← Πρόγραμμα σπουδών

Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Λευιτικόν

Τα Αφιερωμένα και Αναθεματισμένα: Η Καρδιά Δοσμένη Ολοκληρωτικά στον Θεό

Λευιτικόν 27Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed)20 λεπ
Άνοιγμα

Εισαγωγή

Το βιβλίο του Λευιτικού κλείνει εκεί όπου μιλά η καρδιά: με ευχές, με τα πράγματα που αφιερώνει ο άνθρωπος στον Κύριο, και με την δεκάτη. Ένα πρόσωπο, ένα ζώο, ένα σπίτι ή ένα χωράφι μπορεί να ευχηθεί στον Θεό, και ο Νόμος ορίζει την εκτίμηση με την οποία μπορεί να εξοφληθεί η ευχή· τα πρωτότοκα, ήδη του Κυρίου, δεν μπορούν να ευχηθούν ξανά· και η δεκάτη της γης και του κοπαδιού είναι αγία στον Κύριο. Πάνω απ' όλα στέκεται το 'αναθεματισμένο πράγμα' — το χερέμ, το πράγμα που αφιερώνεται ολοκληρωτικά στον Θεό — το οποίο δεν μπορεί να εξαγοραστεί καθόλου. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου, ο νηφάλιος Αντιοχέας, ερμηνεύει το κεφάλαιο με τη συνήθη φροντίδα του για την κυριολεκτική έννοια. Μια ευχή, εξηγεί, είναι μια πανηγυρική υπόσχεση· και επειδή ο Θεός γνώριζε ότι κάποιοι που υπόσχονταν θα υποχωρούσαν και θα καθυστερούσαν, όρισε τις εκτιμήσεις, ώστε κανείς να μην εξαπατήσει τον λόγο του προς τον Θεό. Σημειώνει πώς ο Νόμος φείδεται των πτωχών, αφήνοντας την εκτίμησή τους στην κρίση του ιερέα 'κατά τα μέσα τους'· πώς απαγορεύει σε άνθρωπο να ανταλλάξει ζώο άπαξ αφιερωμένο, μήπως το άγιο πράγμα γίνει αντικείμενο ελαφρότητας· και πώς, στην κορυφή, τα πράγματα αληθώς αφιερωμένα στον Θεό δεν πρέπει να εξαγοραστούν με κανένα τίμημα. Όλο το κεφάλαιο είναι σχολείο ολοκληρωτικής αφιέρωσης: ό,τι δίνεται άπαξ στον Θεό είναι δικό Του, και η καρδιά που δίνει πρέπει να δίνει αληθινά. Η Εκκλησία ακούει σε αυτό μια πρόσκληση που εκπληρώθηκε εν Χριστώ, ο οποίος έδωσε τον Εαυτό Του ολοκληρωτικά στον Πατέρα, και ο οποίος ζητά από εμάς όχι ένα μέρος διστακτικά εξαγορασμένο αλλά τον ολόκληρο εαυτό επάνω στο θυσιαστήριο.
Διαβάστε

Ανάγνωση

Αναγνώστε Λευιτικόν 27 — ο Κύριος δίδει τον νόμο των ευχών και των αφιερωμένων πραγμάτων: 'Όταν άνθρωπος κάμει ιδιαιτέραν ευχήν, τα πρόσωπα θα είναι του Κυρίου κατά την εκτίμησίν σου.' Οι εκτιμήσεις ορίζονται κατά ηλικία και φύλο — 'του άρρενος από είκοσι ετών έως εξήκοντα ετών… πενήντα σίκλοι αργυρίου'· και οι πτωχοί δεν αποκλείονται: 'εάν είναι πτωχότερος της εκτιμήσεώς σου… ο ιερεύς θα εκτιμήσει αυτόν· κατά την ικανότητά του… θα εκτιμήσει αυτόν ο ιερεύς.' Ζώο ευχηθέν στον Κύριο 'δεν θα το αλλάξει, ούτε θα το αντικαταστήσει… και εάν καθόλου αλλάξει ζώον αντί ζώου, τότε αυτό και η ανταλλαγή αυτού θα είναι άγια.' Σπίτι ή χωράφι μπορεί να αγιασθεί και να εκτιμηθεί από τον ιερέα. Αλλά το πρωτότοκο είναι ήδη του Κυρίου και δεν μπορεί να ευχηθεί ξανά· και 'παν αναθεματισμένον πράγμα, το οποίον άνθρωπος αναθεματίσει εις τον Κύριον από πάντων όσα έχει… δεν θα πωληθεί ούτε θα εξαγορασθεί: παν αναθεματισμένον πράγμα είναι αγιώτατον εις τον Κύριον.' Ομοίως και η δεκάτη: 'πάσα η δεκάτη της γης, είτε από τον σπόρον της γης, είτε από τον καρπόν του δένδρου, είναι του Κυρίου: είναι αγία εις τον Κύριον… η δεκάτη θα είναι αγία εις τον Κύριον.' Έτσι τελειώνει το βιβλίο: 'Αυταί είναι αι εντολαί, τας οποίας ο Κύριος προσέταξε τον Μωυσήν διά τους υιούς Ισραήλ εν τω όρει Σινά.'
Μελετήστε

Μελέτη

Ο Θεοδώρητος αρχίζει με την κυριολεκτική έννοια της ευχής, η οποία είναι απλώς μια δεσμευτική υπόσχεση προς τον Θεό: Αποκαλεί την ευχήν υπόσχεσιν, την οποίαν πολλοί ονομάζουν πανηγυρικήν ευχήν. Γιατί, λοιπόν, οι σταθερές εκτιμήσεις; Επειδή ο Θεός, γνωρίζοντας την ανθρώπινη καρδιά, προείδε ότι κάποιοι που υποσχέθηκαν θα δίσταζαν και θα ανέβαλλαν την πληρωμή, και έτσι όρισε το τίμημα εκ των προτέρων, ώστε κανείς να μην αποφύγει τον ίδιο του τον λόγον. Εντούτοις ο Νόμος δεν είναι σκληρός προς τους πτωχούς: όπου άνθρωπος δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην τυπική εκτίμηση, το ζήτημα παραδίδεται στον ιερέα, ο οποίος πρέπει να το σταθμίσει κατά ό,τι μπορεί να αντέξει ο άνθρωπος: Αλλά τους πτωχούς τους άφησεν εις την κρίσιν των ιερέων, ώστε να ορίσουν τας εκτιμήσεις κατά τα μέσα αυτών. Ο Θεοδώρητος σημειώνει πώς ο Νόμος φυλάττει την αγιότητα όσων έχουν αφιερωθεί: ζώο άπαξ ευχηθέν δεν μπορεί να αντικατασταθεί με άλλο, και εάν άνθρωπος επιχειρήσει, και το ζώον και το υποκατάστατό του γίνονται άγια — η ίδια η απόπειρα εξαπάτησης διευρύνει την προσφορά. Και στην κορυφή στέκεται το πράγμα ολοκληρωτικά αφιερωμένο, το οποίο κανένα τίμημα δεν μπορεί να ανακτήσει: τα πράγματα αφιερωμένα εις τον Θεόν διέταξεν να μη εξαγοράζωνται. Ό,τι δίδεται ολοκληρωτικά στον Θεό είναι του Θεού εξ ολοκλήρου· εξέρχεται από τη σφαίρα της διαπραγμάτευσης για πάντα.
Σκεφτείτε

Στοχασμός

Το κεφάλαιο που κλείνει το Λευιτικόν είναι, στην καρδιά του, σχολείο αφιερώσεως — και η Εκκλησία αναγινώσκει την κορυφή του, το πράγμα ολοκληρωτικά αφιερωμένο το οποίο κανένα τίμημα δεν μπορεί να ανακτήσει, ως παραβολή του ολοκλήρου εαυτού δοθέντος στον Θεό. Η κυριολεκτική ανάγνωση του Θεοδωρήτου φυλάττει την αλήθεια ότι ό,τι ευχηθεί άπαξ στον Θεό είναι δικό Του και δεν μπορεί να διαπραγματευθεί πίσω· και το Ευαγγέλιον αναλαμβάνει αυτήν την αλήθεια και την βαθαίνει. Διότι ο Θεός ο Ίδιος έδωσε το υπέρτατο αναθεματισμένο πράγμα: τον ίδιον τον Υιόν Του, 'παραδοθέντα υπέρ ημών πάντων' (Ρωμ. 8:32), ο οποίος με τη σειρά Του έδωσε τον Εαυτό Του ολοκληρωτικά στον Πατέρα, 'υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού' (Φιλιπ. 2:8) — η μία προσφορά την οποία κανένα τίμημα δεν μπορούσε να εξαγοράσει επειδή ήταν το τίμημα των πάντων. Και ό,τι ο Χριστός έδωσε ολοκληρωτικά, το ζητά από εμάς με τη σειρά μας. Η δεκάτη της γης και του κοπαδιού, 'αγία εις τον Κύριον', διδάσκει την αρχή των απαρχών ότι όλα όσα έχουμε οφείλονται στον Δότη· αλλά το αναθεματισμένο πράγμα διδάσκει περισσότερο — ότι ο Θεός ζητά όχι δεκάτη της καρδιάς αλλά το όλον αυτής. Ο Απόστολος ονομάζει την προσφορά που επιθυμεί: 'να παραστήσητε τα σώματα υμών θυσίαν ζώσαν, αγίαν, ευάρεστον τω Θεώ, η οποία είναι η λογική σας λατρεία' (Ρωμ. 12:1). Οι εκτιμήσεις που επιτρέπουν σε ευχή να εξοφληθεί με αργύριο ανήκουν στη σκιά· το σώμα διδάσκει ότι η αληθινή ευχή πληρώνεται με τον ολόκληρο εαυτό επάνω στο θυσιαστήριο. Και η σημείωση του Θεοδωρήτου περί των πτωχών — ότι η εκτίμησή τους ορίζεται 'κατά τα μέσα αυτών' — είναι η ίδια παράθυρο στη χάρη, διότι ο Θεός ποτέ δεν απαιτεί ό,τι άνθρωπος δεν μπορεί να δώσει, αλλά δέχεται τα δύο λεπτά της χήρας και την ολόκληρη καρδιά του πτωχού τόσο ευχαρίστως όσο το χρυσάφι του πλουσίου.
Απαντήστε

Απόκριση

Ακούστε την πρόσκληση που κλείνει το βιβλίο των προσφορών: ο Θεός ζητά όχι ένα μέρος σας διστακτικά εξαγορασμένο, αλλά τον ολόκληρο εαυτό σας ολοκληρωτικά δοθέντα. Ο Θεοδώρητος σας υπενθυμίζει ότι ευχή είναι πανηγυρική υπόσχεση, και ότι ο Θεός όρισε τις εκτιμήσεις επειδή γνώριζε πώς η καρδιά καθυστερεί και υποχωρεί· επομένως μην αργείτε να πληρώσετε ό,τι υποσχεθήκατε σε Αυτόν, ούτε να εξαπατήσετε τον ίδιο σας τον λόγον αναβάλλοντάς το. Εάν ευχηθήκατε κάτι στον Θεό, ας είναι δικό Του αληθινά, όχι αρπαγμένο πίσω όταν γίνει αισθητό το κόστος. Και μάθετε από το αναθεματισμένο πράγμα, το οποίο κανένα τίμημα δεν μπορούσε να ανακτήσει, τι είδους δόσιμο αγαπά περισσότερο ο Θεός: όχι μόνο τη δεκάτη, αγία καθώς είναι, αλλά τον ολόκληρο εαυτό επάνω στο θυσιαστήριο — το σώμα σας 'θυσίαν ζώσαν, αγίαν, ευάρεστον τω Θεώ'. Ο Χριστός έδωσε τον Εαυτό Του ολοκληρωτικά στον Πατέρα, το υπέρτατο αναθεματισμένο πράγμα το οποίο κανένα τίμημα δεν μπορούσε να εξαγοράσει· δώστε τον εαυτό σας ολοκληρωτικά σε Αυτόν ως αντάλλαγμα, μη παρακρατώντας τίποτε, μη φυλάττοντας καμία γωνία της καρδιάς για να διαπραγματευθείτε αργότερα. Και παρηγορηθείτε από το έλεος κρυμμένο στον νόμο: οι πτωχοί εκτιμούνταν από τον ιερέα 'κατά τα μέσα αυτών', διότι ο Θεός ποτέ δεν ζητά ό,τι δεν μπορείτε να δώσετε. Προσφέρετέ Του, λοιπόν, ό,τι έχετε — είτε δύο λεπτά χήρας είτε ολόκληρη καρδιά πτωχού — και θα το δεχθεί τόσο ευχαρίστως όσο χρυσάφι. Τελειώστε λοιπόν όπως τελειώνει το Λευιτικόν: με τα πάντα δοθέντα, τα πάντα άγια, την καρδιά αφιερωμένη ολοκληρωτικά στον Κύριο.
Προσευχηθείτε

Προσευχή

Ω Κύριε που εδέχθης τας ευχάς και τας δεκάτας του λαού Σου, και εδίδαξας ότι το ολοκληρωτικά αφιερωμένον εις Σε είναι αγιώτατον και ουδέποτε δύναται να εξαγορασθεί: δέξου τώρα την ευχήν του ολοκλήρου εαυτού μου, μη παρακρατών ουδέν. Συ γνωρίζεις, καθώς εγνώριζες εκ παλαιά, πώς η καρδιά καθυστερεί και υποχωρεί από τας υποσχέσεις της· κάμε με πιστόν να πληρώσω ό,τι ηυχήθην, και μη με αφήσεις να εξαπατήσω τον λόγον μου προς Σε. Καθώς έδωκας το υπέρτατον αναθεματισμένον πράγμα — τον ίδιον τον Υιόν Σου, ο οποίος έδωκεν Εαυτόν ολοκληρωτικώς εις Σε, υπήκοος μέχρι θανάτου — ούτω δίδαξόν με να δώσω εμαυτόν ολοκληρωτικώς ως αντάλλαγμα, το σώμα μου θυσίαν ζώσαν, αγίαν και ευάρεστον εις Σε. Λάβε από εμού όχι δεκάτην της καρδιάς αλλά το όλον αυτής, και φύλαξόν με από το να παρακρατώ οιανδήποτε γωνίαν προς διαπραγμάτευσιν. Και επειδή συ εκτιμάς τους πτωχούς κατά τα μέσα αυτών, και ουδέποτε ζητείς ό,τι δεν δύναμαι να δώσω, δέξου το ολίγον που έχω τόσον ευχαρίστως όσον μεγάλους πλούτους, και κάμε αυτό άγιον διά της χάριτός Σου. Εις Σε, ω Χριστέ ο Θεός ημών, ο δούς Εαυτόν ολοκληρωτικώς υπέρ ημών, μετά του Πατρός και του παναγίου Πνεύματος, η δόξα νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τα Ζητήματα επί της Οκτατεύχου και των Βιβλίων των Βασιλειών και των Χρονικών του Μακαρίου Θεοδωρήτου Κύρου (αποδοθέν εκ του δημοσίου ελληνικού από την Eterniseed) · Δημόσιος τομέας

Πηγή & Επαλήθευση

Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.

Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →