← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ψαλμοί

Ψαλμοί 141-142 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Ψαλμοί 141-142Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα
Σε αυτό το μάθημα στρεφόμαστε στους τελικούς ψαλμούς της περιόδου της ερήμου του Δαβίδ με τον Ιωάννη Καλβίνο ως οδηγό μας. Η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου στους Ψαλμούς 141 και 142 δείχνει πώς ένας διωκόμενος πιστός διατηρεί τόσο τη γλώσσα όσο και την καρδιά υπό θεία φρουρά ενώ ακόμη υψώνει μάτια γεμάτα εμπιστοσύνη προς τον Κύριο. Τα σχόλιά του μας προσκαλούν να εξετάσουμε τις δικές μας προσευχές όταν εχθροί μας περικυκλώνουν και φίλοι εξαφανίζονται. Θα ακούσουμε για τον σταθερό ρυθμό της πίστης που αρνείται να απαντήσει στο κακό με κακό. Οι γνώσεις του Καλβίνου παραμένουν αξιοσημείωτα πρακτικές για όσους επιδιώκουν να περπατούν ευθύς υπό πίεση σήμερα.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αφιερώστε χρόνο τώρα για να διαβάσετε τους Ψαλμούς 141 και 142 αργά και προσευχητικά. Προσέξτε τις επαναλαμβανόμενες κραυγές για βοήθεια, τον πόθο για φρουρούμενο λόγο και την ειλικρινή ομολογία μοναξιάς. Αφήστε τα λόγια να καθίσουν πριν προχωρήσετε στις σκέψεις του Καλβίνου για το πώς διαμορφώνονται και διατηρούνται τέτοιες προσευχές.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει εξετάζοντας την επαναλαμβανόμενη κραυγή του Δαυίδ προς τον Ιεχωβά στον πρώτο στίχο. 1. Ω Ιεχωβά! Έκραξα προς σε. Από τέτοια εισαγωγή και τρόπο προσευχής είναι φανερό ότι ο Δαυίδ υπέφερε όχι μικρή δοκιμασία καθώς επαναλαμβάνει τα αιτήματά του και επιμένει να λάβει βοήθεια. Χωρίς να τολμήσουμε να πούμε κάτι οριστικό πάνω στο σημείο δεν θα αποδοκιμάζαμε την εικασία ότι αυτός ο Ψαλμός γράφτηκε από τον Δαυίδ με αναφορά στους διωγμούς που υπέστη από τον Σαούλ. Μας διδάσκει με το παράδειγμά του να απευθυνόμαστε αμέσως στον Θεό και να μην πειραζόμαστε όπως οι ασεβείς να απαρνηθούμε την προσευχή και να στηριζόμαστε σε άλλους πόρους. Λέει ότι έκλαψε προς τον Θεό όχι προς τον ουρανό ή τη γη προς τους ανθρώπους ή την τύχη και άλλα μάταια αντικείμενα που αναφέρονται πρώτα τουλάχιστον σε τέτοιες περιπτώσεις από τους ασεβείς. Αν απευθύνονται στον Θεό είναι με γογγυσμούς και παράπονα ουρλιάζοντας μάλλον παρά προσευχόμενοι. Εξετάζει στη συνέχεια τον δεύτερο στίχο και την αναφορά του στην εσπερινή θυσία. Στον δεύτερο στίχο η αναφορά είναι προφανώς στις νομικές τελετές. [235] Εκείνη την εποχή οι προσευχές του λαού του Θεού αγιάζονταν σύμφωνα με τη δική του εντολή μέσω της προσφοράς θυμιάματος και θυσιών και ο Δαυίδ στηριζόταν σε αυτή την υπόσχεση. [236] Όσον αφορά την εικασία που έκαναν κάποιοι ότι ήταν εκείνη την εποχή εξόριστος και αποκομμένος από τα προνόμια της θρησκευτικής συνάθροισης τίποτα βέβαιο δεν μπορεί να λεχθεί πάνω σε αυτό το σημείο η ιδέα τους είναι ότι υπάρχει μια σιωπηρή αντίθεση στον στίχο ότι αν και εμποδιζόταν να συνεχίσει με τους προσκυνητές του Θεού στο αγιαστήριο ή να χρησιμοποιεί θυμίαμα και θυσία επιθυμούσε ο Θεός να δεχθεί τις προσευχές του παρόλα αυτά. Αλλά καθώς δεν φαίνεται λόγος να υιοθετήσουμε αυτή την περιορισμένη έννοια αρκεί να κατανοήσουμε τη γενική αλήθεια ότι καθώς αυτά τα σύμβολα δίδασκαν τον λαό του Κυρίου να θεωρούν τις προσευχές τους εξίσου αποδεκτές από τον Θεό με το γλυκύτερο θυμίαμα και την εξαιρετικότερη θυσία ο Δαυίδ αντλούσε επιβεβαίωση στην πίστη του από την περίσταση. Αν και η άποψη των πατέρων δεν περιοριζόταν εξ ολοκλήρου στις εξωτερικές τελετές ο Δαυίδ ήταν υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει τέτοιες βοήθειες. Καθώς θεωρούσε λοιπόν ότι δεν ήταν μάταια το θυμίαμα που καιγόταν καθημερινά στο θυσιαστήριο με εντολή του Θεού και η εσπερινή προσφορά παρουσιαζόταν μιλά για τις προσευχές του σε σχέση με αυτή την τελετουργική λατρεία. Η ύψωση των χεριών προφανώς σημαίνει προσευχή γιατί όσοι μεταφράζουν το μσ'τ μασάθ ως δώρο συσκοτίζουν και διαστρέφουν το νόημα του ψαλμωδού. Καθώς η λέξη που προέρχεται από το νσ' νάσα σημαίνει ύψωση στα εβραϊκά η φυσική συνέπεια είναι ότι εννοείται η προσευχή σε αναφορά με την εξωτερική πράξη που ασκείται σε αυτή. Και μπορούμε εύκολα να υποθέσουμε ότι ο Δαυίδ εδώ όπως και αλλού επαναλαμβάνει το ίδιο πράγμα δύο φορές. Όσον αφορά τον λόγο που οδήγησε στην καθολική πρακτική ανάμεσα σε όλα τα έθνη της ύψωσης του χεριού στην προσευχή έχω λάβει υπόψη μου αλλού. Ο Καλβίνος στρέφεται στη συνέχεια στο αίτημα για φύλαξη στο στόμα στον τρίτο στίχο. 3. Θέσε φύλακα ω Ιεχωβά! στο στόμα μου. Καθώς ο Δαυίδ ήταν ευάλωτος να πληγωθεί από την αχαλίνωτη και ανέντιμη οργή των εχθρών του ώστε να πειραχθεί να ενεργήσει με τρόπο που μπορεί να μην ήταν δικαιολογημένος προσεύχεται για θεία καθοδήγηση και όχι μόνο να συγκρατηθεί από χειρωνακτική βία αλλά να συγκρατηθεί η γλώσσα του από το να εκπέμπει μομφή ή λόγια παραπόνου. Ακόμα και πρόσωπα της πιο αυτοκυριαρχούμενης ιδιοσυγκρασίας αν αδίκως αδικηθούν θα προχωρήσουν κάποτε σε ανταπόδοση μέσα από την αγανάκτησή τους για την απρεπή συμπεριφορά των εχθρών τους. Ο Δαυίδ προσεύχεται ανάλογα να συγκρατηθεί η γλώσσα του από τον Κύριο από το να εκφέρει οποιαδήποτε λέξη που ήταν εκτός τόπου. Έπειτα ζητά να συγκρατηθεί η καρδιά του από κάθε κακόβουλο σχέδιο που μπορεί να οδηγήσει σε εκδίκηση. Οι λέξεις που προστίθενται ότι δεν θα φάω από τις λιχουδιές τους πρέπει να εννοηθούν μεταφορικά ως αίτημα να μην πειραχθεί από την ευημερία που απολαμβάνουν εν αμαρτία να μιμηθεί τη συμπεριφορά τους. Τα τρία πράγματα που αναφέρονται στο πλαίσιο πρέπει να συνδεθούν και μπορεί να είναι σκόπιμο να εξεταστεί το καθένα πιο ιδιαίτερα. Τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο από το για τα θύματα άδικης δίωξης να χαλιναγωγήσουν τον λόγο τους και να υποταχθούν σιωπηλά και χωρίς παράπονο σε αδικίες ο Δαυίδ χρειαζόταν να προσευχηθεί να κλείσει και να φυλαχθεί το στόμα του ότι η πόρτα του στόματός του να φυλαχθεί κλειστή από τον Θεό όπως αυτός που φυλάει την πύλη παρακολουθεί την είσοδο και την έξοδο ντσρ νίτσρα όντας η προστακτική του ρήματος μάλλον παρά ουσιαστικό. Έπειτα προσθέτει ότι ο Θεός δεν θα έγειρε την καρδιά του σε κακό πράγμα γιατί το ντβρ ντάμπαρ χρησιμοποιείται εδώ όπως και σε πολλά άλλα μέρη για να σημαίνει πράγμα. Αμέσως μετά εξηγεί τον εαυτό του ότι εννοεί ότι δεν θα επιθυμούσε να αγωνιστεί μαζί τους στην ανομία και έτσι να γίνει όμοιος με τους εχθρούς του. Αν εκείνος ο μοναχός για τον οποίο κάνει μνεία ο Ευσέβιος είχε αντανακλάσει δεόντως αυτή την απόφαση του Δαυίδ δεν θα είχε πέσει στο ανόητο σφάλμα να φανταστεί ότι είχε δείξει τον εαυτό του τον τέλειο μαθητή παρατηρώντας σιωπή για ολόκληρο διάστημα επτά ετών. Ακούγοντας ότι η ρύθμιση της γλώσσας ήταν σπάνια αρετή κατέφυγε σε απομακρυσμένη ερημιά από την οποία δεν επέστρεψε στον δάσκαλό του για επτά χρόνια και όταν ρωτήθηκε την αιτία της μακράς απουσίας του απάντησε ότι είχε μελετήσει αυτό που είχε μάθει από αυτόν τον στίχο. Θα ήταν σωστό να του είχε ζητηθεί την ίδια στιγμή αν κατά το ενδιάμεσο δεν είχε σκεφτεί τίποτα καθώς και δεν είχε μιλήσει τίποτα. Διότι τα δύο πράγματα συνδέονται το να σιωπά και το να είναι ελεύθερος από την κατηγορία κακών σκέψεων. Είναι πολύ πιθανό ότι αν και παρατηρούσε σιωπή είχε πολλές ασεβείς σκέψεις και αυτές είναι χειρότερες από μάταια λόγια. Απλώς αναφερθήκαμε παρεμπιπτόντως σε αυτή την ανόητη ιδέα ως κάτι που μπορεί να πείσει τον αναγνώστη για τη δυνατότητα προσώπων να παρασύρονται με μια λέξη αποσπασμένη από τη σύνδεσή της και παραβλέποντας το πεδίο του συγγραφέα. Αναθέτοντας τον εαυτό του στην καθοδήγηση του Θεού τόσο ως προς τις σκέψεις όσο και ως προς τα λόγια ο Δαυίδ αναγνωρίζει την ανάγκη της επιρροής του Πνεύματος για τη ρύθμιση της γλώσσας του και του νου του ιδιαίτερα όταν πειράζεται να εξοργιστεί από την αυθάδεια της αντίθεσης. Αν από τη μία η γλώσσα είναι ευάλωτη να γλιστρήσει και πολύ γρήγορη στην έκφραση εκτός αν παρακολουθείται και φυλάσσεται συνεχώς από τον Θεό από την άλλη υπάρχουν άτακτα πάθη εσωτερικού είδους που χρειάζεται να συγκρατηθούν. Τι πολυάσχολο εργαστήριο είναι η καρδιά του ανθρώπου και τι πλήθος σχεδίων κατασκευάζεται εκεί κάθε στιγμή! Αν ο Θεός δεν παρακολουθεί την καρδιά και τη γλώσσα μας δεν θα υπάρχουν ομολογουμένως όρια σε λόγια και σκέψεις αμαρτωλού είδους τόσο σπάνιο δώρο του Πνεύματος είναι η μετριοπάθεια στον λόγο ενώ ο Σατανάς κάνει συνεχώς υποδείξεις που θα συμμορφωθούν εύκολα και πρόθυμα εκτός αν ο Θεός προλάβει. Δεν χρειάζεται να φαίνεται παράλογο να μιλάμε για τον Θεό που γέρνει τις καρδιές μας στο κακό αφού αυτές είναι στο χέρι του για να τις στρέφει όπου θέλει κατά την ευαρέσκειά του. Όχι ότι ο ίδιος τις παρακινεί σε κακές επιθυμίες αλλά καθώς σύμφωνα με τις μυστικές κρίσεις του παραδίδει και παραδίδει αποτελεσματικά τους ασεβείς στην τυραννία του Σατανά λέγεται σωστά ότι τους τυφλώνει και τους σκληρύνει. Η ευθύνη για τις αμαρτίες τους βαραίνει τους ίδιους τους ανθρώπους και την επιθυμία που υπάρχει σε αυτούς και καθώς οδηγούνται στο καλό ή στο κακό από φυσική επιθυμία δεν είναι από κάποια εξωτερική ώθηση που γέρνουν προς το κακό αλλά αυθόρμητα και από τη δική τους διαφθορά. Έχω διαβάσει να εργάζονται τα έργα της ανομίας άλλοι διαβάζουν να σκέφτονται τις σκέψεις της ανομίας. Το νόημα είναι το ίδιο και είναι περιττό να επιμείνουμε στην προτίμηση που πρέπει να δοθεί. Με το μνμύμ μανάμμιν μεταφρασμένο ως λιχουδιές εννοείται η ικανοποίηση που αισθάνονται οι ασεβείς όταν οι αμαρτίες τους παραβλέπονται μέσω της θείας ανεκτικότητας. Ενώ η αυθάδειά τους σε τέτοια περίπτωση γίνεται πιο θρασύτατη ακόμα και ο λαός του Κυρίου κινδυνεύει να εξαπατηθεί από την ευημερία που βλέπει να απολαμβάνουν και να πάρει ελευθερίες οι ίδιοι. Ο Δαυίδ είχε λόγο λοιπόν να προσευχηθεί για τους μυστικούς περιορισμούς του Αγίου Πνεύματος ώστε να συγκρατηθεί από το να γλεντάει στις λιχουδιές τους δηλαδή να μεθύσει σε άδεια ή αμαρτωλή ηδονή μέσω οτιδήποτε ταπεινωτικού κολακευτικού ή ευχάριστου σε εξωτερικές περιστάσεις. [237] Στον πέμπτο στίχο ο Καλβίνος γράφει σχετικά με την αξία της δίκαιης επίπληξης. 5. Ας με κτυπήσει ο δίκαιος κλπ. Ενώ ο Σατανάς πειράζει τους ασεβείς με τα δελεάσματά του αυτοί ταυτόχρονα εξαπατούν ο ένας τον άλλον με κολακεία που οδηγεί τον Δαυίδ να δηλώσει ότι θα προτιμούσε πολύ περισσότερο να ξυπνήσει στο καθήκον του από τη σκληρή ράβδο της επίπληξης παρά να παρασυρθεί μέσω ευχάριστων ψεμάτων. Ανάμεσα σε εκείνους που περιφρονούν τη θρησκεία δεν χορηγείται καμία επίπληξη σε κάποιον που έχει συνάψει κάποια αμαρτία και επομένως αν έχουμε οποιαδήποτε μέριμνα για την πνευματική μας ασφάλεια θα συνδεθούμε με καλούς ανθρώπους που αποκαθιστούν όσους έχουν πέσει με ευθύτατη νουθεσία και επαναφέρουν όσους έχουν πλανηθεί στον ορθό δρόμο. Δεν είναι ευχάριστο στη διεφθαρμένη φύση να επιπλήττεται όταν αμαρτάνουμε αλλά ο Δαυίδ είχε φέρει τον εαυτό του σε εκείνο τον βαθμό ευπείθειας και αυταπάρνησης που τον οδήγησε να θεωρεί καμία επίπληξη δυσάρεστη που γνώριζε ότι προερχόταν από το πνεύμα της καλοσύνης. Καθώς υπάρχει κάποια αμφισημία στις λέξεις μπορούμε να δούμε για να διαπιστώσουμε το σωστό νόημά τους. Το ουσιαστικό χσδ χέσεντ μπορεί πολύ καλά να αναλυθεί στο επίρρημα ο δίκαιος θα με κτυπήσει ελεήμονα ή εν ελέει συμπληρώνοντας την πρόθεση. Και αυτό είναι το νόημα που υιοθετείται από τους περισσότερους ερμηνευτές ότι ο Δαυίδ θεωρούσε ως το καλύτερο μύρο τέτοιες επιπλήξεις που ανέπνεαν αγάπη και καλοσύνη ή προέρχονταν από ευγενικό και απαθές πνεύμα. Αν αυτή η ανάγνωση προτιμηθεί πρέπει να θυμηθούμε ότι ο Δαυίδ αναφέρεται όχι τόσο στον εξωτερικό τρόπο με τον οποίο χορηγείται η επίπληξη όσο στη διάθεση της καρδιάς. Όσο καλοί και αν είναι οι άνθρωποι και όποια σκληρότητα λόγου και αν χρησιμοποιούν στην νουθεσία όσων έχουν πλανηθεί εξακολουθούν να κινούνται από τη δύναμη της αδελφικής στοργής. Η ίδια η σκληρότητα στην πραγματικότητα προκαλείται από την ιερή τους αγωνία και τον φόβο για την ασφάλεια του αδελφού τους. Οι δίκαιοι ενεργούν ελεήμονα κάτω από όλη αυτή την φαινομενική οξύτητα και σκληρότητα όπως οι ασεβείς από την άλλη ενεργούν σκληρά που επικρίνουν μόνο με πολύ ήπιο τρόπο. Παρατηρώντας αυτό το χαρακτηριστικό στην επίπληξη ο Δαυίδ επιπλέον θα διέκρινε εκείνο το είδος της που παίρνει την αφετηρία του σε ειλικρινή στοργή από τις επικρίσεις που προέρχονται από μίσος ή ιδιωτική έχθρα όπως λέει ο Σολομών. (Παροιμίες 10:12.) Η άλλη απόδοση των λέξεων ωστόσο που έχω υιοθετήσει είναι εξίσου κατάλληλη
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος στοχάζεται στο θαύμα της πίστης που ακόμη καρφώνει τα μάτια της στον Θεό όταν κάθε ανθρώπινο καταφύγιο αποτυγχάνει. 8. Επειδή προς εσέ, ω Ιεχωβά! κ.λπ. Αν αναλογιστούμε τι περιλαμβανόταν κάτω από την προηγούμενη εικόνα των οστών τους που συντρίβονταν, η προσευχή του σε τέτοιες περιστάσεις είναι ακριβώς σαν τα σχισμένα κομμάτια ενός ακρωτηριασμένου πτώματος να κραύγαζαν προς τον Θεό. Αυτό μπορεί να μας δώσει κάποια ιδέα για το ηρωικό θάρρος του Δαβίδ, που μπορούσε να συνεχίσει να κατευθύνει τα μάτια του προς τον Θεό ακόμη και κάτω από τέτοιες συντριπτικές δυσκολίες· αυτό όντας ακριβώς το μέρος που η πίστη οφείλει να εκπληρώσει, κάνοντάς μας συγκεντρωμένους και ψύχραιμους όταν οι αισθήσεις μας διαφορετικά θα συγχέονταν. [243] Μεγάλο θαύμα όπως θα ήταν για τον Θεό να τους έχει διατηρήσει στη ζωή, όταν τα οστά τους ήταν σκορπισμένα, ήταν διπλό θαύμα να στηρίξει τον νου τους στην ακλόνητη πεποίθηση ότι δεν θα αφανίζονταν. Στο κεφάλαιο 142 ο Καλβίνος τονίζει την σταθερή ψυχραιμία που διατηρεί ο Δαβίδ μέσω ειλικρινούς προσευχής. 1. Έκραξα [245] προς τον Ιεχωβά, κ.λπ. Έδειξε μοναδική ψυχραιμία στον Δαβίδ ότι δεν παραλύθηκε από φόβο, ή ότι δεν πήρε σε παροξυσμό θυμού εκδίκηση στον εχθρό του, όπως εύκολα θα μπορούσε να είχε κάνει· και ότι δεν παρακινήθηκε από απελπισία να αφαιρέσει τη ζωή του, αλλά ψύχραιμα απευθύνθηκε στην άσκηση της προσευχής. Υπήρχε καλός λόγος για τον οποίο ο τίτλος έπρεπε να είχε προσαρτηθεί στον Ψαλμό για να σημειώσει αυτή την περίσταση, και ο Δαβίδ είχε καλούς λόγους για να αναφέρει πώς συνέστησε τον εαυτό του στον Θεό. Περιτριγυρισμένος από τον στρατό του Σαούλ και περικυκλωμένος από καταστροφή από κάθε πλευρά, πώς ήταν δυνατόν να είχε γλιτώσει έναν τόσο αμείλικτο εχθρό, αν δεν είχε οχυρωθεί ενάντια στους ισχυρότερους πειρασμούς με την προσευχή; Η επανάληψη που κάνει δείχνει ότι προσευχήθηκε με ζήλο, ώστε να είναι απρόσβλητος σε κάθε επίθεση πειρασμού.
Απαντήστε

Απόκριση

1. Πού στις τρέχουσες πιέσεις σας χρειάζεστε περισσότερο το Πνεύμα να θέσει φρουρά στο στόμα σας; 2. Πόσο πρόθυμοι είστε να δεχθείτε διόρθωση από τους δίκαιους παρά την παρηγοριά των κολακευτικών λόγων; 3. Τι θα έμοιαζε σήμερα να κρατάτε τα μάτια σας καρφωμένα στον Κύριο όταν δεν εμφανίζεται κανένας ανθρώπινος βοηθός;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, θέσε φρουρὰν ἐπὶ τὸ στόμα ἡμῶν καὶ φύλαξον τὴν θύραν τῶν χειλέων ἡμῶν, ἵνα μὴ κλίνῃ ἡ καρδία ἡμῶν εἰς πᾶσαν ὁδὸν πονηράν. Διὰ τῆς κυριαρχικῆς χάριτος τοῦ Πνεύματός Σου, ποίησον ἡμᾶς ταχεῖς εἰς τὸ δέχεσθαι τὸν ἔλεγχον τῶν δικαίων καὶ σταθεροὺς εἰς τὸ ἀρνεῖσθαι τὴν βουλὴν τῶν κολακευόντων. Ὅταν παγίδες κείνται κύκλῳ καὶ αἱ ψυχαὶ ἡμῶν ἐκχέονται, στήριξον ἡμᾶς ἐν τῇ διαθηκικῇ Σου πιστότητι καὶ λύτρωσον ἡμᾶς κατὰ τὸ δίκαιον θέλημά Σου, διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →