Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Κριτές
Κρίνοντας τους Άλλους και Κάνοντας τα Ίδια: Η Αγανάκτηση στη Γαβαά και ο Πόλεμος με τον Βενιαμίν
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Ένα τρομερό έγκλημα ανοίγει αυτά τα κεφάλαια: οι άνδρες της Γαβαά, της φυλής του Βενιαμίν, κακοποιούν τη παλλακίδα ενός Λευίτη όλη τη νύχτα μέχρι που πεθαίνει, και ο Ισραήλ, συγκεντρωμένος με φρίκη, απαιτεί την παράδοση των ενόχων. Όταν ο Βενιαμίν αρνείται και ακόμη παίρνει τα όπλα για να υπερασπιστεί τους άνδρες της Γαβαά, ολόκληρο το έθνος πηγαίνει σε πόλεμο εναντίον μιας μόνο φυλής — και νικιέται δύο φορές, με πολλές χιλιάδες σκοτωμένους, πριν τελικά επικρατήσει. Ο μακάριος Θεοδώρητος Κύρου θέτει το πιο δύσκολο ερώτημα που εγείρει η ιστορία: γιατί ο Ισραήλ, κινούμενος από ζήλο και προτιμώντας την ευσέβεια από τη συγγένεια, νικήθηκε στην αρχή; Η απάντησή του είναι διεισδυτική και ταπεινωτική. Ήταν ένοχοι για τις ίδιες παραβάσεις που τιμωρούσαν· έβλεπαν την ακολασία των άλλων ενώ παραβλέπαν τη δική τους. Ο Θεοδώρητος ακούει σε αυτό τη φωνή του θείου Αποστόλου: 'σε αυτό που κρίνεις άλλον, καταδικάζεις τον εαυτό σου· γιατί εσύ που κρίνεις κάνεις τα ίδια πράγματα', και την προειδοποίηση ότι η αγαθότητα του Θεού οδηγεί σε μετάνοια, μήπως θησαυρίσουμε οργή για τον εαυτό μας. Ο Θεός επέτρεψε την ήττα του Ισραήλ για να πειθαρχήσει έναν λαό που έβλεπε το κακό στους άλλους αλλά δεν ήθελε να το αφαιρέσει από τον εαυτό του· όμως όταν αποδέχτηκαν την πειθαρχία, θρηνώντας και χύνοντας πολλά δάκρυα, ενίσχυσε τον ζήλο τους και τους έδωσε τη νίκη, συντρίβοντας τη παράνομη φυλή. Και ο Θεοδώρητος απευθύνει βαριά κατηγορία εναντίον των υπερασπιστών του Βενιαμίν: χειρότεροι από τους ακολάστους ήταν εκείνοι που διακινδύνευαν για χάρη τους, που δεν παρέδιδαν τους ενόχους αλλά τους προστάτευαν πρόθυμα, και έτσι μοιράστηκαν την καταστροφή τους. Το κεφάλαιο είναι ένας καθρέφτης που υψώνεται σε κάθε ζηλωτή καρδιά: εξέτασε τον εαυτό σου πριν κρίνεις άλλον.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε Κριταί 19-20 — ένας Λευίτης, ταξιδεύοντας με την παλλακίδα του, στρέφεται για να διανυκτερεύσει στη Γαβαά του Βενιαμίν, όπου ένας γέροντας τους φιλοξενεί. 'Ορισμένοι υιοί του Βελίαλ' περικυκλώνουν το σπίτι, και η κακοποιημένη γυναίκα βρίσκεται νεκρή στην πόρτα το πρωί. Ο Λευίτης διαμελίζει το σώμα της και στέλνει τα κομμάτια σε όλα τα σύνορα του Ισραήλ, 'και όλοι όσοι το είδαν είπαν, Δεν έγινε ούτε φάνηκε τέτοιο έργο από την ημέρα που οι υιοί Ισραήλ ανέβηκαν από τη γη της Αιγύπτου'. Όλος ο Ισραήλ συγκεντρώνεται 'ως ένας άνθρωπος' στη Μασσηφά, τετρακόσιες χιλιάδες πεζοί που έσυραν σπαθί, και απαιτεί τους ενόχους άνδρες της Γαβαά: 'παραδώστε μας τους άνδρες, τους υιούς του Βελίαλ, που είναι στη Γαβαά, για να τους θανατώσουμε'. Αλλά ο Βενιαμίν δεν ακούει, και συγκεντρώνεται για μάχη. Δύο φορές ο Ισραήλ ανεβαίνει, ζητώντας συμβουλή από τον Κύριο, και δύο φορές νικιέται — είκοσι δύο χιλιάδες την πρώτη ημέρα, δεκαοκτώ χιλιάδες τη δεύτερη. Τότε 'όλοι οι υιοί Ισραήλ, και όλος ο λαός, ανέβηκαν, και ήρθαν στον οίκο του Θεού, και έκλαψαν, και κάθισαν εκεί ενώπιον του Κυρίου, και νήστεψαν… και πρόσφεραν ολοκαυτώματα'. Ο Φινεές ο γιος του Ελεάζαρ στέκεται ενώπιον της κιβωτού εκείνες τις ημέρες· ο Κύριος απαντά, 'Ανέβατε· γιατί αύριο θα τους παραδώσω στο χέρι σας'. Την τρίτη ημέρα ο Ισραήλ επικρατεί· ο Βενιαμίν συντρίβεται, και μόνο εξακόσιοι άνδρες διαφεύγουν στον βράχο Ρεμμών.
Μελετήστε
Μελέτη
Ο Θεοδώρητος θέτει το ερώτημα που η ιστορία επιβάλλει σε εμάς — γιατί η ζηλωτή, η φαινομενικά δίκαιη πλευρά, υπέστη ήττα; Η απάντησή του στρέφει το ξίφος προς τα μέσα:
Επειδή είχαν διαπράξει τις ίδιες παραβάσεις και, ενώ έβλεπαν την ακολασία των άλλων, παραβλέπαν τη δική τους. Ήταν γρήγοροι να δουν και να τιμωρήσουν την αμαρτία της Γαβαά, τυφλοί στις ίδιες αμαρτίες στον εαυτό τους· και ο Θεός, που δεν είναι προσωπολήπτης, δεν άφησε τον ζήλο τους να επιτύχει μέχρι να ταπεινωθεί. Η προειδοποίηση του Αποστόλου, που ο Θεοδώρητος θέτει δίπλα στην ιστορία, πέφτει επάνω τους ακριβώς: αυτός που κρίνει άλλον ενώ κάνει τα ίδια πράγματα καταδικάζει τον εαυτό του και αποθηκεύει οργή. Έτσι οι ήττες δεν ήταν εγκατάλειψη του Θεού αλλά η πειθαρχία Του. Ο Θεοδώρητος ιχνηλατεί όλο το τόξο:
έχοντας χρησιμοποιήσει δίκαιη οργή εναντίον εκείνων που είχαν παραβεί στη Γαβαά, όπλισαν τετρακόσιες χιλιάδες άνδρες· αλλά ο Θεός τους άφησε να νικηθούν ξανά και ξανά, μέχρι που οι καρδιές τους συντρίφτηκαν μαζί με τους στρατούς τους. Και όταν τελικά η πειθαρχία έκανε το έργο της, το έλεός Του στράφηκε:
όταν είδε ότι είχαν αποδεχτεί την πειθαρχία, θρηνούσαν, και έχυναν πολλά δάκρυα, ενίσχυσε τον ζήλο τους και κατέστρεψε εντελώς την παράνομη φυλή, εκτός από πολύ λίγους. Διότι ο Βενιαμίν δεν ήθελε να παραδώσει τους άνδρες της Γαβαά, αλλά τους υπερασπίστηκε, και έτσι επέφερε στον εαυτό του κοινή καταστροφή.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Η ερμηνεία του Θεοδώρητου για αυτόν τον πόλεμο είναι μία από τις πιο διεισδυτικές εφαρμογές της Γραφής στη συνείδηση σε όλες τις Ερωτήσεις του. Η απλή ιστορία είναι του δίκαιου Ισραήλ εναντίον του πονηρού Βενιαμίν· αλλά το αίνιγμα των δύο ηττών ανοίγει μια βαθύτερη αλήθεια. Ο Ισραήλ είχε δίκιο να φρίττει, δίκιο να απαιτεί δικαιοσύνη — και παρόλα αυτά νικήθηκε, επειδή οι εκδικητές έφεραν στις δικές τους καρδιές την ίδια τη διαφθορά που ήρθαν να τιμωρήσουν. 'Εσύ που κρίνεις κάνεις τα ίδια πράγματα.' Αυτός είναι ο κίνδυνος που απειλεί όλο τον ζήλο για δικαιοσύνη: ότι χρησιμοποιούμε τις αμαρτίες των άλλων ως οθόνη για να κρύψουμε τις δικές μας, ότι η δυνατή καταδίκη του κακού του άλλου γίνεται το ίδιο το μέσο με το οποίο δικαιολογούμε τον εαυτό μας. Ο Κύριος δίδαξε το ίδιο: 'πρώτα βγάλε το δοκάρι από το δικό σου μάτι· και τότε θα δεις καθαρά να βγάλεις το ξυλάκι από το μάτι του αδελφού σου' (Μτ 7:5). Η πειθαρχία του Θεού στον Ισραήλ ήταν έλεος με τη μορφή ήττας — η συντριβή που οδηγεί σε κλάμα, και το κλάμα που οδηγεί σε μετάνοια, 'διότι η αγαθότητα του Θεού οδηγεί σε μετάνοια' (Ρωμ 2:4). Και όταν ο Ισραήλ είχε πραγματικά ταπεινωθεί, νηστεύοντας και κλαίοντας ενώπιον της κιβωτού, τότε δόθηκε η νίκη. Έτσι αυτός ο πόλεμος γίνεται παραβολή του δικού του πολέμου της ψυχής εναντίον της αμαρτίας: ο ζήλος χωρίς αυτοεξέταση νικιέται· ο ζήλος που καθαρίζεται από μετάνοια επικρατεί. Ο λόγος του Θεοδώρητου εναντίον των υπερασπιστών του Βενιαμίν φέρει τη δική του προειδοποίηση σε κάθε εποχή, γιατί κρίνει ότι
Διότι χειρότεροι από τους ακολάστους ήταν εκείνοι που διακινδύνευαν για χάρη τους— ότι το να προστατεύεις και να δικαιολογείς το κακό, να κάνεις κοινή υπόθεση με τον αδικοπραγούντα αντί να τον παραδώσεις στη δικαιοσύνη, είναι βαρύτερο πράγμα από την αρχική αμαρτία, και φέρνει κοινή καταστροφή. Το κεφάλαιο μας καλεί, πριν σηκώσουμε χέρι εναντίον της αμαρτίας του κόσμου, να κλάψουμε πρώτα για τη δική μας, και να εισέλθουμε στις μάχες μας μόνο στα γόνατα.
Απαντήστε
Απόκριση
Πριν κρίνεις άλλον, κρίνε τον εαυτό σου. Ο Θεοδώρητος σου δείχνει ένα ολόκληρο έθνος, ορθά φρικιασμένο από ένα πραγματικό κακό, νικημένο ξανά και ξανά επειδή παραβλέπει τις δικές του παραβάσεις ενώ καταδικάζει του άλλου. Αυτή είναι η πιο συνηθισμένη παγίδα της θρησκευτικής καρδιάς: να είναι οξυδερκής για τις αμαρτίες των άλλων και τυφλή στις δικές μας, να βρίσκει στην πονηρία του άλλου μια άνετη απόσπαση προσοχής από τη δική μας. Ο λόγος του Αποστόλου είναι για σένα: 'σε αυτό που κρίνεις άλλον, καταδικάζεις τον εαυτό σου· γιατί εσύ που κρίνεις κάνεις τα ίδια πράγματα'. Έτσι όταν ο ζήλος υψώνεται μέσα σου εναντίον κάποιου κακού — και υπάρχουν κακά που πρέπει να αντιταχθούν — ας στραφεί πρώτα προς τα μέσα. Βγάλε το δοκάρι από το δικό σου μάτι. Εισέλθε στη μάχη κλαίγοντας για τις δικές σου αμαρτίες, όπως ο Ισραήλ τελικά έκλαψε ενώπιον της κιβωτού, και θα πολεμήσεις όχι με υπερηφάνεια αλλά με μετάνοια, και ο Θεός θα δώσει τη νίκη στον καιρό Του. Και μάθε το δεύτερο, δυσκολότερο μάθημα: μην προστατεύεις τον ένοχο. Ο Θεοδώρητος λέει ότι χειρότεροι από τους ακολάστους ήταν εκείνοι που τους υπερασπίστηκαν. Είναι κάτι που φαίνεται τρυφερό το να δικαιολογείς έναν αδικοπραγούντα, να κάνεις κοινή υπόθεση μαζί του αντί να τον παραδώσεις στη δικαιοσύνη — αλλά δεν είναι έλεος, είναι συνενοχή, και φέρνει κοινή καταστροφή. Αγάπα τον αμαρτωλό, ναι· αλλά ποτέ μην αγαπάς την αμαρτία, ούτε να την καλύπτεις, ούτε να παίρνεις όπλα για την υπεράσπισή της. Μίσησε το κακό, ξεκινώντας από το δικό σου· κλάψε πριν πολεμήσεις· και εμπιστεύσου ότι η αγαθότητα του Θεού, που τώρα σε οδηγεί σε μετάνοια, δεν θα περιφρονήσει καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Κύριε ο Θεός μας, ο δίκαιος Κριτής που αποδίδεις σε κάθε άνθρωπο κατά τα έργα του, και του οποίου η αγαθότητα και η ανεκτικότητα και η μακροθυμία οδηγούν σε μετάνοια: φύλαξέ με από την υπερηφάνεια του να κρίνω τους άλλους ενώ παραβλέπω τις δικές μου αμαρτίες. Όταν ο ζήλος υψώνεται μέσα μου εναντίον του κακού του κόσμου, στρέψε τον πρώτα εναντίον του κακού στην καρδιά μου· άσε με να βγάλω το δοκάρι από το δικό μου μάτι πριν αγγίξω το ξυλάκι του αδελφού μου, και άσε με να εισέλθω σε κάθε μάχη εναντίον της αμαρτίας στα γόνατά μου, κλαίγοντας για τον εαυτό μου όπως ο Ισραήλ έκλαψε ενώπιον της κιβωτού Σου. Εσύ που πείθαρχησες τον λαό Σου με ήττα, ώστε η σκληρότητά τους να συντριβεί σε δάκρυα, και έπειτα ενίσχυσες τον ζήλο τους και τους έδωσες τη νίκη: σύντριψε και τη δική μου σκληρότητα, και δέξου τη μετάνοιά μου, και με το έλεός Σου στρέψε το πένθος μου σε δύναμη για να νικήσω. Μη με αφήσεις ποτέ να προστατεύσω ή να δικαιολογήσω ό,τι είναι κακό, ούτε να κάνω κοινή υπόθεση με τον αδικοπραγούντα, αλλά αγάπα τον αμαρτωλό ενώ μισώ την αμαρτία, ξεκινώντας από τη δική μου. Δώσε μου καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη, την οποία δεν θα περιφρονήσεις. Σε Σένα, ω Χριστέ ο Θεός μας, τον δίκαιο και ελεήμονα Κριτή, με τον Πατέρα και το πανάγιο Πνεύμα, δόξα τώρα και αεί, και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ αποδόθηκαν στα αγγλικά από την Eterniseed από το πρωτότυπο δημόσιου τομέα με σύγκλιση πολλαπλών μοντέλων, ελέγχθηκαν ανεξάρτητα για πιστότητα στην πηγή και εξετάστηκαν από τετραμελή ομάδα διαφορετικών παρόχων. Κάθε παράθεση επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο αυτής της δημοσιευμένης απόδοσης.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →