευχή ότι ο Θεός θα οδηγήσει τον δούλο του με ασφάλεια μέσα από τις παγίδες των εχθρών του και θα ανοίξει σε αυτόν έναν δρόμο διαφυγής ακόμη και όταν κατά πάσα εμφάνιση ήταν πιασμένος και περικυκλωμένος από κάθε πλευρά. Η δικαιοσύνη του Θεού επομένως σε αυτό το απόσπασμα όπως και σε πολλά άλλα πρέπει να νοηθεί ως η πιστότητα και το έλεός του που δείχνει στην υπεράσπιση και διαφύλαξη του λαού του. Συνεπώς με τη δικαιοσύνη σου σημαίνει το ίδιο πράγμα με για χάρη ή σύμφωνα με τη δικαιοσύνη σου. Ο Δαβίδ επιθυμώντας να έχει τον Θεό ως οδηγό του μονοπατιού του ενθαρρύνεται στην ελπίδα να λάβει το αίτημά του επειδή ο Θεός είναι δίκαιος σαν να είχε πει Κύριε επειδή είσαι δίκαιος υπεράσπισέ με με τη βοήθειά σου ώστε να ξεφύγω από τις πονηρές συνωμοσίες των εχθρών μου. Της ίδιας σημασίας είναι η τελευταία πρόταση του εδαφίου όπου προσεύχεται η οδός του Θεού να γίνει ευθεία ενώπιον του προσώπου του με άλλα λόγια να απελευθερωθεί από τη δύναμη του Θεού από τις θλίψεις με τις οποίες ήταν τόσο πλήρως περικυκλωμένος ώστε σύμφωνα με την κρίση της σάρκας δεν περίμενε ποτέ να βρει δρόμο διαφυγής. Και έτσι αναγνωρίζει πόσο αδύνατο ήταν για αυτόν να αποφύγει να παγιδευτεί στις παγίδες των εχθρών του [75] εκτός αν ο Θεός του δώσει σοφία και ανοίξει για αυτόν έναν δρόμο όπου δεν υπάρχει δρόμος. Μας ταιριάζει μετά το παράδειγμά του να κάνουμε το ίδιο πράγμα ώστε δυσπιστώντας στον εαυτό μας όταν η συμβουλή μας αποτυγχάνει και η κακία και η πονηρία των εχθρών μας επικρατούν να καταφύγουμε γρήγορα στον Θεό στα χέρια του οποίου είναι τα ζητήματα του θανάτου όπως θα δούμε αργότερα (Ψαλμός 69:1).
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Ο Καλβίνος καταλήγει επιβεβαιώνοντας την ευλογία του Θεού στους δικαίους.
12. Διότι εσύ Ιεχωβά θα ευλογήσεις τον δίκαιο. Ο Ψαλμωδός εδώ επιβεβαιώνει την καταληκτική πρόταση του προηγούμενου στίχου δηλαδή ότι όλοι οι δούλοι του Θεού από κοινού θα λάβουν υποστήριξη για την πίστη τους από όσα αυτός είχε βιώσει διότι θα ήθελε εμείς από ένα παράδειγμα να σχηματίσουμε την κρίση μας για την αμεταβλητότητα και την αιωνιότητα της χάριτος του Θεού προς όλους τους ευσεβείς. Πάλι με αυτό μας διδάσκει ότι δεν υπάρχει αληθινή και ορθή χαρά παρά μόνο αυτή που προέρχεται από την αίσθηση της πατρικής αγάπης του Θεού. Η λέξη να ευλογεί στα εβραϊκά (όταν μιλάμε για αυτό ως πράξη ανθρώπων) σημαίνει να ευχόμαστε ευτυχία και ευημερία σε κάποιον και να προσευχόμαστε γι' αυτόν [79] αλλά όταν λέγεται ως πράξη του Θεού σημαίνει το ίδιο πράγμα με το να ευημερεί κάποιον ή να τον πλουτίζει άφθονα με όλα τα αγαθά διότι αφού η εύνοια του Θεού είναι αποτελεσματική η ευλογία του από μόνη της παράγει αφθονία κάθε αγαθού. Το όνομα δίκαιος δεν περιορίζεται σε έναν μόνο άνθρωπο αλλά σημαίνει γενικά όλους τους δούλους του Θεού. Εκείνοι όμως που αποκαλούνται δίκαιοι στην Γραφή δεν αποκαλούνται έτσι εξαιτίας της αξίας των έργων τους αλλά επειδή επιδιώκουν τη δικαιοσύνη διότι αφού ο Θεός τους έχει δεχθεί στην εύνοιά του μη καταλογίζοντάς τους τις αμαρτίες τους δέχεται τις ευθείες προσπάθειές τους για τέλεια δικαιοσύνη. Αυτό που ακολουθεί είναι του ίδιου νοήματος με την προηγούμενη φράση Θα τους στεφανώσεις με την ελεύθερη εύνοιά σου ή καλή θέλησή σου σαν με ασπίδα. Το νόημα του Ψαλμωδού είναι ότι οι πιστοί θα υπερασπιστούν πλήρως από όλες τις πλευρές αφού σε καμία περίπτωση δεν θα τους στερήσει τη χάρη του η οποία είναι για αυτούς απόρθητο φρούριο και φέρνει μαζί της ορισμένη ασφάλεια. Η λέξη να στεφανώσει την οποία χρησιμοποιεί ο Ψαλμωδός συχνά δηλώνει στα εβραϊκά στολίδι ή δόξα αλλά όπως προστίθεται η ομοιότητα ασπίδας δεν έχω αμφιβολία ότι τη χρησιμοποιεί μεταφορικά για να οχυρώσει ή να περικυκλώσει. [80] Το νόημα λοιπόν είναι ότι όσο μεγάλοι και ποικίλοι μπορεί να είναι οι κίνδυνοι που πολιορκούν τους δικαίους αυτοί παρ' όλα αυτά θα ξεφύγουν και θα σωθούν επειδή ο Θεός είναι ευνοϊκός προς αυτούς.
Απαντήστε
Απόκριση
Πώς η έμφαση του Καλβίνου στην επιμονή του Δαβίδ στην προσευχή προκαλεί τις δικές σας συνήθειες να κραυγάζετε προς τον Θεό; Με ποιους τρόπους η αλήθεια ότι ο Θεός μισεί την πονηρία φέρνει τόσο προειδοποίηση όσο και παρηγοριά στον καθημερινό σας περίπατο; Πού μπορεί να χρειαστείτε σήμερα ο Κύριος να κάνει τον δρόμο του ευθύ ενώπιόν σας;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ προσέχων τῇ φωνῇ τῆς κραυγῆς ἡμῶν καὶ τῷ διαλογισμῷ τῶν καρδιῶν ἡμῶν, ὁδήγησον ἡμᾶς ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου καὶ εὐθῦνον τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθεν ἡμῶν. Περίβαλε μετ’ εὐνοίας ὡς ἀσπίδι πάντας τοὺς προσφεύγοντας ἐπὶ σέ, καὶ διὰ τῆς κυριαρχικῆς σου χάριτος λύτρωσαι ἡμᾶς ἐκ τῶν ὁδῶν τῶν ἀσεβῶν, χαριζόμενος ἡμῖν τὸ ἀγαλλιᾶσθαι ἐν τῇ πρωΐᾳ τοῦ ἐλέους τῆς διαθήκης σου. Διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ παρακαλοῦμεν. Ἀμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →