← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Θρήνοι

Θρήνοι 2 — με τον Ιωάννη Καλβίνο

Θρήνοι 2Υπομνήματα του John Calvin20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Στο σημερινό μάθημα ακούμε τη φωνή του Ιωάννη Καλβίνου καθώς ανοίγει το δεύτερο κεφάλαιο των Θρήνων. Η προσεκτική ερμηνεία του Καλβίνου μας καθοδηγεί μέσα από τον έκπληκτο θρήνο του προφήτη για την πτώση της Σιών και την φαινομενική αντίφαση μεταξύ της διαθήκης του Θεού και της σφοδρής οργής του. Το σχόλιό του μας ωθεί να σκεφτούμε πώς η θεία κρίση αποκαλύπτει τόσο το βάθος της ανθρώπινης αμαρτίας όσο και τη μυστηριώδη σταθερότητα των σκοπών του Θεού. Προσεγγίζουμε αυτή τη μελέτη με ευλάβεια, έτοιμοι να δεχθούμε τις γνώσεις του μεταρρυθμιστή που συνεχίζουν να διαμορφώνουν την πιστή ανάγνωση της Γραφής. Ας διεγείρουν τα λόγια του Καλβίνου τις καρδιές μας προς ταπεινότητα και ανανεωμένη εμπιστοσύνη στον Κύριο που κρίνει και αποκαθιστά.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Τώρα στρεφόμαστε στο ίδιο το κείμενο. Αφιερώστε λίγες ήσυχες στιγμές για να διαβάσετε αργά και προσεκτικά το δεύτερο κεφάλαιο των Θρήνων. Προσέξτε τις επαναλαμβανόμενες κραυγές έκπληξης του προφήτη και τις ζωντανές εικόνες καταστροφής που πέφτουν στην πόλη, στον ναό και στον λαό. Αφήστε το βάρος των λόγων να καθίσει πριν ακούσουμε την ερμηνεία του Καλβίνου. Επιστρέψτε όταν είστε έτοιμοι να μελετήσετε το απόσπασμα με τη βοήθεια του σχολίου του.
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Καλβίνος ανοίγει εκφράζοντας την έκπληξη του προφήτη για την φαινομενική αντιστροφή της διαθήκης του Θεού. Ο Προφήτης πάλι αναφωνεί με θαυμασμό ότι συνέβη κάτι απίστευτο, που έμοιαζε με τέρας· διότι με την πρώτη ματιά φαινόταν πολύ παράλογο ότι ένας λαός τον οποίο ο Θεός όχι μόνο είχε δεχθεί σε εύνοια, αλλά με τον οποίο είχε συνάψει αιώνια διαθήκη, να εγκαταλειφθεί έτσι από αυτόν. Διότι αν και οι άνθρωποι ήταν εκατό φορές άπιστοι, ο Θεός ποτέ δεν αλλάζει, αλλά παραμένει αμετάβλητος στην πιστότητά του· και γνωρίζουμε ότι η διαθήκη του δεν εξαρτιόταν από τα προσόντα των ανθρώπων. Οτιδήποτε λοιπόν και αν ήταν ο λαός, έπρεπε ο Θεός να παραμείνει στον σκοπό του και να μην ακυρώσει την υπόσχεση που δόθηκε στον Αβραάμ. Τώρα, όταν η Ιερουσαλήμ είχε μειωθεί σε ερήμωση, υπήρχε σαν να ήταν κατάργηση της διαθήκης του Θεού. Δεν είναι λοιπόν θαύμα που ο Προφήτης εδώ αναφωνεί, σαν για κάποιο τέρας, Πώς είναι δυνατόν ο Θεός να έχει σκοτίσει ή σκοτεινιάσει, κ.λπ. Ο Καλβίνος στη συνέχεια εξηγεί την ρίψη της δόξας του Ισραήλ από τον ουρανό στη γη. Μερικοί αποδίδουν τις λέξεις, «Πώς ύψωσε ο Θεός», κ.λπ., που μπορεί να επιτραπεί, υπό τον όρο ότι δεν λαμβάνεται με καλή έννοια, διότι λέγεται, εν οργή του· αλλά σε αυτή την περίπτωση οι λέξεις να υψώσει και να ρίξει κάτω πρέπει να διαβαστούν μαζί· διότι όταν κάποιος θέλει να σπάσει σε κομμάτια ένα πήλινο σκεύος, όχι μόνο το ρίχνει στο έδαφος, αλλά το υψώνει, ώστε να πεταχτεί με μεγαλύτερη δύναμη. Μπορούμε λοιπόν να πάρουμε αυτή την έννοια, ότι ο Θεός, για να μπορέσει με μεγαλύτερη βία να σπάσει σε κομμάτια τον λαό του, τον είχε υψώσει, όχι για να τον τιμήσει, αλλά για να τον ρίξει πιο βίαια στο έδαφος. Ωστόσο, καθώς αυτή η έννοια φαίνεται ίσως πολύ λεπτή, αρκούμαι με την πρώτη εξήγηση, ότι ο Θεός είχε σκοτίσει την κόρη της Σιών εν οργή του· και έπειτα ακολουθεί μια εξήγηση, ότι την είχε ρίξει από τον ουρανό στη γη. Έτσι λοιπόν ο Θεός κάλυψε με σκοτάδι τον λαό του, όταν τον κατέβασε από την υψηλή αξιοπρέπεια που απολάμβανε για ένα διάστημα. Είχε λοιπόν ρίξει στη γη όλη τη δόξα του Ισραήλ, και δεν θυμήθηκε το υποπόδιό του Για την βεβήλωση της βασιλείας και των αρχόντων της, ο Καλβίνος γράφει: Ο Προφήτης φαίνεται εδώ έμμεσα να διαφωνεί με τον Θεό, επειδή δεν φείσθηκε του δικού του αγιαστηρίου· διότι ο Θεός, όπως μόλις ειπώθηκε, είχε εκλέξει το Όρος Σιών για τον εαυτό του, όπου σχεδίαζε να προσεύχεται, επειδή είχε τοποθετήσει εκεί το μνημόσυνο του ονόματός του. Καθώς λοιπόν δεν φείσθηκε του δικού του αγιαστηρίου, δεν φαινόταν σύμφωνο με τη σταθερότητά του, και φαινόταν επίσης έτσι να έχει παραμελήσει τη δική του δόξα. Αλλά ο σκοπός του Προφήτη είναι μάλλον να δείξει στον λαό πόσο μεγάλη ήταν η οργή του Θεού, όταν δεν φείσθηκε ούτε του δικού του αγιαστηρίου. Διότι παίρνει ως δεδομένη αυτή την αρχή, ότι ο Θεός ποτέ δεν οργίζεται χωρίς λόγο, και ποτέ δεν υπερβαίνει το μέτρο της τιμωρίας. Καθώς λοιπόν η οργή του Θεού ήταν τόσο μεγάλη ώστε κατέστρεψε τον δικό του Ναό, ήταν σημείο φοβερής οργής· και ποια ήταν η αιτία παρά οι αμαρτίες των ανθρώπων; διότι ο Θεός, όπως είπα, πάντα διατηρεί μετριοπάθεια στις κρίσεις του. Μπορούσε λοιπόν να εκφράσει καλύτερα στον λαό τη σοβαρότητα των αμαρτιών τους, παρά θέτοντας ενώπιόν τους αυτό το γεγονός, ότι ο Θεός δεν θυμήθηκε το υποπόδιό του Ο Καλβίνος συνεχίζει περιγράφοντας πώς ο Θεός κατάπιε τις κατοικίες του Ιακώβ. Συνεχίζει το ίδιο θέμα, αλλά με άλλα λόγια. Λέει πρώτα ότι ο Θεός χωρίς συγγνώμη κατέστρεψε όλες τις κατοικίες του Ιακώβ· μερικοί διαβάζουν, «όλη την ομορφιά (ή τον στολισμό) του Ιακώβ». Αλλά η άλλη απόδοση είναι πιο κατάλληλη, ότι κατέστρεψε όλες τις κατοικίες του Ιακώβ· και έπειτα ότι κατέστρεψε εν αγανακτήσει του, κ.λπ. Η λέξη προέρχεται από αυτό που σημαίνει υπερβολή· αλλά γνωρίζουμε ότι όλες οι λέξεις που σημαίνουν οργή μεταφέρονται στον Θεό, αλλά δεν του ανήκουν κυριολεκτικά. Ο Θεός λοιπόν, εν βίαιη οργή του, κατέστρεψε όλα τα οχυρά, και τα έριξε στο έδαφος· και μετά, ότι βεβήλωσε, κ.λπ.
Σκεφτείτε

Συλλογισμός

Ο Καλβίνος στοχάζεται για τον Ναό ως οίκο του Θεού και υποπόδι του. Βλέπουμε λοιπόν ότι οι δύο εκφράσεις, φαινομενικά διαφορετικές, συμφωνούν καλά, ότι ο Ναός ήταν ο οίκος του Θεού και η κατοικία του, και ότι όμως ήταν μόνο το υποπόδι του. Ήταν ο οίκος του Θεού, επειδή οι πιστοί βρήκαν με πείρα ότι ήταν εκεί παρών· καθώς λοιπόν ο Θεός έδωσε σημεία της παρουσίας του, ο Ναός ονομαζόταν ορθά ο οίκος του Θεού, η ανάπαυσή του και η κατοικία του. Αλλά για να μην προσκολλήσουν οι πιστοί τον νου τους στο ορατό αγιαστήριο, και έτσι με χονδροειδή φαντασία πέσουν σε δεισιδαιμονία, και βάλουν ένα είδωλο στη θέση του Θεού, ο Ναός ονομαζόταν το υποπόδι του Θεού. Διότι καθώς ήταν υποπόδι, έπρεπε οι πιστοί να υψωθούν ψηλότερα και να γνωρίσουν ότι ο Θεός ζητιόταν πραγματικά, μόνο όταν ύψωναν τις σκέψεις τους πάνω από τον κόσμο. Τώρα αντιλαμβανόμαστε ποιος ήταν ο σκοπός αυτού του τρόπου ομιλίας. Ο Καλβίνος περαιτέρω εξετάζει πώς ο Θεός ο ίδιος στέκεται ως αντίπαλος εναντίον του λαού του. Λέει λοιπόν ότι ο Θεός ο ίδιος ήταν γι’ αυτούς ως εχθρός, μήπως οι Ισραηλίτες στερεώσουν τα μάτια τους στους Χαλδαίους, και έτσι νομίσουν ότι αυτοί ήταν οι κύριοι κινητές του πολέμου. Λέει λοιπόν ότι ανέλαβαν εκείνον τον πόλεμο μέσω της μυστικής επιρροής του Θεού, και τον διεξήγαγαν επιτυχώς, επειδή ο Θεός τους ενδυνάμωσε με τη δική του δύναμη. Και εξ αυτού οι πιστοί έπρεπε να συμπεράνουν ότι τίποτε δεν μπορούσε να είναι πιο οδυνηρό από το να έχουν τον Θεό ως αντίπαλό τους· διότι όσο καιρό είχαν αφήσει τον εαυτό τους να υπερασπίζεται από το χέρι του Θεού, ήταν νικητές, γνωρίζουμε, επί όλων των εχθρών τους, ώστε μπορούσαν τότε να αντιμετωπίσουν όλους τους κινδύνους με ατιμωρησία. Ο Προφήτης τώρα τους υπενθυμίζει ότι καθώς ήταν επιτυχείς και ευημερούντες υπό την υπεράσπιση και προστασία του Θεού, έτσι τώρα ήταν άθλιοι, για κανέναν άλλο λόγο παρά επειδή ο Θεός πολεμούσε εναντίον τους. Αλλά οφείλουμε ταυτόχρονα να έχουμε κατά νου την αλήθεια, την οποία έχουμε παρατηρήσει, ότι ο Θεός ποτέ δεν οργίζεται με τους ανθρώπους χωρίς λόγο· και αφού ήταν ιδιαίτερα διατεθειμένος να δείξει εύνοια στον λαό του, πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν θα ήταν τόσο αγανακτισμένος, αν δεν τον είχε αναγκάσει η ανάγκη.
Απαντήστε

Ανταπόκριση

Πώς η έμφαση του Καλβίνου στην αυθεντία του Θεού για την συμφορά προκαλεί ή βαθαίνει την κατανόησή σας για την οδύνη; Με ποιους τρόπους μπορεί η ανάμνηση του Ναού ως υποποδίου του Θεού να μας φυλάξει από εσφαλμένη εμπιστοσύνη σε ορατά σημεία της παρουσίας του; Πού αισθάνεστε ότι το Πνεύμα σας προσκαλεί να ταπεινωθείτε κάτω από το ισχυρό χέρι του Θεού σήμερα;
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ὦ Δέσποτα Κύριε, ὁ ἐν τῇ δικαίᾳ σου κρίσει ἐκχέας τὸ ποτήριον τῆς ὀργῆς σου ἐπὶ Σιὼν διὰ τὴν ἀπιστίαν τῆς διαθήκης αὐτῆς, δώρησαι ἡμῖν ταπεινὰς καρδίας αἳ τρέμουσιν ἐνώπιον τοῦ βάρους τοῦ λόγου σου καὶ δὲν ἀποστρέφονται ἀπὸ τὴν σοβαρότητα τῆς ἁμαρτίας. Στήριξον ἡμᾶς διὰ τῆς χάριτός σου, ἵνα βλέπωμεν τὴν χεῖρά σου ἀκόμη καὶ ἐν καιροῖς παιδείας, καὶ διαφύλαξον ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ὑπεροψίας, ἥτις θὰ ἐλάμβανε τὴν παρουσίαν σου ἐλαφρῶς. Ἀποκατάστησον τὴν ἐκκλησίαν σου, ὦ πιστὲ Λυτρωτά, κατὰ τὸ πλῆθος τῶν σπλάγχνων σου. Ἀμήν.

Υπομνήματα του John Calvin · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →