Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Φιλήμονα
Προς Φιλήμονα 1 — με τον Μακλάρεν
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στο σημερινό μάθημα στρεφόμαστε στην κλασική Expositions of Holy Scripture του Αλεξάντερ Μακλάρεν και την φωτεινή της επεξεργασία της επιστολής του Παύλου προς τον Φιλήμονα. Ο Μακλάρεν δείχνει πώς μια σύντομη, προσωπική σημείωση φέρει διαρκές πνευματικό βάρος, αποκαλύπτοντας το ευαγγέλιο να εργάζεται στη φιλία, τη συγχώρεση και τις καθημερινές σχέσεις. Η προσεκτική του ερμηνεία μας προσκαλεί να παρακολουθήσουμε την ίδια χάρη που διαμόρφωσε το νοικοκυριό του πρώτου αιώνα να συνεχίζει να διαμορφώνει το δικό μας. Καθώς ακούμε, ανακαλύπτουμε νέους λόγους να εκτιμούμε τα πιο ήσυχα χωρία της Γραφής και να αφήνουμε τη σιωπηλή τους δύναμη να αναδιατάξει τις καρδιές μας.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Εγκατασταθείτε σε έναν ήσυχο χώρο και διαβάστε τον Φιλήμονα δυνατά, αργά. Προσέξτε τη θέρμη του χαιρετισμού, την τρυφερή έκκληση για τον Ονήσιμο και την ήπια εμπιστοσύνη που ο Παύλος τοποθετεί στην αγάπη του Φιλήμονα. Αφήστε τον προσωπικό τόνο της σύντομης επιστολής να σας περιβάλει. Ζητήστε από το Πνεύμα να ανοίξει την καρδιά σας στην ίδια χάρη που κίνησε τον Παύλο να γράψει και τον Φιλήμονα να δεχθεί.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Μακλάρεν ξεκινά τοποθετώντας αυτή την μοναδική επιστολή μέσα στη ευρύτερη μαρτυρία της Γραφής.
Αυτή η επιστολή στέκεται μόνη ανάμεσα στις επιστολές του Παύλου επειδή απευθύνεται σε ιδιώτη χριστιανό και επειδή ασχολείται εξ ολοκλήρου με ένα μικρό αν και πολύ ιδιόμορφο ιδιωτικό ζήτημα· ο σκοπός της είναι απλώς να εξασφαλίσει μια φιλική υποδοχή για έναν δραπέτη δούλο που πείσθηκε να επιτελέσει την ανήκουστη πράξη της εκούσιας επιστροφής στη δουλεία. Αν η Καινή Διαθήκη ήταν απλώς ένα βιβλίο δογματικής διδασκαλίας, αυτή η επιστολή θα ήταν σίγουρα άτοπη μέσα της· και αν ο μεγάλος σκοπός της αποκάλυψης ήταν να προμηθεύσει υλικό για σύμβολα πίστεως, θα ήταν δύσκολο να δει κανείς ποια αξία θα μπορούσε να αποδοθεί σε μια απλή, σύντομη επιστολή, από την οποία δεν μπορεί να εξαχθεί καμία συμβολή στη θεολογική διδασκαλία ή την εκκλησιαστική τάξη. Αλλά αν δεν στρεφόμαστε σε αυτή για ανακαλύψεις αλήθειας, μπορούμε να βρούμε σε αυτή πολύ όμορφες απεικονίσεις του χριστιανισμού εν δράσει. Μας δείχνει τη λειτουργία των νέων δυνάμεων που ο Χριστός έχει εναποθέσει στην ανθρωπότητα — και αυτό σε δύο επίπεδα δράσης. Παρουσιάζει ένα τέλειο υπόδειγμα χριστιανικής φιλίας, εξευγενισμένης και εξυψωμένης από μια μισοσυνειδητή αντανάκλαση της αγάπης που μας έχει καλέσει 'όχι πλέον δούλους αλλά φίλους', και στολισμένης με λεπτές ευγένειες και γρήγορη φροντίδα, που διαισθάνεται με τον πιο λεπτό τρόπο τι θα είναι πιο γλυκό να ακούσει ο φίλος, ενώ ποτέ δεν πλησιάζει ούτε κατά μια τρίχα στην κολακεία, ούτε ξεχνά να συμβουλεύει υψηλά καθήκοντα. Αλλά ακόμη πιο σημαντικό είναι το φως που ρίχνει η επιστολή στη σχέση του χριστιανισμού με τη δουλεία, η οποία μπορεί να ληφθεί ως δείγμα της σχέσης του με τα κοινωνικά και πολιτικά κακά γενικά, και αποδίδει καρποφόρα αποτελέσματα για την καθοδήγηση όλων όσοι θα ασχοληθούν με τέτοια.Ο Μακλάρεν εξετάζει στη συνέχεια τον αυτοπροσδιορισμό του Παύλου ως δεσμώτη.
Δεν έρχεται στον φίλο του ντυμένος με αποστολική αυθεντία. Στις επιστολές του προς τις Εκκλησίες πάντα τοποθετεί αυτό στο προσκήνιο, και όταν περίμενε να συναντήσει αντιπάλους, όπως στη Γαλατία, υπάρχει ένας ορισμένος τόνος αψηφισμού στην αξίωσή του να λάβει την αποστολή του χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, αλλά απευθείας από τον ουρανό. Μερικές φορές, όπως στην επιστολή προς τους Κολοσσαείς, ενώνει έναν άλλο παράξενα αντιθετικό τίτλο, και αυτοαποκαλείται επίσης 'ο δούλος' του Χριστού· το ένα όνομα διεκδικεί αυθεντία, το άλλο υποκλίνεται με ταπεινοφροσύνη ενώπιον του Ιδιοκτήτη και Δεσπότη του. Αλλά εδώ γράφει ως φίλος προς φίλο, και ο σκοπός του είναι να κερδίσει τον φίλο του σε ένα κομμάτι χριστιανικής συμπεριφοράς που μπορεί να είναι κάπως αντίθετο με την κλίση του. Η αποστολική αυθεντία δεν θα φτάσει ούτε κατά το ήμισυ όσο η προσωπική επιρροή σε αυτή την περίπτωση. Έτσι αφήνει κάθε αναφορά σε αυτή, και αντίθετα αφήνει τον Φιλήμονα να ακούσει τις αλυσίδες να κροταλίζουν στα μέλη του — μια πιο ισχυρή ικεσία. 'Παύλος, δεσμώτης', σίγουρα αυτό θα πήγαινε κατευθείαν στην καρδιά του Φιλήμονα, και θα έδινε σχεδόν ακαταμάχητη δύναμη στην αίτηση που ακολουθεί. Σίγουρα αν μπορούσε να κάνει οτιδήποτε για να δείξει την αγάπη του και να ικανοποιήσει έστω στιγμιαία τον φίλο του στη φυλακή, δεν θα το αρνιόταν. Αν αυτός ο προσδιορισμός είχε υπολογιστεί για να παράγει αποτέλεσμα, θα είχε χάσει όλη τη χάρη του· αλλά κανείς με αυτί για τους τόνους της αφτιασίδωτης αυθορμητικότητας δεν μπορεί να μην τους ακούσει στο ασυνείδητο πάθος αυτών των εναρκτήριων λέξεων, που λένε το σωστό πράγμα, χωρίς να γνωρίζουν πόσο σωστό είναι.Αναστοχάζεται τον χαρακτήρα του Αποστόλου που αποκαλύπτεται σε αυτές τις λέξεις.
Ούτε το φως που ρίχνει η επιστολή στον χαρακτήρα του Αποστόλου πρέπει να θεωρηθεί ασήμαντο. Η θέρμη, η λεπτότητα, και αυτό που, αν δεν ήταν τόσο αυθόρμητο, θα μπορούσαμε να ονομάσουμε επιδεξιότητα, η χαριτωμένη εφευρετικότητα με την οποία ικετεύει για τον φυγά, η τέλεια ευγένεια κάθε λέξης, η λάμψη του παιχνιδιού — όλα συγχωνευμένα και εναρμονισμένα σε έναν σκοπό, και αυτό σε τόσο σύντομη έκταση και με τόση αμελέτητη ευκολία και πλήρη αυταπάρνηση, καθιστούν αυτή την επιστολή ένα καθαρό διαμάντι. Χωρίς σκέψη για αποτέλεσμα, και με πλήρη ασυνειδησία, αυτός ο άνθρωπος ξεπερνά όλους τους διάσημους επιστολογράφους στο δικό τους έδαφος. Πρέπει να ήταν μεγάλη διάνοια, και στενά συναφής με την Πηγή όλου του φωτός και της ομορφιάς, που μπορούσε να διαμορφώσει τις βαθιές και μακρινές διδασκαλίες της επιστολής προς τους Κολοσσαείς, και να περάσει από αυτές στην χαριτωμένη απλότητα και τη γλυκιά καλοσύνη αυτής της εξαίρετης επιστολής· σαν ο Μιχαήλ Άγγελος να είχε πάει κατευθείαν από το να σμιλεύει τον μεγαλοπρεπή Μωυσή του από τη μαρμάρινη μάζα στο να χαράξει κάποια λεπτή και μικροσκοπική μορφή της Αγάπης ή της Φιλίας σε ένα καμέο.
Σκεφτείτε
Στοχασμός
Ο Μακλάρεν εξάγει τον παραλληλισμό ανάμεσα στη δική μας υποδοχή από τον Θεό και την υποδοχή του Ονήσιμου από τον Φιλήμονα.
Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί ότι οι περισσότερες από τις σκέψεις που ο Παύλος προβάλλει στον Φιλήμονα ως λόγους για την καλοπροαίρετη υποδοχή του Ονήσιμου δεν χρειάζονται ούτε την αλλαγή μιας λέξης, αλλά απλώς μια αλλαγή στην εφαρμογή τους, για να γίνουν άξιες διατυπώσεις των υψηλότερων χριστιανικών αληθειών. Όπως το θέτει ο Λούθηρος, 'Είμαστε όλοι Ονήσιμοι του Θεού'· και η υποδοχή που ο Παύλος επιδιώκει να εξασφαλίσει για τον επιστρέφοντα φυγά, καθώς και τα κίνητρα στα οποία απευθύνεται για να την εξασφαλίσει, σκιαγραφούν με αβέβαιη γραμμή την υποδοχή μας από τον Θεό, και τους θησαυρούς της καρδιάς Του προς εμάς, επειδή είναι στην ουσία τα ίδια. Η επιστολή λοιπόν είναι πολύτιμη, καθώς δείχνει σε μια συγκεκριμένη περίπτωση πώς η χριστιανική ζωή, στη στάση της προς τους άλλους, και ιδιαίτερα προς εκείνους που μας έχουν αδικήσει, είναι όλη διαμορφωμένη σύμφωνα με την συγχωρητική αγάπη του Θεού προς εμάς. Η παραβολή του Κυρίου μας για τον συγχωρημένο δούλο που έπιασε τον αδελφό του από τον λαιμό βρίσκει εδώ ένα σχόλιο, και η ίδια η εντολή του Αποστόλου, 'Γίνεστε μιμητές του Θεού, και περιπατάτε εν αγάπη', μια πρακτική εφαρμογή.Τέλος, ο Μακλάρεν ζωγραφίζει την εικόνα του χριστιανικού νοικοκυριού στις Κολοσσές.
Έτσι μας δείχνεται εδώ, από μια αδέσποτη ακτίνα τρεμάμενου φωτός, για μια στιγμή, μια πολύ γλυκιά εικόνα της οικιακής ζωής εκείνου του χριστιανικού νοικοκυριού στην απομακρυσμένη κοιλάδα τους. Λάμπει ακόμη σε εμάς μέσα από τους αιώνες, που έχουν καταπιεί τόσα πολλά που φαίνονταν πιο μόνιμα, και έχουν σιγήσει τόσα πολλά που έκαναν πολύ περισσότερο θόρυβο στην εποχή τους. Η εικόνα μπορεί κάλλιστα να μας οδηγήσει να θέσουμε στον εαυτό μας το ερώτημα αν εμείς, με όλη την καυχησιολογούμενη πρόοδό μας, έχουμε μπορέσει να πραγματοποιήσουμε το αληθινό ιδανικό της χριστιανικής οικογενειακής ζωής όπως το έκαναν αυτοί οι τρεις. Ο σύζυγος και η σύζυγος που κατοικούν ως συγκληρονόμοι της χάριτος της ζωής, το παιδί τους δίπλα τους που μοιράζεται την πίστη και την υπηρεσία τους, το νοικοκυριό τους τακτοποιημένο στους δρόμους του Κυρίου, οι φίλοι τους φίλοι του Χριστού, και οι κοινωνικές τους χαρές αγιασμένες και γαλήνιες — ποια πιο ευγενής μορφή οικογενειακής ζωής μπορεί να συλληφθεί από αυτή; Τι έλεγχος και σάτιρα για πολλά λεγόμενα χριστιανικά νοικοκυριά!
Απαντήστε
Απόκριση
Πού στη ζωή σας σας προσκαλεί το Πνεύμα να επεκτείνετε την ίδια υποδοχή που έχετε λάβει από τον Θεό; Πώς μπορεί η ανάμνηση ότι είστε Ονήσιμος του Θεού να μεταμορφώσει τον τρόπο που συμπεριφέρεστε σε κάποιον που σας έχει απογοητεύσει; Ποια συνηθισμένη σχέση θα μπορούσε να γίνει σαφέστερη αντανάκλαση της συμφιλιωτικής αγάπης του Χριστού αυτή την εβδομάδα;
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ελεήμων Πατέρα, Σε ευχαριστούμε για τη σιωπηλή δύναμη του Λόγου Σου που μετατρέπει μια απλή επιστολή σε καθρέφτη της καρδιάς Σου. Δίδαξέ μας να δεχόμαστε τους άλλους όπως μας έχεις δεχθεί Εσύ, ελεύθερα και χωρίς επιφύλαξη. Διαμόρφωσε μέσα μας την ίδια ενστικτώδη ευγένεια και θαρραλέα αγάπη που επέδειξε ο Παύλος, ώστε τα σπίτια και οι φιλίες μας να γίνουν ζωντανές εικόνες του ευαγγελίου. Κάθε πράξη καλοσύνης που δείχνουμε ας αντηχεί την υποδοχή που βρήκαμε στον Χριστό, μέχρι την ημέρα που όλοι θα σταθούμε μαζί ενώπιόν Σου. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →