Eterniseed › Πρόγραμμα σπουδών › Ιώβ
Πώς Πρέπει ο Άνθρωπος να Είναι Δίκαιος ενώπιον του Θεού; Αδυναμία, Νερό Χιονιού και η Κόπωση της Ζωής
Άνοιγμα
Εισαγωγή
Στην υπεράσπιση της θείας δικαιοσύνης από τον Βιλδάδ ο Ιώβ δίνει μια παράξενη συγκατάθεση — συμφωνεί και έπειτα βυθίζεται βαθύτερα στην άβυσσο: «Γνωρίζω ότι είναι έτσι αληθινά, αλλά πώς πρέπει ο άνθρωπος να είναι δίκαιος ενώπιον του Θεού;» Αν ο Θεός θελήσει να διαγωνιστεί μαζί του, δεν μπορεί να απαντήσει ούτε σε μία από χίλιες. Ο Ιώβ επαναλαμβάνει την ανεξερεύνητη δύναμη Εκείνου που μετακινεί βουνά, σείει τη γη, προστάζει τον ήλιο, δημιουργεί τον Άρκτουρο και τον Ωρίωνα — «ο οποίος κάνει μεγάλα πράγματα πέρα από την εξερεύνηση». Και κάτω από εκείνη τη μεγαλειότητα βλέπει τη δική του αδυναμία: ακόμα κι αν πλύνει με νερό χιονιού, ο Θεός θα τον έβρισκε ακόμα λεκιασμένο. Μέχρι το κεφάλαιο 10 η ψυχή του είναι κουρασμένη από την ίδια τη ζωή του, και ικετεύει τον Δημιουργό του από τη σκόνη: «Τα χέρια Σου με έπλασαν και με διαμόρφωσαν». Ο Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας ερμηνεύει την ταπεινότητα του Ιώβ όχι ως απόγνωση αλλά ως σχολείο ταπεινοφροσύνης — την ηθική έννοια, με την οποία η ψυχή μαθαίνει ότι δεν μπορεί να σταθεί στη δική της δικαιοσύνη, και την αλληγορική, με την οποία ο Ιώβ προτυπώνει την πάσχουσα Εκκλησία και τη λαχτάρα της για τον Λυτρωτή που μόνο Αυτός μπορεί να κάνει τον άνθρωπο δίκαιο.
Διαβάστε
Ανάγνωση
Ανάγνωσε Ιώβ 9 — «Γνωρίζω ότι είναι έτσι αληθινά, αλλά πώς πρέπει ο άνθρωπος να είναι δίκαιος ενώπιον του Θεού;»· τον ανεξερεύνητο Δημιουργό του Άρκτουρου, του Ωρίωνα και των θαλάμων του νότου, «ο οποίος κάνει μεγάλα πράγματα πέρα από την εξερεύνηση· ναι, και θαύματα αμέτρητα»· «ιδού, περνά δίπλα μου και δεν τον βλέπω»· «τώρα οι ημέρες μου είναι ταχύτερες από ταχυδρόμο»· «αν πλύνω τον εαυτό μου με νερό χιονιού και κάνω τα χέρια μου ποτέ τόσο καθαρά· όμως θα με βυθίσεις στην τάφρο». Έπειτα ανάγνωσε Ιώβ 10 — «η ψυχή μου είναι κουρασμένη από τη ζωή μου»· «θα πω στον Θεό, Μη με καταδικάσεις· δείξε μου γιατί διαγωνίζεσαι μαζί μου»· «τα χέρια Σου με έπλασαν και με διαμόρφωσαν μαζί ολόγυρα»· «θυμήσου, σε ικετεύω, ότι με έπλασες ως τον πηλό»· «δεν με έχεις χύσει ως γάλα και με έχεις πήξει σαν τυρί;»· «μου έχεις δώσει ζωή και εύνοια, και η επίσκεψή Σου έχει διαφυλάξει το πνεύμα μου».
Μελετήστε
Μελέτη
Γιατί ο Ιώβ παραδέχεται ότι κανείς δεν μπορεί να είναι δίκαιος ενώπιον του Θεού; Επειδή, διδάσκει ο Άγιος Γρηγόριος, η δικαιοσύνη είναι κάτι που λαμβάνεται, όχι που κατέχεται:
Διότι ο άνθρωπος που τίθεται υπό τον Θεό λαμβάνει δικαιοσύνη·όταν τίθεται δίπλα Του, σαν αντίπαλος, την χάνει, γιατί όποιος μετριέται με τον Δημιουργό κάθε αγαθού στερεί τον εαυτό του από το αγαθό που είχε. Η ψυχή που καυχάται για τελειότητα προδίδει ότι δεν έχει καν αρχίσει:
ο άνθρωπος που υψώνεται με βάση την τελειότητα, αποδεικνύει ότι του λείπει η ίδια η αρχή της καλής ζωής.Και όταν ο Ιώβ λέει ότι ακόμα και πλυμένος με νερό χιονιού θα βρισκόταν ακόμα ακάθαρτος, ο Άγιος Γρηγόριος μετατρέπει το νερό χιονιού σε ουράνια κατάνυξη εκείνων που κλαίνε όχι για επίγεια πράγματα αλλά για τις ανταμοιβές άνω:
ζητούν την αιώνια γη με δάκρυα, και φλεγόμενοι από πόθο γι' αυτή θρηνούν, λαμβάνουν άνωθεν εκείνο με το οποίο μπορούν να καθαριστούν. Έτσι η ίδια η ταπεινότητα του αγίου ανθρώπου είναι η ελπίδα του· γιατί όσο πλησιέστερα πλησιάζει στον Θεό με καλά έργα, τόσο ακριβέστερα μαθαίνει τη βρωμιά της ίδιας της ζωής του, και ρίχνεται ολόκληρος στο έλεος.
Σκεφτείτε
Συλλογισμός
Στο κεφάλαιο 10 η παρούσα ζωή έχει γίνει πικρή για τον Ιώβ και στρέφει τον λόγο του εναντίον του εαυτού του. Ο Άγιος Γρηγόριος βλέπει εδώ το ίδιο το σημείο καμπής της μετάνοιας — όταν ο κόσμος χάνει τη γεύση του και ο Θεός γίνεται γλυκός:
Τώρα όποτε η παρούσα ζωή έχει αρχίσει κάποτε να γίνεται άγευστη, και η αγάπη του Δημιουργού να γίνεται γλυκιά, η ψυχή φλέγεται εναντίον του εαυτού της, ώστε να κατηγορεί τον εαυτό της για τις αμαρτίες. Αλλά δεν αρκεί να ομολογεί κανείς τις αμαρτίες ψυχρά· πρέπει να κλαίονται, γιατί ο Άγιος Γρηγόριος προειδοποιεί για εκείνους που ονομάζουν τις αμαρτίες τους χωρίς λύπη:
υπάρχουν μερικοί που ομολογούν τις αμαρτίες τους με σαφή λόγια, αλλά όμως δεν γνωρίζουν πώς να θρηνήσουν ομολογώντας τις. Έπειτα, ικετεύοντας «Τα χέρια Σου με έπλασαν», ο Ιώβ προσφέρει στον Κριτή όχι τα έργα του αλλά το έργο του Δημιουργού του — την αξιοπρέπεια του πλάσματος που διαμορφώθηκε κατ' εικόνα Θεού, την αδυναμία του πηλού που ζητά έλεος. Ωστόσο οι Άγιοι, επιμένει ο Άγιος Γρηγόριος, ποτέ δεν καταρρέουν σε απόγνωση ούτε διογκώνονται σε αυταρέσκεια:
οι Άγιοι αμφιβάλλουν έτσι ώστε να εμπιστεύονται, και εμπιστεύονται έτσι ώστε παρ' όλα αυτά να μην νυστάζουν στην ασφάλεια.
Απαντήστε
Απόκριση
Σταμάτα να προσπαθείς να είσαι δίκαιος ενώπιον του Θεού με τους δικούς σου όρους. Το ερώτημα «πώς πρέπει ο άνθρωπος να είναι δίκαιος ενώπιον του Θεού;» δεν είναι απόγνωση αλλά η πόρτα προς τη χάρη: μόνο η ψυχή που παραιτείται από το να μετριέται με τον Δημιουργό της παύει να στερεί τον εαυτό της από τη δικαιοσύνη που Εκείνος δίνει. Πρόσεξε την παγίδα που ονομάζει ο Άγιος Γρηγόριος — ο άνθρωπος που καυχάται για τελειότητα «του λείπει η ίδια η αρχή της καλής ζωής». Έτσι όταν η συνείδησή σου σου λέει ότι ακόμα και το νερό χιονιού σου δεν είναι αρκετό, μην συντριβείς: αυτή ακριβώς η γνώση είναι το σημάδι ότι πλησιάζεις, μαθαίνοντας τη βρωμιά της ζωής σου ακριβώς επειδή είσαι πλησιέστερα στο φως. Και όταν η ζωή γίνεται κουρασμένη και πικρή, άφησέ την να σε στρέψει, όχι μακριά από τον Θεό, αλλά εναντίον της δικής σου αμαρτίας — ομολογώντας όχι ψυχρά αλλά με την πικρία της ψυχής σου, με τα δάκρυα που είναι το νερό χιονιού της ταπεινοφροσύνης. Έπειτα ικέτευσε αυτό που ικέτευσε ο Ιώβ: όχι τα έργα σου, αλλά το έργο Του. «Θυμήσου ότι με έπλασες ως τον πηλό». Αμφίβαλε αρκετά ώστε να εμπιστεύεσαι· εμπιστεύσου αρκετά ώστε να μην νυστάζεις ποτέ.
Προσευχηθείτε
Προσευχή
Ω Θεέ ανεξερεύνητε, που κάνεις μεγάλα πράγματα πέρα από την εξερεύνηση και θαύματα αμέτρητα: δεν μπορώ να σου απαντήσω ούτε σε μία από χίλιες, ούτε να κάνω τον εαυτό μου καθαρό ακόμα κι αν πλύνω με νερό χιονιού. Αφαίρεσε από εμένα κάθε καύχημα για τη δική μου τελειότητα, γιατί να υψώνομαι σημαίνει να χάνω την ίδια την αρχή της καλής ζωής. Όταν η ψυχή μου γίνεται κουρασμένη από αυτή τη ζωή, στρέψε με όχι στην απόγνωση αλλά εναντίον της δικής μου αμαρτίας, ώστε να κατηγορώ τον εαυτό μου με την πικρία της ψυχής μου και να κλαίω τα δάκρυα της αληθινής ταπεινοφροσύνης. Θυμήσου, σε ικετεύω, ότι με έπλασες ως τον πηλό· μη λάβεις υπόψη τα πτωχά έργα μου αλλά το δικό Σου έργο, και φείσου της αδυναμίας της σκόνης που έπλασες. Δώσε μου να αμφιβάλλω αρκετά ώστε να εμπιστεύομαι πάντα, και να εμπιστεύομαι αρκετά ώστε να μην νυστάζω ποτέ στην ασφάλεια· και κάνε με δίκαιο στο τέλος, όχι με τη δική μου δικαιοσύνη, αλλά με τον Λυτρωτή που ο Ιώβ ποθούσε να δει. Σε Σένα, Ω Πάτερ, με τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, ας είναι η δόξα τώρα και πάντα, και εις τους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Πηγή & Επαλήθευση
Οι παραθέσεις εδώ προέρχονται από έκδοση δημόσιου τομέα και καθεμία επαληθεύεται μηχανικά ως ακριβές υποσύνολο του κειμένου της πηγής.
Δείτε το πρωτότυπο, την πλήρη μετάφρασή μας και την εξέταση →