Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ρωμαίους
Προς Ρωμαίους 2 — Αιωνόσπορος (Καθολικός με δευτεροκανόνιο)
Άνοιγμα
Στην ιερή οικονομία της σωτηρίας ο Απόστολος θέτει ενώπιον της Εκκλησίας έναν καθρέφτη της θείας κρίσεως από τον οποίο κανείς δεν μπορεί να διαφύγει. Το δεύτερο κεφάλαιο της προς Ρωμαίους επιστολής εκτυλίσσεται μέσα στην ευρύτερη κίνηση της επιστολής καθώς ο Παύλος αφαιρεί κάθε πρόφαση με την οποία Ιουδαίος ή Εθνικός θα μπορούσε να ισχυρισθεί απαλλαγή από τη δικαιοσύνη του Θεού. Το χωρίο αντηχεί με τη διαχρονική διδασκαλία της Εκκλησίας ότι η τελική κρίση θα σταθμίσει κάθε έργο που έγινε στο σώμα, πάντοτε όμως εντός του ορίζοντα του ελέους που πρώτα καλεί τους αμαρτωλούς σε μετάνοια. Καθώς οι πιστοί προσεγγίζουν αυτό το κείμενο στέκονται ήδη εντός της μυστηριακής ζωής όπου το βάπτισμα έχει φυτεύσει τον σπόρο εκείνης της εσωτερικής περιτομής την οποία ο Απόστολος θα επαινέσει. Η ίδια η λειτουργία αντηχεί αυτή την προειδοποίηση κάθε χρόνο όταν οι αναγνώσεις στρέφονται προς τους έσχατους καιρούς, υπενθυμίζοντας στη σύναξη ότι ο ίδιος Κύριος που προσφέρει το ποτήρι της σωτηρίας θα αποδώσει επίσης σε καθέναν κατά τα έργα. Έτσι το κεφάλαιο δεν είναι μια ψυχρή νομική κατηγορία αλλά μια πρόσκληση να εισέλθουμε βαθύτερα στο μυστήριο της δικαιώσεως που αρχίζει στη κολυμβήθρα και τρέφεται στο θυσιαστήριο.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Διαβάστε το κείμενο αργά, επιτρέποντας σε κάθε τμήμα να απευθυνθεί στη συνείδηση. Προσέξτε πώς το επιχείρημα μετακινείται από το καθολικό γεγονός της κρίσεως κατά τα έργα, μέσα από τη μαρτυρία του φυσικού νόμου γραμμένου στις καρδιές των Εθνικών, προς τη μεγαλύτερη ευθύνη εκείνων που έλαβαν τον γραπτό νόμο και την περιτομή. Παρατηρήστε την αποφασιστική στροφή στο τέλος όπου η αληθινή περιτομή τοποθετείται όχι στη σάρκα αλλά στην καρδιά από το Πνεύμα. Διαβάστε δυνατά αν είναι δυνατόν, κάνοντας παύση μετά από κάθε μεγάλη κίνηση ώστε ο λειτουργικός ρυθμός των προτάσεων να εισχωρήσει στην προσευχή. Ζητήστε από το Άγιο Πνεύμα να δείξει πού ο λόγος κρίνει τα κρυφά κίνητρα της παρούσας ημέρας.
Μελετήστε
Μελέτη
Το κεφάλαιο ανοίγει αντιμετωπίζοντας κάθε αναγνώστη με την αδυναμία διαφυγής από τη θεία κρίση μέσω της πράξεως της κρίσεως των άλλων. Ο Παύλος επιμένει ότι εκείνος που κατακρίνει τον άλλον για τις ίδιες αμαρτίες που ο ίδιος διαπράττει αποθηκεύει οργή για την ημέρα κατά την οποία η δίκαιη κρίση του Θεού θα αποκαλυφθεί. Αυτή η κρίση, δηλώνει ο Απόστολος, γίνεται κατά τα έργα και δεν δείχνει προσωποληψία· εκείνοι που επιμένουν στο κακό λαμβάνουν θλίψη και στενοχώρια, ενώ εκείνοι που ζητούν δόξα με υπομονή λαμβάνουν αιώνια ζωή. Η παράδοση ακούει εδώ μια ηχώ της αρχαίας πεποιθήσεως ότι η χάρη δεν ακυρώνει την ηθική τάξη αλλά την τελειοποιεί, ώστε ο βαπτισμένος παραμένει υπεύθυνος για τα έργα που έκανε μετά τη λήψη του μυστηρίου. Το ίδιο χωρίο στρέφεται έπειτα προς τους Εθνικούς οι οποίοι, αν και στερούνται τον νόμο του Μωυσέως, εντούτοις πράττουν εκ φύσεως όσα απαιτεί ο νόμος. Τέτοια πρόσωπα γίνονται νόμος στον εαυτό τους, η συνείδησή τους μαρτυρεί την ημέρα κατά την οποία ο Θεός κρίνει τα μυστικά όλων των καρδιών δια του Χριστού Ιησού. Η Εκκλησία πάντοτε κατανόησε αυτόν τον φυσικό νόμο ως μια γνήσια αν και περιορισμένη συμμετοχή στη θεία σοφία, ικανή να καταστήσει κάθε πρόσωπο αναπολόγητο αλλά ανίκανη από μόνη της να ανοίξει τις πύλες του ουρανού. Μόνο η υπερφυσική χάρη που ρέει από τον σταυρό μπορεί να ανυψώσει αυτές τις φυσικές κινήσεις σε σωτήρια πίστη και αγάπη. Όταν το κείμενο απευθύνεται σε εκείνους που φέρουν το όνομα του Ιουδαίου και στηρίζονται στον νόμο, αποκαλύπτει την αντίφαση του να διδάσκουν τους άλλους ενώ παραβαίνουν τις ίδιες εντολές. Ο Απόστολος ρωτά αν το όνομα του Θεού δεν βλασφημείται μεταξύ των Εθνικών εξαιτίας αυτής της ασυνέπειας. Εδώ η παράδοση βλέπει μια προειδοποίηση κατά κάθε μυστηριακού μινιμαλισμού που θα αντιμετώπιζε την περιτομή, ή την εκπλήρωσή της στο βάπτισμα, ως αυτόματη εγγύηση αντί για την αρχή μιας ζωής υπακοής. Οι κορυφαίοι στίχοι επαναπροσδιορίζουν την περιτομή. Η σωματική περιτομή ωφελεί μόνο αν τηρείται ο νόμος· διαφορετικά γίνεται απεριτομία. Αντιθέτως, ο απερίτμητος που τηρεί τα προστάγματα του νόμου θα κατακρίνει τον περιτετμημένο παραβάτη. Η αληθινή περιτομή, συμπεραίνει ο Παύλος, είναι ζήτημα της καρδιάς, πνευματική και όχι κατά γράμμα, της οποίας ο έπαινος έρχεται όχι από ανθρώπους αλλά από τον Θεό. Στην ανάγνωση της Εκκλησίας αυτή η εσωτερική περιτομή επιτελείται από τη χάρη του βαπτίσματος και συντηρείται από τα άλλα μυστήρια, ιδιαίτερα την Ευχαριστία που τρέφει τη νέα ζωή. Οι Πατέρες διέκριναν σε αυτές τις γραμμές το μυστήριο της νέας διαθήκης που υποσχέθηκαν οι προφήτες, στην οποία ο Θεός ο ίδιος γράφει τον νόμο του στην καρδιά ώστε η υπακοή να ρέει από μέσα και όχι από εξωτερικό καταναγκασμό. Έτσι το κεφάλαιο μετακινεί τον αναγνώστη από τις εξωτερικές τηρήσεις στην μυστηριακή πραγματικότητα που μόνο μπορεί να παράγει τη δικαιοσύνη που απαιτεί ο Θεός.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Το δεύτερο κεφάλαιο της προς Ρωμαίους βρίσκεται σε ζωντανή συνομιλία με τον ευρύτερο κανόνα. Προλαμβάνει τη διδασκαλία του ιδίου Αποστόλου προς Γαλάτας ότι ούτε περιτομή ούτε απεριτομία ωφελεί, αλλά πίστη ενεργούμενη δι’ αγάπης. Αντηχεί με την επιμονή της σοφιολογικής γραμματείας ότι ο φόβος του Κυρίου είναι η αρχή της αληθινής γνώσεως και με την υπόσχεση του Ιεζεκιήλ για νέα καρδιά σάρκινη. Στον λειτουργικό κύκλο το χωρίο εμφανίζεται συχνά κοντά στο τέλος του έτους, όταν η Εκκλησία στοχάζεται την έσχατη κρίση και τους αγίους που έχουν ήδη περάσει από εκείνη την κρίση με πιστότητα στη χάρη. Τα ίδια θέματα αναδύονται στις ζωές των μαρτύρων που τήρησαν τον φυσικό νόμο γραμμένο στις καρδιές τους ακόμη και πριν ακούσουν το ευαγγέλιο, και στους αμέτρητους μετανοούντες που ανακάλυψαν μέσω του μυστηρίου της μετανοίας ότι η υπομονή του Θεού προορίζεται να οδηγήσει σε μετάνοια και όχι σε αυθάδεια. Τα δευτεροκανονικά βιβλία ενισχύουν το ίδιο όραμα: το βιβλίο της Σοφίας δηλώνει ότι οι δίκαιοι θα ζήσουν αιωνίως και ότι ο Θεός θα αποδώσει σε καθέναν κατά τα έργα, ενώ ο Σειράχ προειδοποιεί κατά της σκλήρυνσης της καρδιάς κατά τον καιρό του ελέους. Έτσι η παράδοση διαβάζει το δεύτερο κεφάλαιο της προς Ρωμαίους όχι ως απομονωμένο επιχείρημα αλλά ως νήμα υφασμένο στον ενιαίο ιστό της ιστορίας της σωτηρίας που φθάνει στην πληρότητά του εν Χριστώ και συνεχίζεται στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας.
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στην καθημερινή μου συμπεριφορά κατακρίνω τους άλλους για σφάλματα που σιωπηλά ανέχομαι στον εαυτό μου, και πώς μπορεί το μυστήριο της μετανοίας να αποκαταστήσει την ακεραιότητα; Με ποιους συγκεκριμένους τρόπους γράφεται ο νόμος του Θεού βαθύτερα στην καρδιά μου μέσω της συχνής υποδοχής της Ευχαριστίας και των άλλων μυστηρίων; Πώς η υπομονή που ο Θεός μου έχει δείξει μέχρι τώρα με καλεί σε μια γενναιότερη απόκριση αντί για περαιτέρω καθυστέρηση;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε, του οποίου οι κρίσεις είναι αληθινές και του οποίου το έλεος διαμένει αιωνίως, χάρισε ώστε ο λόγος που ελέχθη δια του Αποστόλου να διαπεράσει τις καρδιές μας και να παράξει τον καρπό της μετανοίας. Ας συνεχίσει η χάρη του βαπτίσματος, με την οποία έχουμε ήδη λάβει την περιτομή που δεν έγινε με χέρια, να καθαρίζει τις προθέσεις μας και να ενισχύει τα έργα μας. Φύλαξέ μας από το να προϋποθέτουμε την ανεκτικότητά σου, και οδήγησέ μας καθημερινά στο θυσιαστήριο όπου η θυσία του Χριστού γίνεται δική μας προσφορά. Δια της μεσιτείας της Υπεραγίας Θεοτόκου Μαρίας, η οποία εφύλαξε τον λόγον σου και τον εμελέτησε στην καρδιά της, και όλων των αγίων που μετέβησαν από αυτή τη ζωή εν ειρήνη, φέρε μας επιτέλους στην ημέρα κατά την οποία κάθε μυστικό θα αποκαλυφθεί και κάθε πιστός υπηρέτης θα λάβει τον στέφανο της δικαιοσύνης. Δόξα τω Πατρί και τω Υιω και τω Αγίω Πνεύματι, ως εν αρχή και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.